ಕೇವಲ ₹10 ಸಾವಿರ ಮತ್ತು 10 ಕ್ವಿಂಟಲ್ ಭತ್ತದ ಹುಲ್ಲಿನಿಂದ 1995ರಲ್ಲಿ ಆರಂಭಿಸಿದ ಪಂಜಾಬ್‌ನ ಇಬ್ಬರು ಸಹೋದರರ ಅಣಬೆ ಉದ್ಯಮ ಇಂದು ವರ್ಷಕ್ಕೆ ₹3 ಕೋಟಿಗೂ ಹೆಚ್ಚು ವಹಿವಾಟು ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದು, 32 ಮಂದಿಗೆ ಉದ್ಯೋಗ ನೀಡುತ್ತಿದೆ.

ಕೃಷಿಯಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಪ್ರಯೋಗ ಮಾಡಿದರೆ ಕಡಿಮೆ ಜಾಗದಲ್ಲೂ ದೊಡ್ಡ ಆದಾಯ ಗಳಿಸಬಹುದು ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಪಂಜಾಬ್‌ನ ಇಬ್ಬರು ಸಹೋದರರ ಯಶೋಗಾಥೆ ಉತ್ತಮ ಉದಾಹರಣೆಯಾಗಿದೆ. 1995ರಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ₹10 ಸಾವಿರ ಹೂಡಿಕೆ ಮತ್ತು 10 ಕ್ವಿಂಟಲ್ ಭತ್ತದ ಹುಲ್ಲಿನೊಂದಿಗೆ ಆರಂಭಿಸಿದ ಅಣಬೆ ಕೃಷಿ, ಇಂದು ವರ್ಷಕ್ಕೆ ₹3 ಕೋಟಿಗೂ ಹೆಚ್ಚು ವಹಿವಾಟು ನಡೆಸುವ ಸಮಗ್ರ ಕೃಷಿ ಉದ್ಯಮವಾಗಿ ಬೆಳೆದಿದೆ. ಪಂಜಾಬ್‌ನ ದಸುಯಾ ಬಳಿಯ ಬುಧಿಪಿಂಡ್ ಗ್ರಾಮದ ಸರ್ಡಾರ್ ಸಂಜೀವ್ ಸಿಂಗ್ (59) ಮತ್ತು ಅವರ ಸಹೋದರ ರಾಜಿಂದರ್ ಸಿಂಗ್ (55) ಅವರ ಈ ಉದ್ಯಮ ಸುಮಾರು 1.5 ಎಕರೆ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದು, ಸುಮಾರು 32 ಮಂದಿಗೆ ಉದ್ಯೋಗ ನೀಡುತ್ತಿದೆ.

₹10 ಸಾವಿರದಿಂದ ಶುರುವಾದ ಪ್ರಯಾಣ

ಸುಮಾರು ಮೂರು ದಶಕಗಳ ಹಿಂದೆ ಸಹೋದರರು ಅಣಬೆ ಕೃಷಿಯನ್ನು ಪ್ರಯೋಗವಾಗಿ ಆರಂಭಿಸಿದರು. ಆರಂಭಿಕ ಹೂಡಿಕೆ ಕೇವಲ ₹10 ಸಾವಿರ. ಭತ್ತದ ಹುಲ್ಲನ್ನು ಕಚ್ಚಾ ವಸ್ತುವಾಗಿ ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಅಣಬೆ ಬೆಳೆಯಲು ಶುರು ಮಾಡಿದರು. ಕಾಲಕ್ರಮೇಣ ಅನುಭವ ಹೆಚ್ಚಿದಂತೆ ಉತ್ಪಾದನಾ ವಿಧಾನ, ಗುಣಮಟ್ಟದ ಅಣಬೆ ಬೀಜ ಉತ್ಪಾದನೆ, ಪ್ಯಾಕಿಂಗ್ ಮತ್ತು ಮಾರಾಟ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ವಿಭಾಗಗಳನ್ನು ತಮ್ಮದೇ ಉದ್ಯಮದ ಭಾಗವನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡರು.

ದಿನಕ್ಕೆ 500 ಕೆಜಿ ಅಣಬೆ, 500 ಕೆಜಿ ಸ್ಪಾನ್

ಇಂದು ಈ ಕುಟುಂಬದ ಉದ್ಯಮದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿದಿನ ಸುಮಾರು 500 ಕೆಜಿ ತಾಜಾ ಅಣಬೆ ಮತ್ತು 500 ಕೆಜಿ ಅಣಬೆ ಸ್ಪಾನ್‌ (ಬೀಜ) ಉತ್ಪಾದನೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಇದರ ಒಟ್ಟು ದಿನದ ಮೌಲ್ಯ ಸುಮಾರು ₹95 ಸಾವಿರ ಎಂದು ಕುಟುಂಬ ತಿಳಿಸಿದೆ. ವರ್ಷಕ್ಕೆ ₹3 ಕೋಟಿಗೂ ಹೆಚ್ಚು ವಹಿವಾಟು ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದು, ಎಲ್ಲಾ ಖರ್ಚುಗಳನ್ನು ತೆಗೆದ ಬಳಿಕ ಸುಮಾರು 15% ಲಾಭಾಂಶ ಉಳಿಯುತ್ತದೆ ಎನ್ನಲಾಗಿದೆ.

15 ಎಕರೆ ಕೃಷಿಗಿಂತ 1.5 ಎಕರೆ ಅಣಬೆ ಕೃಷಿಯೇ ಹೆಚ್ಚು ಲಾಭ

ಈ ಯಶೋಗಾಥೆಯ ಮತ್ತೊಂದು ಅಚ್ಚರಿಯ ಸಂಗತಿ ಎಂದರೆ, ಕುಟುಂಬದ ಬಳಿ ಸುಮಾರು 17 ಎಕರೆ ಕೃಷಿ ಭೂಮಿ ಇದೆ. ಅದರಲ್ಲಿ ಕೇವಲ 1.5 ಎಕರೆ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಅಣಬೆ ಉದ್ಯಮ ಹಾಗೂ ಸಂಬಂಧಿತ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಉಳಿದ ಜಮೀನಿನಲ್ಲಿ ಗೋಧಿ, ಆಲೂಗಡ್ಡೆ ಮತ್ತು ಭತ್ತದಂತಹ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಬೆಳೆಗಳನ್ನು ಬೆಳೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಕುಟುಂಬದ ಪ್ರಕಾರ, ಅಣಬೆ ಉದ್ಯಮದಿಂದ ಬರುವ ಆದಾಯವು ಉಳಿದ ಸುಮಾರು 15 ಎಕರೆ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಕೃಷಿಯಿಂದ ಬರುವ ಆದಾಯಕ್ಕಿಂತ 20 ಪಟ್ಟು ಹೆಚ್ಚು.

ವರ್ಷಕ್ಕೆ 4,000 ಕ್ವಿಂಟಲ್ ಭತ್ತದ ಹುಲ್ಲು ಬಳಕೆ

ಅಣಬೆ ಉತ್ಪಾದನೆಗೆ ಭತ್ತದ ಹುಲ್ಲು ಪ್ರಮುಖ ಕಚ್ಚಾ ವಸ್ತುವಾಗಿದೆ. ಕುಟುಂಬವು ಪ್ರತಿವರ್ಷ ಸುಮಾರು 4,000 ಕ್ವಿಂಟಲ್ ಭತ್ತದ ಹುಲ್ಲನ್ನು ಅಣಬೆ ಉತ್ಪಾದನೆಗೆ ಬಳಸುತ್ತದೆ. ಇದರ ಮೂಲಕ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಕೃಷಿಯಲ್ಲಿನ ಕೃಷಿ ತ್ಯಾಜ್ಯವನ್ನೇ ಮತ್ತೊಂದು ಆದಾಯದ ಮೂಲವನ್ನಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸಿದ್ದಾರೆ.

2008ರಲ್ಲೇ ಸ್ವಂತ ಲ್ಯಾಬ್ ಸ್ಥಾಪನೆ

ಉದ್ಯಮದ ಬೆಳವಣಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಮತ್ತೊಂದು ಮಹತ್ವದ ಹೆಜ್ಜೆ ಎಂದರೆ 2008ರಲ್ಲಿ ಸ್ವಂತ ಟಿಶ್ಯೂ ಕಲ್ಚರ್ ಲ್ಯಾಬೊರೇಟರಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ್ದು. ಇದು ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿನ ಮೊದಲ ಇಂತಹ ಪ್ರಯೋಗಾಲಯವಾಗಿತ್ತು ಎಂದು ವರದಿ ತಿಳಿಸಿದೆ. ಇದರಿಂದ ಹೊರಗಿನ ಪೂರೈಕೆದಾರರ ಮೇಲಿನ ಅವಲಂಬನೆ ಕಡಿಮೆಯಾಯಿತು. ವರ್ಷಪೂರ್ತಿ ಅಣಬೆ ಸ್ಪಾನ್ ಉತ್ಪಾದಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಯಿತು.

ಪಂಜಾಬ್‌ ಮಾತ್ರವಲ್ಲ, ಜಮ್ಮುವಿಗೂ ಮಾರಾಟ

ಕುಟುಂಬವು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಬಟನ್ ಮಶ್ರೂಮ್ ಉತ್ಪಾದಿಸುತ್ತದೆ. ನಿಯಂತ್ರಿತ ಒಳಾಂಗಣ ವಾತಾವರಣದಲ್ಲಿ ವರ್ಷಪೂರ್ತಿ ಉತ್ಪಾದನೆ ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ತಾಜಾ ಅಣಬೆ ಮತ್ತು ಸ್ಪಾನ್‌ಗಳನ್ನು ಡೀಲರ್‌ಗಳ ಮೂಲಕ ಪಂಜಾಬ್‌ನ ವಿವಿಧ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳಿಗೆ, ಜಲಂಧರ್ ಸೇರಿದಂತೆ, ಹಾಗೂ ಜಮ್ಮು ಮತ್ತು ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ ಪೂರೈಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸ್ಪಾನ್ ಮತ್ತು ಅಣಬೆಗಳ ಸಗಟು ಬೆಲೆ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಬದಲಾಗುತ್ತಿದ್ದು, ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕೆಜಿಗೆ ಸುಮಾರು ₹90-100ರಷ್ಟಿರುತ್ತದೆ ಎಂದು ಕುಟುಂಬ ತಿಳಿಸಿದೆ.

ರೈತರಿಗೆ ತರಬೇತಿಯನ್ನೂ ನೀಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ

ತಮ್ಮ ಉದ್ಯಮವನ್ನು ಬೆಳೆಸುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ಇತರ ರೈತರಿಗೆ ಅಣಬೆ ಕೃಷಿಯ ಬಗ್ಗೆ ತರಬೇತಿ ನೀಡುವ ಕೆಲಸವನ್ನೂ ಕುಟುಂಬ ಮಾಡುತ್ತಿದೆ. ಬೆಳೆಯುವ ಮಾಧ್ಯಮ ತಯಾರಿ, ಸ್ಟೆರಿಲೈಸೇಶನ್, ಸ್ಪಾನ್ ಉತ್ಪಾದನೆ, ತಾಪಮಾನ ನಿಯಂತ್ರಣ, ಕೊಯ್ಲು, ಗ್ರೇಡಿಂಗ್, ಪ್ಯಾಕಿಂಗ್ ಮತ್ತು ಮಾರ್ಕೆಟಿಂಗ್ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ವಿಷಯಗಳಲ್ಲಿ ರೈತರಿಗೆ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ ನೀಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.