ಇತ್ತೀಚಿನ ವಿಧಾನ ಪರಿಷತ್ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಸೋಲಿನ ಬೆನ್ನಲ್ಲೇ ಶಾಸಕರು (MLA) ಮತ್ತು ವಿಧಾನ ಪರಿಷತ್ ಸದಸ್ಯರ (MLC) ನಡುವಿನ ಅಧಿಕಾರದ ಚರ್ಚೆ ಮುನ್ನೆಲೆಗೆ ಬಂದಿದೆ. ಈ ಲೇಖನವು ಇಬ್ಬರ ನಡುವಿನ ಚುನಾವಣಾ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ, ವಯಸ್ಸಿನ ಮಿತಿ, ಹಣಕಾಸು ಅಧಿಕಾರ ವ್ಯಾಪ್ತಿ ಬಗ್ಗೆ ವಿವರಿಸುತ್ತದೆ.
ಬೆಂಗಳೂರು ಶಿಕ್ಷಕರ ಕ್ಷೇತ್ರದ ನಾಲ್ಕು ಸ್ಥಾನಗಳಿಗೆ ನಡೆದ ವಿಧಾನ ಪರಿಷತ್ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಬಿಜೆಪಿ-ಜೆಡಿಎಸ್(NDA) ಮೈತ್ರಿ ಪಕ್ಷದ ವಿರುದ್ಧ ಸೋತು ಅಧಿಕಾರರೂಢ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ತೀವ್ರ ಮುಖಭಂಗ ಅನುಭವಿಸಿದೆ. ಅದರಲ್ಲೂ ಪ್ರತಿಷ್ಠೆಯ ಕ್ಷೇತ್ರವಾಗಿದ್ದ ಬೆಂಗಳೂರು ಶಿಕ್ಷಕರ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಜೆಡಿಎಸ್ ನ ಪ್ರಾಬಲ್ಯಕ್ಕೆ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಮಕಾಡೆ ಮಲಗಿದೆ. ಬಿಜೆಪಿ ಬೆಂಬಲದೊಂದಿಗೆ ಸ್ಪರ್ಧಿಸಿದ್ದ ಜೆಡಿಎಸ್‌ನ ಎ.ಪಿ. ರಂಗನಾಥ್, ಹಾಲಿ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಎಂಎಲ್‌ಸಿ ಪುಟ್ಟಣ್ಣ ಅವರನ್ನು 908 ಮತಗಳಿಂದ ಸೋಲಿಸಿದರು. ರಂಗನಾಥ್ 10,810 ಮತಗಳನ್ನು ಪಡೆದರೆ, ಪುಟ್ಟಣ್ಣ 9,902 ಮತಗಳನ್ನು ಪಡೆದರು. ಇದೀಗ ದೇಶದ ರಾಜಕೀಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಶಾಸಕರು ಮತ್ತು ವಿಧಾನಪರಿಷತ್ ಸದಸ್ಯರು ಇಬ್ಬರ ನಡುವೆ ಯಾರು ಶಕ್ತಿಶಾಲಿ? ಯಾರಿಗೆ ಅಧಿಕಾರ ಹೆಚ್ಚು ಎಂಬ ಚರ್ಚೆ ನಡೆದಿದೆ.
MLA Vs MLC ಇಬ್ಬರಲ್ಲಿ ಯಾರು ಪವರ್‌ಫುಲ್?
ಭಾರತದ ರಾಜಕೀಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಶಾಸಕರು, ವಿಧಾನಪರಿಷತ್ ಸದಸ್ಯರು ಇಬ್ಬರೂ ಜನರ ಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳೇ. ಇಬ್ಬರೂ ಸಂಬಳ, ಭತ್ಯೆಗಳನ್ನ ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ ಅಧಿಕಾರದ ವಿಷಕ್ಕೆ ಬಂದಾಗ ಇಬ್ಬರದ್ದೂ ಬೇರೆ ಬೇರೆಯಾಗಿರುತ್ತದೆ. ದೇಶದ ಫೆಡರಲ್ ರಚನೆಯೊಳಗಿನ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ರಾಜ್ಯದಲ್ಲೂ ಶಾಸಕಾಂಗ ಸಭೆಯ ಅಸ್ತಿತ್ವ ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿದ್ದರೂ, ಶಾಸಕಾಂಗ ಮಂಡಳಿಗಳು ಆಯ್ದ ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿವೆ. ಈ ಎರಡು ಸ್ಥಾನಗಳಿಗೆ ಚುನಾವಣಾ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯು ಶಾಸಕಾಂಗ ಅಧಿಕಾರಗಳು ಮತ್ತು ಸದನಗಳ ಅಧಿಕಾರಾವಧಿಯೊಂದಿಗೆ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ವಿಭಿನ್ನವಾಗಿದೆ. ಯಾರು ಪವರ್‌ಫುಲ್ ಎಂದು ನಿರ್ಧಾರ ಮಾಡುವ ಮುನ್ನ ವಿವರವಾಗಿ ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಬಹಳ ಮುಖ್ಯ.
MLA-MLC ನಡುವಿನ ವ್ಯತ್ಯಾಸವೇನು?
ಸಂಸದೀಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಡಿಯಲ್ಲಿ ಶಾಸಕರು ಜನರಿಂದ ನೇರವಾಗಿ ಆಯ್ಕೆಯಾದ ರಾಜ್ಯ ಶಾಸಕಾಂಗ ಸಭೆಯ ಸದಸ್ಯರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಇದಕ್ಕೆ ವಿಧಾನಪರಿಷತ್ ಸದಸ್ಯರು ಹಾಗಲ್ಲ, ಮೇಲ್ಮನೆಯನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತಾರೆ. ಇದು ಎಲ್ಲಾ ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಇರುವುದಿಲ್ಲ, ಆದರೆ ಆರು ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಇರುತ್ತದೆ. ಅವುಗಳೆಂದರೆ ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶ, ಬಿಹಾರ, ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ, ಕರ್ನಾಟಕ, ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶ ಮತ್ತು ತೆಲಂಗಾಣ. ರಾಜಕೀಯ ಮತ್ತು ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದಿಂದ ವಿಧಾನಪರಿಷತ್ ಸದಸ್ಯರಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಶಾಸಕಾಂಗ ಸಭೆ ಹೆಚ್ಚು ಶಕ್ತಿಶಾಲಿ ಏಕೆಂದರೆ ಎಂಎಲ್‌ಎಗಳು ಜನರ ನೇರ ಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳಾಗಿರುತ್ತಾರೆ. ಶಾಸಕರು ಅಂತಿಮ ನಿರ್ಧಾರ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ ವಿಧಾನ ಪರಿಷತ್ತು ಸದಸ್ಯರು ಮಾರ್ಗದರ್ಶಕ ಅಥವಾ ರಕ್ಷಕರಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ.
Related Articles
ಚುನಾವಣಾ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಮತ್ತು ವಯಸ್ಸಿನ ಮಿತಿ ಯಾಕಿಷ್ಟು ವ್ಯತ್ಯಾಸ?
ಶಾಸಕರನ್ನು ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ವಯಸ್ಕ ಮತದಾನದ ಮೂಲಕ ಸಾರ್ವಜನಿಕರು ನೇರವಾಗಿ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಅಂದರೆ 18 ವರ್ಷ ಅಥವಾ ಅದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ವಯಸ್ಸಿನ ಮತದಾರರು ಮತದಾನ ಮಾಡುವ ಮೂಲಕ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡ್ತಾರೆ. ಇನ್ನು ಶಾಸಕ ಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಸ್ಪರ್ಧಿಸಲು ಕನಿಷ್ಠ ವಯಸ್ಸು 25 ವರ್ಷಗಳು ತುಂಬಿರಬೇಕು.
ಮತ್ತೊಂದೆಡೆ, ಶಾಸಕರನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಪರೋಕ್ಷ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಮೂಲಕ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸ್ಥಳೀಯ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು, ಪದವೀಧರ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳು ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಕರ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಂತಹ ವಿವಿಧ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಿಂದ ಮತದಾರರು ಆಯ್ಕೆಯಾಗುತ್ತಾರೆ. ಕೆಲವು ಸದಸ್ಯರನ್ನು ರಾಜ್ಯಪಾಲರು ನಾಮನಿರ್ದೇಶನ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. MLC ಆಗಲು, ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗೆ ಕನಿಷ್ಠ 30 ವರ್ಷ ವಯಸ್ಸಾಗಿರಬೇಕು.
ಎರಡೂ ಸದನಗಳ ಅಧಿಕಾರಾವಧಿ ವಿಸರ್ಜನೆಗೆ ನಿಯಮಗಳು ಬೇರೆ ಬೇರೆ
ವಿಧಾನಸಭೆಯು ಐದು ವರ್ಷಗಳ ಅವಧಿ ಹೊಂದಿರುವ ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ಅವಧಿಯಾಗಿದೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಚುನಾವಣೆ ಬಳಿಕ ಐದು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಅಧಿಕಾರದಲ್ಲಿರುತ್ತಾರೆ. ನಂತರ ಮತ್ತೆ ಚುನಾವಣೆ ನಡೆಯುತ್ತದೆ, ಗೆದ್ದವರು ಶಾಸಕರಾಗುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ ಎಂಎಲ್‌ಸಿಗಳು ಇದಕ್ಕೆ ವಿರುದ್ಧ. ವಿಧಾನ ಪರಿಷತ್ತು ಎಂದಿಗೂ ವಿಸರ್ಜಿಸದ ಶಾಶ್ವತ ಸದನವಾಗಿದೆ. ಈ ಮೇಲ್ಮನೆಯ ನಿರಂತರತೆಯನ್ನು ಕಾಪಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು, ಅದರ ಮೂರನೇ ಒಂದು ಭಾಗದಷ್ಟು ಸದಸ್ಯರು ಪ್ರತಿ ಎರಡು ವರ್ಷಗಳಿಗೊಮ್ಮೆ ನಿವೃತ್ತರಾಗುತ್ತಾರೆ, ಹೀಗೆ ನಿವೃತ್ತರಾದ ಬಳಿಕ ಖಾಲಿಯಾಗುವ ಸ್ಥಾನಗಳಿಗೆ ಹೊಸ ಸದಸ್ಯರನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ MLC ಯ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಅವಧಿಯೂ ಐದು ವರ್ಷಗಳು.
ಹಣಕಾಸು, ಮಸೂದೆ, ಅಧಿಕಾರ
ಯಾವುದೇ ಬಜೆಟ್ ಅಥವಾ ಹಣಕಾಸು ಮಸೂದೆಯನ್ನು ಮೊದಲು ಮತ್ತು ವಿಧಾನಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಮಂಡಿಸಬಹುದಾದ್ದರಿಂದ ಶಾಸಕರು ರಾಜ್ಯದ ಹಣಕಾಸು ವಿಷಯಗಳಲ್ಲಿ ಸರ್ವೋಚ್ಚ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತಾರೆ. ಹಣ ಮಸೂದೆಯನ್ನು ತಿರಸ್ಕರಿಸಲು ಅಥವಾ ಅದಕ್ಕೆ ಯಾವುದೇ ಪ್ರಮುಖ ತಿದ್ದುಪಡಿಗಳನ್ನು ಮಾಡಲು ವಿಧಾನ ಪರಿಷತ್ತಿಗೆ ಯಾವುದೇ ಅಧಿಕಾರವಿಲ್ಲ. ಎಂಎಲ್‌ಸಿಗಳು ಗರಿಷ್ಠ 14 ದಿನಗಳವರೆಗೆ ಮಾತ್ರ ಹಣ ಮಸೂದೆಯನ್ನು ಹಿಡಿದಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಬಹುದು. ಆದರೆ ಈ ಸಮಯದೊಳಗೆ ಅವರು ನಿರ್ಧಾರ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲು ವಿಫಲವಾದರೆ, ಮಸೂದೆಯನ್ನು ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತವಾಗಿ ಅಂಗೀಕರಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಸರ್ಕಾರ ರಚನೆ, ಅವಿಶ್ವಾಸ ನಿರ್ಣಯ ಅಧಿಕಾರ
ಇಡೀ ರಾಜ್ಯ ಕಾರ್ಯಾಂಗ ಮತ್ತು ಮಂತ್ರಿ ಮಂಡಳಿಯು ವಿಧಾನಸಭೆಗೆ ಅಂದರೆ ಶಾಸಕರಿಗೆ ನೇರವಾಗಿ ಜವಾಬ್ದಾರರಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಸರ್ಕಾರದ ವಿರುದ್ಧ ಅವಿಶ್ವಾಸ ನಿರ್ಣಯವನ್ನು ವಿಧಾನಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ತರಬಹುದು ಮತ್ತು ಅಲ್ಲಿ ಅಂಗೀಕಾರವಾದರೆ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಸೇರಿದಂತೆ ಇಡೀ ಸರ್ಕಾರ ಬೀಳುತ್ತದೆ. ಮತ್ತೊಂದೆಡೆ, ವಿಧಾನ ಪರಿಷತ್ ಸದಸ್ಯರಿಗೆ ಅವಿಶ್ವಾಸ ನಿರ್ಣಯವನ್ನು ತರುವ ಅಧಿಕಾರವಿಲ್ಲ ಅಥವಾ ಸರ್ಕಾರವನ್ನು ಉರುಳಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಅವರು ಸರ್ಕಾರದ ಬಗ್ಗೆ ತಮ್ಮ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳನ್ನು ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು ಮತ್ತು ಚರ್ಚೆಗಳ ಮೂಲಕ ಮಾತ್ರ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಬಹುದು.
