ಎಲ್ ನಿನೋ ಜಾಗತಿಕ ಆರೋಗ್ಯ ತುರ್ತುಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಎಂದು ವಿಶ್ವ ಆರೋಗ್ಯ ಸಂಸ್ಥೆ ಘೋಷಿಸಿದೆ. ವಿಪರೀತ ಶಾಖ, ಬರಗಾಲ ಮತ್ತು ಸಾಂಕ್ರಾಮಿಕ ರೋಗಗಳ ಹೆಚ್ಚಳದಿಂದ ಭಾರತಕ್ಕೂ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಅಪಾಯವಿದೆ ಎಂದು ಎಚ್ಚರಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಬೆಂಗಳೂರು (ನ.13): 'ಎಲ್ ನಿನೋ' (El Nino) ಇನ್ನು ಮುಂದೆ ಕೇವಲ ಹವಾಮಾನ ವಿದ್ಯಮಾನವಾಗಿ ಉಳಿದಿಲ್ಲ. ಅದೊಂದು ಗಂಭೀರ ಜಾಗತಿಕ 'ಆರೋಗ್ಯ ತುರ್ತುಪರಿಸ್ಥಿತಿ' ಎಂದು ವಿಶ್ವ ಆರೋಗ್ಯ ಸಂಸ್ಥೆ (WHO) ಘೋಷಿಸಿದೆ. ತನ್ನ ಅತ್ಯುನ್ನತ ಮಟ್ಟದ 'ಗ್ರೇಡ್-3' (Grade 3) ತುರ್ತು ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಸಕ್ರಿಯಗೊಳಿಸಿರುವ WHO, ವಿಪರೀತ ಶಾಖ, ಬರಗಾಲ, ಸಾಂಕ್ರಾಮಿಕ ರೋಗಗಳು ಮತ್ತು ಆಹಾರ ಅಭದ್ರತೆಯಿಂದ ಜಾಗತಿಕ ಆರೋಗ್ಯ ಅಪಾಯಗಳು ಹೆಚ್ಚಾಗಲಿವೆ ಎಂದು ಎಚ್ಚರಿಸಿದ್ದು, ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಅಪಾಯ ಎದುರಿಸುತ್ತಿರುವ ದೇಶಗಳ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಭಾರತವನ್ನೂ ಹೆಸರಿಸಿದೆ.

ನವೆಂಬರ್ 2 ರಂದು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿರುವ ತನ್ನ ಇತ್ತೀಚಿನ ಕಾರ್ಯತಂತ್ರದ ಸಿದ್ಧತೆ ಮತ್ತು ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಾ ಯೋಜನೆಯಲ್ಲಿ (Strategic Preparedness and Response Plan), ಎಲ್ ನಿನೋ ಸಂಬಂಧಿತ ಹವಾಮಾನ ವೈಪರೀತ್ಯಗಳು ಪ್ರಪಂಚದಾದ್ಯಂತ ವ್ಯಾಪಕ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಆರೋಗ್ಯ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟುಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಬಹುದು ಎಂದು WHO ಆತಂಕ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದೆ. ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2026 ರ ಜಾಗತಿಕ ಮೌಲ್ಯಮಾಪನದಲ್ಲಿ ಭಾರತವು 'ಹೆಚ್ಚಿನ ಅಥವಾ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಆರೋಗ್ಯ ಅಪಾಯ' (High or very high health risks) ಎದುರಿಸುತ್ತಿರುವ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. ದಕ್ಷಿಣ ಏಷ್ಯಾದ ಬಹುಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ತಾಪಮಾನ ಮತ್ತು ಒಣ ಹವೆ ಇರಲಿರುವುದರಿಂದ, ಇದರ ಪರಿಣಾಮಗಳು ಕೇವಲ ಬಿಸಿಗಾಳಿ ಮತ್ತು ನೀರಿನ ಕೊರತೆಗೆ ಸೀಮಿತವಾಗದೆ ಸಾಂಕ್ರಾಮಿಕ ರೋಗಗಳು, ಅಪೌಷ್ಟಿಕತೆ ಹಾಗೂ ಆರೋಗ್ಯ ಸೇವೆಗಳ ವ್ಯತ್ಯಯಕ್ಕೂ ಕಾರಣವಾಗಬಹುದು.

WHO ತನ್ನ ಎಲ್ ನಿನೋ ಅಲರ್ಟ್‌ ತೀವ್ರಗೊಳಿಸಿದ್ದೇಕೆ?

ಮಧ್ಯ ಮತ್ತು ಪೂರ್ವ ಉಷ್ಣವಲಯದ ಪೆಸಿಫಿಕ್ ಮಹಾಸಾಗರದ ಮೇಲ್ಮೈ ನೀರು ನಿಯತಕಾಲಿಕವಾಗಿ ಬಿಸಿಯಾಗುವ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಹವಾಮಾನ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯೇ 'ಎಲ್ ನಿನೋ'. ಇದು ವಾತಾವರಣದ ಗಾಳಿಯ ಚಲನೆಯ ಮೇಲೆ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿ, ಜಗತ್ತಿನ ವಿವಿಧ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ತಾಪಮಾನ ಮತ್ತು ಮಳೆಯ ಮಾದರಿಯನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸುತ್ತದೆ. ಇದರ ಪರಿಣಾಮ ಎಲ್ಲೆಡೆ ಒಂದೇ ರೀತಿ ಇರುವುದಿಲ್ಲ; ಕೆಲವು ಪ್ರದೇಶಗಳು ದೀರ್ಘಕಾಲದ ಬರ ಮತ್ತು ವಿಪರೀತ ಬಿಸಿಲನ್ನು ಕಂಡರೆ, ಮತ್ತೆ ಕೆಲವು ಪ್ರದೇಶಗಳು ಅತಿವೃಷ್ಟಿ, ಪ್ರವಾಹ ಮತ್ತು ಅದಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಆರೋಗ್ಯ ತುರ್ತುಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸುತ್ತವೆ.

ಗ್ರೇಡ್-3 ತುರ್ತುಸ್ಥಿತಿ: ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2026 ರಿಂದ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2027 ರವರೆಗಿನ ಅವಧಿಗೆ WHO ಗ್ರೇಡ್-3 ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿದೆ. ಇದು ಸಂಸ್ಥೆಯ ಅತ್ಯುನ್ನತ ಆಂತರಿಕ ತುರ್ತು ವರ್ಗೀಕರಣವಾಗಿದ್ದು, ಕೇಂದ್ರ ಕಚೇರಿ, ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಮತ್ತು ದೇಶೀಯ ಕಚೇರಿಗಳ ನಡುವೆ ಸಮನ್ವಯದ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯ ಅಗತ್ಯವನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ.

ನಾಲ್ಕು ಕಾರ್ಯತಂತ್ರದ ಆದ್ಯತೆಗಳು: ರೋಗ ಪತ್ತೆ ಮತ್ತು ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ (Detection and monitoring), ರಕ್ಷಣೆ ಮತ್ತು ತಡೆಗಟ್ಟುವಿಕೆ (Protection and prevention), ಆರೈಕೆ ಮತ್ತು ಬೆಂಬಲ (Care and support), ಹಾಗೂ ಆರೋಗ್ಯ ನಾಯಕತ್ವ ಮತ್ತು ಸಮನ್ವಯ (Health leadership and coordination).

₹35 ಮಿಲಿಯನ್ ಡಾಲರ್ ಸಂಪನ್ಮೂಲ: ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2026 ರಿಂದ ಮಾರ್ಚ್ 2027 ರವರೆಗಿನ ಮೊದಲ ಆರು ತಿಂಗಳ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗೆ ಆರಂಭಿಕವಾಗಿ ಅಂದಾಜು 35 ಮಿಲಿಯನ್ ಡಾಲರ್ ಸಂಪನ್ಮೂಲದ ಅಗತ್ಯವಿದೆ ಎಂದು WHO ಗುರುತಿಸಿದೆ.

ಎಲ್ ನಿನೋ ನೇರವಾಗಿ ರೋಗಗಳನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ. ಬದಲಿಗೆ, ರೋಗ ಹರಡುವಿಕೆ, ಶಾಖ ಸಂಬಂಧಿತ ಕಾಯಿಲೆಗಳು ಮತ್ತು ಅಗತ್ಯ ಆರೋಗ್ಯ ಸೇವೆಗಳ ವ್ಯತ್ಯಯಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗುವ ಪರಿಸರ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸುವ ಮೂಲಕ ಇದು 'ಅಪಾಯದ ಗುಣಕ' (Risk Multiplier) ಆಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತದೆ ಎಂದು WHO ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದೆ.

ಭಾರತಕ್ಕೆ ಎದುರಾಗಲಿರುವ ಪ್ರಮುಖ 5 ಆರೋಗ್ಯ ಅಪಾಯಗಳು

ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 5 ರಂದು ಪ್ರಕಟವಾದ WHO ನ 'ಗ್ಲೋಬಲ್ ಪಬ್ಲಿಕ್ ಹೆಲ್ತ್ ಸಿಚುಯೇಶನ್ ಅನಾಲಿಸಿಸ್ - ಎಲ್ ನಿನೋ 2026' ವರದಿಯು ದಕ್ಷಿಣ ಏಷ್ಯಾದಲ್ಲಿ ಭಾರತದೊಂದಿಗೆ ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶ, ಭೂತಾನ್, ನೇಪಾಳ, ಶ್ರೀಲಂಕಾ ಮತ್ತು ಮಾಲ್ಡೀವ್ಸ್ ದೇಶಗಳನ್ನು ಅಪಾಯದ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಗುರುತಿಸಿದೆ. ಭಾರತಕ್ಕೆ ಎದುರಾಗಲಿರುವ ಪ್ರಮುಖ ಆತಂಕಗಳು ಹೀಗಿವೆ.

ವಿಪರೀತ ಶಾಖ ಮತ್ತು ಬಿಸಿಗಾಳಿ ಕಾಯಿಲೆಗಳು: ದೀರ್ಘಕಾಲದವರೆಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ತಾಪಮಾನಕ್ಕೆ ಒಡ್ಡಿಕೊಳ್ಳುವುದರಿಂದ ನಿರ್ಜಲೀಕರಣ (Dehydration), ಶಾಖದ ಬಳಲಿಕೆ (Heat exhaustion) ಮತ್ತು ಮಾರಣಾಂತಿಕ 'ಹೀಟ್‌ಸ್ಟ್ರೋಕ್' (Heatstroke) ಸಂಭವಿಸಬಹುದು. ಈಗಾಗಲೇ ಹೃದಯರಕ್ತನಾಳ, ಉಸಿರಾಟ, ಮೂತ್ರಪಿಂಡ (Kidney) ಮತ್ತು ಚಯಾಪಚಯ (Metabolic) ಕಾಯಿಲೆಗಳಿಂದ ಬಳಲುತ್ತಿರುವವರ ಸ್ಥಿತಿ ಮತ್ತಷ್ಟು ಗಂಭೀರವಾಗಬಹುದು.

ಡೆಂಗ್ಯೂ ಮತ್ತು ಸೊಳ್ಳೆಗಳಿಂದ ಹರಡುವ ರೋಗಗಳು: ತಾಪಮಾನ ಮತ್ತು ಮಳೆಯ ಏರುಪೇರು ಸೊಳ್ಳೆಗಳ ಸಂತಾನೋತ್ಪತ್ತಿಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ. ಭಾರತಕ್ಕೆ ಡೆಂಗ್ಯೂ (Dengue) ಅತಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಅಪಾಯಕಾರಿಯಾಗಿದೆ. ಬರಗಾಲ ಬಂದಾಗ ಜನರು ನೀರನ್ನು ಪಾತ್ರೆ ಮತ್ತು ತೊಟ್ಟಿಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿಡುತ್ತಾರೆ; ಅವುಗಳನ್ನು ಸರಿಯಾಗಿ ಮುಚ್ಚದಿದ್ದರೆ ಸೊಳ್ಳೆಗಳ ಉತ್ಪತ್ತಿ ತಾಣವಾಗುತ್ತವೆ. ಇದರೊಂದಿಗೆ ಈಶಾನ್ಯ ಭಾರತದ ಕೆಲವು ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಮಲೇರಿಯಾ ಕೂಡ ಕಳವಳಕಾರಿಯಾಗಿದೆ.

ಲೆಪ್ಟೊಸ್ಪೈರೋಸಿಸ್ ಮತ್ತು ನೀರಿನಿಂದ ಹರಡುವ ಸೋಂಕುಗಳು: ಮಳೆಯ ಬದಲಾವಣೆ, ಪ್ರವಾಹ ಮತ್ತು ಅಸಮರ್ಪಕ ನೈರ್ಮಲ್ಯದಿಂದ ಕಲುಷಿತ ನೀರಿನ ಸಂಪರ್ಕ ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತದೆ. ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಲೆಪ್ಟೊಸ್ಪೈರೋಸಿಸ್ (Leptospirosis - ಇಲಿ ಜ್ವರ) ಅಪಾಯ ಹೆಚ್ಚಿದೆ. ಪ್ರವಾಹವು ಕುಡಿಯುವ ನೀರಿನ ಮೂಲಗಳನ್ನು ಕಲುಷಿತಗೊಳಿಸಿ ಜಲಜನ್ಯ ರೋಗಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ.

ಆಹಾರ ಅಭದ್ರತೆ ಮತ್ತು ಅಪೌಷ್ಟಿಕತೆ: ಮಳೆಯ ಕೊರತೆ ಮತ್ತು ದೀರ್ಘಕಾಲದ ಬರಗಾಲವು ಕೃಷಿ ಉತ್ಪಾದನೆ, ಜೀವನೋಪಾಯ ಮತ್ತು ಆಹಾರ ಲಭ್ಯತೆಯ ಮೇಲೆ ಹೊಡೆತ ನೀಡುತ್ತದೆ. ಇದು ವಿಶೇಷವಾಗಿ 5 ವರ್ಷದೊಳಗಿನ ಮಕ್ಕಳು, ಗರ್ಭಿಣಿಯರು ಮತ್ತು ಹಾಲುಣಿಸುವ ತಾಯಂದಿರಲ್ಲಿ ಅಪೌಷ್ಟಿಕತೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ.

ಆರೋಗ್ಯ ಸೇವೆಗಳಲ್ಲಿ ವ್ಯತ್ಯಯ: ಹವಾಮಾನ ವೈಪರೀತ್ಯಗಳು ಆಸ್ಪತ್ರೆ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯಗಳಿಗೆ ಹಾನಿ ಮಾಡಿ, ಔಷಧ ಸರಬರಾಜು ಸರಪಳಿಗೆ ಅಡ್ಡಿಪಡಿಸಬಹುದು. ಇದರಿಂದ ಮಧುಮೇಹ, ಹೃದ್ರೋಗ ಮತ್ತು ಕಿಡ್ನಿ ಸಮಸ್ಯೆಗಳಿಗೆ ನಿಯಮಿತ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ಪಡೆಯುವ ರೋಗಿಗಳಿಗೆ ತೀವ್ರ ತೊಂದರೆಯಾಗಲಿದೆ.

ಭಾರತದ ಮುಂಗಾರು ಮಳೆ ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಆರೋಗ್ಯದ ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮ

ಭಾರತದ ಕೃಷಿ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕತೆ ಮುಂಗಾರು ಮಳೆಯನ್ನೇ ಅವಲಂಬಿಸಿರುವುದರಿಂದ ಮಳೆಯಲ್ಲಾಗುವ ಬದಲಾವಣೆ ಅತ್ಯಂತ ನಿರ್ಣಾಯಕವಾಗಿದೆ. 2026 ರ ನೈಋತ್ಯ ಮುಂಗಾರು ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಮಳೆಯಾಗಲಿದೆ (ದೀರ್ಘಾವಧಿಯ ಸರಾಸರಿಯ ಶೇ. 90 ರಷ್ಟು, ಪ್ಲಸ್ ಅಥವಾ ಮೈನಸ್ ಶೇ. 4 ರಷ್ಟು ವ್ಯತ್ಯಾಸದೊಂದಿಗೆ) ಎಂದು ಭಾರತೀಯ ಹವಾಮಾನ ಇಲಾಖೆ (IMD) ಅಂದಾಜಿಸಿರುವುದಾಗಿ ಭೂ ವಿಜ್ಞಾನ ಸಚಿವಾಲಯವು ಆಗಸ್ಟ್ 2026 ರಲ್ಲಿ ಸಂಸತ್ತಿಗೆ ಮಾಹಿತಿ ನೀಡಿತ್ತು.

ಆದರೆ, ಎಲ್ ನಿನೋ ಎಂದರೆ ಮುಂಗಾರು ಸಂಪೂರ್ಣ ವಿಫಲವಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದರ್ಥವಲ್ಲ. ಇದರ ತೀವ್ರತೆ, ಸಮಯ ಮತ್ತು 'ಇಂಡಿಯನ್ ಓಷನ್ ಡೈಪೋಲ್' (Indian Ocean Dipole) ನಂತಹ ಇತರ ಹವಾಮಾನ ಅಂಶಗಳೊಂದಿಗಿನ ಸಂವಹನದ ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮ ನಿರ್ಧಾರವಾಗುತ್ತದೆ. ಮಳೆ ಕೊರತೆಯಿಂದ ಕುಡಿಯುವ ನೀರಿನ ಅಭಾವ ಎದುರಾದರೆ, ಮತ್ತೊಂದೆಡೆ ಹಠಾತ್ ಧಾರಾಕಾರ ಮಳೆ ಮತ್ತು ಪ್ರವಾಹದಿಂದ ಸಾಂಕ್ರಾಮಿಕ ರೋಗಗಳು ಹರಡುತ್ತವೆ. ಹೀಗಾಗಿ ಭಾರತವು ಕೇವಲ ಬರ ಅಥವಾ ಬಿಸಿಗಾಳಿಗೆ ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ, ಬಹುಮುಖಿ ಆರೋಗ್ಯ ಬೆದರಿಕೆಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸಲು ಸಜ್ಜಾಗಬೇಕಿದೆ.

ಯಾರಿಗೆ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಅಪಾಯ?

ಎಲ್ ನಿನೋ ಸಂಬಂಧಿತ ಆರೋಗ್ಯ ಹೊರೆಯು ಎಲ್ಲರ ಮೇಲೂ ಸಮಾನವಾಗಿರುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು WHO ಒತ್ತಿಹೇಳಿದೆ. ಮಕ್ಕಳು, ಗರ್ಭಿಣಿಯರು, ವೃದ್ಧರು, ವಿಕಲಚೇತನರು ಹಾಗೂ ದೀರ್ಘಕಾಲದ ಕಾಯಿಲೆ ಇರುವವರಿಗೆ, ಶುದ್ಧ ಕುಡಿಯುವ ನೀರು, ನೈರ್ಮಲ್ಯ ಮತ್ತು ತಂಪಾದ ವಸತಿ ಸೌಲಭ್ಯವಿಲ್ಲದ ನಗರದ ಕೊಳೆಗೇರಿ ನಿವಾಸಿಗಳು ಮತ್ತು ಕುಗ್ರಾಮಗಳ ಜನರು. ಬಿಸಿಲಿನಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವ ಕೃಷಿ ಕಾರ್ಮಿಕರು, ಕಟ್ಟಡ ಕಾರ್ಮಿಕರು ಮತ್ತು ಬೀದಿ ಬದಿ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳಿಗೆ ಸಮಸ್ಯೆ ತಂದೊಡ್ಡಲಿದೆ.

ಮಾನಸಿಕ ಆರೋಗ್ಯದ ಮೇಲೂ ಪರಿಣಾಮ: ಜೀವನೋಪಾಯ ನಷ್ಟ, ವಲಸೆ, ಆಹಾರದ ಅಭದ್ರತೆ ಮತ್ತು ನೈಸರ್ಗಿಕ ವಿಕೋಪಗಳಿಗೆ ನಿರಂತರವಾಗಿ ಒಡ್ಡಿಕೊಳ್ಳುವುದರಿಂದ ಜನರಲ್ಲಿ ಮಾನಸಿಕ ಒತ್ತಡ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ, ಈಗಿರುವ ಮಾನಸಿಕ ಕಾಯಿಲೆಗಳು ಉಲ್ಬಣಗೊಳ್ಳಬಹುದು.

ಆರೋಗ್ಯ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟು ತಡೆಯಲು WHO ನೀಡಿರುವ ಮಹತ್ವದ ಸಲಹೆಗಳು

ಹವಾಮಾನ ಸಂಬಂಧಿತ ಅಪಾಯಗಳು ತುರ್ತುಪರಿಸ್ಥಿತಿಯಾಗಿ ಬದಲಾಗುವ ಮೊದಲೇ ಕಾರ್ಯಪ್ರವೃತ್ತರಾಗುವ Anticipate-Mitigate-Respond ವಿಧಾನವನ್ನು ಅನುಸರಿಸಲು WHO ಕರೆ ನೀಡಿದೆ. ರೋಗಗಳ ಕಣ್ಗಾವಲು ಮತ್ತು ಮುನ್ನೆಚ್ಚರಿಕೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುವುದು. ಹವಾಮಾನ ಇಲಾಖೆ, ಆರೋಗ್ಯ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಮತ್ತು ವಿಪತ್ತು ನಿರ್ವಹಣಾ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ನಡುವೆ ಉತ್ತಮ ಸಮನ್ವಯ ಸಾಧಿಸುವುದು. ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಹವಾಮಾನ ಮುನ್ಸೂಚನೆಗಳನ್ನು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಆರೋಗ್ಯ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆಯೊಂದಿಗೆ ಸಂಯೋಜಿಸಿ, ಡೆಂಗ್ಯೂ-ಮಲೇರಿಯಾ ನಿಯಂತ್ರಣ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಚುರುಕುಗೊಳಿಸುವುದು, ಶುದ್ಧ ಕುಡಿಯುವ ನೀರು ಪೂರೈಸುವುದು ಹಾಗೂ ಬಿಸಿಗಾಳಿ ತುರ್ತು ಚಿಕಿತ್ಸೆಗೆ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳನ್ನು ಸಜ್ಜುಗೊಳಿಸುವುದು ಅತ್ಯಗತ್ಯವಾಗಿದೆ.

ಎಲ್ಲಾ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲೂ ಏಕಕಾಲಕ್ಕೆ ಆರೋಗ್ಯ ತುರ್ತುಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಎದುರಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ಈ ಎಚ್ಚರಿಕೆಯನ್ನು ಅರ್ಥೈಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಭಾರತವು ಈಗಾಗಲೇ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಅಪಾಯದ ದೇಶಗಳ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿರುವುದರಿಂದ, ಮುಂಚಿತವಾಗಿಯೇ ಎಚ್ಚೆತ್ತುಕೊಂಡು ಆರೋಗ್ಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುವುದು ಸಂಭವನೀಯ ಅನಾಹುತಗಳನ್ನು ತಡೆಯಲು ನಿರ್ಣಾಯಕವಾಗಲಿದೆ.