ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಟೆಕ್ ರಾಜಧಾನಿ ಬೆಳವಣಿಗೆಗೆ ಕೋಲ್ಕತ್ತಾದಿಂದ ನಡೆದ ಪ್ರತಿಭೆಗಳ ವಲಸೆಯೂ ಒಂದು ಕಾರಣವಾಗಿರಬಹುದು ಎಂದು ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ ಸಂಜೀವ್ ಸನ್ಯಾಲ್ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. ಜ್ಯೋತಿ ಬಸು ಆಡಳಿತದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳದಲ್ಲಿ ಉದ್ಯಮ ಸ್ನೇಹಿ ವಾತಾವರಣ ಕುಂದಿದ್ದರಿಂದ ಪ್ರತಿಭೆ ಮತ್ತು ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು ಬೇರೆಡೆಗೆ ಸರಿದವು ಎಂಬುದು ಅವರ ವಾದ.
ಬೆಂಗಳೂರು ಟೆಕ್ ರಾಜಧಾನಿಯಾಗಲು ಕೋಲ್ಕತ್ತಾ ಕಾರಣವೇ? ಸಂಜೀವ್ ಸನ್ಯಾಲ್ ಹೇಳಿದ್ದೇನು?
ಭಾರತದ ಮಾಹಿತಿ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಪ್ರಮುಖ ಕೇಂದ್ರವೆಂದರೆ ಮೊದಲು ನೆನಪಿಗೆ ಬರುವುದು ಬೆಂಗಳೂರು. ಜಾಗತಿಕ ಟೆಕ್ ಕಂಪನಿಗಳು, ಸ್ಟಾರ್ಟ್ಅಪ್ಗಳು, ಎಂಜಿನಿಯರ್ಗಳು ಮತ್ತು ಹೂಡಿಕೆದಾರರನ್ನು ತನ್ನತ್ತ ಸೆಳೆದಿರುವ ಬೆಂಗಳೂರು ಇಂದು ‘ಭಾರತದ ಸಿಲಿಕಾನ್ ವ್ಯಾಲಿ’ ಎಂದೇ ಗುರುತಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ. ಆದರೆ ಈ ಯಶೋಗಾಥೆಯ ಹಿಂದೆ ಮತ್ತೊಂದು ನಗರದ ಕುಸಿತದ ನೆರಳು ಇದೆಯೇ? ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ ಸಂಜೀವ್ ಸನ್ಯಾಲ್ ಅವರ ಇತ್ತೀಚಿನ ಹೇಳಿಕೆ ಈ ಪ್ರಶ್ನೆಯನ್ನು ಹುಟ್ಟುಹಾಕಿದೆ.
ಕೋಲ್ಕತ್ತಾ-ಬೆಂಗಳೂರು ನಡುವೆ ಅಚ್ಚರಿಯ ಸಂಪರ್ಕ
ಪ್ರಧಾನಿಯವರ ಆರ್ಥಿಕ ಸಲಹಾ ಮಂಡಳಿಯ ಸದಸ್ಯರಾಗಿರುವ ಸನ್ಯಾಲ್, ದಿ ಬೆಂಗಾಲ್ ಇಂಕ್ನ ಸಹ-ಸಂಸ್ಥಾಪಕ ಅಭಿಜಿತ್ ಮಜುಂದರ್ ಅವರೊಂದಿಗಿನ ಪಾಡ್ಕಾಸ್ಟ್ನಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಆರ್ಥಿಕ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಕುರಿತು ಮಾತನಾಡುವಾಗ ಕೋಲ್ಕತ್ತಾ ಮತ್ತು ಬೆಂಗಳೂರಿನ ವಿಭಿನ್ನ ಪಥವನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಅವರ ಪ್ರಕಾರ, ಒಂದು ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಪ್ರಮುಖ ಕೈಗಾರಿಕಾ ಹಾಗೂ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿದ್ದ ಕೋಲ್ಕತ್ತಾದಿಂದ ಪ್ರತಿಭೆಗಳು ಹೊರಹೋಗಿದವು. ಈ ಪ್ರತಿಭಾ ವಲಸೆಯಿಂದ ಲಾಭ ಪಡೆದ ನಗರಗಳಲ್ಲಿ ಬೆಂಗಳೂರು ಪ್ರಮುಖವಾಗಿತ್ತು ಎಂಬುದು ಅವರ ವಾದ.
Related Articles
‘ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಟೆಕ್ ಕೇಂದ್ರದ ಸ್ಥಾಪಕರು ಜ್ಯೋತಿ ಬಸು?’
ಸನ್ಯಾಲ್ ತಮ್ಮ ಮಾತಿನಲ್ಲಿ ಜ್ಯೋತಿ ಬಸು ಆಡಳಿತದ ಅವಧಿಯನ್ನು ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದ್ದಾರೆ. 1977ರಿಂದ 2000ರವರೆಗೆ ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳದ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಯಾಗಿದ್ದ ಬಸು ನೇತೃತ್ವದ ಎಡರಂಗ ಸರ್ಕಾರದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಟ್ರೇಡ್ ಯೂನಿಯನ್ಗಳ ಪ್ರಭಾವ ಹೆಚ್ಚಿತ್ತು.
ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳಿಗೆ ಅನುಕೂಲಕರ ವಾತಾವರಣ ಕುಂದಿದ್ದರಿಂದ ಹೂಡಿಕೆ ಮತ್ತು ಉದ್ಯಮ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳ ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರಿತು ಎಂಬ ಟೀಕೆಗಳು ಆ ಅವಧಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿವೆ. ಇದೇ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಕೋಲ್ಕತ್ತಾದಿಂದ ಪ್ರತಿಭೆಗಳು ಮತ್ತು ಉದ್ಯಮ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು ಬೇರೆ ನಗರಗಳತ್ತ ಸಾಗಿದವು ಎಂದು ಸನ್ಯಾಲ್ ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ.
ಐಬಿಎಂ ಘಟನೆಯನ್ನೂ ನೆನಪಿಸಿಕೊಂಡ ಸನ್ಯಾಲ್
ಕೋಲ್ಕತ್ತಾದ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಹಿಂದಿನ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ವಿವರಿಸುವಾಗ ಸನ್ಯಾಲ್ ಐಬಿಎಂನ ಮೇನ್ಫ್ರೇಮ್ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ಗಳ ವಿಚಾರವನ್ನೂ ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಆ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಕೈಗಾರಿಕಾ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಕೋಲ್ಕತ್ತಾದಲ್ಲಿ ಉಂಟಾಗಿದ್ದ ವಿರೋಧದ ಉದಾಹರಣೆಯನ್ನು ಅವರು ನೀಡಿದರು.
ಅವರ ಹೇಳಿಕೆಯ ಸಾರವೆಂದರೆ, ಉದ್ಯಮಕ್ಕೆ ಅನುಕೂಲಕರ ವಾತಾವರಣ ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಬಂಡವಾಳ ಮಾತ್ರವಲ್ಲ, ಪ್ರತಿಭೆಯೂ ಬೇರೆಡೆಗೆ ತೆರಳುತ್ತದೆ.
ಬೆಂಗಳೂರು ಹೇಗೆ ಅವಕಾಶ ಬಳಸಿಕೊಂಡಿತು?
ಕಾಲಕ್ರಮೇಣ ಬೆಂಗಳೂರು ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಪ್ರತಿಭೆ, ಸಂಶೋಧನೆ, ಐಟಿ ಕಂಪನಿಗಳು, ಸ್ಟಾರ್ಟ್ಅಪ್ಗಳು ಮತ್ತು ವಿದೇಶಿ ಹೂಡಿಕೆಗಳಿಗೆ ಪ್ರಮುಖ ಕೇಂದ್ರವಾಯಿತು. ಹವಾಮಾನ, ಶಿಕ್ಷಣ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು, ತಾಂತ್ರಿಕ ಮಾನವ ಸಂಪನ್ಮೂಲ ಮತ್ತು ಉದ್ಯಮ ಸ್ನೇಹಿ ಪರಿಸರ ಕೂಡ ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಬೆಳವಣಿಗೆಗೆ ನೆರವಾದವು.
ಹೀಗಾಗಿ ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಏರಿಕೆಯನ್ನು ಕೇವಲ ಕೋಲ್ಕತ್ತಾದ ಕುಸಿತದ ಪರಿಣಾಮವೆಂದು ನೋಡುವುದು ಸರಳೀಕರಣವಾಗಬಹುದು. ಆದರೆ ಪ್ರತಿಭೆಗಳು ನಗರದಿಂದ ನಗರಕ್ಕೆ ಹೇಗೆ ಹರಿಯುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಆ ಚಲನೆ ಆರ್ಥಿಕ ಕೇಂದ್ರಗಳ ಭವಿಷ್ಯವನ್ನು ಹೇಗೆ ಬದಲಾಯಿಸುತ್ತದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಸನ್ಯಾಲ್ ಅವರ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ ಎತ್ತಿ ತೋರಿಸುತ್ತದೆ.
ಪೂರ್ವ ಭಾರತಕ್ಕೆ ದೊಡ್ಡ ನಗರ ಕೇಂದ್ರದ ಕೊರತೆ?
ಸನ್ಯಾಲ್ ಅವರ ಮತ್ತೊಂದು ಪ್ರಮುಖ ವಾದ ಪೂರ್ವ ಭಾರತದ ಆರ್ಥಿಕ ಹಿನ್ನಡೆಯ ಕುರಿತಾಗಿದೆ. ಅವರ ಪ್ರಕಾರ, ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಬೆಂಗಳೂರು, ಹೈದರಾಬಾದ್ ಮತ್ತು ಚೆನ್ನೈ, ಪಶ್ಚಿಮ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಮುಂಬೈ, ಪುಣೆ ಮತ್ತು ಅಹಮದಾಬಾದ್ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಕೇಂದ್ರಗಳಾಗಿ ಬೆಳೆದಿವೆ.
ಆದರೆ ಪೂರ್ವ ಭಾರತಕ್ಕೆ ಅಂತಹ ವೇಗವಾಗಿ ಬೆಳೆಯುವ ದೊಡ್ಡ ನಗರ ಕೇಂದ್ರದ ಕೊರತೆಯಿದೆ. ಕೋಲ್ಕತ್ತಾ ತನ್ನ ಹಳೆಯ ಕೈಗಾರಿಕಾ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ, ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಬಲವನ್ನು ಮತ್ತೆ ಬಳಸಿಕೊಂಡರೆ ಪೂರ್ವ ಭಾರತದ ಆರ್ಥಿಕ ಬೆಳವಣಿಗೆಗೆ ಪ್ರಮುಖ ಚಾಲಕವಾಗಬಹುದು ಎಂಬುದು ಅವರ ಅಭಿಪ್ರಾಯ.
ಕೋಲ್ಕತ್ತಾಗೆ ಇನ್ನೂ ಅವಕಾಶವಿದೆಯೇ?
50 ವರ್ಷಗಳ ಆರ್ಥಿಕ ಕುಸಿತದ ನಡುವೆಯೂ ಕೋಲ್ಕತ್ತಾದಲ್ಲಿ ಮಹಾನಗರ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ, ಹಳೆಯ ಶಿಕ್ಷಣ-ಆರ್ಥಿಕ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು, ಕೈಗಾರಿಕಾ ನೆಲೆ ಮತ್ತು ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದ ಮಾನವ ಸಂಪನ್ಮೂಲವಿದೆ ಎಂದು ಸನ್ಯಾಲ್ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. ಹೀಗಾಗಿ ಸೂಕ್ತ ನೀತಿಗಳು, ಹೂಡಿಕೆ ಮತ್ತು ಉದ್ಯಮ ಸ್ನೇಹಿ ವಾತಾವರಣದ ಮೂಲಕ ನಗರ ಮತ್ತೆ ಪೂರ್ವ ಭಾರತದ ಆರ್ಥಿಕ ಎಂಜಿನ್ ಆಗುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಹೊಂದಿದೆ ಎಂಬ ಸಂದೇಶ ಅವರ ಮಾತಿನಲ್ಲಿದೆ.
