ಕೋವಿಡ್‌ನಿಂದಾಗಿ ಮುಂದೂಡಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಜನಗಣತಿ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗೆ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರ ಕೊನೆಗೂ ಚಾಲನೆ ನೀಡಿದ್ದು, 2027 ರ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ದೇಶಾದ್ಯಂತ ಪೂರ್ಣಪ್ರಮಾಣದ ಗಣತಿ ನಡೆಯಲಿದೆ. ಸಾರ್ವಜನಿಕರಿಗೆ ಆನ್‌ಲೈನ್ ಮೂಲಕ ಸ್ವಯಂ ವಿವರ ಸಲ್ಲಿಕೆಗೆ ಅವಕಾಶ ನೀಡಲಾಗಿದೆ.

ನವದೆಹಲಿ (ಅ.30): ಕೋವಿಡ್ ಭೀತಿಯಿಂದಾಗಿ ಸುದೀರ್ಘ ಕಾಲದಿಂದ ಮುಂದೂಡಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಜನಗಣತಿ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗೆ ಕೊನೆಗೂ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರ ಚಾಲನೆ ನೀಡಿದೆ. ಸರ್ಕಾರಿ ಅಧಿಸೂಚನೆಯನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿ ಪಿಟಿಐ ನೀಡಿರುವ ವರದಿಯ ಪ್ರಕಾರ, 2027 ರ ಜನವರಿ 25 ರಿಂದ ಫೆಬ್ರವರಿ 28 ರವರೆಗೆ ದೇಶಾದ್ಯಂತ ಪೂರ್ಣಪ್ರಮಾಣದ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರ ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಇದಕ್ಕೂ ಮುನ್ನ, ಸಾರ್ವಜನಿಕರು ಆನ್‌ಲೈನ್ ಮೂಲಕ ತಮ್ಮ ಕುಟುಂಬದ ವಿವರಗಳನ್ನು ತಾವೇ ಸ್ವಯಂ ಸಲ್ಲಿಕೆ ಮಾಡಲು (Optional Self-enumeration) 2027 ರ ಜನವರಿ 10 ರಿಂದ ಜನವರಿ 24 ರವರೆಗೆ ಕಾಲಾವಕಾಶ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇನ್ನು ಗಣತಿ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಪೂರ್ಣಗೊಂಡ ನಂತರ ಅಗತ್ಯ ತಿದ್ದುಪಡಿ ಹಾಗೂ ಮರುಪರಿಶೀಲನಾ ಸುತ್ತನ್ನು (Revisional round) 2027 ರ ಮಾರ್ಚ್ 1 ರಿಂದ ಮಾರ್ಚ್ 5 ರವರೆಗೆ ನಡೆಸಲಾಗುವುದು ಎಂದು ಅಧಿಸೂಚನೆಯಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಚುನಾವಣೆ ಹಾಗೂ ಹಿಮಪಾತದ ರಾಜ್ಯಗಳಿಗೆ ವಿನಾಯಿತಿ

ಅಧಿಕೃತ ಸರ್ಕಾರಿ ಆದೇಶದ ಪ್ರಕಾರ, ಸನ್ನಿಹಿತದಲ್ಲಿ ಚುನಾವಣೆ ಎದುರಿಸಲಿರುವ ರಾಜ್ಯಗಳು ಹಾಗೂ ತೀವ್ರ ಹಿಮಪಾತದಿಂದ ಕೂಡಿರುವ ರಾಜ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಈ ನಿಗದಿತ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಜನಗಣತಿ ನಡೆಯುವುದಿಲ್ಲ. ಮಣಿಪುರ, ಗೋವಾ, ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶ (UP), ಪಂಜಾಬ್ ಹಾಗೂ ಉತ್ತರಾಖಂಡ ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಚುನಾವಣೆ ನಡೆಯಲಿದ್ದು, ಇಲ್ಲಿ ವಿನಾಯಿತಿ ನೀಡಲಾಗಿದೆ. ಅದರೊಂದಿಗೆ ಹಿಮಪಾತದ ಪ್ರದೇಶಗಳಾದ ಲಡಾಖ್, ಹಿಮಾಚಲ ಪ್ರದೇಶ (HP) ಹಾಗೂ ಜಮ್ಮು ಮತ್ತು ಕಾಶ್ಮೀರ (J&K) ವಿನಾಯಿತಿ ನೀಡಲಾಗಿದೆ. ಈ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಹವಾಮಾನ ವೈಪರೀತ್ಯ ಹಾಗೂ ಚುನಾವಣಾ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳು ಪೂರ್ಣಗೊಂಡ ನಂತರ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಗಣತಿ ಕಾರ್ಯ ಕೈಗೊಳ್ಳಲಾಗುವುದು.

ಜನಗಣತಿಯ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಮತ್ತು ಕೋವಿಡ್‌ನಿಂದಾದ ವಿಳಂಬ

ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಜನಗಣತಿಯನ್ನು 1948 ರ ಜನಗಣತಿ ಕಾಯ್ದೆ (Census Act, 1948) ಹಾಗೂ 1990 ರ ಜನಗಣತಿ ನಿಯಮಗಳ (Census Rules, 1990) ನಿಬಂಧನೆಗಳ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಕೈಗೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ಭಾರತದ ಕೊನೆಯ ಪೂರ್ಣಪ್ರಮಾಣದ ಜನಗಣತಿಯನ್ನು 2011 ರಲ್ಲಿ ಎರಡು ಹಂತಗಳಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ನಡೆಸಲಾಗಿತ್ತು. ಇದರ ನಂತರದ 'ಜನಗಣತಿ 2021' ಅನ್ನು ಸಹ ಎರಡು ಹಂತಗಳಲ್ಲಿ ನಡೆಸಲು ನಿರ್ಧರಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಮೊದಲ ಹಂತದ ಗಣತಿಯನ್ನು 2020 ರ ಏಪ್ರಿಲ್‌ನಿಂದ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್‌ವರೆಗೆ ಹಾಗೂ ಎರಡನೇ ಹಂತವನ್ನು 2021 ರ ಫೆಬ್ರವರಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆಸಲು ಯೋಜನೆ ರೂಪಿಸಲಾಗಿತ್ತು.

2020 ರ ಏಪ್ರಿಲ್ 1 ರಿಂದ ಕೆಲವು ರಾಜ್ಯಗಳು ಹಾಗೂ ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಕ್ಷೇತ್ರ ಕಾರ್ಯ (Field work) ಆರಂಭಿಸಲು ಎಲ್ಲಾ ಸಿದ್ಧತೆಗಳೂ ಪೂರ್ಣಗೊಂಡಿದ್ದವು. ಆದರೆ, ಅದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ದೇಶಾದ್ಯಂತ ದಿಢೀರನೆ ಹಬ್ಬಿದ ಕೋವಿಡ್-19 (COVID-19) ಜಾಗತಿಕ ಮಹಾಮಾರಿ ಹಾಗೂ ಸಾಂಕ್ರಾಮಿಕ ರೋಗದ ತೀವ್ರತೆಯ ಕಾರಣದಿಂದ ಜನಗಣತಿ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಅನಿರ್ದಿಷ್ಟಾವಧಿಗೆ ಮುಂದೂಡಲಾಗಿತ್ತು. ಇದೀಗ 2027 ರ ಆರಂಭದಲ್ಲೇ ಈ ಬೃಹತ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಅಭಿಯಾನವನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಲು ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರ ವೇಳಾಪಟ್ಟಿ ಅಂತಿಮಗೊಳಿಸಿದೆ.