ಸಿನಿಮಾದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಪಾತ್ರವನ್ನು ಪ್ರೇಕ್ಷಕರು ಇಷ್ಟಪಡಬೇಕು ಅಥವಾ ದ್ವೇಷಿಸಬೇಕು ಎಂಬುದನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸುವುದು ಕೇವಲ ಕಥೆಯಲ್ಲ. ಆ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಕಲಾವಿದರು ಹೇಗೆ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಾರೆ ಎಂಬುದೂ ಅಷ್ಟೇ ಮುಖ್ಯ. ಆರತಿಗಾಗಿ ಸಿದ್ಧವಾಗಿದ್ದ ವೇದಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಜಯಂತಿ ಮಿಂಚಿದರು!
1970ರ ದಶಕದ ಕನ್ನಡ ಚಿತ್ರರಂಗದಲ್ಲಿ ಪುಟ್ಟಣ್ಣ ಕಣಗಾಲ್ ಎಂದರೆ ಕೇವಲ ಒಬ್ಬ ನಿರ್ದೇಶಕರಲ್ಲ, ಅವರೊಬ್ಬ ಚಲನಚಿತ್ರ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯವೇ ಆಗಿದ್ದರು. ತಾವು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡ ಕಥೆಯನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾಗಿ, ಶಿಲ್ಪಿಯಂತೆ ಕೆತ್ತುತ್ತಿದ್ದ ಅಪರೂಪದ ಕಲಾಕಾರ. ಅದರಲ್ಲೂ ತಾವು ನಂಬಿದ ಕಲಾವಿದರನ್ನು ಸಿನಿಮಾ ಲೋಕದ ಉತ್ತುಂಗಕ್ಕೆ ಏರಿಸಬೇಕು ಎಂಬ ಛಲ ಅವರಿಗಿತ್ತು. ಇದೇ ಕನಸಿನೊಂದಿಗೆ 1973ರಲ್ಲಿ ಮೂಡಿಬಂದ ಕಥೆಯೇ ‘ಎಡಕಲ್ಲು ಗುಡ್ಡದ ಮೇಲೆ’. ಆದರೆ, ಈ ಚಿತ್ರದ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಪುಟ್ಟಣ್ಣನವರು ಹಾಕಿದ್ದ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರವನ್ನು ಪ್ರೇಕ್ಷಕರು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಉಲ್ಟಾ ಮಾಡಿ, ಹೊಸ ಇತಿಹಾಸವನ್ನೇ ಬರೆದಿದ್ದರು.
ನಿರ್ದೇಶಕರ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರ ಏನಾಗಿತ್ತು?
ಆ ಕಾಲಘಟ್ಟದಲ್ಲಿ ನಟಿ ಆರತಿಯವರ ಪ್ರತಿಭೆಯ ಮೇಲೆ ಪುಟ್ಟಣ್ಣ ಕಣಗಾಲ್ ಅವರಿಗೆ ಅಪಾರ ಭರವಸೆಯಿತ್ತು. ಅಪಾರ ಪ್ರೀತಿ ಇತ್ತು. ಕ್ರಮೇಣ ನಟಿ ಆರತಿಯನ್ನು ಪುಟ್ಟಣ್ಣ ಎರಡನೇ ಮದುವೆಯಾಗಿದ್ದು ಈಗ ಇತಿಹಾಸ. ಆರತಿಯವರನ್ನು ಕನ್ನಡ ನಾಡಿನ ಮನೆಮಾತನ್ನಾಗಿಸಿ, ದೊಡ್ಡ ನಾಯಕಿಯಾಗಿ ಬೆಳೆಸಬೇಕು ಎಂಬ ಉದ್ದೇಶದಿಂದಲೇ ಈ ಚಿತ್ರದ ‘ದೇವಕಿ’ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಅವರಿಗೆ ನೀಡಿದ್ದರು. ಮುಗ್ಧತೆ, ಪ್ರೀತಿ ಮತ್ತು ಸಂಪ್ರದಾಯದ ಪ್ರತೀಕವಾಗಿದ್ದ ದೇವಕಿ ಪಾತ್ರವು ಪ್ರೇಕ್ಷಕರ ಮನಸ್ಸಿಗೆ ಸುಲಭವಾಗಿ ಹತ್ತಿರವಾಗುತ್ತದೆ ಎಂಬುದು ಅವರ ನಂಬಿಕೆಯಾಗಿತ್ತು.
ಮತ್ತೊಂದೆಡೆ, ‘ಮಾಧವಿ’ ಎಂಬ ಅತ್ಯಂತ ಸಂಕೀರ್ಣ ಪಾತ್ರವಿತ್ತು. ಗಂಡನಿಂದ ಪ್ರೀತಿ ಮತ್ತು ದಾಂಪತ್ಯ ಸುಖ ಸಿಗದೆ ಒಳಗೊಳಗೆ ಕೊರಗುತ್ತಾ, ಯುವಕನೊಬ್ಬನತ್ತ ಆಕರ್ಷಿತಳಾಗುವ ವಿವಾಹಿತ ಮಹಿಳೆಯ ಪಾತ್ರವದು. 1970ರ ದಶಕದ ಸಂಪ್ರದಾಯಬದ್ಧ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಇಂತಹ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಜನ ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಸುಲಭವಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಹೀಗಾಗಿ, ಮಾಧವಿಯನ್ನು ನೋಡಿ ಪ್ರೇಕ್ಷಕರು ಕೋಪಗೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಮುಗ್ಧ ದೇವಕಿಯನ್ನು ನೋಡಿ ಅಂದರೆ ಆರತಿಯವರ ಪರ ಅನುಕಂಪ ತೋರುತ್ತಾರೆ ಎಂಬುದು ಪುಟ್ಟಣ್ಣನವರ ಸರಳ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರವಾಗಿತ್ತು.
ನಟನೆಯ ಮೂಲಕ ಪಾತ್ರಕ್ಕೆ ಜೀವ ತುಂಬಿದ ಜಯಂತಿ
ಚಿತ್ರೀಕರಣ ಆರಂಭವಾದಾಗ ಪುಟ್ಟಣ್ಣನವರು ದೇವಕಿಯ ಪಾತ್ರದ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಸಂಭಾಷಣೆ, ಹಾವಭಾವ ಮತ್ತು ನೋಟಕ್ಕೂ ವಿಶೇಷ ಒತ್ತು ನೀಡಿದ್ದರು. ಆದರೆ, ಮಾಧವಿ ಪಾತ್ರಕ್ಕೆ ಬಣ್ಣ ಹಚ್ಚಿದ ಅಭಿನಯ ಶಾರದೆ ಜಯಂತಿಯವರು ಆ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಕೇವಲ ‘ನಕಾರಾತ್ಮಕ’ ಅಥವಾ ‘ಬೋಲ್ಡ್’ ಆಗಿ ನೋಡಲಿಲ್ಲ. ಬದಲಾಗಿ, ಒಬ್ಬ ಹೆಣ್ಣಿನ ಅಂತರಂಗದ ನೋವು, ತೊಳಲಾಟ ಮತ್ತು ಅಪೂರ್ಣ ಬದುಕಿನ ತೀವ್ರತೆಯಾಗಿ ಅದನ್ನು ಗ್ರಹಿಸಿದರು.
ಚಿತ್ರಮಂದಿರದಲ್ಲಿ ಸಿನಿಮಾ ತೆರೆಕಂಡಾಗ ನಡೆದದ್ದೇ ಬೇರೆ! ಮಾಧವಿಯನ್ನು ದ್ವೇಷಿಸಬೇಕಿದ್ದ ಪ್ರೇಕ್ಷಕರು ಆಕೆಯ ಸ್ಥಿತಿಗೆ ಮರುಗಿದರು. ಗಂಡನ ನಿರ್ಲಕ್ಷ್ಯ, ಹೆಣ್ಣಿನ ಒಳಗಿನ ಹತಾಶೆ ಮತ್ತು ಬದುಕಿನ ಒಂಟಿತನವನ್ನು ಜಯಂತಿಯವರು ತಮ್ಮ ಕಣ್ಣುಗಳಲ್ಲೇ ಎಷ್ಟು ನೈಜವಾಗಿ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಸಿದರೆಂದರೆ, ಪ್ರೇಕ್ಷಕರಿಗೆ ಆಕೆಯ ತಪ್ಪಿಗಿಂತ ಆಕೆ ಅನುಭವಿಸುತ್ತಿದ್ದ ವೇದನೆಯೇ ದೊಡ್ಡದಾಗಿ ಕಾಣಿಸಿತು. ಸಂಭಾಷಣೆಗಳಿಗಿಂತ ಅವರ ಮೌನವೇ ಹೆಚ್ಚು ಮಾತನಾಡಿತ್ತು.
ಪ್ರೇಕ್ಷಕರ ತೀರ್ಪು ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿ:
ಪಾತ್ರವನ್ನು ಹೇಗೆ ಬರೆಯಲಾಗಿದೆ ಎಂಬುದಕ್ಕಿಂತ, ಕಲಾವಿದ ಆ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಹೇಗೆ ಜೀವಿಸುತ್ತಾನೆ ಎಂಬುದೇ ಮುಖ್ಯ ಎಂಬುದನ್ನು ಜಯಂತಿಯವರು ಸಾಬೀತುಪಡಿಸಿದರು. ಸಿನಿಮಾ ಮುಗಿದು ಹೊರಬಂದ ಪ್ರೇಕ್ಷಕರು ಮತ್ತು ವಿಮರ್ಶಕರ ಬಾಯಲ್ಲಿ ಮಾಧವಿಯ ಪಾತ್ರವೇ ಕೇಂದ್ರಬಿಂದುವಾಯಿತು. ಪುಟ್ಟಣ್ಣನವರು ಆರತಿಯವರಿಗಾಗಿ ಕಟ್ಟಿಕೊಟ್ಟ ವೇದಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಜಯಂತಿಯವರು ತಮ್ಮ ಅಮೋಘ ಅಭಿನಯದ ಮೂಲಕ ಬೆಳಕು ಚೆಲ್ಲಿದರು. ಪ್ರೇಕ್ಷಕರು ಕಿರೀಟವನ್ನು ಜಯಂತಿಯವರ ತಲೆಗೆ ತೊಡಿಸಿದರು. ಅಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೆ, ಈ ಚಿತ್ರದ ಮನೋಜ್ಞ ಅಭಿನಯಕ್ಕಾಗಿ ಜಯಂತಿಯವರಿಗೆ 1973–74ನೇ ಸಾಲಿನ ‘ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ’ ಒಲಿದುಬಂತು. ಇದು ಅವರ ವೃತ್ತಿಜೀವನದ ಮೊದಲ ರಾಜ್ಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯಾಗಿದ್ದು, ಮುಂದೆ ಅವರು ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳ ಸರಮಾಲೆಯನ್ನೇ ಪಡೆಯಲು ನಾಂದಿಯಾಯಿತು.
ಕಾದಂಬರಿ ಆಧಾರಿತ ಸಾರ್ವಕಾಲಿಕ ಹಿಟ್ ಸಿನಿಮಾ:
ಖ್ಯಾತ ಸಾಹಿತಿ ಭಾರತೀಸುತ ಅವರ 1967ರ ಜನಪ್ರಿಯ ಕಾದಂಬರಿಯನ್ನು ಆಧರಿಸಿ ನಿರ್ಮಾಣಗೊಂಡ ಈ ಚಿತ್ರಕ್ಕೆ ಸೆನ್ಸಾರ್ ಮಂಡಳಿಯು ‘ಎ’ (A) ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರ ನೀಡಿತ್ತು. ಆದರೂ, ಚಿತ್ರದ ದಿಟ್ಟ ಕಥಾವಸ್ತು, ಸಭ್ಯ ನಿರೂಪಣೆ ಮತ್ತು ಎಂ. ರಂಗರಾವ್ ಅವರ ಮಧುರ ಸಂಗೀತದಿಂದಾಗಿ ‘ಎಡಕಲ್ಲು ಗುಡ್ಡದ ಮೇಲೆ’ ಬಾಕ್ಸ್ ಆಫೀಸ್ನಲ್ಲಿ ಭರ್ಜರಿ ಯಶಸ್ಸು ಕಂಡಿತು. ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಚಂದ್ರಶೇಖರ್, ರಂಗ, ಶಿವರಾಂ ಹಾಗೂ ಶ್ರೀನಾಥ್ ಅವರಂತಹ ದಿಗ್ಗಜ ಕಲಾವಿದರು ಅಭಿನಯಿಸಿದ್ದರು.
ಇಂದಿನ ಡಿಜಿಟಲ್ ಯುಗದಲ್ಲಿ ಸಿನಿಮಾ ಬಿಡುಗಡೆಗೂ ಮುನ್ನವೇ ಪ್ರಚಾರ, ಪೋಸ್ಟರ್ ಮತ್ತು ಹೈಪ್ ಮೂಲಕ ಯಶಸ್ಸನ್ನು ಅಳೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆದರೆ, ಒಬ್ಬ ನಿರ್ದೇಶಕ ಎಷ್ಟೇ ದೊಡ್ಡ ಮಾಂತ್ರಿಕನಾಗಿದ್ದರೂ, ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಚಿತ್ರಮಂದಿರದ ಕತ್ತಲಲ್ಲಿ ಪ್ರೇಕ್ಷಕನ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಗೆಲ್ಲುವ ನಿಜವಾದ ಅಭಿನಯವೇ ಶಾಶ್ವತವಾಗಿ ಉಳಿಯುತ್ತದೆ ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ‘ಎಡಕಲ್ಲು ಗುಡ್ಡದ ಮೇಲೆ’ ಸಿನಿಮಾ ಇಂದಿಗೂ ಎಂದಿಗೂ ಉದಾಹರಣೆಯಾಗಿದೆ.















