ಬೆಂಗಳೂರು ಉತ್ತರ ತಾಲೂಕಿನ ದಿಬ್ಬೂರು ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ, ಮೈಸೂರು ಅರಸ ಇಮ್ಮಡಿ ಕೃಷ್ಣರಾಜ ಒಡೆಯರ್ ಅವರ ಆಳ್ವಿಕೆಯ ಕಾಲದ (ಕ್ರಿ.ಶ. 1750) ಅಪೂರ್ವ ಶಿಲಾಶಾಸನವೊಂದು ಪತ್ತೆಯಾಗಿದೆ. ಈ ಶಾಸನವು ಶ್ರೀರಂಗಪಟ್ಟಣದ ಶ್ರೀ ರಂಗನಾಥಸ್ವಾಮಿ ದೇವಸ್ಥಾನದ ನಿರ್ವಹಣೆಗಾಗಿ ಗ್ರಾಮವನ್ನು ದಾನವಾಗಿ ನೀಡಿದ್ದನ್ನು ದಾಖಲಿಸಿದೆ.
ಬೆಂಗಳೂರು (ಜು.2): ಬೆಂಗಳೂರು ಉತ್ತರ ತಾಲೂಕಿನ ಹೆಸರಘಟ್ಟ ಹೋಬಳಿಯ ದಿಬ್ಬೂರು ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ 18ನೇ ಶತಮಾನಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ, ಇದುವರೆಗೆ ದಾಖಲಾಗದ ಮೈಸೂರು ಅರಸರ ಕಾಲದ ಅಪೂರ್ವ ಶಿಲಾಶಾಸನವೊಂದು ಪತ್ತೆಯಾಗಿದೆ. ಮೈಸೂರು ಸಂಸ್ಥಾನದ ಅರಸರಾಗಿದ್ದ ಇಮ್ಮಡಿ ಕೃಷ್ಣರಾಜ ಒಡೆಯರ್ ಅವರ ಆಳ್ವಿಕೆಯ ಕಾಲಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಈ ಶಾಸನವು, ಆ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ದೇವಸ್ಥಾನಗಳಿಗೆ ನೀಡಲಾಗುತ್ತಿದ್ದ ಗ್ರಾಮ ದಾನಗಳ (ಗ್ರಾಮ ದತ್ತಿ) ಐತಿಹಾಸಿಕ ಪರಂಪರೆಗೆ ಹೊಸ ಪುರಾವೆ ಒದಗಿಸಿದೆ.ಇತಿಹಾಸ ಸಂಶೋಧಕ ಎಂ. ನರೇಂದ್ರ ಅವರು ಇತಿಹಾಸಕಾರ ವಿವೇಕಾನಂದ ಸಜ್ಜನ್ ಮತ್ತು ಶಾಸನ ತಜ್ಞ (ಎಪಿಗ್ರಾಫಿಸ್ಟ್) ಕೆ. ಧನಪಾಲ್ ಅವರ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ನಡೆಸಿದ ಕ್ಷೇತ್ರಕಾರ್ಯದ ವೇಳೆ ಈ ಪ್ರಮುಖ ಶಾಸನವನ್ನು ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಿದ್ದಾರೆ.
ಕ್ರಿ.ಶ. 1750 ರ ಇತಿಹಾಸ ಮತ್ತು ಶ್ರೀರಂಗನಾಥಸ್ವಾಮಿ ದೇವಸ್ಥಾನದ ನಂಟು
ದಿಬ್ಬೂರು ಗ್ರಾಮದ ಆಂಜನೇಯ ಸ್ವಾಮಿ ದೇವಸ್ಥಾನದ ಸಮೀಪ ಈ ಶಿಲಾಶಾಸನ ಪತ್ತೆಯಾಗಿದೆ. ಶಾಸನ ತಜ್ಞ ಕೆ. ಧನಪಾಲ್ ಅವರ ಪ್ರಕಾರ, ಈ ಶಾಸನವು ಕ್ರಿ.ಶ. 1750 ರ ಕಾಲದ್ದಾಗಿದ್ದು, ಮೈಸೂರಿನ ಇಮ್ಮಡಿ ಕೃಷ್ಣರಾಜ ಒಡೆಯರ್ (ಆಳ್ವಿಕೆಯ ಅವಧಿ 1734-1766) ಅವರ ಆಡಳಿತಾವಧಿಗೆ ಸೇರಿದ್ದಾಗಿದೆ. ಶ್ರೀರಂಗಪಟ್ಟಣದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಶ್ರೀ ರಂಗನಾಥಸ್ವಾಮಿ ದೇವಸ್ಥಾನದ ನಿತ್ಯದ ಪೂಜಾ ವಿಧಿವಿಧಾನಗಳು ಹಾಗೂ ವಿಶೇಷ ಆಚರಣೆಗಳ ವೆಚ್ಚವನ್ನು ಭರಿಸಲು ದಿಬ್ಬೂರು ಗ್ರಾಮವನ್ನು ದಾನವಾಗಿ ನೀಡಲಾಗಿತ್ತು ಎಂಬ ಅಂಶವನ್ನು ಈ ಶಾಸನವು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ದಾಖಲಿಸಿದೆ.
"ದಿಬ್ಬೂರು ಗ್ರಾಮದಿಂದ ಸಂಗ್ರಹಿಸಲಾಗುತ್ತಿದ್ದ ಭೂಕಂದಾಯ ಮತ್ತು ಇತರೆ ತೆರಿಗೆಗಳ ಹಣವನ್ನು ಶ್ರೀರಂಗಪಟ್ಟಣದ ರಂಗನಾಥಸ್ವಾಮಿ ದೇವಸ್ಥಾನದ ನಿರ್ವಹಣೆ, ಉತ್ಸವಗಳು ಹಾಗೂ ದೇವಸ್ಥಾನದ ಅಂಗರಂಗ ಭೋಗ ಮತ್ತು ಪೂಜಾ ಕೈಂಕರ್ಯಗಳಿಗಾಗಿ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಕಾಯ್ದಿರಿಸಲಾಗಿತ್ತು ಎಂದು ಶಾಸನದಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗಿದೆ," ಎಂದು ಧನಪಾಲ್ ವಿವರಿಸಿದ್ದಾರೆ.
Related Articles
ನಾಗಮಂಗಲ ಶಾಸನದೊಂದಿಗೆ ಸಾಮ್ಯತೆ
ದಿಬ್ಬೂರಿನಲ್ಲಿ ಪತ್ತೆಯಾಗಿರುವ ಈ ಶಾಸನದಲ್ಲಿ ದಾಖಲಾಗಿರುವ ಮಾಹಿತಿ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತವಾಗಿದ್ದರೂ, ಇದರ ಲಿಪಿ (Script), ಮೂಡಿಬಂದಿರುವ ಐಕಾನೋಗ್ರಫಿ (ಚಿಹ್ನೆಗಳು) ಮತ್ತು ವಿನ್ಯಾಸವು ಯಲಹಂಕ ಸಮೀಪದ ನಾಗಮಂಗಲ ಗ್ರಾಮದ ಆಂಜನೇಯ ದೇವಸ್ಥಾನದ ಬಳಿ ಪತ್ತೆಯಾಗಿದ್ದ ಹಳೆಯ ಶಾಸನಕ್ಕೆ ಸಂಪೂರ್ಣ ಹೋಲಿಕೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಎರಡು ಶಾಸನಗಳ ಸಾಮ್ಯತೆಯನ್ನು ಗಮನಿಸಿದರೆ, ಈ ಎರಡೂ ಗ್ರಾಮಗಳನ್ನು ಒಂದೇ ಸನ್ನಿವೇಶದಲ್ಲಿ, ಒಂದೇ ಧಾರ್ಮಿಕ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ ಅಂಗವಾಗಿ ಶ್ರೀರಂಗಪಟ್ಟಣದ ರಂಗನಾಥಸ್ವಾಮಿ ದೇವಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ದಾನವಾಗಿ ನೀಡಿರಬಹುದು ಎಂದು ಇತಿಹಾಸಕಾರರು ಅಂದಾಜಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಶಾಸನದ ಮೇಲಿರುವ ರಾಜಲಾಂಛನ ಹಾಗೂ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯಗಳು
ಈ ಶಿಲಾಶಾಸನದ ಮೇಲ್ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಸೂರ್ಯ ಮತ್ತು ಚಂದ್ರರ ಕೆತ್ತನೆಗಳಿವೆ. ಮಧ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿ ಮೈಸೂರು ಒಡೆಯರ ಲಾಂಛನ ಹಾಗೂ ಧಾರ್ಮಿಕ ಸಂಕೇತವಾಗಿರುವ ಸಿಂಹದ ಮುಖವನ್ನು ಹೋಲುವ ಕಾಲ್ಪನಿಕ ರಕ್ಷಕ ಮುಖದ 'ಕೀರ್ತಿಮುಖ'ದ ಕೆತ್ತನೆ ಇದೆ. ಇದರೊಂದಿಗೆ ವೈಷ್ಣವ ಸಂಪ್ರದಾಯವನ್ನು ಬಿಂಬಿಸುವ ಸುದರ್ಶನ ಚಕ್ರ, ಶಂಖ ಮತ್ತು ವೈಷ್ಣವ ತ್ರಿನಾಮದ (ತಿಲಕ) ಚಿಹ್ನೆಗಳನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ಸುಂದರವಾಗಿ ಕೆತ್ತಲಾಗಿದೆ.
ತಲೆಮಾರುಗಳಿಂದ ಗುಡಿಯೊಳಗೆ ಹೂತುಹೋಗಿದ್ದ ಶಾಸನ!
ದಿಬ್ಬೂರು ಗ್ರಾಮಸ್ಥರು ಈ ಕೆತ್ತನೆಯಿರುವ ಕಲ್ಲನ್ನು ಪವಿತ್ರ ದೇವತಾ ಮೂರ್ತಿ ಎಂದು ತಪ್ಪಾಗಿ ಭಾವಿಸಿದ್ದರಿಂದ ಈ ಶಾಸನವು ತಲೆಮಾರುಗಳಿಂದ ಇತಿಹಾಸಕಾರರ ಕಣ್ಣಿಗೆ ಬೀಳದೆ ಉಳಿದುಕೊಂಡಿತ್ತು ಎಂದು ಸಂಶೋಧಕ ನರೇಂದ್ರ ತಿಳಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಶಾಸನದ ಬರಹಗಳಿದ್ದ ಕೆಳಭಾಗವು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ನೆಲದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಹೂತುಹೋಗಿತ್ತು ಮತ್ತು ಮೇಲ್ಭಾಗಕ್ಕೆ ಸಣ್ಣದೊಂದು ಗುಡಿಯನ್ನು ಕಟ್ಟಿ ಗ್ರಾಮಸ್ಥರು ಪೂಜಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ದೇವಸ್ಥಾನದ ಜೀರ್ಣೋದ್ಧಾರ ಕಾರ್ಯ ನಡೆದಾಗ, ಗ್ರಾಮಸ್ಥರು ಈ ಶಿಲಾಫಲಕವನ್ನು ಅಲ್ಲಿಂದ ಸ್ಥಳಾಂತರಿಸಿ ಸಮೀಪದ ಆಲದ ಮರದ ಕೆಳಗೆ ತಂದಿಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ನೆಲದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿದ್ದ ಬರಹಗಳು ಗೋಚರಿಸಿವೆ.
ಮೈಸೂರು ಒಡೆಯರ ‘ದೇವಸ್ಥಾನದ ಆರ್ಥಿಕ ನೀತಿ’ಗೆ ಹೊಸ ಬೆಳಕು
ಇಮ್ಮಡಿ ಕೃಷ್ಣರಾಜ ಒಡೆಯರ್ ಅವರು ಅದೇ ವರ್ಷ (1750) ಯಲಹಂಕ ಮತ್ತು ಅದರ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ದೇವಸ್ಥಾನಗಳಿಗೆ ಭಾರಿ ಪ್ರಮಾಣದ ಭೂದತ್ತಿ ಹಾಗೂ ಎಂಡೋಮೆಂಟ್ಗಳನ್ನು ನೀಡಿದ್ದರು ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಈ ಆವಿಷ್ಕಾರವು ಮತ್ತೊಂದು ಬಲವಾದ ಪುರಾವೆಯಾಗಿದೆ ಎಂದು ಧನಪಾಲ್ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಅವಧಿಯ ಹಲವಾರು ಶಾಸನಗಳು ಈಗಾಗಲೇ ‘ಎಪಿಗ್ರಾಫಿಯಾ ಕರ್ನಾಟಿಕಾ’ (Epigraphia Carnatica) ಗ್ರಂಥದಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾಗಿವೆ, ಇನ್ನು ಕೆಲವು ಪ್ರಕಟವಾಗದೇ ಉಳಿದಿವೆ.
