ಸಾಮಾನ್ಯ ಶಾಲಾ ಶಿಕ್ಷಕಿಯಾಗಿದ್ದ ಆನ್ ಬ್ಯಾನ್ಕ್ರಾಫ್ಟ್, ಉತ್ತರ ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣ ಧ್ರುವಗಳನ್ನು ತಲುಪಿದ ವಿಶ್ವದ ಮೊದಲ ಮಹಿಳೆಯಾಗಿ ಇತಿಹಾಸ ನಿರ್ಮಿಸಿದರು. ಹಿಮದ ಮೇಲೆ ಎದುರಾದ ಮಾರಣಾಂತಿಕ ಸವಾಲುಗಳನ್ನು ಮೆಟ್ಟಿ, ಮಹಿಳೆಯರ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಜಗತ್ತಿಗೆ ಸಾರಿದ ಅವರ ಸ್ಪೂರ್ತಿದಾಯಕ ಸಾಹಸಗಾಥೆ ಇದು.
ಹಿಮದ ಚಳಿ ಗಡಗಡ ನಡುಗಿಸುತ್ತಿತ್ತು. ಎತ್ತ ನೋಡಿದರೂ ಕಣ್ಣು ಕೋರೈಸುವ ಬಿಳಿ ಹಿಮದ ಹೊದಿಕೆ, ಮೈನಸ್ ಡಿಗ್ರಿಯ ಭೀಕರ ಚಳಿ ಮತ್ತು ಗಂಟೆಗೆ ನೂರಾರು ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ವೇಗದಲ್ಲಿ ಬೀಸುವ ಬಿರುಗಾಳಿ. ಸುತ್ತಲೂ ಮಾನವ ಸಂಚಾರದ ಸುಳಿವೇ ಇಲ್ಲದ ಆ ಆರ್ಕ್ಟಿಕ್ನ ಭೀಕರ ಹಿಮಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ, 29 ವರ್ಷದ ಯುವತಿ ಆನ್ ಬ್ಯಾನ್ಕ್ರಾಫ್ಟ್ ನಿಂತಿದ್ದರು.
ಅದು 1986. ಅಮೆರಿಕದ ಮಿನೆಸೋಟಾದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಾಲಾ ಶಿಕ್ಷಕಿಯಾಗಿದ್ದ ಆನ್, ಸಾಹಸ ಮತ್ತು ಪ್ರಕೃತಿಯ ಮೇಲಿನ ಅತಿಯಾದ ಪ್ರೀತಿಯಿಂದಾಗಿ ವಿಲ್ ಸ್ಟೀಗರ್ ನೇತೃತ್ವದ 8 ಜನರ 'ಸ್ಟೀಗರ್ ಇಂಟರ್ನ್ಯಾಷನಲ್ ಪೋಲಾರ್' ದಂಡಯಾತ್ರೆಗೆ ಆಯ್ಕೆಯಾಗಿದ್ದರು. ಇಂದಿನಂತೆ ಆಗ ಯಾವುದೇ ಅತ್ಯಾಧುನಿಕ ಜಿಪಿಎಸ್ ಸಾಧನಗಳಾಗಲಿ, ಉಪಗ್ರಹ ಫೋನ್ಗಳಾಗಲಿ ಅಥವಾ ಜೀವರಕ್ಷಕ ಉಪಕರಣಗಳಾಗಲಿ ಇರಲಿಲ್ಲ. 2.72 ಟನ್ ತೂಕದ ಸರಕು-ಸಾಮಗ್ರಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದ 5 ಸ್ಲೆಡ್ಗಳನ್ನು 49 ನಾಯಿಗಳು ಎಳೆಯುತ್ತಿದ್ದವು. ಹೊರಜಗತ್ತಿನ ಸಂಪರ್ಕವೇ ಇಲ್ಲದೆ, ಅಪಾಯ ಎದುರಾದರೆ ತಕ್ಷಣಕ್ಕೆ ಯಾವುದೇ ವಿಮಾನ ಅಥವಾ ಹೆಲಿಕಾಪ್ಟರ್ ತಲುಪಲು ದಿನಗಟ್ಟಲೆ ಬೇಕಾಗುವ ಕಠಿಣ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಅವರದ್ದಾಗಿತ್ತು.
ಪ್ರಯಾಣದ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಭೀಕರ ದುರಂತವೊಂದು ಸಂಭವಿಸಿತು!
ಹಿಮದ ಮೇಲೆ ಹೆಜ್ಜೆ ಹಾಕುತ್ತಿದ್ದಂತೆ ಇದ್ದಕ್ಕಿದ್ದಂತೆ ಸಮುದ್ರದ ಹೆಪ್ಪುಗಟ್ಟಿದ ಮಂಜುಗಡ್ಡೆ ಒಡೆದು, ಆನ್ ಬ್ಯಾನ್ಕ್ರಾಫ್ಟ್ ಕತ್ತಲೆಯಿಂದ ಕೂಡಿದ ಘನೀಕೃತ ಸಮುದ್ರದ ನೀರಿಗೆ ಬಿದ್ದರು. ಅವರ ಧರಿಸಿದ್ದ ಭಾರವಾದ ಬಟ್ಟೆಗಳು ನೀರನ್ನು ಹೀರಿಕೊಂಡು ಕೆಳಗೆ ಎಳೆಯತೊಡಗಿದವು. ಅದೃಷ್ಟವಶಾತ್ ಎದೆಯ ಭಾಗದವರೆಗೆ ನೀರಿಗೆ ಬಿದ್ದಿದ್ದ ಅವರನ್ನು ಸಹಪಯಣಿಗರು ತಕ್ಷಣವೇ ಮೇಲೆಳೆದರು. ಆದರೆ, ನಿಜವಾದ ಕಂಟಕ ಕಾಯುತ್ತಿದ್ದುದು ಆಮೇಲೆ.
ತೀವ್ರ ಚಳಿಯಿಂದಾಗಿ ಆನ್ ದೇಹದ ಉಷ್ಣತೆ ಕ್ಷಣಕ್ಷಣಕ್ಕೂ ಕುಸಿಯುತ್ತಾ 'ಹೈಪೋಥರ್ಮಿಯಾ' (Hypothermia) ಸ್ಥಿತಿಗೆ ತಲುಪಿದರು. ಅವರ ಶರೀರ ಸಂಪೂರ್ಣ ಗಡಗಡ ನಡುಗುತ್ತಿತ್ತು, ಪ್ರಜ್ಞೆ ತಪ್ಪುವ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿದ್ದರು. ಆ ಕೊರೆಯುವ ರಾತ್ರಿ, ತಂಬೂವಿನಲ್ಲಿ ಜೊತೆಯಲ್ಲಿದ್ದ ಇಬ್ಬರು ಗಂಡಸು ಸಹಪಯಣಿಗರು ತಮ್ಮ ದೇಹದ ಶಾಖವನ್ನು ಆನ್ಗೆ ನೀಡಿ ಜೀವರಕ್ಷಕರಾದರು. ಸತತ ಮೂರು ದಿನಗಳ ಕಾಲ ಆನ್ ದೇಹ ನಡುಗುತ್ತಲೇ ಇತ್ತು. "ಅಂದು ನಾನು ಒಬ್ಬಂಟಿಯಾಗಿದ್ದರೆ ಖಂಡಿತ ಬದುಕಿ ಉಳಿಯುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ" ಎಂದು ಆನ್ ನಂತರ ನೆನಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ.
ಮೂಳೆ ಕಡಿಯುವ ಚಳಿ, ಮೈ ನಡುಗಿಸುವ ಆತಂಕಗಳನ್ನೆಲ್ಲ ಮೆಟ್ಟಿ ನಿಂತು, ಸತತ 55 ದಿನಗಳ ಕಾಲ ಹಿಮದ ಮೇಲೆ ಸಾಹಸಯಾತ್ರೆ ನಡೆಸಿದ ಆನ್ ಬ್ಯಾನ್ಕ್ರಾಫ್ಟ್, 1986 ಮೇ 2 ರಂದು ಉತ್ತರ ಧ್ರುವವನ್ನು ತಲುಪಿದ ಜಗತ್ತಿನ ಮೊದಲ ಮಹಿಳೆ ಎಂಬ ಐತಿಹಾಸಿಕ ದಾಖಲೆ ನಿರ್ಮಿಸಿದರು ಆದರೆ, ಉತ್ತರ ಧ್ರುವದ ಈ ಸಾಧನೆ ಅವರ ಸಾಹಸಯಾತ್ರೆಯ ಮುನ್ನುಡಿಯಷ್ಟೇ ಆಗಿತ್ತು.
ಗಂಡಸರಿಲ್ಲವೆಂದು ಅವಮಾನ!
1992 ರಲ್ಲಿ ಅವರು ದಕ್ಷಿಣ ಧ್ರುವಕ್ಕೆ ಸಂಪೂರ್ಣ ಮಹಿಳಾ ತಂಡದ (American Women's Expedition) ನಾಯಕತ್ವ ವಹಿಸಿದರು. ಆದರೆ, ಆ ಹಾದಿ ಸುಲಭವಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಸಾಹಸಯಾತ್ರೆಗೆ ಹೊರಡುವ ಮುನ್ನ ಪ್ರಾಯೋಜಕರನ್ನು ಹುಡುಕಲು ಹೋದಾಗ, "ಗಂಡಸರಿಲ್ಲದೆ ಮಹಿಳೆಯರು ಅಂಟಾರ್ಕ್ಟಿಕಾಗೆ ಹೋಗುವುದು ಜವಾಬ್ದಾರಿಯಿಲ್ಲದ ಕೆಲಸ. ಅಲ್ಲಿಗೆ ಹೋಗಲು ನಿಮಗಾಗುವುದಿಲ್ಲ" ಎಂದು ಜಗತ್ತು ಅವರ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಹಸಿಹಸಿಯಾಗಿ ಶಂಕಿಸಿತ್ತು. ಪ್ರಖ್ಯಾತ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಅನ್ವೇಷಕ ಸರ್ ರಾನುಲ್ಫ್ ಫಿಯೆನ್ನೆಸ್ ಕೂಡ "ನಿಮ್ಮ ತಂಡದಲ್ಲಿ ಪುರುಷರು ಎಲ್ಲಿದ್ದಾರೆ?" ಎಂದು ಆಶ್ಚರ್ಯದಿಂದ ಕೇಳಿದ್ದರು.
ಆದರೆ ಆನ್ ಮತ್ತು ಅವರ ಮೂವರು ಮಹಿಳಾ ಸಹಪಯಣಿಗರು ಈ ಎಲ್ಲಾ ಅನುಮಾನಗಳನ್ನು ಸುಳ್ಳು ಮಾಡಿದರು. ದಕ್ಷಿಣ ಧ್ರುವವನ್ನು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ತಲುಪಿ, ಮಹಿಳೆಯರ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಏನೆಂಬುದನ್ನು ಇಡೀ ಜಗತ್ತಿಗೆ ಸಾರಿ ಹೇಳಿದರು.
ತದನಂತರ, 2001 ರಲ್ಲಿ ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್ ಪರಿಶೋಧಕಿ ಲಿವ್ ಅರ್ನೆಸೆನ್ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿ, ಯಾವುದೇ ಹೊರಗಿನ ನೆರವಿಲ್ಲದೆ, ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರೂ 113 ಕೆಜಿ ತೂಕದ ಸ್ಲೆಡ್ಗಳನ್ನು ಎಳೆಯುತ್ತಾ ಸತತ 94 ದಿನಗಳಲ್ಲಿ 2,747 ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ಹಾದು ಅಂಟಾರ್ಕ್ಟಿಕ್ ಖಂಡವನ್ನೇ ದಾಟಿದರು. ಈ ಮೂಲಕ ಉತ್ತರ ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣ ಧ್ರುವಗಳೆರಡನ್ನೂ ಕಾಲ್ನಡಿಗೆಯಲ್ಲಿ ತಲುಪಿದ ವಿಶ್ವದ ಮೊದಲ ಮಹಿಳೆ ಎಂಬ ಹೆಗ್ಗಳಿಕೆಗೆ ಪಾತ್ರರಾದರು.
ಹಿಮದ ಮರುಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ತಾವು ಕಲಿತ ಬದುಕಿನ ಪಾಠಗಳನ್ನು ಆನ್ ಅಲ್ಲಿಗೇ ಬಿಡಲಿಲ್ಲ. ತಮ್ಮ ಸಾಹಸಯಾತ್ರೆಗಳನ್ನು ಶಿಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಪರಿವರ್ತಿಸಿದರು.
'ಆನ್ ಬ್ಯಾನ್ಕ್ರಾಫ್ಟ್ ಫೌಂಡೇಶನ್' (Anne Bancroft Foundation) ಸಂಸ್ಥೆಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿ, ಸಾವಿರಾರು ಕನಸುಗಾರ ಯುವತಿಯರಿಗೆ ಮತ್ತು ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳಿಗೆ ತಮ್ಮದೇ ಆದ ಕನಸುಗಳನ್ನು ನನಸು ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಆರ್ಥಿಕ ನೆರವು, ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ ಮತ್ತು 'ಬಾಲಕಿಯರ ಶೃಂಗಸಭೆ'ಗಳ ಮೂಲಕ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹ ನೀಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.
ಒಮ್ಮೆ ತರಗತಿಯ ಕೋಣೆಯಲ್ಲಿ ಕುಳಿತು ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಪಾಠ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದ ಸಾಮಾನ್ಯ ಶಿಕ್ಷಕಿ, ಇಂದು ವಿಶ್ವದ ಅತ್ಯಂತ ಕಠಿಣ ಮತ್ತು ಭೀಕರ ಹಿಮಭೂಮಿಗಳನ್ನು ಗೆದ್ದು ನಿಂತಿದ್ದಾರೆ. ಹಿಮದ ಮೇಲೆ ಮೂಡಿದ ಆಕೆಯ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಹೆಜ್ಜೆಯೂ, ಜಗತ್ತಿನ ಲಕ್ಷಾಂತರ ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳು ತಮ್ಮ ಸ್ವಂತ ಕನಸಿನ ಧ್ರುವಗಳನ್ನು ತಲುಪಲು ದಾರಿದೀಪವಾಗಿದೆ.


