ಚಾರ್ಮಾಡಿ ಘಾಟ್ ಮೂಲಕ ಹಾದುಹೋಗುವ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹೆದ್ದಾರಿ-73ರ ಅಗಲೀಕರಣಕ್ಕಾಗಿ 7,500ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಮರಗಳನ್ನು ಕಡಿಯಲು ಸಿದ್ಧತೆ ನಡೆಸಲಾಗಿದೆ. ಸೂಕ್ತ ಭೂಕುಸಿತ ಅಧ್ಯಯನ ಮತ್ತು ವನ್ಯಜೀವಿ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಕ್ರಮಗಳಿಲ್ಲದೆ ಈ ಯೋಜನೆಗೆ ಅನುಮೋದನೆ ಕೊಟ್ಟಿರುವುದು ವಿವಾದಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ.

ಬೆಂಗಳೂರು (ಸೆ.21): ಭೂಕುಸಿತದ ಅತ್ಯಂತ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಪ್ರದೇಶವೆಂದು ಗುರುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿರುವ ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟದ 'ಚಾರ್ಮಾಡಿ ಘಾಟ್' (Charmadi Ghat) ಮೂಲಕ ಹಾದುಹೋಗುವ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹೆದ್ದಾರಿ-73ರ (NH-73) ವಿಸ್ತರಣೆಗಾಗಿ ಭಾರಿ ಪ್ರಮಾಣದ ಮರಗಳನ್ನು ಕತ್ತರಿಸಲು ಸಿದ್ಧತೆ ನಡೆದಿರುವುದು ತೀವ್ರ ವಿವಾದಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ. ಈ ರಸ್ತೆ ಅಗಲೀಕರಣ ಯೋಜನೆಗಾಗಿ ಬರೋಬ್ಬರಿ 7,500ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಮರಗಳನ್ನು ಧರೆಗುರುಳಿಸಲು ಯೋಜಿಸಲಾಗಿದ್ದು, ಸೂಕ್ತ ಜಿಯೋಲಾಜಿಕಲ್ (ಭೂವಿಜ್ಞಾನ) ಹಾಗೂ ಭೂಕುಸಿತ ಅಧ್ಯಯನ ನಡೆಸದೆ ಮತ್ತು ಹುಲಿ ಸಂಚಾರ ಕಾರಿಡಾರ್‌ ಮೇಲಾಗುವ ಪರಿಣಾಮಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸದೆ ಅರಣ್ಯ ಇಲಾಖೆಯು ಯೋಜನೆಗೆ ಸಮ್ಮತಿ ಸೂಚಿಸಿದೆ ಎಂದು ಪರಿಸರ ಪ್ರೇಮಿಗಳು ತೀವ್ರ ಆಕ್ರೋಶ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ಲೋಕೋಪಯೋಗಿ ಇಲಾಖೆಯ (PWD) ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹೆದ್ದಾರಿ ವಿಭಾಗವು ಚಾರ್ಮಾಡಿ ಘಾಟ್‌ನ ಪ್ರಮುಖ 11.2 ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ಹಾದಿಯಲ್ಲಿ ಹಾಲಿ ಇರುವ ರಸ್ತೆಯನ್ನು ಸುಸಜ್ಜಿತ ಅಂಚುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ (Paved Shoulders) ದ್ವಿಪಥ (Two-Lane) ರಸ್ತೆಯನ್ನಾಗಿ ಅಗಲೀಕರಣ ಮಾಡಲು ಬರೋಬ್ಬರಿ 38.70 ಎಕರೆ ಅರಣ್ಯ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಸ್ವಾಧೀನಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಿದೆ.

ರಸ್ತೆ ಅಗಲೀಕರಣಕ್ಕೆ ನೀಡಲಾದ ಸಮರ್ಥನೆ ಏನು?

ಈ ಕುರಿತು ವಿವರಣೆ ನೀಡಿರುವ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹೆದ್ದಾರಿ ವಿಭಾಗದ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಾಹಕ ಇಂಜಿನಿಯರ್ (Executive Engineer), "ಚಾರ್ಮಾಡಿ ಘಾಟ್ ವಿಭಾಗದ ರಸ್ತೆಯು ಅತ್ಯಂತ ಕಿರಿದಾಗಿದ್ದು, ಕಡಿದಾದ ತಿರುವುಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದೆ. ಇಲ್ಲಿ ವಾಹನ ದಟ್ಟಣೆ ದಿನದಿಂದ ದಿನಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತಿದೆ. ಪ್ರಸ್ತುತ ಇರುವ ರಸ್ತೆಯ ಅಗಲ ಹಾಗೂ ವಿನ್ಯಾಸವು ಭಾರಿ ಗಾತ್ರದ ಸರಕು ಸಾಗಣೆ ವಾಹನಗಳ ಸಂಚಾರಕ್ಕೆ ಸಾಲುತ್ತಿಲ್ಲ. ಇದರಿಂದಾಗಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕರು ಭಾರಿ ಸಂಚಾರ ದಟ್ಟಣೆ, ವಿಳಂಬ ಮತ್ತು ಅಪಘಾತಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ" ಎಂದು ಅಗಲೀಕರಣ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಸಮರ್ಥಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ.

ಮಂಗಳೂರು ಅರಣ್ಯ ಸಂರಕ್ಷಣಾಧಿಕಾರಿಗಳ ವರದಿಯಲ್ಲೇನಿದೆ?

ಆದರೆ, ಈ ಯೋಜನೆಯ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಿದ ಮಂಗಳೂರು ವಿಭಾಗದ ಉಪ ಅರಣ್ಯ ಸಂರಕ್ಷಣಾಧಿಕಾರಿಗಳು (DCF), ಈ ಪ್ರದೇಶವು 'ಹುಲಿ ಸಂಚಾರ ಕಾರಿಡಾರ್' (Tiger Corridor) ಭಾಗವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದ್ದಾರೆ. "ರಸ್ತೆ ಸಾಗುವ ಪ್ರದೇಶ ಪೈಕಿ ಸುಮಾರು 5.33 ಕಿ.ಮೀ ಅರಣ್ಯ ಭೂಮಿ ಹಾಗೂ 1.75 ಕಿ.ಮೀ ಅರಣ್ಯೇತರ ಭೂಮಿಯು ನೇರವಾಗಿ ಹುಲಿಗಳ ಸಂಚಾರ ಕಾರಿಡಾರ್ ವ್ಯಾಪ್ತಿಗೆ ಬರುತ್ತದೆ" ಎಂದು ಅವರು ತಮ್ಮ ವರದಿಯಲ್ಲಿ ತಿಳಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ಅಲ್ಲದೆ, ಈ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ನಿರಂತರವಾಗಿ ಕಾಡಾನೆಗಳ ಸಂಚಾರವಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನೂ ಡಿಸಿಎಫ್ ಗಮನಿಸಿದ್ದಾರೆ. "ವಿಶೇಷವಾಗಿ 'ಮೂಡಿಗೆರೆ ಬೈರೆ' (Mudigere Baire) ಎಂಬ ಒಂಟಿ ಸಲಗ ಮತ್ತು 2 ರಿಂದ 3 ಆನೆಗಳನ್ನೊಳಗೊಂಡ ಹಿಂಡುಗಳು ಈ ಅರಣ್ಯ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ನಿರಂತರವಾಗಿ ಸಂಚರಿಸುತ್ತವೆ. ಆದ್ದರಿಂದ, ರಸ್ತೆಯ ತಿರುವುಗಳಲ್ಲಿ ವನ್ಯಜೀವಿಗಳ ಉಚಿತ ಹಾಗೂ ಸುರಕ್ಷಿತ ಸಂಚಾರಕ್ಕೆ ಮತ್ತು ಮಾನವ-ಆನೆ ಸಂಘರ್ಷವನ್ನು ತಡೆಯಲು ಯೋಜನೆಗೆ ಸೂಕ್ತವಾದ 'ವನ್ಯಜೀವಿ ತಗ್ಗಿಸುವಿಕೆ ಯೋಜನೆ/ಕ್ರಮಗಳನ್ನು' (Wildlife Mitigation Measures) ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಅತ್ಯಗತ್ಯ" ಎಂದು ಡಿಸಿಎಫ್ ತಮ್ಮ ತಪಾಸಣಾ ವರದಿಯಲ್ಲಿ ತಿಳಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ಅರಣ್ಯ ಪಡೆ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರ ಸಮ್ಮತಿ ಹಾಗೂ ಲೋಪಗಳ ಆರೋಪ

ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 10 ರಂದು ಬರೆದ ಪತ್ರದಲ್ಲಿ, ಅರಣ್ಯ ಪಡೆ ಮುಖ್ಯಸ್ಥೆ ಹಾಗೂ ಪ್ರಧಾನ ಮುಖ್ಯ ಅರಣ್ಯ ಸಂರಕ್ಷಣಾಧಿಕಾರಿ (PCCF) ಮೀನಾಕ್ಷಿ ನೇಗಿ ಅವರು ಈ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಮುಂದಿನ ಶಾಸನಬದ್ಧ ಅನುಮೋದನೆಗಳಿಗಾಗಿ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ರವಾನಿಸಲು ಶಿಫಾರಸು ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಡಿಸಿಎಫ್ ಎತ್ತಿದ್ದ ಕೆಲವು ಕಳವಳಗಳನ್ನು ಈ ಪತ್ರದಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗಿದ್ದರೂ, 'ವನ್ಯಜೀವಿ ತಗ್ಗಿಸುವಿಕೆ ಯೋಜನೆ' ಅಥವಾ 'ಭೂಕುಸಿತ ತಗ್ಗಿಸುವಿಕೆ ಯೋಜನೆ'ಗಳ ಸಲ್ಲಿಕೆ ಅಥವಾ ಪರಿಶೀಲನೆಯ ಕುರಿತು ಪತ್ರದಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಉಲ್ಲೇಖವಿಲ್ಲದಿರುವುದು ಪರಿಸರವಾದಿಗಳ ಆಕ್ರೋಶಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ. ಈ ಕುರಿತು ಕೇಳಲಾದ ಪ್ರಶ್ನೆಗೆ ಉತ್ತರಿಸಿದ ಮೀನಾಕ್ಷಿ ನೇಗಿ, "ಅಂತಿಮ ಅನುಮೋದನೆ ಸಿಗುವ ಮೊದಲು ಎಲ್ಲಾ ಯೋಜನೆಗಳಿಗೂ ವನ್ಯಜೀವಿ ತಗ್ಗಿಸುವಿಕೆ ಯೋಜನೆಗಳು ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿ ಇರಲೇಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ" ಎಂದು ಸ್ಪಷ್ಟನೆ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ.

ಪರಿಸರವಾದಿಗಳ ತೀವ್ರ ಆಕ್ಷೇಪ ಮತ್ತು ಸಾಲು ಸಾಲು ಅಪಾಯಗಳು

ಜೂನ್ ತಿಂಗಳಿನಲ್ಲೇ ಈ ಯೋಜನೆಗೆ ನೀಡಲಾಗುತ್ತಿರುವ ವೇಗವನ್ನು ವಿರೋಧಿಸಿ ಅರಣ್ಯ ಇಲಾಖೆಗೆ ಪತ್ರ ಬರೆದಿದ್ದ ಪರಿಸರವಾದಿ ವಿವೇಕ್ ಎಂ., ಶಾಸನಬದ್ಧ ಮತ್ತು ತಾಂತ್ರಿಕ ಲೋಪಗಳಿದ್ದರೂ ಇಲಾಖೆಯು ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಪುರಸ್ಕರಿಸಿರುವ ಬಗ್ಗೆ ಮತ್ತೆ ತೀವ್ರ ಕಳವಳ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಪ್ರದೇಶವು ಹುಲಿ ಮತ್ತು ಆನೆಗಳಿಗೆ ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ, ಅತ್ಯಂತ ಅಪರೂಪದ ಹಾಗೂ ಅಳಿವಿನಂಚಿನಲ್ಲಿರುವ Lion-Tailed Macaques ಸಣ್ಣ ಜನಸಂಖ್ಯೆಗೂ ಆವಾಸಸ್ಥಾನವಾಗಿದೆ. ಈ ಯೋಜನೆಗಾಗಿ 52 ವಿಭಿನ್ನ ತಳಿಗಳಿಗೆ ಸೇರಿದ ಬರೋಬ್ಬರಿ 7,540 ಮರಗಳನ್ನು ಕತ್ತರಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ರಸ್ತೆ ಅಗಲೀಕರಣಗೊಂಡರೆ ಬೃಹತ್ ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಸಂಚಾರಕ್ಕೆ ತಡೆಯುಂಟಾಗುತ್ತದೆ, ವಾಹನಗಳ ವೇಗ ಹೆಚ್ಚಿ ಪ್ರಾಣಿಗಳು ಸಾಯುವ ಅಪಾಯವಿದೆ ಮತ್ತು ಪಕ್ಕದ ಬೆಳ್ತಂಗಡಿ ಹಾಗೂ ಮೂಡಿಗೆರೆ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಮಾನವ-ಕಾಡಾನೆ ಸಂಘರ್ಷ ಮತ್ತಷ್ಟು ಭೀಕರವಾಗಲಿದೆ" ಎಂದು ವಿವೇಕ್ ಎಚ್ಚರಿಸಿದ್ದಾರೆ.

45 ಭೂಕುಸಿತಗಳ ಭೀಕರ ಇತಿಹಾಸ

ಜಿಯೋಲಾಜಿಕಲ್ ಸರ್ವೆ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ (GSI) ಚಾರ್ಮಾಡಿ ಘಾಟ್ ರಸ್ತೆಯ ಬಗ್ಗೆ ನಡೆಸಿದ್ದ 'ಭೂಕುಸಿತ ಅಪಾಯ ವಲಯ ಅಧ್ಯಯನ'ವನ್ನು (Landslide Hazard Zonation Study) ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದ ವಿವೇಕ್, ಈ ರಸ್ತೆಯಲ್ಲಿ ಸಂಭವಿಸಿದ 45 ಭೂಕುಸಿತಗಳಿಗೆ ನೇರವಾಗಿ 'ರಸ್ತೆ ನಿರ್ಮಾಣ' ಕಾರ್ಯವೇ ಕಾರಣ ಎಂದು ಜಿಎಸ್‌ಐ ವರದಿ ಮಾಡಿತ್ತು. ಅಲ್ಲದೆ ಘಾಟ್ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಲಂಬವಾಗಿ ಗುಡ್ಡ ಕತ್ತರಿಸುವುದನ್ನು (Vertical Cutting) ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಾಗಿ ನಿಷೇಧಿಸಿತ್ತು.

ಆದರೆ, ಪ್ರಸ್ತುತ ಯೋಜನೆಗೆ ಯಾವುದೇ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಭೂಕುಸಿತ ಅಪಾಯದ ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ ಮಾಡದಿರುವುದು ಬೃಹತ್ ಲೋಪವಾಗಿದೆ. "ಈ ಎಲ್ಲಾ ಅಧ್ಯಯನಗಳಿಲ್ಲದೆ ಪ್ರಸ್ತಾವನೆಯನ್ನು ಕೇಂದ್ರಕ್ಕೆ ರವಾನಿಸುವುದು ಅಪಾಯಕಾರಿ. ಹೀಗಾಗಿ ರಾಜ್ಯ ಹಾಗೂ ಕೇಂದ್ರ ಪ್ರಾಧಿಕಾರಗಳು ಈ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ತಕ್ಷಣವೇ ಹಿಂಪಡೆದು, ಪರ್ಯಾಯ ಮಾರ್ಗಗಳ ಕುರಿತು ಸಮಗ್ರ ಮರುಪರಿಶೀಲನೆ ನಡೆಸಬೇಕು" ಎಂದು ಅವರು ಒತ್ತಾಯಿಸಿದ್ದಾರೆ.