ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮದಲ್ಲಿ ಪರಮಶಿವನ ವಾಹನವಾದ ನಂದಿಗೆ ವಿಶೇಷ ಸ್ಥಾನವಿದ್ದು, ಭಾರತದಾದ್ಯಂತ ಹಲವು ಬೃಹತ್ ಏಕಶಿಲಾ ನಂದಿ ವಿಗ್ರಹಗಳಿವೆ. ದೇಶದ ಟಾಪ್ 7 ಅತಿದೊಡ್ಡ ನಂದಿ ವಿಗ್ರಹಗಳ ಪೈಕಿ 4 ವಿಗ್ರಹಗಳು ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲೇ ಇರುವುದು ನಮ್ಮ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದ ಹೆಮ್ಮೆಯಾಗಿದೆ.

ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮ ಮತ್ತು ಶೈವ ಪರಂಪರೆಯಲ್ಲಿ ಪರಮಶಿವನ ವಾಹನವಾದ ನಂದಿಗೆ ಅಗ್ರಸ್ಥಾನವಿದೆ. ಭಾರತದ ಪುರಾತನ ದೇವಾಲಯ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದಲ್ಲಿ ಏಕಶಿಲೆಯಲ್ಲೇ (Monolithic) ಕೆತ್ತಲಾದ ಬೃಹತ್ ನಂದಿ ವಿಗ್ರಹಗಳು ನಮ್ಮ ಕಲೆ ಮತ್ತು ಇಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಕೌಶಲ್ಯಕ್ಕೆ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿವೆ. ದೇಶದಲ್ಲಿರುವ ಇಂತಹ ಅತಿ ಎತ್ತರದ ಹಾಗೂ ಅತಿದೊಡ್ಡ 7 ನಂದಿ ವಿಗ್ರಹಗಳು ಯಾವುವು? ಈ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಕರ್ನಾಟಕದ ಪಾರುಪತ್ಯ ಎಷ್ಟು? ಬನ್ನಿ ತಿಳಿಯೋಣ.

ಭಾರತದ ಟಾಪ್ 7 ಅತಿದೊಡ್ಡ ನಂದಿ ವಿಗ್ರಹಗಳು:

1. ಲೇಪಾಕ್ಷಿ ನಂದಿ (ಅನಂತಪುರ, ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶ)

ದೇಶದ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಏಕಶಿಲಾ ನಂದಿ ಎಂಬ ಹೆಗ್ಗಳಿಕೆ ಲೇಪಾಕ್ಷಿಯ ವೀರಭದ್ರ ದೇವಾಲಯದ ಸಮೀಪವಿರುವ ನಂದಿಗಿದೆ. ಸುಮಾರು 15 ಅಡಿ ಎತ್ತರ ಹಾಗೂ 27 ಅಡಿ ಉದ್ದವಿರುವ ಈ ನಂದಿಯನ್ನು ಒಂದೇ ಗ್ರಾನೈಟ್ ಬಂಡೆಯಲ್ಲಿ ಅದ್ಭುತವಾಗಿ ಕೆತ್ತಲಾಗಿದೆ.

2. ಚಾಮುಂಡಿ ಬೆಟ್ಟದ ನಂದಿ (ಮೈಸೂರು, ಕರ್ನಾಟಕ)

ಮೈಸೂರಿನ ಚಾಮುಂಡಿ ಬೆಟ್ಟಕ್ಕೆ ಹೋಗುವ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿರುವ ಈ ಕಪ್ಪು ಶಿಲೆಯ ನಂದಿ ವಿಗ್ರಹವು ಸುಮಾರು 16 ಅಡಿ ಎತ್ತರ ಮತ್ತು 24 ಅಡಿ ಉದ್ದವಿದೆ. ಇದನ್ನು 1664ರಲ್ಲಿ ಮೈಸೂರಿನ ಮಹಾರಾಜರಾಗಿದ್ದ ದೊಡ್ಡ ದೇವರಾಜ ಒಡೆಯರ್ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಕೆತ್ತಲಾಯಿತು.

3. ಬಸವನಗುಡಿ ದೊಡ್ಡ ಬಸವಣ್ಣ (ಬೆಂಗಳೂರು, ಕರ್ನಾಟಕ)

ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಬಸವನಗುಡಿಯ ‘ಬುಲ್ ಟೆಂಪಲ್’ನಲ್ಲಿರುವ ನಂದಿಯು ಭಾರತದ ಅತಿ ಭವ್ಯ ವಿಗ್ರಹಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು. ಇದು ಸುಮಾರು 15 ಅಡಿ ಎತ್ತರ ಹಾಗೂ 20 ಅಡಿ ಉದ್ದವಿದೆ.

4. ಬೃಹದೀಶ್ವರ ದೇವಾಲಯದ ನಂದಿ (ತಂಜಾವೂರು, ತಮಿಳುನಾಡು)

ಚೋಳರ ಕಾಲದ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದ ಹೆಗ್ಗುರುತಾಗಿರುವ ತಂಜಾವೂರಿನ ಬೃಹದೀಶ್ವರ ದೇವಾಲಯದ ಮುಂಭಾಗವಿರುವ ನಂದಿಯು ಸುಮಾರು 13 ಅಡಿ ಎತ್ತರ ಹಾಗೂ 16 ಅಡಿ ಉದ್ದವಿದ್ದು, ಒಂದೇ ಶಿಲೆಯಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಾಣಗೊಂಡಿದೆ.

5. ಎದುರು ಬಸವಣ್ಣ (ಹಂಪಿ, ಕರ್ನಾಟಕ)

ವಿಜಯನಗರ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ವೈಭವ ಸಾರುವ ಹಂಪಿಯ ವಿರೂಪಾಕ್ಷ ದೇವಾಲಯದ ಎದುರು, ಹಂಪಿ ಬಜಾರ್‌ನ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿರುವ ಈ ನಂದಿ ವಿಗ್ರಹ ಅತ್ಯಂತ ಆಕರ್ಷಕವಾಗಿದೆ. ಎರಡು ಅಂತಸ್ತಿನ ಮಂಟಪದಲ್ಲಿರುವ ಈ ನಂದಿ ಪ್ರವಾಸಿಗರ ಪ್ರಮುಖ ಆಕರ್ಷಣೆ.

6. ಹೊಯ್ಸಳೇಶ್ವರ ದೇವಾಲಯದ ನಂದಿ (ಹಳೇಬೀಡು, ಕರ್ನಾಟಕ)

ಹಾಸನ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಹಳೇಬೀಡಿನ ಹೊಯ್ಸಳೇಶ್ವರ ದೇವಾಲಯ ಸಂಕೀರ್ಣದಲ್ಲಿರುವ ಎರಡು ಬೃಹತ್ ನಂದಿ ವಿಗ್ರಹಗಳು ಹೊಯ್ಸಳ ಶೈಲಿಯ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಕೆತ್ತನೆಗೆ ವಿಶ್ವಪ್ರಸಿದ್ಧ. ಸುಮಾರು 14 ಅಡಿ ಎತ್ತರವಿರುವ ಈ ನಂದಿಯ ಆಭರಣ ಕೆತ್ತನೆಗಳು ಮನಸೂರೆಗೊಳ್ಳುತ್ತವೆ.

7. ರಾಮನಾಥಸ್ವಾಮಿ ದೇವಾಲಯದ ನಂದಿ (ರಾಮೇಶ್ವರಂ, ತಮಿಳುನಾಡು)

ಜ್ಯೋತಿರ್ಲಿಂಗ ಕ್ಷೇತ್ರವಾದ ರಾಮೇಶ್ವರಂನಲ್ಲಿರುವ ನಂದಿ ವಿಗ್ರಹವು ಸುಮಾರು 12 ಅಡಿ ಎತ್ತರ ಹಾಗೂ 22 ಅಡಿ ಉದ್ದವಿದ್ದು, ಅಪರೂಪದ ಕಲ್ಲಿನ ಕಲೆಯಾಗಿದೆ.

ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಕರ್ನಾಟಕದ ಪಾರುಪತ್ಯ ಎಷ್ಟು?

ಭಾರತದ ಅಗ್ರ 7 ಅತಿದೊಡ್ಡ ನಂದಿ ವಿಗ್ರಹಗಳ ಪೈಕಿ ಬರೋಬ್ಬರಿ 4 ವಿಗ್ರಹಗಳು ನಮ್ಮ ಹೆಮ್ಮೆಯ ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲೇ ಇವೆ! (ಮೈಸೂರು, ಬೆಂಗಳೂರು, ಹಂಪಿ, ಹಳೇಬೀಡು). ಇದು ಕನ್ನಡ ನಾಡಿನ ಕಲೆ, ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಮತ್ತು ಹೊಯ್ಸಳ, ವಿಜಯನಗರ ಹಾಗೂ ಒಡೆಯರ್ ರಾಜಮನೆತನಗಳ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ ಪ್ರೇಮಕ್ಕೆ ಹಿಡಿದ ಕೈಗನ್ನಡಿಯಾಗಿದೆ.