ಹವಾಯಿಯ ಮೌನಾ ಕಿಯಾ ಕಾಡಿಗೆ ಶಾಪವಾದ ಯುರೋಪಿಯನ್ ಕುರಿಗಳು, ಪಲಿಲಾ ಹಕ್ಕಿಯ ಮೌನರೋಧನೆ, ಇದು ಕಾಡು ನಾಶದ ರಿಯಲ್ ಕಥೆ!

1700ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಹವಾಯಿಯ ಮೌನಾ ಕಿಯಾ ಪರ್ವತಕ್ಕೆ ಯುರೋಪಿಯನ್ನರು ತಂದ ಕುರಿಗಳು, ಅಲ್ಲಿನ ಅಪರೂಪದ 'ಮಾಮನೆ' ಕಾಡನ್ನು ನಾಶಮಾಡಿದವು. ಈ ಪರಿಸರ ನಾಶದಿಂದ ಅಳಿವಿನಂಚಿನಲ್ಲಿರುವ 'ಪಲಿಲಾ' ಪಕ್ಷಿ ಸಂಕುಲಕ್ಕೆ ಅಪಾಯ ಎದುರಾಗಿದ್ದು, ದಶಕಗಳ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಪ್ರಯತ್ನಗಳ ನಂತರವೂ ಕಾಡು ತನ್ನ ಮೂಲ ವೈಭವವನ್ನು ಮರಳಿ ಪಡೆದಿಲ್ಲ.

Sheep

Image Credit: Gemini AI

1700 ರ ದಶಕದ ಉತ್ತರಾರ್ಧದಲ್ಲಿ, ಯುರೋಪಿಯನ್ ಪರಿಶೋಧಕರು ಹವಾಯಿ ದ್ವೀಪ ಸಮೂಹಗಳಿಗೆ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಕುರಿ, ಮೇಕೆ ಮತ್ತು ಜಾನುವಾರುಗಳನ್ನು ತಂದರು. ಅಷ್ಟೂ ದಿನಗಳ ಕಾಲ ಅಲ್ಲಿ ಸಸ್ಯಹಾರಿ ಮೇಯುವ ಸಸ್ತನಿಗಳೇ ಇರಲಿಲ್ಲ. ಹೀಗಾಗಿ, ಹೊಸದಾಗಿ ಬಂದ ಈ ಪ್ರಾಣಿಗಳಿಗೆ ಮೌನಾ ಕಿಯಾ (Mauna Kea) ಪರ್ವತದ ಎತ್ತರದ ಒಣ ಕಾಡುಗಳು ಆಹಾರದ ಸಮೃದ್ಧ ತಾಣವಾಗಿ ಕಂಡವು. ಪ್ರಕೃತಿಯಲ್ಲಿದ್ದ ಹಸಿರನ್ನು ಮೇಯುತ್ತಾ ಈ ಕಾಡು ಕುರಿಗಳು ಅಲ್ಲಿ ನಿಯಂತ್ರಣವಿಲ್ಲದೆ ವೃದ್ಧಿಯಾದವು.

ಪ್ರಕೃತಿಯ ಸೌಂದರ್ಯಕ್ಕೆ ಹೆಸರಾಗಿದ್ದ ಮೌನಾ ಕಿಯಾದ ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗೆ ಈ ವಿದೇಶಿ ಪ್ರಾಣಿಗಳು ದೊಡ್ಡ ಮಾರಕವಾಗಿ ಪರಿಣಮಿಸಿದವು. ಕಾಡು ಕುರಿಗಳ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಮಿತಿಮೀರಿ, ನೈಸರ್ಗಿಕ ಅರಣ್ಯ ನಾಶವಾಗಲು ತೊಡಗಿದ್ದರಿಂದ, 1930 ರ ದಶಕದ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಅರಣ್ಯಾಧಿಕಾರಿಗಳು ಇವುಗಳನ್ನು ಜಾಗದಿಂದ ತೆರವುಗೊಳಿಸಲು ಬೃಹತ್ ಮಟ್ಟದ ಅಭಿಯಾನವನ್ನು ಕೈಗೊಳ್ಳಬೇಕಾಯಿತು.

ಮೌನಾ ಕಿಯಾದ ಕಾಡನ್ನು ಕುರಿಗಳು ಹಾಳುಮಾಡಿದ್ದು ಹೇಗೆ?

ಹವಾಯಿಯ ಭೂ ಮತ್ತು ನೈಸರ್ಗಿಕ ಸಂಪನ್ಮೂಲ ಇಲಾಖೆಯ (DLNR) ಪ್ರಕಾರ, ಈ ಬದಲಾವಣೆಗಳು ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ನಿಧಾನವಾಗಿ ಕಂಡರೂ, ತಲೆಮಾರುಗಳು ಕಳೆದಂತೆ ಭೀಕರ ರೂಪ ಪಡೆದುಕೊಂಡವು.

ಮೌನಾ ಕಿಯಾ ಪರ್ವತ ಪ್ರದೇಶದ ಕಾಡು ಅತ್ಯಂತ ಅಪರೂಪದ ವೈವಿಧ್ಯತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಇಲ್ಲಿ 'ಮಾಮನೆ' (Mamane) ಎಂಬ ವಿಶಿಷ್ಟ ಮರಗಳು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತವೆ. ಈ ಮಾಮನೆ ಕಾಡುಗಳು ಅಳಿವಿನಂಚಿನಲ್ಲಿರುವ 'ಪಲಿಲಾ' (Palila) ಎಂಬ ಅಪರೂಪದ ದೇಶೀಯ ಪಕ್ಷಿ ತಳಿಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಅಗತ್ಯವಾದ ಆಹಾರ ಮತ್ತು ಆಶ್ರಯವನ್ನು ನೀಡುತ್ತವೆ. ಪಲಿಲಾ ಹಕ್ಕಿಗಳು ತಮ್ಮ ಆಹಾರಕ್ಕಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಮಾಮನೆ ಮರದ ಬೀಜಗಳನ್ನೇ ಅವಲಂಬಿಸಿವೆ.

ಆದರೆ ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿದ ಕುರಿಗಳು ಕೇವಲ ನೆಲದ ಮೇಲಿದ್ದ ಹುಲ್ಲನ್ನು ಮಾತ್ರ ತಿನ್ನಲಿಲ್ಲ; ಅವು ಮಾಮನೆ ಮರಗಳ ಎಳೆಯ ಚಿಗುರುಗಳು, ಎಲೆಗಳು ಮತ್ತು ಮರದ ತೊಗಟೆಯನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ತಿಂದವು. ಮಾಮನೆ ಸಸಿಗಳು ಕುರಿಗಳ ಮೇವಿಗೆ ತುತ್ತಾದ ಕಾರಣ, ಹೊಸ ಮರಗಳು ಬೆಳೆಯುವುದು ನಿಂತುಹೋಯಿತು. ವಯಸ್ಸಾದ ಮರಗಳು ನಾಶವಾದಾಗ ಅವುಗಳ ಜಾಗದಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಮರಗಳು ಇಲ್ಲದೆ, ಇಡೀ ಅರಣ್ಯದ ಪುನರುತ್ಪಾದನೆಯೇ ಸ್ಥಗಿತಗೊಂಡಿತು. ಸ್ಥಳೀಯ ಮೇಯುವ ಪ್ರಾಣಿಗಳೇ ಇಲ್ಲದೆ ವಿಕಸನಗೊಂಡಿದ್ದ ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಮಾನವ ತಂದಿಟ್ಟ ಪ್ರಾಣಿಗಳು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಮರುರೂಪಿಸಿ ಹಾಳುಗೆಡವಿದವು.

ಅರಣ್ಯ ಇಲಾಖೆಯ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆ ಮತ್ತು ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಹೋರಾಟ

• ಹಾನಿಯ ಪ್ರಮಾಣ ತೀವ್ರಗೊಂಡಾಗ, 1930 ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಅರಣ್ಯಾಧಿಕಾರಿಗಳು ದೊಡ್ಡ ಮಟ್ಟದ ಕುರಿ ತಡೆ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯನ್ನು (Sheep Drives) ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು.
• ಕಾರ್ಮಿಕರು ಪ್ರಾಣಿಗಳನ್ನು ಒಟ್ಟುಗೂಡಿಸಿ, ಅರಣ್ಯ ಕಾಯ್ದಿರಿಸಿದ ಪ್ರದೇಶದಿಂದ ಹೊರಗೆ ಓಡಿಸಿದರು.
• ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಚಲನವಲನವನ್ನು ತಡೆಯಲು ಮತ್ತು ಒಂದೇ ಕಡೆ ಕಟ್ಟಿಹಾಕಲು ದೊಡ್ಡ ಬೇಲಿಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲಾಯಿತು.

ಆದರೂ, ಆ ಹೊತ್ತಿಗಾಗಲೇ ಜಾನುವಾರು ಫಾರ್ಮ್‌ಗಳಿಂದ ಸ್ವತಂತ್ರಗೊಂಡ ದೊಡ್ಡ ಕಾಡು ಹಿಂಡುಗಳು ಪರ್ವತದಾದ್ಯಂತ ನೆಲೆಸಿದ್ದವು. 1935 ರ ಮೌನಾ ಕಿಯಾ ಅನ್ವೇಷಣಾ ತಂಡವು ಅಲ್ಲಿನ ಬದಲಾದ ಸಸ್ಯವರ್ಗವನ್ನು ದಾಖಲಿಸಿತ್ತು.

ಮೌನಾ ಕಿಯಾ ಅರಣ್ಯ ಪುನಃಸ್ಥಾಪನೆ ಯೋಜನೆಯ ದಾಖಲೆಗಳ ಪ್ರಕಾರ, 1930 ಮತ್ತು 1940 ರ ದಶಕಗಳಲ್ಲಿ ಮೌನಾ ಕಿಯಾದಿಂದ ಸುಮಾರು 47,000 ಕುರಿಗಳನ್ನು ಮತ್ತು 2,200 ಇತರ ಸ್ಥಳೀಯವಲ್ಲದ ಪ್ರಾಣಿಗಳನ್ನು ತೆರವುಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು. 1935 ಒಂದೇ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ 50,000 ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಕಾಡು ಕುರಿಗಳನ್ನು ಹಿಡಿಯಲಾಗಿತ್ತು.

ಬಾರದಿರುವ ಹಳೆಯ ವೈಭವ ಮತ್ತು ಪಲಿಲಾ ಹಕ್ಕಿಯ ಉಳಿವು

ಇಷ್ಟೆಲ್ಲಾ ಮಾಡಿದರೂ ಸಮಸ್ಯೆ ಅಲ್ಲಿಗೆ ಮುಗಿಯಲಿಲ್ಲ. ನಿಯಂತ್ರಣ ಪ್ರಯತ್ನಗಳು ಸ್ವಲ್ಪ ಸಡಿಲಗೊಂಡ ತಕ್ಷಣ ಕುರಿಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ಮತ್ತೆ ಹೆಚ್ಚಾಯಿತು. ಇಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೆ, 1960 ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಕ್ರೀಡಾ ಬೇಟೆಗಾಗಿ 'ಯುರೋಪಿಯನ್ ಮೌಫ್ಲಾನ್' (European Mouflon) ಎಂಬ ಹೊಸ ತಳಿಯ ಕುರಿಗಳನ್ನು ಇಲ್ಲಿಗೆ ಪರಿಚಯಿಸಿದ್ದು ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಸಂಕೀರ್ಣಗೊಳಿಸಿತು.

ಈ ಕಾಡು ಕುರಿಗಳ ಉಪಸ್ಥಿತಿಯು 'ಪಲಿಲಾ' ಹಕ್ಕಿಗಳ ಉಳಿവിന് ದೊಡ್ಡ ಕಂಠಕವಾಗಿ ಪರಿಣಮಿಸಿತು. ಹೀಗಾಗಿ 1979 ರಲ್ಲಿ, ಯುಎಸ್ ಫೆಡರಲ್ ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ಪಲಿಲಾ ಹಕ್ಕಿಯ ನಿರ್ಣಾಯಕ ಆವಾಸಸ್ಥಾನದಿಂದ ಎಲ್ಲಾ ಕಾಡು ಕುರಿ ಮತ್ತು ಮೇಕೆಗಳನ್ನು ತಕ್ಷಣವೇ ತೆರವುಗೊಳಿಸುವಂತೆ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಆದೇಶ ನೀಡಿತು.

ಇದರ ನಂತರ, ನಿಯಂತ್ರಿತ ಬೇಟೆಯ ಮೂಲಕ ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಹವಾಯಿ DLNR ಪ್ರಕಾರ, 1999 ಮತ್ತು 2012 ರ ನಡುವೆ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಬೇಟೆಯ ಮೂಲಕ ಸಾವಿರಾರು ಕುರಿಗಳನ್ನು ಪಲಿಲಾ ಆವಾಸಸ್ಥಾನದಿಂದ ಹೊರಹಾಕಲಾಯಿತು.

ಇಂದಿನ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಏನು?

• ಇಷ್ಟೆಲ್ಲಾ ದಶಕಗಳ ಸುದೀರ್ಘ ಹೋರಾಟದ ನಂತರವೂ ಮೌನಾ ಕಿಯಾ ಕಾಡು ತನ್ನ ಹಳೆಯ ಮೂಲ ರೂಪಕ್ಕೆ ಮರಳಿಲ್ಲ!
• ಮೂಲತಃ ಇದ್ದ ಮಾಮನೆ ಕಾಡಿನ ಪೈಕಿ ಶೇಕಡಾ 5 ಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಭಾಗ ಮಾತ್ರ ಇಂದು ಜೀವಂತವಾಗಿದೆ.
• ಅಳಿವಿನಂಚಿನಲ್ಲಿರುವ ಪಲಿಲಾ ಪಕ್ಷಿಗಳು ಈಗ ಕೇವಲ ಮೌನಾ ಕಿಯಾದ ನೈಋತ್ಯ ಇಳಿಜಾರಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಸೀಮಿತವಾಗಿವೆ.
• ಪ್ರಸ್ತುತ, ಕಾಡು ಕುರಿಗಳ ಜೊತೆಗೆ ಬರಗಾಲ, ಆಕ್ರಮಣಕಾರಿ ಸಸ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಕಾಡಿನ ಕಿಚ್ಚು (Fire) ನೈಸರ್ಗಿಕ ಸಂರಕ್ಷಣೆಗೆ ದೊಡ್ಡ ಸವಾಲಾಗಿ ಉಳಿದಿವೆ.

ಯುರೋಪಿಯನ್ನರು ಕುರಿಗಳನ್ನು ತಂದು ಎರಡು ಶತಮಾನಗಳು ಕಳೆದಿದ್ದರೂ, ಮಾನವನು ತನ್ನ ಲಾಭಕ್ಕೆ ತಂದ ಪ್ರಾಣಿಯೊಂದು ನೈಸರ್ಗಿಕ ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಹೇಗೆ ಶಾಶ್ವತವಾಗಿ ಮರುರೂಪಿಸಿ ಧ್ವಂಸಗೊಳಿಸಬಹುದು ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಮೌನಾ ಕಿಯಾ ಕಾಡಿನ ದುರಂತವೇ ಜಗತ್ತಿಗೆ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಉದಾಹರಣೆಯಾಗಿದೆ.