ಕರ್ನಾಟಕದ ಈ ಸೋಪು ದೇಶಾದ್ಯಂತ ಹೊಸ ಗ್ರಾಹಕರನ್ನು ತಲುಪಲು ಭಾರತೀಯ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ದಂತಕಥೆ ಮಹೇಂದ್ರ ಸಿಂಗ್ ಧೋನಿ ಅವರನ್ನು 2006ರಲ್ಲಿ ಕಂಪನಿಯ ಮೊದಲ ಬ್ರ್ಯಾಂಡ್ ಅಂಬಾಸಿಡರ್ ಆಗಿ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು.

ಇಂದು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ನೂರಾರು ಬಗೆಯ ಸೋಪುಗಳು, ಶಾಂಪೂಗಳು ಹಾಗೂ ಸೌಂದರ್ಯವರ್ಧಕ ಉತ್ಪನ್ನಗಳು ಲಭ್ಯವಿವೆ. ಆದರೆ ಒಂದು ಶತಮಾನಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಇತಿಹಾಸ ಹೊಂದಿರುವ, ಕರ್ನಾಟಕದ ಹೆಮ್ಮೆಯ ಬ್ರ್ಯಾಂಡ್ ಆಗಿ ಗುರುತಿಸಿಕೊಂಡಿರುವ ಮೈಸೂರು ಸ್ಯಾಂಡಲ್ ಸೋಪ್ ಇಂದಿಗೂ ತನ್ನದೇ ಆದ ಜನಪ್ರಿಯತೆಯನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ. ಮಹಾರಾಜರಿಂದ ಆರಂಭವಾದ ಈ ಸಾಬೂನು 110 ವರ್ಷಗಳಿಗೂ ಹೆಚ್ಚು ಕಾಲದ ಇತಿಹಾಸ ಹೊಂದಿದೆ. ಅಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, ಇದರ ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶವಾದ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಶ್ರೀಗಂಧದ ಎಣ್ಣೆಯನ್ನು ‘ದ್ರವ ಚಿನ್ನ’ ಎಂದೇ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಭಾರತದ ಮೊದಲ ಸ್ನಾನದ ಸೋಪ್ ಬ್ರ್ಯಾಂಡ್ ಹೇಗೆ ಹುಟ್ಟಿತು?

ಮೈಸೂರು ಸ್ಯಾಂಡಲ್ ಸೋಪಿನ ಕಥೆ ಸುಮಾರು 1914ರಲ್ಲಿ ಆರಂಭವಾಯಿತು. ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟಿಷರ ಆಳ್ವಿಕೆಯ ಕಾಲವಾಗಿದ್ದು, ಇಂದಿನ ಕರ್ನಾಟಕದ ಬಹುಭಾಗವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದ್ದ ಮೈಸೂರು ಸಂಸ್ಥಾನವನ್ನು ವಡೇಯರ್ ರಾಜವಂಶ ಆಳುತ್ತಿತ್ತು. ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಮೈಸೂರಿನ ಶ್ರೀಗಂಧಕ್ಕೆ ದೇಶ-ವಿದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಭಾರಿ ಬೇಡಿಕೆ ಇತ್ತು. ಜರ್ಮನಿ, ಫ್ರಾನ್ಸ್, ಬ್ರಿಟನ್ ಸೇರಿದಂತೆ ಯುರೋಪಿನ ಹಲವು ದೇಶಗಳಿಗೆ ಮೈಸೂರಿನ ಶ್ರೀಗಂಧ ರಫ್ತಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಆದರೆ ಶ್ರೀಗಂಧದ ಮರದಿಂದ ಸಿಗುತ್ತಿದ್ದ ಉತ್ಪನ್ನದ ಗಮನಾರ್ಹ ಪ್ರಮಾಣ ವ್ಯರ್ಥವಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಈ ಸಮಸ್ಯೆಗೆ ಶಾಶ್ವತ ಪರಿಹಾರ ಕಂಡುಕೊಳ್ಳುವಂತೆ ಆಗಿನ ಮೈಸೂರು ಮಹಾರಾಜ ಕೃಷ್ಣರಾಜ ಒಡೆಯರ್ IV ತಮ್ಮ ದಿವಾನ್ ಮೋಕ್ಷಗುಂಡಂ ವಿಶ್ವೇಶ್ವರಯ್ಯ ಅವರಿಗೆ ಸೂಚಿಸಿದರು.

ವಿಶ್ವೇಶ್ವರಯ್ಯನವರ ಆಲೋಚನೆ ಏನಾಗಿತ್ತು?

ಶ್ರೀಗಂಧವನ್ನು ವ್ಯರ್ಥವಾಗಲು ಬಿಡುವ ಬದಲು ಅದರಿಂದ ಶ್ರೀಗಂಧದ ಎಣ್ಣೆ ಹೊರತೆಗೆಯುವುದು ಉತ್ತಮ ಪರಿಹಾರ ಎಂದು ವಿಶ್ವೇಶ್ವರಯ್ಯನವರು ನಿರ್ಧರಿಸಿದರು. ಇದಕ್ಕಾಗಿ ಅಗತ್ಯವಿದ್ದ ಸುಧಾರಿತ ಯಂತ್ರೋಪಕರಣಗಳನ್ನು ಆಮದು ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲಾಯಿತು. ಆದರೆ ಹೊರತೆಗೆಯಲಾದ ಶ್ರೀಗಂಧದ ಎಣ್ಣೆಯನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಸಾಬೂನು ತಯಾರಿಸುವ ಆಲೋಚನೆ ನಂತರ ಮೂಡಿಬಂದಿತು. ಮಹಾರಾಜ ಕೃಷ್ಣರಾಜ ಒಡೆಯರ್ ಅವರ ಆಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಫ್ರೆಂಚ್ ನಿಯೋಗವೊಂದು ಭೇಟಿ ನೀಡಿದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಶ್ರೀಗಂಧದಿಂದ ತಯಾರಿಸಿದ ಸಾಬೂನನ್ನು ತಂದಿತ್ತು. ಇದನ್ನು ಕಂಡ ಮಹಾರಾಜರಿಗೆ ಶ್ರೀಗಂಧದ ಎಣ್ಣೆಯಿಂದ ಸಾಬೂನು ತಯಾರಿಸಬಹುದಲ್ಲವೇ? ಎಂಬ ಆಲೋಚನೆ ಮೂಡಿತು. ಅಲ್ಲಿಂದ ಮೈಸೂರು ಸ್ಯಾಂಡಲ್ ಸೋಪಿನ ಕಥೆಗೆ ಹೊಸ ತಿರುವು ಸಿಕ್ಕಿತು.

ಲಂಡನ್‌ಗೆ ಹೋದ ಭಾರತೀಯ ರಸಾಯನಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ

ಸಾಬೂನು ತಯಾರಿಕೆಯ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಲು ಬಾಂಬೆಯಿಂದ (ಇಂದಿನ ಮುಂಬೈ) ತಜ್ಞರನ್ನು ಕರೆಸಲಾಯಿತು. ಅದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಕೈಗಾರಿಕಾ ರಸಾಯನಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ ಎಸ್.ಜಿ. ಶಾಸ್ತ್ರಿ ಅವರನ್ನು ಸಾಬೂನು ತಯಾರಿಕೆಯ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಕಲಿಯಲು ಲಂಡನ್‌ಗೆ ಕಳುಹಿಸಲಾಯಿತು. ಕೆಲವು ವರ್ಷಗಳ ನಂತರ ಶಾಸ್ತ್ರಿ ಭಾರತಕ್ಕೆ ಮರಳಿದರು. ಅವರ ಪ್ರಯತ್ನಗಳ ಫಲವಾಗಿ 1918ರಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಮೊದಲ ಸ್ವದೇಶಿ ಸ್ನಾನದ ಸೋಪ್ ಸಿದ್ಧವಾಯಿತು. ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಈ ಸಾಬೂನನ್ನು ಮೈಸೂರು ಮಹಾರಾಜರು ಮತ್ತು ರಾಜಮನೆತನದವರು ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದರು. ನಂತರ ಇದನ್ನು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗೆ ಪರಿಚಯಿಸಲಾಯಿತು. ಆದರೆ ಆರಂಭಿಕ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಇದರ ಬೆಲೆ ಸಾಮಾನ್ಯ ಜನರಿಗೆ ಸುಲಭವಾಗಿ ಕೈಗೆಟುಕುವಂತಿರಲಿಲ್ಲ ಎನ್ನಲಾಗಿದೆ.

ಕರಾಚಿಯಲ್ಲೂ ಮೈಸೂರು ಸ್ಯಾಂಡಲ್ ಸೋಪಿನ ಭರ್ಜರಿ ಪ್ರಚಾರ

ಆ ಕಾಲದಲ್ಲೇ ಮೈಸೂರು ಸ್ಯಾಂಡಲ್ ಸೋಪಿನ ಮಾರ್ಕೆಟಿಂಗ್ ಕೂಡ ಗಮನ ಸೆಳೆಯುವಂತಿತ್ತು. ಸೋಪಿನ ಜಾಹೀರಾತುಗಳನ್ನು ಟ್ರಾಮ್ ಟಿಕೆಟ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಬೆಂಕಿಕಡ್ಡಿ ಪೆಟ್ಟಿಗೆಗಳ ಮೇಲೂ ಮುದ್ರಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಇನ್ನೂ ವಿಶೇಷವೆಂದರೆ, ಇಂದಿನ ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ಕರಾಚಿಯಲ್ಲಿಯೂ ಈ ಸೋಪಿನ ಪ್ರಚಾರ ನಡೆಸಲಾಗಿತ್ತು. ಅಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ಒಂಟೆ ಮೆರವಣಿಗೆಯ ಮೂಲಕ ಮೈಸೂರು ಸ್ಯಾಂಡಲ್ ಸೋಪಿಗೆ ಪ್ರಚಾರ ನೀಡಲಾಗಿತ್ತು ಎನ್ನುವುದು ಈ ಬ್ರ್ಯಾಂಡ್‌ನ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿನ ಕುತೂಹಲಕಾರಿ ಸಂಗತಿಯಾಗಿದೆ.

‘ದ್ರವ ಚಿನ್ನ’ದಿಂದ ತಯಾರಾಗುವ ಸಾಬೂನು

ಮೈಸೂರು ಸ್ಯಾಂಡಲ್ ಸೋಪಿನ ಪ್ರಮುಖ ವಿಶೇಷತೆ ಎಂದರೆ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಪೂರ್ವ ಭಾರತೀಯ ಶ್ರೀಗಂಧದ ಎಣ್ಣೆ. ಮೈಸೂರು ಸ್ಯಾಂಡಲ್ ಸೋಪ್ ತನ್ನ ಉತ್ಪನ್ನವನ್ನು 100% ಶುದ್ಧ, ನೈಸರ್ಗಿಕ ಪೂರ್ವ ಭಾರತೀಯ ಶ್ರೀಗಂಧದ ಎಣ್ಣೆಯಿಂದ ತಯಾರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ಹೇಳಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಈ ಶ್ರೀಗಂಧದ ಎಣ್ಣೆಯನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ‘ದ್ರವ ಚಿನ್ನ’ (Liquid Gold) ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. KSDL ತನ್ನದೇ ಆದ ಕಾರ್ಖಾನೆಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರೀಗಂಧದ ಎಣ್ಣೆಯನ್ನು ಬಟ್ಟಿ ಇಳಿಸುವುದಾಗಿ ಹೇಳುತ್ತದೆ. ಶ್ರೀಗಂಧದ ಎಣ್ಣೆಯೇ ಮೈಸೂರು ಸ್ಯಾಂಡಲ್ ಸೋಪಿನ ಪ್ರಮುಖ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯವಾಗಿದ್ದು, ಇದೇ ಅದರ ವಿಶಿಷ್ಟ ಪರಿಮಳ ಮತ್ತು ಬ್ರ್ಯಾಂಡ್ ಗುರುತಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ. ಕಂಪನಿಯ ಪ್ರಕಾರ, ಈ ಸೋಪಿಗೆ ಕೆಲವು ಚಿಕಿತ್ಸಕ, ನಂಜುನಿರೋಧಕ ಹಾಗೂ ಉರಿಯೂತ ನಿವಾರಕ ಗುಣಗಳಿವೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸಣ್ಣ ಪ್ರಮಾಣದ ಚರ್ಮದ ದದ್ದು, ಕೆಂಪಾಗುವಿಕೆ ಮತ್ತು ಕಲೆಗಳಂತಹ ಸಮಸ್ಯೆಗಳಲ್ಲಿ ಪರಿಹಾರ ನೀಡುತ್ತದೆ ಎಂಬುದೂ ಉತ್ಪನ್ನದ ಕುರಿತಾದ ಹೇಳಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಸೇರಿದೆ.

1982ರಲ್ಲಿ ಸರ್ಕಾರದ ಅಧೀನಕ್ಕೆ

ಮೈಸೂರು ಸ್ಯಾಂಡಲ್ ಸೋಪಿನ ಉತ್ಪಾದನೆಯನ್ನು ಒಡೆಯರ್ ಕುಟುಂಬವು 1982ರವರೆಗೆ ಮುಂದುವರಿಸಿತು. ನಂತರ ಈ ಉದ್ಯಮ ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರದ ಅಧೀನಕ್ಕೆ ಬಂತು. ಅಂದಿನಿಂದ ಕರ್ನಾಟಕ ಸೋಪ್ಸ್ ಅಂಡ್ ಡಿಟರ್ಜೆಂಟ್ಸ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್ (KSDL) ಮೈಸೂರು ಸ್ಯಾಂಡಲ್ ಸೋಪ್ ಸೇರಿದಂತೆ ವಿವಿಧ ಉತ್ಪನ್ನಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸಿ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಮಾಡುತ್ತಿದೆ.

ಧೋನಿ ಆದರು ಮೊದಲ ಬ್ರ್ಯಾಂಡ್ ಅಂಬಾಸಿಡರ್

ಮೈಸೂರು ಸ್ಯಾಂಡಲ್ ಸೋಪಿನ ಜನಪ್ರಿಯತೆಯನ್ನು ಇನ್ನಷ್ಟು ವಿಸ್ತರಿಸುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಭಾರತೀಯ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ದಂತಕಥೆ ಮಹೇಂದ್ರ ಸಿಂಗ್ ಧೋನಿ ಅವರನ್ನು 2006ರಲ್ಲಿ ಕಂಪನಿಯ ಮೊದಲ ಬ್ರ್ಯಾಂಡ್ ಅಂಬಾಸಿಡರ್ ಆಗಿ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ದೇಶಾದ್ಯಂತ ಹೊಸ ಗ್ರಾಹಕರನ್ನು ತಲುಪುವುದು ಮತ್ತು ಮಾರಾಟವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಧೋನಿ ಅವರ ಜನಪ್ರಿಯತೆಯನ್ನು ಬ್ರ್ಯಾಂಡ್ ಬಳಸಿಕೊಂಡಿತು.

ಒಂದು ಸಾಬೂನಿನ ಹಿಂದೆ 110 ವರ್ಷಗಳ ಕಥೆ

ಮಹಾರಾಜ ಕೃಷ್ಣರಾಜ ಒಡೆಯರ್ IV ಅವರ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಆರಂಭವಾದ ಮೈಸೂರು ಸ್ಯಾಂಡಲ್ ಸೋಪ್ ಇಂದು ಒಂದು ಸಾಮಾನ್ಯ ಸ್ನಾನದ ಸಾಬೂನಿಗಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಗುರುತನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿದೆ. ಶ್ರೀಗಂಧದ ಎಣ್ಣೆಯ ಬಳಕೆ, ಮೈಸೂರು ಸಂಸ್ಥಾನದ ಇತಿಹಾಸ, ಸ್ವದೇಶಿ ಉತ್ಪಾದನೆಯ ಆರಂಭ, ವಿಶಿಷ್ಟ ಮಾರ್ಕೆಟಿಂಗ್ ತಂತ್ರಗಳು ಮತ್ತು ಒಂದು ಶತಮಾನಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪರಂಪರೆ—ಇವೆಲ್ಲವೂ ಸೇರಿ ಮೈಸೂರು ಸ್ಯಾಂಡಲ್ ಸೋಪನ್ನು ಕರ್ನಾಟಕದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಬ್ರ್ಯಾಂಡ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿವೆ. ಒಮ್ಮೆ ಮಹಾರಾಜರ ಬಳಕೆಯಿಂದ ಆರಂಭವಾದ ಈ ಸಾಬೂನು ಇಂದು ಸಾಮಾನ್ಯ ಜನರ ಮನೆಗಳಲ್ಲೂ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆದಿರುವುದು ಇದರ ದೀರ್ಘ ಯಶೋಗಾಥೆಯ ವಿಶೇಷತೆ.