ಕರ್ನಾಟಕ ಮತ್ತು ಹಿಂದೂಸ್ತಾನಿ ಎರಡೂ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತ ಪರಂಪರೆಗಳಲ್ಲಿ ತಮ್ಮದೇ ಆದ ಛಾಪು ಮೂಡಿಸಿದ್ದ ಖ್ಯಾತ ಸಂಗೀತಗಾರ್ತಿ, ಹಿರಿಯ ಪತ್ರಕರ್ತೆ, ಅಂಕಣಕಾರ್ತಿ, ಸ್ತ್ರೀವಾದಿ ಚಿಂತಕಿ ಹಾಗೂ ಗ್ರಾಹಕ ಹಕ್ಕುಗಳ ಹೋರಾಟಗಾರ್ತಿ ಶಕುಂತಲಾ ನರಸಿಂಹನ್ ನಿಧನ

ಬೆಂಗಳೂರು: ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯೋತ್ಸವ ಪುರಸ್ಕೃತೆ, ಭಾರತೀಯ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತ ಲೋಕದ ಅಪರೂಪದ ಪ್ರತಿಭೆ, ಹಿರಿಯ ಪತ್ರಕರ್ತೆ, ಸ್ತ್ರೀವಾದಿ ಚಿಂತಕಿ, ಗ್ರಾಹಕ ಹಕ್ಕುಗಳ ಹೋರಾಟಗಾರ್ತಿ, ಅಂಕಣಕಾರ್ತಿ, ಡಾ. ಶಕುಂತಲಾ ನರಸಿಂಹನ್ (86) ಅವರು ವಯೋಸಹಜ ಕಾಯಿಲೆಗಳಿಂದಾಗಿ ನವೆಂಬರ್ 18, 2026ರಂದು ನಿಧನರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಕರ್ನಾಟಕ ಮತ್ತು ಹಿಂದೂಸ್ತಾನಿ ಸಂಗೀತ ಪ್ರಕಾರಗಳೆರಡರಲ್ಲೂ ಏಕಕಾಲಕ್ಕೆ ಅಪ್ರತಿಮ ಪಾಂಡಿತ್ಯ ಸಾಧಿಸಿದ್ದ ಅವರು, ತಮ್ಮ ಬಹುಮುಖಿ ಸಾಧನೆಗಳ ಮೂಲಕ ನಾಡಿಗೆ ಅಪಾರ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡಿದ್ದರು.

ಹಿಂದೂಸ್ತಾನಿ ಮತ್ತು ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತದ ಏಕೈಕ 'ಸ್ವಯಂ ಜುಗಲ್ಬಂದಿ' ಕಲಾವಿದೆ

ಶಕುಂತಲಾ ನರಸಿಂಹನ್ ಅವರು ಭಾರತೀಯ ಸಂಗೀತ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ವಿಶಿಷ್ಟ ಪ್ರತಿಭೆ. ಹಿಂದೂಸ್ತಾನಿ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತದ ರಾಂಪುರ-ಸಹಸ್ವಾನ್ ಘರಾನಾದ ಉಸ್ತಾದ್ ಹಫೀಜ್ ಅಹ್ಮದ್ ಖಾನ್ ಅವರಿಂದ ಹಿಂದೂಸ್ತಾನಿ ಸಂಗೀತವನ್ನು ಅಭ್ಯಸಿಸಿದ್ದ ಇವರು, ದಿಗ್ಗಜ ಗಾಯಕರಾದ ಮುಸಿರಿ ಸುಬ್ರಮಣ್ಯ ಅಯ್ಯರ್ ಮತ್ತು ತಂಜಾವೂರು ಬೃಂದಾ ಅವರಿಂದ ಕರ್ನಾಟಕ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತದ ತರಬೇತಿ ಪಡೆದಿದ್ದರು.

ಆಕಾಶವಾಣಿ ಮತ್ತು ದೂರದರ್ಶನದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂಗೀತ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳಲ್ಲಿ ಕರ್ನಾಟಕ ಹಾಗೂ ಹಿಂದೂಸ್ತಾನಿ ಎರಡೂ ಶೈಲಿಗಳಲ್ಲಿ ಹಾಡಿದ ಭಾರತದ ಏಕೈಕ ಗಾಯಕಿ ಎಂಬ ಹೆಗ್ಗಳಿಕೆ ಇವರದಾಗಿತ್ತು. ಅಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೆ, ಎರಡೂ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳಲ್ಲಿ 'ಎ-ಟಾಪ್'ಶ್ರೇಣಿ ಪಡೆದ ಏಕೈಕ ಕಲಾವಿದೆಯಾಗಿದ್ದರು. ಒಂದೇ ವೇದಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಎರಡೂ ಶೈಲಿಗಳನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ಲೀಲಾಜಾಲವಾಗಿ ಬದಲಾಯಿಸುತ್ತಾ 'ಸ್ವಯಂ ಜುಗಲ್ಬಂದಿ' ನಡೆಸಿಕೊಡುವ ಅಪರೂಪದ ಕಲೆ ಅವರಿಗೆ ಸಿದ್ಧಿಸಿತ್ತು.

ಧ್ವನಿ ಕಳೆದುಕೊಂಡು ಮತ್ತೆ ಎದ್ದು ಬಂದ ಛಲಗಾರ್ತಿ

ಶಕುಂತಲಾ ಅವರ ಜೀವನದ ಹಾದಿ ಹೂವಿನ ಹಾಸಿಗೆಯಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಅವರ ಮೊದಲ ಮಗುವಿಗೆ ಎರಡು ವರ್ಷ ವಯಸ್ಸಾಗಿದ್ದಾಗ, ನಿಗೂಢ ಕಾರಣದಿಂದ ಅವರು ತಮ್ಮ ಧ್ವನಿಯನ್ನೇ ಕಳೆದುಕೊಂಡಿದ್ದರು. ಹಾಡುವುದಿರಲಿ, ಕನಿಷ್ಠ ಮಾತನಾಡಲೂ ಸಾಧ್ಯವಾಗದಂತಹ ಸ್ಥಿತಿ ಅವರಿಗೆ ಎದುರಾಗಿತ್ತು. ವೈದ್ಯರಿಗೂ ಈ ಸಮಸ್ಯೆಯ ನಿಖರ ಕಾರಣವನ್ನು ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಉತ್ತುಂಗದಲ್ಲಿದ್ದ ಒಬ್ಬ ನಿಪುಣ ಗಾಯಕಿಗೆ ಮನೆಯಲ್ಲೇ ಉಳಿದು ಹಾಡಲಾಗದೆ ಪರಿತಪಿಸುವುದು ತೀವ್ರ ನಿರಾಶೆ ತಂದಿತ್ತು. ಆದರೆ, ತಮ್ಮ ಅಚಲ ಆತ್ಮವಿಶ್ವಾಸ ಮತ್ತು ಛಲದಿಂದ ಆ ಕಠಿಣ ಹಿನ್ನಡೆಯನ್ನು ಮೆಟ್ಟಿನಿಂತ ಅವರು, ಮತ್ತೆ ಸಂಗೀತ ಹಾಗೂ ಬೌದ್ಧಿಕ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಅದ್ಭುತ ಸಾಧನೆ ಮಾಡಿದರು.

ಎರಡು ಪಿಎಚ್‌ಡಿ, ಅಧ್ಯಾಪನ ಮತ್ತು ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮದ ಸಾಧನೆ

1947ರ ದೇಶ ವಿಭಜನೆ ಮತ್ತು ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದ್ದ ಶಕುಂತಲಾ ಅವರು, ಬಳಿಕ ಮುಂಬೈ ಹಾಗೂ ನಂತರ ಬೆಂಗಳೂರಿಗೆ ಬಂದು ನೆಲೆಸಿದರು. ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ಎಂ.ಎ. ಹಾಗೂ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತದಲ್ಲಿ ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರ ಪದವಿ ಪಡೆದಿದ್ದ ಇವರು, 'ಮಹಿಳಾ ಅಧ್ಯಯನ' ಮತ್ತು 'ಸಂಗೀತಶಾಸ್ತ್ರ' (ಕರ್ನಾಟಕ ಮತ್ತು ಹಿಂದೂಸ್ತಾನಿ ಸಂಗೀತದ ತುಲನಾತ್ಮಕ ಅಧ್ಯಯನ) ವಿಷಯಗಳಲ್ಲಿ ಎರಡು ಡಾಕ್ಟರೇಟ್ ಪದವಿಗಳನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದರು.

ಬಾಂಬೆ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಸಂಗೀತ ಬೋಧಿಸಿದ್ದ ಅವರು, ಬೆಂಗಳೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮ, ಮಹಿಳಾ ಅಧ್ಯಯನ ಮತ್ತು ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರವನ್ನು ಕಲಿಸಿದ್ದರು. ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ 'ಫುಲ್‌ಬ್ರೈಟ್ ಫೆಲೋಶಿಪ್'ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಅಮೆರಿಕದಲ್ಲೂ ಅಧ್ಯಾಪನ ಮಾಡಿದ್ದರು. 2002ರಲ್ಲಿ ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಸುಸ್ಥಿರ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಕುರಿತ ವಿಶ್ವ ಶೃಂಗಸಭೆಯನ್ನು ವರದಿ ಮಾಡಲು ಆಯ್ಕೆಯಾದ ನಾಲ್ವರು ಭಾರತೀಯ ಪತ್ರಕರ್ತರಲ್ಲಿ ಇವರೂ ಒಬ್ಬರಾಗಿದ್ದರು. ಅಮೆರಿಕ, ಬ್ರಿಟನ್, ನಾರ್ವೆ, ಪಾಕಿಸ್ತಾನ, ಕೀನ್ಯಾ, ಉಗಾಂಡಾ, ಫಿಲಿಪೈನ್ಸ್, ಇಂಡೋನೇಷ್ಯಾ, ಜಪಾನ್, ಥೈಲ್ಯಾಂಡ್ ಹಾಗೂ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ದೇಶಗಳ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಮ್ಮೇಳನಗಳಲ್ಲಿ ಮಾಧ್ಯಮ, ಸಂಗೀತ ಮತ್ತು ಸ್ತ್ರೀವಾದಿ ಅಧ್ಯಯನಗಳ ಕುರಿತು ಪ್ರಬಂಧಗಳನ್ನು ಮಂಡಿಸಿದ್ದರು.

ಶಿಷ್ಯೆ ಅರ್ಚನಾ ಉಡುಪ ಭಾವುಕ ನುಡಿ; ರಾಜ್ಯೋತ್ಸವ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಗೌರವ

ತಮ್ಮ ಗುರುಗಳ ನಿಧನಕ್ಕೆ ಕಂಬನಿ ಮಿಡಿದಿರುವ ಖ್ಯಾತ ಗಾಯಕಿ ಅರ್ಚನಾ ಉಡುಪ ಅವರು, ಶಕುಂತಲಾ ಅವರ ಅಪ್ರತಿಮ ಪ್ರತಿಭೆಯನ್ನು ಸ್ಮರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಎರಡೂ ಸಂಗೀತ ಪ್ರಕಾರಗಳಲ್ಲಿ 'ಎ-ಟಾಪ್' ಶ್ರೇಣಿ ಪಡೆದ ಏಕೈಕ ಕಲಾವಿದೆ ಅವರಾಗಿದ್ದರು. ನಮ್ಮ ಸಂಗೀತ ಲೋಕ ಅವರನ್ನು ಇನ್ನೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಸಂಭ್ರಮಿಸಬೇಕಿತ್ತು. ಅವರಿಗೆ ಸಿಗಬೇಕಾದ ಗೌರವ ಮತ್ತು ಸಂಭಾವನೆ ಸಕಾಲದಲ್ಲಿ ಸಿಗಲಿಲ್ಲ ಎಂಬ ಬೇಸರವಿದೆ. ಅವರು 80ರ ಹರೆಯದ ಸಮೀಪದಲ್ಲಿದ್ದಾಗ ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯೋತ್ಸವ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಲಭಿಸಿತು. ಇಂತಹ ಮಹಾನ್ ಸಾಧಕರನ್ನು ತಡವಾಗುವ ಮೊದಲೇ, ಸರಿಯಾದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಗುರುತಿಸಿ ಗೌರವಿಸುವ ಕೆಲಸವಾಗಬೇಕು ಎಂದು ಅರ್ಚನಾ ಉಡುಪ ಭಾವುಕರಾಗಿ ನುಡಿದಿದ್ದಾರೆ.