ಚಿನ್ನದ ಆಭರಣಗಳಿಗೆ ರೀನಿಯಂ ಎಂಬ ಭಾರವಾದ ಲೋಹದ ಪುಡಿಯನ್ನು ಬೆರೆಸಿ ತೂಕ ಹೆಚ್ಚಿಸುವ ಹೊಸ ವಂಚನೆ ಬೆಳಕಿಗೆ ಬಂದಿದೆ. ಸಾಮಾನ್ಯ ಪರೀಕ್ಷಾ ಕೇಂದ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಕಲಬೆರಕೆ ಪತ್ತೆಯಾಗದೆ, ಹಾಲ್‌ಮಾರ್ಕ್ ಸಹ ಸಿಗುತ್ತಿರುವುದು ಗ್ರಾಹಕರಲ್ಲಿ ಆತಂಕ ಮೂಡಿಸಿದೆ.

ಬೆಂಗಳೂರು(ನ.19): ಚಿನ್ನದ ಆಭರಣ ಖರೀದಿಸುವಾಗ ಅದರ ಶುದ್ಧತೆಯನ್ನು ತಿಳಿಯಲು ಗ್ರಾಹಕರು ಹಾಲ್‌ಮಾರ್ಕ್ ಮತ್ತು ಪರೀಕ್ಷಾ ಕೇಂದ್ರಗಳನ್ನು ನಂಬುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ, ಚಿನ್ನದ ಆಭರಣದಲ್ಲಿ ಕಲಬೆರಕೆ ಇದ್ದರೂ ಸಾಮಾನ್ಯ ಶುದ್ಧತಾ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಪಾಸ್ ಆಗಬಹುದು ಎಂಬ ಆತಂಕಕಾರಿ ವಿಚಾರ ಬೆಳಕಿಗೆ ಬಂದಿದೆ. ಚಿನ್ನದ ತೂಕ ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ರೀನಿಯಂ (Rhenium) ಎಂಬ ಲೋಹದ ಪುಡಿಯನ್ನು ಬೆರೆಸುವ ಹೊಸ ವಿಧಾನವನ್ನು ರಾಜಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ದೈನಿಕ್ ಭಾಸ್ಕರ್ ಪತ್ರಿಕೆಯ ತನಿಖೆ ಬಯಲು ಮಾಡಿದೆ. ಒಂದು ಕಡೆ ದಿನದಿಂದ ದಿನಕ್ಕೆ ಚಿನ್ನದ ಬೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಕುಸಿತ ಶುರುವಾಗಿದೆ. ಹೀಗಿರುವಾಗಲೇ ಆತಂಕಕಾರಿ ವರದಿಯೊಂದು ಚಿನಿವಾರ ಪೇಟೆಯಲ್ಲಿ ಹೊಸ ತಲ್ಲಣ ಮೂಡಿಸಿದೆ.

ಈ ವಿಧಾನದಲ್ಲಿ ಚಿನ್ನಕ್ಕೆ ರೀನಿಯಂ ಪುಡಿಯನ್ನು ಸೇರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆದರೆ, ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಪರೀಕ್ಷಾ ವಿಧಾನಗಳಿಗೆ ಈ ವಿದೇಶಿ ಲೋಹವನ್ನು ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತಿಲ್ಲ ಎಂದು ವರದಿ ತಿಳಿಸಿದೆ. ಅಚ್ಚರಿಯ ಸಂಗತಿಯೆಂದರೆ, ಇಂತಹ ಕಲಬೆರಕೆಯ ಆಭರಣ ಹಲವು ಪರೀಕ್ಷೆಗಳನ್ನು ದಾಟಿ 22 ಕ್ಯಾರೆಟ್ ಹಾಲ್‌ಮಾರ್ಕ್ ಕೂಡ ಪಡೆದಿದೆ ಎನ್ನಲಾಗಿದೆ.

ತನಿಖೆಯಲ್ಲಿ ಬಯಲಾದದ್ದೇನು?

ಜೋಧ್‌ಪುರದ ಸ್ಥಳೀಯ ಆಭರಣ ವ್ಯಾಪಾರಿಯ ಸಹಕಾರದೊಂದಿಗೆ ದೈನಿಕ್ ಭಾಸ್ಕರ್ ತನಿಖಾ ತಂಡ ಈ ಪ್ರಯೋಗ ನಡೆಸಿದೆ. ಸಾಮಾನ್ಯ ಶುದ್ಧತಾ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಪತ್ತೆಯಾಗದಂತೆ ಚಿನ್ನದ ತೂಕವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ರೀನಿಯಂ ಅನ್ನು ಹೇಗೆ ಬಳಸಬಹುದು ಎಂಬುದನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಲಾಗಿದೆ. ಈ ಪ್ರಯೋಗದಲ್ಲಿ ಮೊದಲಿಗೆ 7.830 ಗ್ರಾಂ 24 ಕ್ಯಾರೆಟ್ ಚಿನ್ನಕ್ಕೆ 1 ಗ್ರಾಂ ರೀನಿಯಂ ಪುಡಿಯನ್ನು ಬೆರೆಸಲಾಗಿದೆ. ಇದರಿಂದ ಮಿಶ್ರಣದ ಒಟ್ಟು ತೂಕ 8.830 ಗ್ರಾಂಗೆ ಏರಿಕೆಯಾಗಿದೆ.

ನಂತರ ಈ ಮಿಶ್ರಣವನ್ನು ಬಳಸಿ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ರಾಜಸ್ಥಾನಿ ಆಭರಣವೊಂದನ್ನು ತಯಾರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚುವರಿಯಾಗಿ 0.75 ಗ್ರಾಂ ಮಿಶ್ರಲೋಹವನ್ನು ಸೇರಿಸಲಾಗಿದ್ದು, ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಆಭರಣದ ಒಟ್ಟು ತೂಕ 9.580 ಗ್ರಾಂ ಆಗಿದೆ. ಈ ಆಭರಣವನ್ನು ಜೋಧ್‌ಪುರದ ವಿವಿಧ ಪರೀಕ್ಷಾ ಕೇಂದ್ರಗಳು ಮತ್ತು ಆಭರಣ ಮಳಿಗೆಗಳಿಗೆ ಕೊಂಡೊಯ್ಯಲಾಗಿದೆ. ಅಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಆಭರಣಕ್ಕೆ 92K916 ಎಂಬ ಗುರುತು ನೀಡಲಾಗಿದ್ದು, ಇದು 22 ಕ್ಯಾರೆಟ್ ಚಿನ್ನವನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದು ವರದಿ ಹೇಳಿದೆ.

ನ್ಯೂ ರೋಡ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಆಭರಣ ಮಳಿಗೆಯೊಂದರಲ್ಲಿ ನಡೆಸಿದ ಪರೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ಯಂತ್ರವು ಆಭರಣದಲ್ಲಿ ಶೇ.93.70 ಚಿನ್ನ, ಶೇ.5.39 ಬೆಳ್ಳಿ ಮತ್ತು ಶೇ.0.90 ತಾಮ್ರ ಇದೆ ಎಂದು ತೋರಿಸಿದೆ. ಆದರೆ, ರೀನಿಯಂ ಇರುವುದನ್ನು ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಿಲ್ಲ ಎನ್ನಲಾಗಿದೆ. ಮತ್ತೊಂದು ಬ್ರ್ಯಾಂಡೆಡ್ ಆಭರಣ ಮಳಿಗೆಯಲ್ಲಿಯೂ ಈ ಆಭರಣವನ್ನು 22 ಕ್ಯಾರೆಟ್ ಚಿನ್ನವೆಂದು ಗುರುತಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ತನಿಖಾ ವರದಿ ತಿಳಿಸಿದೆ.

ಆದರೆ, ಆಭರಣ ತಯಾರಿಕೆಗೆ ಬಳಸಿದ ನಿಜವಾದ ಚಿನ್ನದ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ಆಧರಿಸಿ ಲೆಕ್ಕ ಹಾಕಿದಾಗ, ಅಂತಿಮ ಆಭರಣದಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ಶೇ.81.7ರಷ್ಟು ಮಾತ್ರ ನಿಜವಾದ ಚಿನ್ನವಿದೆ. ಅಂದರೆ, ಅದರ ಶುದ್ಧತೆ ಸರಿಸುಮಾರು 20 ಕ್ಯಾರೆಟ್‌ಗೆ ಸಮಾನವಾಗಿದೆ.

ಪ್ರತಿ ತೋಲಾ ಚಿನ್ನಕ್ಕೆ ₹14,700 ನಷ್ಟ?

ದೈನಿಕ್ ಭಾಸ್ಕರ್‌ನ ಅಂದಾಜಿನ ಪ್ರಕಾರ, ಈ ರೀತಿಯ ಕಲಬೆರಕೆಯಿಂದ ಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ ಪ್ರತಿ ತೋಲಾ (ಸುಮಾರು 11.66 ಗ್ರಾಂ) ಚಿನ್ನಕ್ಕೆ ಸುಮಾರು ₹14,700 ನಷ್ಟವಾಗಬಹುದು. ಈ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರಕ್ಕೆ ಒಂದು ತೋಲಾ ಚಿನ್ನದ ಬೆಲೆ ₹1.5 ಲಕ್ಷ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಗ್ರಾಹಕರು ಆಭರಣದ ಘೋಷಿತ ಶುದ್ಧತೆ ಮತ್ತು ಒಟ್ಟು ತೂಕದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಹಣ ಪಾವತಿಸುತ್ತಾರೆ. ಹೀಗಾಗಿ, ಆಭರಣದಲ್ಲಿ ನಿಜವಾಗಿ ಇರುವುದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಮಾಣದ ಚಿನ್ನಕ್ಕೆ ಹಣ ಪಾವತಿಸುವ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ನಿರ್ಮಾಣವಾಗಬಹುದು.

ರೀನಿಯಂ ಪುಡಿ ಎಲ್ಲಿಂದ ಬರುತ್ತಿದೆ?

ದೈನಿಕ್ ಭಾಸ್ಕರ್ ತನಿಖಾ ತಂಡ ಈ ಕಲಬೆರಕೆಗೆ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ ಎನ್ನಲಾದ ರೀನಿಯಂ ಪುಡಿಯ ಪೂರೈಕೆ ಜಾಲದ ಮೂಲವನ್ನು ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದೆ. ತನಿಖೆಯು ಚೀನಾದ ಶೆನ್‌ಜೆನ್ ನಗರದವರೆಗೆ ತಲುಪಿದ್ದು, ಅಲ್ಲಿನ ಏಜೆಂಟ್ ಒಬ್ಬರನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸಲಾಗಿದೆ. ಆ ಏಜೆಂಟ್, ತಮ್ಮ ಕಂಪನಿ ಚಿನ್ನಕ್ಕೆ ಬೆರೆಸಲು ಬಳಸುವ ರೀನಿಯಂ ಪುಡಿಯನ್ನು ತಯಾರಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದು ಹೇಳಿಕೊಂಡಿದ್ದಾನೆ. ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಪರೀಕ್ಷಾ ವಿಧಾನಗಳಲ್ಲಿ ಪತ್ತೆಯಾಗದಂತೆ ಈ ಪುಡಿಯನ್ನು ಚಿನ್ನಕ್ಕೆ ಬೆರೆಸಬಹುದು ಎಂದೂ ಆತ ಹೇಳಿಕೊಂಡಿದ್ದಾನೆ. ಅಲ್ಲದೆ, ಭಾರತದ ಹಲವು ನಗರಗಳಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಕಂಪನಿಗೆ ಡೀಲರ್‌ಗಳಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ತಿಳಿಸಿದ್ದಾನೆ.

ನಂತರ ತನಿಖಾ ತಂಡ ಮುಂಬೈ ಮೂಲದ ಏಜೆಂಟ್ ಮೂಲಕ ಒಂದು ಗ್ರಾಂ ರೀನಿಯಂ ಪುಡಿಯನ್ನು ತರಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ. ಇದಕ್ಕಾಗಿ ₹5,000 ಮತ್ತು ಕೊರಿಯರ್ ಶುಲ್ಕವಾಗಿ ₹300 ಪಾವತಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ವರದಿ ತಿಳಿಸಿದೆ.

ರೀನಿಯಂ ಪತ್ತೆಹಚ್ಚುವುದು ಏಕೆ ಕಷ್ಟ?

ರೀನಿಯಂ ಅಪರೂಪದ ಭಾರವಾದ ಲೋಹವಾಗಿದ್ದು, ಕೈಗಾರಿಕಾ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದರ ಸಾಂದ್ರತೆ ಪ್ರತಿ ಘನ ಸೆಂಟಿಮೀಟರ್‌ಗೆ ಸುಮಾರು 21 ಗ್ರಾಂ ಇದೆ. ಶುದ್ಧ ಚಿನ್ನದ ಸಾಂದ್ರತೆ ಪ್ರತಿ ಘನ ಸೆಂಟಿಮೀಟರ್‌ಗೆ ಸುಮಾರು 19.3 ಗ್ರಾಂ ಆಗಿದೆ. ಚಿನ್ನಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಾಂದ್ರತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ರೀನಿಯಂ ಅನ್ನು ಬೆರೆಸುವುದರಿಂದ ಮಿಶ್ರಣದ ಒಟ್ಟು ತೂಕ ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತದೆ. ಆದರೆ, ಮಿಶ್ರಣದ ಒಟ್ಟಾರೆ ಸಾಂದ್ರತೆಯಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ಬದಲಾವಣೆ ಕಾಣಿಸದೇ ಇರಬಹುದು. ಇದೇ ಕಾರಣದಿಂದ ಸಾಮಾನ್ಯ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಕಲಬೆರಕೆಯನ್ನು ಪತ್ತೆಹಚ್ಚುವುದು ಕಷ್ಟವಾಗಬಹುದು ಎಂದು ವರದಿ ವಿವರಿಸಿದೆ.

ಕಲಬೆರಕೆ ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಲು ಬಳಸುವ ಪರೀಕ್ಷಾ ವಿಧಾನಗಳು:

ಆಸಿಡ್ ಪರೀಕ್ಷೆ (Acid Test): ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಆಮ್ಲಗಳೊಂದಿಗೆ ಚಿನ್ನ ಹೇಗೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸುತ್ತದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆದರೆ, ಚಿನ್ನದೊಳಗೆ ಬೆರೆಸಿರುವ ಭಾರವಾದ ಲೋಹಗಳನ್ನು ಇದು ಪತ್ತೆಹಚ್ಚದೇ ಇರಬಹುದು.

ಟಚ್‌ಸ್ಟೋನ್ ಪರೀಕ್ಷೆ (Touchstone Test): ಲೋಹದ ಮೇಲ್ಮೈ ಸಂಯೋಜನೆಯನ್ನು ಆಧರಿಸಿ ಪರೀಕ್ಷೆ ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆಭರಣದ ಒಳಭಾಗದಲ್ಲಿ ಕಲಬೆರಕೆ ಇದ್ದರೆ ಅದನ್ನು ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಲು ವಿಫಲವಾಗಬಹುದು.

XRF ಯಂತ್ರಗಳು: ಎಕ್ಸ್‌ರೇ ಫ್ಲೋರಸೆನ್ಸ್ (X-ray Fluorescence) ಯಂತ್ರಗಳು ಲೋಹದ ಮೇಲ್ಮೈಯಲ್ಲಿರುವ ಅಂಶಗಳನ್ನು ವಿಶ್ಲೇಷಿಸುತ್ತವೆ. ಆದರೆ, ವಿದೇಶಿ ಲೋಹಗಳನ್ನು ಪತ್ತೆಹಚ್ಚುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವು ಯಂತ್ರದ ಗುಣಮಟ್ಟ, ಕ್ಯಾಲಿಬ್ರೇಷನ್ ಮತ್ತು ಪರೀಕ್ಷಾ ವಿಧಾನವನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿರುತ್ತದೆ.

ಇದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಸುಧಾರಿತ XRF ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ ಮತ್ತು ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನ್ ಮೈಕ್ರೋಸ್ಕೋಪಿ ಮೂಲಕ ಇಂತಹ ವಿದೇಶಿ ಲೋಹಗಳನ್ನು ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಲು ನೆರವಾಗಬಹುದು. ಫೈರ್ ಅಸ್ಸೇ (Fire Assay) ಸೇರಿದಂತೆ ಆಭರಣದ ಒಂದು ಭಾಗವನ್ನು ನಾಶಪಡಿಸಿ ನಡೆಸುವ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳು ನಿಜವಾದ ಚಿನ್ನದ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹವಾಗಿ ಅಂದಾಜಿಸಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತವೆ.

ಚಿನ್ನದ ಕಲಬೆರಕೆ ಸಮಸ್ಯೆ ಹೆಚ್ಚಳ?

ಚಿನ್ನದ ತೂಕವನ್ನು ಕೃತಕವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ಭಾರವಾದ ಲೋಹಗಳನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ ಎಂಬ ಆತಂಕ ಆಭರಣ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳ ವಲಯದಲ್ಲಿಯೂ ವ್ಯಕ್ತವಾಗಿದೆ. ದೈನಿಕ್ ಭಾಸ್ಕರ್ ತನಿಖೆಗೂ ಮೊದಲು, ಇಂದೋರ್‌ನ ಸರಾಫಾ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯ ಆಭರಣ ಕುಶಲಕರ್ಮಿಗಳು ಇಂತಹ ಕಲಬೆರಕೆಯ ಬಗ್ಗೆ ದೂರು ನೀಡಿದ್ದರು ಎಂದು ಮಿಂಟ್ ಪತ್ರಿಕೆಯ ಹಿಂದಿನ ವರದಿಯಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗಿತ್ತು.

ರುಥೇನಿಯಂ (Ruthenium), ಇರಿಡಿಯಂ (Iridium) ಮತ್ತು ಆಸ್ಮಿಯಂ (Osmium) ಮುಂತಾದ ಲೋಹಗಳನ್ನು ಚಿನ್ನದೊಂದಿಗೆ ಬೆರೆಸಿ ಆಭರಣದ ತೂಕವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ ಎಂಬ ಶಂಕೆಯನ್ನು ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದ್ದರು. ಈ ಲೋಹಗಳ ಸಾಂದ್ರತೆ ಚಿನ್ನಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿರುವುದರಿಂದ ಆಭರಣದ ತೂಕ ಹೆಚ್ಚಿಸಬಹುದು. ಆದರೆ, ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಆಸಿಡ್ ಮತ್ತು ಟಚ್‌ಸ್ಟೋನ್ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಇವು ಪತ್ತೆಯಾಗದೇ ಉಳಿಯುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದೆ ಎಂದು ವರದಿ ತಿಳಿಸಿದೆ.

ಕೆಲವು ವ್ಯಾಪಾರ ವಲಯಗಳಲ್ಲಿ 'ಗೋಲ್ಡ್ ಪೌಡರ್' ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತಿರುವ ಈ ವಸ್ತು ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ ಮತ್ತು ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳದ ಮೂಲಕ ಭಾರತದ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳಿಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸುತ್ತಿರಬಹುದು ಎಂಬ ಶಂಕೆಯಿದೆ. ಇದು ಚೀನಾದಲ್ಲಿ ತಯಾರಾಗುತ್ತಿರಬಹುದು ಎಂಬ ಅನುಮಾನವೂ ವ್ಯಕ್ತವಾಗಿದೆ. ಆದರೆ, ಅದರ ಮೂಲವನ್ನು ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿ ದೃಢಪಡಿಸಲಾಗಿಲ್ಲ.

ಒಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ, ಚಿನ್ನದ ಆಭರಣ ಖರೀದಿಸುವಾಗ ಹಾಲ್‌ಮಾರ್ಕ್ ಮಾತ್ರವೇ ಶುದ್ಧತೆಯ ಸಂಪೂರ್ಣ ಖಾತರಿ ಎಂದು ಭಾವಿಸಬಾರದು ಎಂಬ ಆತಂಕವನ್ನು ಈ ತನಿಖೆ ಹುಟ್ಟುಹಾಕಿದೆ.