ಹಿಂದೂ ವಿವಾಹಕ್ಕೆ ಕನ್ಯಾದಾನ ಕಡ್ಡಾಯವಲ್ಲ, ಸಪ್ತಪದಿ ಮುಖ್ಯ ಎಂದ ಹೈಕೋರ್ಟ್‌

ಇತ್ತೀಚಿನ ಪ್ರಕರಣವೊಂದರಲ್ಲಿ, ಅಲಹಾಬಾದ್ ಹೈಕೋರ್ಟ್ ಅರ್ಜಿಯನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಿ ಹಿಂದೂ ವಿವಾಹ ಸಮಾರಂಭಕ್ಕೆ 'ಕನ್ಯಾದಾನ' ಅಗತ್ಯ ಆಚರಣೆಯಲ್ಲ ಎಂದು ಹೇಳಿದೆ. ಈ ನಿರ್ಧಾರವು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಅಡೆತಡೆಗಳನ್ನು ಮುರಿಯಲು ಮತ್ತು ವೈವಾಹಿಕ ಪದ್ಧತಿಗಳಲ್ಲಿ ಸಮಾನತೆಯನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.

marriage

ಲಕ್ನೋ: ಹಿಂದೂ ವಿವಾಹ ಕಾಯ್ದೆಯಡಿ ವಿವಾಹವನ್ನು ಶಾಸ್ತ್ರೋಕ್ತವಾಗಿ ನಡೆಸಲು 'ಕನ್ಯಾದಾನ' ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲ ಎಂದು ಅಲಹಾಬಾದ್ ಹೈಕೋರ್ಟ್ ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಹೇಳಿದೆ. ಅಶುತೋಷ್ ಯಾದವ್ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದ ಪರಿಷ್ಕರಣೆ ಅರ್ಜಿಯ ವಿಚಾರಣೆ ವೇಳೆ ಹೈಕೋರ್ಟ್‌ನ ಲಕ್ನೋ ಪೀಠವು ಕೇವಲ 'ಸಪ್ತಪದಿ' (ಸಂಸ್ಕೃತದ 'ಸಾತ್ ಫೇರ್') ಅಂತಹ ವಿವಾಹದ ಅತ್ಯಗತ್ಯ ಸಮಾರಂಭವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದೆ. ಹಿಂದೂ ವಿವಾಹ ಕಾಯಿದೆಯ ಸೆಕ್ಷನ್ 7ರ ಪ್ರಕಾರ ಹಿಂದೂ ವಿವಾಹದ ಅತ್ಯಗತ್ಯ ಸಮಾರಂಭವಾಗಿ ಸಪ್ತಪದಿ ಮುಖ್ಯವಾಗಿದೆ ನ್ಯಾಯಾಲಯ ತೀರ್ಪು ನೀಡಿದೆ.

ಪ್ರಾಸಿಕ್ಯೂಷನ್ ಸಲ್ಲಿಸಿರುವ ವಿವಾಹ ಪ್ರಮಾಣ ಪತ್ರದಲ್ಲಿ ಹಿಂದೂ ಸಂಪ್ರದಾಯದಂತೆ ಮದುವೆ ಎಂದು ನಮೂದಿಸಿರುವ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಆದೇಶವನ್ನು ಮರುಪರಿಶೀಲಿಸುವಂತೆ ಕೋರಿ ಸಲ್ಲಿಸಲಾಗಿದ್ದ ಅರ್ಜಿಯ ವಿಚಾರಣೆ ವೇಳೆ ಹೈಕೋರ್ಟ್ ಈ ಮಹತ್ವದ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದೆ. "ಕನ್ಯಾದಾನ" ಸಮಾರಂಭದ ಸತ್ಯವನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಆದ್ದರಿಂದ ಸಾಕ್ಷಿಗಳನ್ನು ಕರೆಸುವ ಮರು-ಪರೀಕ್ಷೆಯ ಅಗತ್ಯವಿದೆ ಎಂದು ಪರಿಷ್ಕರಣೆವಾದಿ ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿದರು.

ಸೆಕ್ಷನ್ 311 ಪ್ರಕರಣದ ನ್ಯಾಯಯುತ ನಿರ್ಧಾರಕ್ಕೆ ಅಗತ್ಯವಾದರೆ ಯಾವುದೇ ಸಾಕ್ಷಿಯನ್ನು ಕರೆಸಲು ನ್ಯಾಯಾಲಯಕ್ಕೆ ಅಧಿಕಾರ ನೀಡುತ್ತದೆ ಎಂದು ಹೈಕೋರ್ಟ್ ಹೇಳಿದೆ. ಆದರೆ, ಪ್ರಸ್ತುತ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ, "ಕನ್ಯಾದಾನ" ಸಮಾರಂಭವನ್ನು ನಡೆಸಲಾಗಿದೆಯೇ ಅಥವಾ ಇಲ್ಲವೇ ಎಂಬುದನ್ನು ಸಾಬೀತುಪಡಿಸಲು ಸಾಕ್ಷಿಗಳನ್ನು ಪರೀಕ್ಷಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಿರುವುದು ಕಂಡುಬಂದಿದೆ.

ಕನ್ಯಾದಾನ ಎಂದರೇನು?
ಕನ್ಯಾದಾನವು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಭಾರತೀಯ ವಿವಾಹ ಆಚರಣೆಯಾಗಿದ್ದು, ವಧುವಿನ ತಂದೆ ತನ್ನ ಮಗಳ ಮದುವೆಗೆ ವರನಿಗೆ ಔಪಚಾರಿಕ ಅನುಮೋದನೆಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತಾರೆ. ಈ ಸಮಾರಂಭದಲ್ಲಿ ತಂದೆಯು ತನ್ನ ಮಗಳ ಕೈಗೆ ಪವಿತ್ರ ನೀರನ್ನು ಸುರಿಯುತ್ತಾರೆ. ವರನ ಕೈಯಲ್ಲಿ ಅವಳ ಕೈಯನ್ನು ಇಡುತ್ತಾರೆ. ಇದು ತನ್ನ ಮಗಳ ರಕ್ಷಕತ್ವವನ್ನು ವರನಿಗೆ ವರ್ಗಾಯಿಸುವುದನ್ನು ಸಂಕೇತಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ಪೋಷಕರ ಗೌರವವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ.

ಹಿಂದೂ ವಿವಾಹ ಕಾಯಿದೆಯು ಹಿಂದೂ ವಿವಾಹಕ್ಕೆ ಸಪ್ತಪದಿ (ಸಾತ್ ಫೇರ್) ಆಚರಣೆಯನ್ನು ಮಾತ್ರ ಅಗತ್ಯವಿದೆಯೇ ಹೊರತು ಕನ್ಯಾದಾನದ ಆಚರಣೆಯಲ್ಲ ಎಂದು ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ, ಕನ್ಯಾದಾನದ ಕಾರ್ಯಕ್ಷಮತೆಯನ್ನು ಸಾಬೀತುಪಡಿಸಲು ಸಾಕ್ಷಿಗಳನ್ನು ಹಿಂಪಡೆಯುವುದು ಪ್ರಕರಣದ ನ್ಯಾಯಯುತ ನಿರ್ಧಾರಕ್ಕೆ ಅನಗತ್ಯ ಎಂದು ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ತೀರ್ಮಾನಿಸಿದೆ.