ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕ ಗ್ಯಾಂಬ್ಲಿಂಗ್, ಅಮೆರಿಕ ಜೊತೆಗಿನ ಸ್ನೇಹದಿಂದ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ರಾಜಕಾರಣದ ಮೇಲಿನ ಪರಿಣಾಮ ಏನು? ಇಸ್ಲಾಮಾಬಾದ್ನ ಹೊಸ ವಿದೇಶಾಂಗ ನೀತಿಯಿಂದ ನೆರೆಹೊರೆಯ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಆತಂಕ?
ಸ್ವಸ್ತಿ ಸಚ್ದೇವ ಹಾಗೂ ಮುಗ್ಧಾ ಸತ್ಪುತೆ
ಭಾರತದ ಮೇಲೆ ತೆರಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಳ ಸರಿದಂತೆ ಹಲವು ನೀತಿಗಳಿಂದ ಅಮೆರಿಕ ಜೊತೆಗಿನ ಸಂಬಂಧ ಹಳಸಿದೆ ಎಂದು ಮೇಲ್ನೋಟಕ್ಕೆ ಸಾಬೀತಾಗಿದ್ದು. ಇದೇ ವೇಳೆ ಅಮೆರಿಕ ಹಾಗೂ ಪಾಕಿಸ್ತಾನ ನಡುವಿನ ಸಂಬಂಧ ಆತ್ಮೀಯವಾಗಿರುವಂತೆ ಕಂಡಿತ್ತು. ಆದರೆ ಮೇ 2025 ರಿಂದ, ಪಾಕಿಸ್ತಾನ ಮತ್ತು ಅಮೆರಿಕದ ನಡುವಿನ ಸಂಬಂಧಗಳು ತೀವ್ರ ಏರಿಳಿತಗಳನ್ನು ಕಂಡಿವೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಹಲವು ಕಾರಣಗಳಿವೆ. ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ಇಂಧನ ಮತ್ತು ತೈಲ ನಿಕ್ಷೇಪಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಅಮೆರಿಕಕ್ಕಿರುವ ಆಸಕ್ತಿ, ಆಫ್ಘಾನಿಸ್ತಾನದ ಬಾಗ್ರಾಮ್ ವಾಯುನೆಲೆ ಹಾಗೂ ಪಶ್ಚಿಮ ಏಷ್ಯಾದ ಭದ್ರತಾ ಕಾಳಜಿಗಳು ಪ್ರಮುಖವಾಗಿವೆ. ಮೇ 2025 ರಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಆಪರೇಶನ್ ಸಿಂದೂರ್ ದಾಳಿ ಹಾಗೂ ಸಂಘರ್ಷ ನಡೆದಿತ್ತು. ಈ ಕದನ ವಿರಾಮಕ್ಕೆ ಅಮೆರಿಕ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಪಾಕಿಸ್ತಾನ ಶ್ಲಾಘಿಸಿತ್ತು. ಟ್ರಂಪ್ ಅವರ ವಿಶಿಷ್ಟ ವಿದೇಶಾಂಗ ನೀತಿ ಮತ್ತು ಭಾರತದೊಂದಿಗೆ ಅಮೆರಿಕದ ಸಂಕೀರ್ಣವಾಗುತ್ತಿರುವ ಸಂಬಂಧಗಳು ಪಾಕಿಸ್ತಾನ-ಅಮೆರಿಕ ಬಾಂಧವ್ಯಕ್ಕೆ ಮತ್ತಷ್ಟು ವೇಗ ನೀಡಿವೆ.
ಪಾಕ್ ನಾಯಕರ ಅಮೆರಿಕ ಭೇಟಿ
ಪಾಕಿಸ್ತಾನ ಹಾಗೂ ಅಮೆರಿಕ ನಡುವಿನ ಸಂಬಂಧ ಉತ್ತಮವಾಗಿರುವ ಬೆನ್ನಲ್ಲೇ ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ನಾಯಕರು ವಾಷಿಂಗ್ಟನ್ಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಸೇನಾ ಮುಖ್ಯಸ್ಥ ಅಸಿಮ್ ಮುನೀರ್ , ಟ್ರಂಪ್ ಅವರ ಎರಡನೇ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಈಗಾಗಲೇ ಮೂರು ಬಾರಿ ಅಮೆರಿಕಕ್ಕೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ. ಅಮೆರಿಕವು ಬಲೂಚಿಸ್ತಾನ್ ಲಿಬರೇಶನ್ ಆರ್ಮಿ (BLA) ಭಯೋತ್ಪಾದಕ ಸಂಘಟನೆ ಎಂದು ಘೋಷಿಸಿದೆ. ಹೆಚ್ಚುವರಿಯಾಗಿ, ಟ್ರಂಪ್ ಕುಟುಂಬ ಸದಸ್ಯರು ಸಹ-ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ 'ವರ್ಲ್ಡ್ ಲಿಬರ್ಟಿ ಫೈನಾನ್ಷಿಯಲ್' ಎಂಬ ಫಿನ್ಟೆಕ್ ಕಂಪನಿಯು ಪಾಕಿಸ್ತಾನ ಕ್ರಿಪ್ಟೋ ಕೌನ್ಸಿಲ್ನೊಂದಿಗೆ ಒಪ್ಪಂದಕ್ಕೆ ಸಹಿ ಹಾಕಿದೆ. ಅಮೆರಿಕದ ಉನ್ನತ ನಾಯಕರು ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ಇಂಧನ ಮತ್ತು ಖನಿಜ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳಲ್ಲಿ ಆಸಕ್ತಿ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದ್ದು, ಅದನ್ನು ಭಯೋತ್ಪಾದನಾ ವಿರೋಧಿ ಹೋರಾಟದಲ್ಲಿ ಪಾಲುದಾರ ದೇಶವನ್ನಾಗಿ ನೋಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಅಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೆ, ಅಮೆರಿಕ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ಗೆ ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ ವರದಿಯು ಭಾರತದೊಂದಿಗಿನ ಮೇ ತಿಂಗಳ ಸಂಘರ್ಷವನ್ನು ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ "ಸೇನಾ ಯಶಸ್ಸು" ಎಂದು ಬಣ್ಣಿಸಿರುವುದು ವಾಷಿಂಗ್ಟನ್ನ ಬದಲಾದ ನಿಲುವನ್ನು ಎತ್ತಿ ತೋರಿಸುತ್ತದೆ.
ಸಂಬಂಧಗಳನ್ನು ಪುನರ್ನಿರ್ಮಿಸಲು ಪಾಕಿಸ್ತಾನ ವೇಗವಾಗಿ ಮುನ್ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದರೂ, ಅದು ಅತ್ಯಂತ ಕಠಿಣ ಹಾದಿಯನ್ನು ಆರಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ. ಇದು ಪಶ್ಚಿಮ ಏಷ್ಯಾದ ನೆರೆಹೊರೆಯವರು ಮತ್ತು ಚೀನಾದೊಂದಿಗಿನ ಸಂಬಂಧದ ಮೇಲೆ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಬಹುದು. ಈ ದೇಶಗಳು ಇಸ್ಲಾಮಾಬಾದ್ನೊಂದಿಗೆ ಕಾರ್ಯತಂತ್ರದ, ಸೈದ್ಧಾಂತಿಕ ಮತ್ತು ಐತಿಹಾಸಿಕ ಬಾಂಧವ್ಯಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಇತ್ತೀಚಿನ ಬೆಳವಣಿಗೆಗಳು ಆ ಸಂಬಂಧಗಳಲ್ಲಿ ತೊಂದರೆ ಉಂಟುಮಾಡಬಹುದು. ಚೀನಾ ಅಮೆರಿಕದೊಂದಿಗೆ ತೀವ್ರ ಭಿನ್ನಾಭಿಪ್ರಾಯಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರೂ, ಪಶ್ಚಿಮ ಏಷ್ಯಾದ ದೇಶಗಳ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಗಳು ಭಿನ್ನವಾಗಿರಬಹುದು ಅಥವಾ ತಟಸ್ಥವಾಗಿರಬಹುದು.
ಪಾಕಿಸ್ತಾನದಲ್ಲಿ ಚೀನಾದ ಪ್ರಭಾವವು ಪ್ರಮುಖವಾಗಿರುವುದು ಮಾತ್ರವಲ್ಲ, ಆಳವಾಗಿದೆ. ಪ್ರಸ್ತುತ ಚೀನಾವು ಪಾಕಿಸ್ತಾನ-ಅಮೆರಿಕ ಸಂಬಂಧಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಅತಿಯಾಗಿ ಆತಂಕಗೊಂಡಂತೆ ಕಾಣುತ್ತಿಲ್ಲ. ದ್ವಿಪಕ್ಷೀಯ ಭೇಟಿಗಳು ಮುಂದುವರಿಯುತ್ತಿರುವುದರಿಂದ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಸ್ನೇಹವು ಅಚಲವಾಗಿ ಉಳಿದಿದೆ. ಆದರೆ ಚೀನಾ ಭವಿಷ್ಯದಲ್ಲಿ ಸ್ವಲ್ಪ ಎಚ್ಚರಿಕೆ ವಹಿಸಬಹುದು. ಸದ್ಯಕ್ಕೆ, ಅಮೆರಿಕವು BLA ಸಂಘಟನೆಯನ್ನು ಭಯೋತ್ಪಾದಕ ಗುಂಪು ಎಂದು ಘೋಷಿಸಿರುವುದರಿಂದ ಚೀನಾಕ್ಕೆ ಲಾಭವಾಗಬಹುದು, ಏಕೆಂದರೆ ವಾಯುವ್ಯ ಪಾಕಿಸ್ತಾನದಲ್ಲಿ ಚೀನಾದ ಹೂಡಿಕೆಗಳು ಮತ್ತು ನಾಗರಿಕರು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಈ ಗುಂಪಿನ ಗುರಿಯಾಗುತ್ತಿದ್ದರು. ಪರಸ್ಪರ ಸ್ಪರ್ಧಿಸುವ ಬದಲು, ಎರಡೂ ದೇಶಗಳು ಈ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ಶಾಂತಿಯನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಲು ಗುರಿ ಹೊಂದಬಹುದು. ಅಲ್ಲದೆ, ಇಸ್ಲಾಮಾಬಾದ್ ಅಮೆರಿಕದೊಂದಿಗೆ ಬೆಳೆಸುತ್ತಿರುವ ಸಂಬಂಧವು ಚೀನಾಕ್ಕೆ ಶ್ವೇತಭವನದೊಂದಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕ ಸಾಧಿಸಲು ಒಂದು ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹ ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕ ಮಾರ್ಗವಾಗಿ ಬಳಕೆಯಾಗಬಹುದು. ಆದರೆ, ಪಾಕಿಸ್ತಾನವು ಆಫ್ಘಾನಿಸ್ತಾನದಲ್ಲಿ ಅಮೆರಿಕದ ಉಪಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡಿದರೆ ಅಥವಾ ಅಮೆರಿಕದ ಮೇಲೆ ಆರ್ಥಿಕ ಮತ್ತು ರಕ್ಷಣಾ ಅವಲಂಬನೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಮಾಡಿಕೊಂಡರೆ ಚೀನಾ ಖಂಡಿತವಾಗಿಯೂ ಅಸಮಾಧಾನಗೊಳ್ಳಲಿದೆ.
ಪಶ್ಚಿಮ ಏಷ್ಯಾದ ದೇಶಗಳಿಗೆ ಪಾಕಿಸ್ತಾನ-ಅಮೆರಿಕ ಸಂಬಂಧದ ಮರುಸಂಘಟನೆಯ ಪರಿಣಾಮವು ಭವಿಷ್ಯದಲ್ಲಿ ತಿಳಿಯಲಿದೆ. ಗಲ್ಫ್ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಸೌದಿ ಅರೇಬಿಯಾ ಮತ್ತು ಯುಎಇ (UAE), ಇದನ್ನು ಇರಾನ್ನ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಸಮತೋಲನಗೊಳಿಸಲು ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕ ಸಹಕಾರವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ಒಂದು ಅವಕಾಶವಾಗಿ ನೋಡಬಹುದು. ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಸಹಿ ಹಾಕಲಾದ "ಕಾರ್ಯತಂತ್ರದ ಪರಸ್ಪರ ರಕ್ಷಣಾ ಒಪ್ಪಂದ"ದೊಂದಿಗೆ ಪಾಕಿಸ್ತಾನ ಮತ್ತು ಸೌದಿ ಅರೇಬಿಯಾ ತಮ್ಮ ಧಾರ್ಮಿಕ ಮತ್ತು ರಕ್ಷಣಾ ಸಂಬಂಧಗಳನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಗಟ್ಟಿಗೊಳಿಸಿವೆ. ಹೌತಿಗಳ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಮತ್ತು ಕತಾರ್ ಮೇಲಿನ ಇತ್ತೀಚಿನ ಇಸ್ರೇಲಿ ದಾಳಿಗಳ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಈ ರಕ್ಷಣಾ ಒಪ್ಪಂದವು ರಿಯಾದ್ಗೆ ಬಹಳ ಮುಖ್ಯವಾಗಿದೆ. ಇದು ಪಾಕಿಸ್ತಾನಕ್ಕೆ ಅಗತ್ಯವಾದ ಆರ್ಥಿಕ ಪರಿಹಾರವನ್ನು ನೀಡುವ ಜೊತೆಗೆ, ಅಮೆರಿಕದ ಬೆಂಬಲದೊಂದಿಗೆ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಭದ್ರತಾ ಪೂರೈಕೆದಾರನಾಗಿ ಅದರ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ.
ಈ ನಡುವೆ, ಇರಾನ್ ಮಾತ್ರ ಪಾಕಿಸ್ತಾನ-ಅಮೆರಿಕ ಸಂಬಂಧದ ಬಗ್ಗೆ ತೀವ್ರ ಆತಂಕ ಹೊಂದಿದೆ. ಅಮೆರಿಕ ಮತ್ತು ಟೆಹ್ರಾನ್ ನಡುವಿನ ಹಳಸಿದ ಸಂಬಂಧಗಳು ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಟ್ರಂಪ್ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಮತ್ತಷ್ಟು ತೀವ್ರಗೊಂಡಿವೆ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಇರಾನ್ನ ಪರಮಾಣು ಮೂಲಸೌಕರ್ಯಗಳ ಮೇಲೆ ಅಮೆರಿಕ ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ನಡೆಸಿದ ವೈಮಾನಿಕ ದಾಳಿಗಳು ಇದಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗಿವೆ. ಪಾಕಿಸ್ತಾನ ಈ ದಾಳಿಗಳನ್ನು ಖಂಡಿಸಿದರೂ, ಇರಾನ್ ಜೊತೆಗಿನ ತನ್ನ ಗಡಿಯನ್ನು ಮುಚ್ಚಿದೆ. ಈ ಬೆಳವಣಿಗೆಗಳು ಒಂದು ಕಡೆ ಸಂವಾದಕ್ಕೆ ಹಾದಿ ಮಾಡಿಕೊಡಬಹುದು, ಆದರೆ ಮತ್ತೊಂದೆಡೆ ಇರಾನ್ ಮೇಲಿನ ಅಮೆರಿಕದ ನಿರ್ಬಂಧಗಳನ್ನು ಪಾಲಿಸಲು ಪಾಕಿಸ್ತಾನಕ್ಕೆ ಒತ್ತಡ ಹೇರಬಹುದು. ಇದು ಪಾಕಿಸ್ತಾನ-ಇರಾನ್ ಅನಿಲ ಪೈಪ್ಲೈನ್ ಯೋಜನೆಗೆ ಅಡ್ಡಿಪಡಿಸಬಹುದು ಮತ್ತು ಗಡಿ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಅಮೆರಿಕದ ಉಪಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಬಹುದು.
ಅಮೆರಿಕ ಪಾಕಿಸ್ತಾನ ಸಂಬಂಧ ಎದುರು ನೋಡುತ್ತಿರುವ ಟರ್ಕಿ
ಟರ್ಕಿಗೂ ಸಹ ಪಾಕಿಸ್ತಾನ-ಅಮೆರಿಕ ಬೆಳವಣಿಗೆಗಳು ಮುಖ್ಯವಾಗಿವೆ. ಭಾರತದೊಂದಿಗಿನ ಮೇ ತಿಂಗಳ ಸಂಘರ್ಷದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಟರ್ಕಿಯು ಪಾಕಿಸ್ತಾನಕ್ಕೆ ಸೇನಾ ಬೆಂಬಲ ನೀಡುವ ಮೂಲಕ ತನ್ನ ಬಾಂಧವ್ಯವನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿದೆ. ಟ್ರಂಪ್ ಅವರ ಎರಡನೇ ಅವಧಿಯು ಟರ್ಕಿಗೆ ಅಮೆರಿಕದೊಂದಿಗೆ ತನ್ನ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಮರುಹೊಂದಿಸಲು ಭರವಸೆ ನೀಡಿದೆ. ಉತ್ತಮ ದ್ವಿಪಕ್ಷೀಯ ಸಂಬಂಧಗಳು ತ್ರಿಪಕ್ಷೀಯ ಅವಕಾಶಗಳಿಗೆ ದಾರಿ ಮಾಡಿಕೊಡಬಹುದು. ಒಟ್ಟಾರೆಯಾಗಿ, ವಾಷಿಂಗ್ಟನ್ನ ಅಧಿಕಾರ ಕೇಂದ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ಪ್ರಭಾವ ಹೆಚ್ಚಾಗುವುದು ಅದನ್ನು ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್ ಜಗತ್ತು ಮತ್ತು ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ ದೇಶಗಳ ನಡುವಿನ ಸೇತುವೆಯನ್ನಾಗಿ ರೂಪಿಸಬಹುದು.
ಇಂತಹ ವಿದೇಶಾಂಗ ನೀತಿಯ ಗ್ಯಾಂಬ್ಲಿಂಗ್ ಪಾಕಿಸ್ತಾನಕ್ಕೆ ಹೊಸದೇನಲ್ಲ. ಭಾರತದಂತೆಯೇ ಪಾಕಿಸ್ತಾನ ಕೂಡ ವಿದೇಶಾಂಗ ನೀತಿಯ ವೈರುಧ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಜಾಗತಿಕ ಸಮತೋಲನದೊಂದಿಗೆ ಹೋರಾಡಿದೆ. ಶೀತಲ ಸಮರದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅಮೆರಿಕ ಮತ್ತು ಚೀನಾ ಎರಡರೊಂದಿಗೂ ಸಂಬಂಧ ಉಳಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದ ನೀತಿಯನ್ನೇ ಅದು ಈಗಿನ 'ಹೊಸ ಶೀತಲ ಸಮರ'ದ ಕಾಲದಲ್ಲೂ ಅನುಸರಿಸಲು ನೋಡುತ್ತಿದೆ. ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ಕುಸಿಯುತ್ತಿರುವ ಆರ್ಥಿಕತೆ ಮತ್ತು ಅದರ ಹಳೆಯ ಪಾಲುದಾರರಿಂದ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ವೀಸಾ ನಿಷೇಧಗಳ ನಡುವೆ, ಇಸ್ಲಾಮಾಬಾದ್ ತನ್ನ ಬಹುರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂಬಂಧಗಳ ಮೂಲಕ ಹೆಚ್ಚಿನ ಆರ್ಥಿಕ ನೆರವನ್ನು ನಿರೀಕ್ಷಿಸುತ್ತಿದೆ. ಹೀಗಾಗಿ, ಕೆಲವು ದೇಶಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಣ್ಣಪುಟ್ಟ ಅನಾನುಕೂಲಗಳಿದ್ದರೂ, ಒಟ್ಟಾರೆಯಾಗಿ ಈ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿರುವ ಸಂಬಂಧಗಳು ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ಜಾಗತಿಕ ಸ್ಥಾನಮಾನವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕ-ರಕ್ಷಣಾ ಅವಕಾಶಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡಲಿವೆ.


