UPSC ಪರೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ಆರು ಬಾರಿ ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿ ಯಶಸ್ಸು ಕಾಣದ ಶ್ರುತಿ ಶ್ರೀವಾಸ್ತವ ಅವರು 30ನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಹೊಸ ದಾರಿ ಹಿಡಿದರು. ಇಂದು ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶದ ಗ್ರಾಮೀಣ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಗಣಿತ, ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಕಲಿಕೆಯಲ್ಲಿ ನೆರವಾಗುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. Project Neev ಮೂಲಕ ಸುಮಾರು 900 ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಮಟ್ಟದ ಕಲಿಕೆ ಸಿಗುತ್ತಿದ್ದು, 30 ಗ್ರಾಮೀಣ ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ Shiksha Saathi ಆಗಿ ಉದ್ಯೋಗದ ಅವಕಾಶವೂ ದೊರೆತಿದೆ.
ಆರು ಬಾರಿ UPSC ಪ್ರಯತ್ನ, ಆದರೂ ಕೈಬಿಡದ ಕನಸು
UPSC ಪರೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ಸು ಕಾಣುವುದು ಹಲವು ಯುವಜನರ ದೊಡ್ಡ ಕನಸು. ಆದರೆ ಸತತ ಪ್ರಯತ್ನದ ಬಳಿಕವೂ ಫಲಿತಾಂಶ ಸಿಗದಾಗ ಬಹುತೇಕರು ತಮ್ಮ ಗುರಿಯನ್ನೇ ಬದಲಿಸಬೇಕಾದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಎದುರಾಗುತ್ತದೆ. ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶದ ಶ್ರುತಿ ಶ್ರೀವಾಸ್ತವ ಅವರ ಕಥೆಯೂ ಇದೇ ರೀತಿಯ ತಿರುವು ಕಂಡಿದೆ.
ಶ್ರುತಿ ಸುಮಾರು ಒಂದು ದಶಕ UPSC ಪರೀಕ್ಷೆಗೆ ತಯಾರಿ ನಡೆಸಿದ್ದರು. ಆರು ಪ್ರಯತ್ನಗಳಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕು ಬಾರಿ ಪ್ರಿಲಿಮ್ಸ್ ಪಾಸಾಗಿ, ಒಮ್ಮೆ ಸಂದರ್ಶನದ ಹಂತವನ್ನೂ ತಲುಪಿದ್ದರು. ಆದರೆ 2024ರ ಏಪ್ರಿಲ್ನಲ್ಲಿ ಬಂದ ಫಲಿತಾಂಶದ ಬಳಿಕ IAS ಆಗುವ ಅವರ ಕನಸು ಅಂತ್ಯಗೊಂಡಿತು. 30ನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಮತ್ತೆ ಜೀವನವನ್ನು ಆರಂಭಿಸುವುದು ಸುಲಭವಾಗಿರಲಿಲ್ಲ ಎಂದು ಶ್ರುತಿ ಹೇಳಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ.
IAS ಕನಸಿನಿಂದ ಗ್ರಾಮೀಣ ಮಕ್ಕಳ ಶಿಕ್ಷಣದತ್ತ
ಶ್ರುತಿಗೆ ಸರ್ಕಾರಿ ಸೇವೆ ಎಂಬುದು ಕೇವಲ ಉದ್ಯೋಗದ ಗುರಿಯಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಸಮಾಜಕ್ಕಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಬೇಕು ಎಂಬುದು ಅವರ ದೊಡ್ಡ ಉದ್ದೇಶವಾಗಿತ್ತು. UPSC ಕನಸು ಕೈತಪ್ಪಿದ ಬಳಿಕ ಅದೇ ಉದ್ದೇಶವನ್ನು ಮತ್ತೊಂದು ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ಮುಂದುವರಿಸಲು ನಿರ್ಧರಿಸಿದರು.
2024ರ ಜುಲೈನಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಸ್ನೇಹಿತೆ ಮೃಣಾಲಿಕಾ ರಾಥೋರ್ ಆರಂಭಿಸಿದ್ದ Sashaktikaran Foundationನ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯನ್ನು ಅವರು ವಹಿಸಿಕೊಂಡರು. ನಂತರ ಶಿಕ್ಷಣ ಕ್ಷೇತ್ರದ ತಜ್ಞರೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿ Project Neev ರೂಪಿಸಲಾಯಿತು.
ಒಬ್ಬ ಶಿಕ್ಷಕ, ಹಲವು ತರಗತಿಗಳು
ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶದ ಗ್ರಾಮೀಣ ಶಾಲೆಗಳಿಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಿದಾಗ ಶ್ರುತಿ ತಂಡಕ್ಕೆ ಪ್ರಮುಖ ಸಮಸ್ಯೆಯೊಂದು ಗಮನಕ್ಕೆ ಬಂತು. ಕೆಲವು ಶಾಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರು ಅಥವಾ ಇಬ್ಬರು ಶಿಕ್ಷಕರೇ ಐದು ತರಗತಿಗಳನ್ನು ನೋಡಿಕೊಳ್ಳಬೇಕಾಗಿತ್ತು. ಹೀಗಾಗಿ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಯ ಕಲಿಕೆಯ ಮಟ್ಟಕ್ಕೆ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಗಮನ ನೀಡುವುದು ಕಷ್ಟವಾಗುತ್ತಿತ್ತು.
ಇದಕ್ಕೆ ಪರಿಹಾರವಾಗಿ Project Neevನಲ್ಲಿ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಸ್ಥಳೀಯ ಮಹಿಳೆಯರ ಸಹಾಯವನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಯಿತು.
ಟ್ಯಾಬ್ಲೆಟ್ ಮೂಲಕ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಕಲಿಕೆ
Project Neevನಲ್ಲಿ ಐದು ಮಕ್ಕಳ ಸಣ್ಣ ಗುಂಪುಗಳಿಗೆ ಪ್ರತಿದಿನ ಸುಮಾರು 30 ನಿಮಿಷಗಳ ಕಲಿಕಾ ಅವಧಿ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಮಕ್ಕಳು ಟ್ಯಾಬ್ಲೆಟ್ನಲ್ಲಿ ತಮ್ಮದೇ ಕಲಿಕಾ ಪ್ರೊಫೈಲ್ ಮೂಲಕ ಪಾಠಗಳನ್ನು ಕಲಿಯುತ್ತಾರೆ.
ಒಬ್ಬ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ಅಕ್ಷರಗಳನ್ನು ಕಲಿಯುತ್ತಿದ್ದರೆ, ಮತ್ತೊಬ್ಬ ವಾಕ್ಯ ಓದಬಹುದು. ಇನ್ನೊಬ್ಬ ಗಣಿತದ ವ್ಯವಕಲನ ಅಭ್ಯಾಸ ಮಾಡಬಹುದು. ಹೀಗೆ ಮಕ್ಕಳು ತಮ್ಮ ತರಗತಿಯ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಅಲ್ಲ, ತಮಗೆ ಬಂದಿರುವ ಕಲಿಕಾ ಮಟ್ಟದಿಂದಲೇ ಮುಂದುವರಿಯುತ್ತಾರೆ.
900 ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ನೆರವಾದ Project Neev
ಆರು ಜಿಲ್ಲೆಗಳ 10 ಸರ್ಕಾರಿ ಶಾಲೆಗಳು ಮತ್ತು ಒಂಬತ್ತು ವಸತಿ ನಿಲಯಗಳಲ್ಲಿ Project Neev ಸುಮಾರು 900 ಮಕ್ಕಳನ್ನು ತಲುಪಿದೆ. ಸಂಸ್ಥೆಯ ಮಾಹಿತಿಯ ಪ್ರಕಾರ, 291 ಮಕ್ಕಳು ಹಿಂದಿ, 327 ಮಕ್ಕಳು ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಮತ್ತು 355 ಮಕ್ಕಳು ಗಣಿತದಲ್ಲಿ ಕನಿಷ್ಠ ಒಂದು ಕಲಿಕಾ ಹಂತದ ಪ್ರಗತಿ ಸಾಧಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಈ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ ಮತ್ತೊಂದು ವಿಶೇಷತೆ ಗ್ರಾಮೀಣ ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ನೀಡುತ್ತಿರುವ ಅವಕಾಶ. ಸುಮಾರು 30 ಮಹಿಳೆಯರು Shiksha Saathiಗಳಾಗಿ ಮಕ್ಕಳ ಕಲಿಕೆಗೆ ನೆರವಾಗುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.
ಮಹಿಳೆಯರಿಗೂ ಹೊಸ ಅವಕಾಶ
Shiksha Saathi ಆಗಿರುವ ಮಹಿಳೆಯರು ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಪಾಠ ಕಲಿಸುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ತಮ್ಮ ಆತ್ಮವಿಶ್ವಾಸವನ್ನೂ ಹೆಚ್ಚಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಕೆಲವರು ಈ ಕೆಲಸದಿಂದ ಬಂದ ಆದಾಯವನ್ನು ಕುಟುಂಬದ ಅಗತ್ಯಗಳಿಗೆ ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದರೆ, ಇನ್ನು ಕೆಲವರು ತಮ್ಮ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಿದೆ.
ಹೀಗಾಗಿ ಶ್ರುತಿಯ ಹೊಸ ಪಯಣ ಕೇವಲ ಮಕ್ಕಳ ಶಿಕ್ಷಣಕ್ಕೆ ಸೀಮಿತವಾಗಿಲ್ಲ. ಗ್ರಾಮೀಣ ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಉದ್ಯೋಗ ಮತ್ತು ಆತ್ಮವಿಶ್ವಾಸ ನೀಡುವ ಪ್ರಯತ್ನವೂ ಆಗಿದೆ.
UPSC ಸೋಲು, ಆದರೆ ಹೊಸ ಗೆಲುವು
ಒಮ್ಮೆ ಸರ್ಕಾರಿ ಕಚೇರಿಯೊಳಗಿನಿಂದ ಸಮಾಜಕ್ಕೆ ಸೇವೆ ಮಾಡಬೇಕು ಎಂದುಕೊಂಡಿದ್ದ ಶ್ರುತಿ, ಇಂದು ಗ್ರಾಮೀಣ ಶಾಲೆಗಳಲ್ಲಿನ ಮಕ್ಕಳ ಜೊತೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. UPSC ಪರೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ಸು ಸಿಗದಿದ್ದರೂ, ಸಮಾಜಕ್ಕಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವ ತಮ್ಮ ಮೂಲ ಉದ್ದೇಶ ಬದಲಾಗಿಲ್ಲ; ದಾರಿ ಮಾತ್ರ ಬದಲಾಗಿದೆ ಎಂಬುದು ಅವರ ಕಥೆಯ ಸಾರ.
ಒಂದು ಪರೀಕ್ಷೆಯ ಫಲಿತಾಂಶ ಜೀವನದ ಅಂತ್ಯವಲ್ಲ ಎಂಬುದನ್ನು ಶ್ರುತಿಯ ಪಯಣ ತೋರಿಸುತ್ತದೆ. ಸೋಲಿನ ನಂತರ ಹೊಸ ಅವಕಾಶವನ್ನು ಹುಡುಕಿಕೊಂಡರೆ, ಅದೇ ಅನುಭವ ಮತ್ತೊಬ್ಬರ ಬದುಕಿಗೆ ಬೆಳಕಾಗಬಹುದು ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಅವರ ಕೆಲಸ ಉದಾಹರಣೆಯಾಗಿದೆ.

