ವಿಶ್ವ ಮಾನಸಿಕ ಆರೋಗ್ಯ ದಿನದ ವಿಶೇಷ: ಐದು ವರ್ಷದವರೆಗೆ ಮಾತನಾಡದಿದ್ದ ಮಗ, ಅಮ್ಮನನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಮಲಗಲೂ ಸಿದ್ಧನಿರಲಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಒಂದು ದಿನ, “ಅಮ್ಮಾ, ನೀನು ನಿನ್ನ ಕೆಲಸ ಮಾಡು, ನಾನು ಒಬ್ಬನೇ ಮಲಗುತ್ತೇನೆ” ಎಂದು ಹೇಳಿದ. ಮಗನ ಈ ಏಳು ಮಾತುಗಳು ತಾಯಿ ರಾಜೇಶ್ವರಿ ನಾಯಕ್ ಅವರಿಗೆ ಅಚ್ಚರಿ ಮೂಡಿಸಿದ್ದವು.

ವಿಶ್ವ ಮಾನಸಿಕ ಆರೋಗ್ಯ ದಿನದ ವಿಶೇಷ: ಐದು ವರ್ಷದವರೆಗೆ ಮಾತನಾಡದಿದ್ದ ಮಗ, ಅಮ್ಮನನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಮಲಗಲೂ ಸಿದ್ಧನಿರಲಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಒಂದು ದಿನ, “ಅಮ್ಮಾ, ನೀನು ನಿನ್ನ ಕೆಲಸ ಮಾಡು, ನಾನು ಒಬ್ಬನೇ ಮಲಗುತ್ತೇನೆ” ಎಂದು ಹೇಳಿದ. ಮಗನ ಈ ಏಳು ಮಾತುಗಳು ತಾಯಿ ರಾಜೇಶ್ವರಿ ನಾಯಕ್ ಅವರಿಗೆ ಅಚ್ಚರಿ ಮೂಡಿಸಿದ್ದವು. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಮಕ್ಕಳ ಬೆಳವಣಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬಂದ ಇಂತಹ ಸಣ್ಣ ಬದಲಾವಣೆಗಳು ಪೋಷಕರ ಪಾಲಿಗೆ ಎಷ್ಟು ದೊಡ್ಡ ಸಂತೋಷ ನೀಡುತ್ತವೆ ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಈ ಘಟನೆ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿದೆ.

ಮಗನ ಮಾತು ಕೇಳಿ ಅಚ್ಚರಿಗೊಂಡ ತಾಯಿ!

ರಾಜೇಶ್ವರಿ ನಾಯಕ್ ಅವರ ಮಗ ಉಧ್ಭವ್‌ಗೆ ಆಟಿಸಂ ಸ್ಪೆಕ್ಟ್ರಮ್‌ಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಸವಾಲುಗಳಿವೆ. ಈ ಹಿಂದೆ ಆತ ತನ್ನ ತಾಯಿಯಿಲ್ಲದೆ ಮಲಗುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ರಾಜೇಶ್ವರಿ ಕೆಲಸದ ನಿಮಿತ್ತ ರಾತ್ರಿ ತಡವಾಗಿ ಮಲಗಿದರೂ, ಮಗ ಮಾತ್ರ ತಾಯಿ ಬರುವವರೆಗೆ ಕಾಯುತ್ತಿದ್ದ. ಆದರೆ ಒಂದು ದಿನ, “ಅಮ್ಮಾ, ನೀನು ನಿನ್ನ ಕೆಲಸ ಮಾಡು. ನಾನು ಒಬ್ಬನೇ ಮಲಗುತ್ತೇನೆ” ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದಾನೆ. ಇದು ರಾಜೇಶ್ವರಿ ಅವರಿಗೆ ಸಾಮಾನ್ಯ ಮಾತಾಗಿ ಉಳಿಯಲಿಲ್ಲ. ಮಗನಲ್ಲಿ ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿ ಇರಬೇಕೆಂಬ ಭಾವನೆ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ಕಂಡು ಅವರಿಗೆ ಸಂತೋಷವಾಯಿತು.

ಕೆಲವು ದಿನಗಳ ಬಳಿಕ ಮತ್ತೊಂದು ಘಟನೆ ನಡೆಯಿತು. ರಾಜೇಶ್ವರಿ ಶಾಲೆಗೆ ತಡವಾಗಿ ಬಂದಾಗ, ಮಗ ಶಾಲೆಯ ಭದ್ರತಾ ಸಿಬ್ಬಂದಿಯೊಂದಿಗೆ ಮಾತನಾಡುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ಕಂಡರು. ಉಧ್ಭವ್ ತನ್ನ ಯೋಗ ಮ್ಯಾಟ್ ಅನ್ನು ಬಸ್‌ನಲ್ಲೇ ಮರೆತುಬಿಟ್ಟಿದ್ದ. ಅದಕ್ಕೆ ಸಹಾಯ ಪಡೆಯಲು ಭದ್ರತಾ ಸಿಬ್ಬಂದಿಯ ಬಳಿ ಹೋಗಿದ್ದ. ಅಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, ತನ್ನ ಗುರುತಿನ ಚೀಟಿಯಲ್ಲಿದ್ದ ತಾಯಿಯ ಫೋನ್ ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಓದಿ ಅವರ ಸಂಪರ್ಕಕ್ಕೂ ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದ್ದ. ಐದು ವರ್ಷದವರೆಗೆ ಮಾತನಾಡಲು ಕಷ್ಟಪಡುತ್ತಿದ್ದ ಮಗನಲ್ಲಿ ಇಂತಹ ಬದಲಾವಣೆಗಳನ್ನು ಕಂಡ ತಾಯಿಗೆ ಇದು ಮಹತ್ವದ ಸಾಧನೆಯಾಗಿತ್ತು.

ಮಗನಿಗಾಗಿ ವೃತ್ತಿಯನ್ನೇ ಬದಲಿಸಿಕೊಂಡ ತಾಯಿ

ರಾಜೇಶ್ವರಿ ನಾಯಕ್ ಅವರು ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಸುರಾನಾ ವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಕೌನ್ಸೆಲರ್ ಹಾಗೂ ವಿಶೇಷ ಶಿಕ್ಷಣ ತಜ್ಞೆಯಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಮಗನಿಗೆ ಆಟಿಸಂ ಸ್ಪೆಕ್ಟ್ರಮ್‌ಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಸವಾಲುಗಳಿರುವುದು ತಿಳಿದ ಬಳಿಕ, ಇಂತಹ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಮತ್ತು ಅವರಿಗೆ ನೆರವಾಗಲು ತಮ್ಮ ವೃತ್ತಿಯನ್ನೇ ಬದಲಿಸಿಕೊಂಡರು.

2022ರಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳನ್ನು ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಆರ್ಟ್ ಆಫ್ ಲಿವಿಂಗ್ ಇಂಟರ್‌ನ್ಯಾಷನಲ್ ಸೆಂಟರ್‌ಗೆ ಕರೆದೊಯ್ದಿದ್ದ ಸಂದರ್ಭವನ್ನು ಅವರು ಸ್ಮರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಅಲ್ಲಿ ಗುರುದೇವ್ ಶ್ರೀ ಶ್ರೀ ರವಿಶಂಕರ್ ಅವರ ಆಶೀರ್ವಾದ ಪಡೆದಿದ್ದರು. “ನಮ್ಮ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ನೆರವಾಗುವಂತಹ ಕೆಲವು ಅಭ್ಯಾಸಗಳು ಅಥವಾ ವ್ಯಾಯಾಮಗಳು ಸಿಗಲಿ, ಅವರ ಆರೈಕೆ ಮಾಡುವ ಪೋಷಕರಿಗೂ ಸ್ವಲ್ಪ ನೆಮ್ಮದಿ ದೊರೆಯಲಿ ಎಂದು ಹೃದಯಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಪ್ರಾರ್ಥಿಸಿದ್ದೆ” ಎಂದು ರಾಜೇಶ್ವರಿ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.

ನಂತರ ಸುರಾನಾ ವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಗುರುದೇವ್ ಅವರಿಂದ ರೂಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಇಂಟ್ಯೂಷನ್ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ (Intuition Process) ಪರಿಚಯಿಸಲಾಯಿತು. ಸಾಮಾನ್ಯ ಮಕ್ಕಳ ಬ್ಯಾಚ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದಿಂದ ಸಕಾರಾತ್ಮಕ ಬದಲಾವಣೆಗಳು ಕಂಡುಬಂದಿದ್ದನ್ನು ತಿಳಿದ ಶಾಲೆಯು, ವಿಶೇಷ ಅಗತ್ಯವುಳ್ಳ ಮಕ್ಕಳಿಗೂ ಈ ಅಭ್ಯಾಸಗಳನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಿತು. ರಾಜೇಶ್ವರಿ ತಮ್ಮ ಮಗನನ್ನೂ ಈ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಕ್ಕೆ ಸೇರಿಸಿದರು.

ಕೇವಲ 3 ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಬದಲಾವಣೆ ಕಂಡುಬಂದಿತೇ?

ಇಂಟ್ಯೂಷನ್ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ಮಕ್ಕಳ ಗಮನ, ಏಕಾಗ್ರತೆ ಮತ್ತು ಮನಸ್ಸಿನ ಸ್ಪಷ್ಟತೆಯನ್ನು ಬೆಳೆಸುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಸರಳ ತಂತ್ರಗಳು, ಧ್ಯಾನ ಮತ್ತು ಉಸಿರಾಟದ ಅಭ್ಯಾಸಗಳನ್ನು ಮಾಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಆರಂಭದ ದಿನಗಳು ಸ್ವಲ್ಪ ಸವಾಲಿನಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದವು. ಮಕ್ಕಳು ಒಂದೆಡೆ ಕುಳಿತುಕೊಳ್ಳದೆ ಓಡಾಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಪಾಲ್ಗೊಳ್ಳಲು ಅವರಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ನೆರವು ಬೇಕಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಕೆಲವರಿಗೆ ಕಣ್ಣಿನಲ್ಲಿ ಕಣ್ಣಿಟ್ಟು ಮಾತನಾಡುವುದು ಕಷ್ಟವಾಗಿದ್ದರೆ, ಇನ್ನು ಕೆಲವರು ಕರೆದಾಗ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸಲು, ಸೂಚನೆಗಳನ್ನು ಪಾಲಿಸಲು ಅಥವಾ ಅಪರಿಚಿತರೊಂದಿಗೆ ಮಾತನಾಡಲು ಹಿಂಜರಿಯುತ್ತಿದ್ದರು.

ಆದರೆ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ಆರಂಭವಾದ ಎರಡರಿಂದ ಮೂರು ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಮಕ್ಕಳ ವರ್ತನೆಯಲ್ಲಿ ಬದಲಾವಣೆಗಳು ಕಾಣತೊಡಗಿದವು ಎಂದು ಶಾಲೆಯ ಶಿಕ್ಷಕರು ಮತ್ತು ಪೋಷಕರು ಅನುಭವ ಹಂಚಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಮಕ್ಕಳು ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಆಸಕ್ತಿಯಿಂದ ಪಾಲ್ಗೊಳ್ಳುವುದು, ಕಡಿಮೆ ಸೂಚನೆಯೊಂದಿಗೆ ಅಭ್ಯಾಸಗಳನ್ನು ಮಾಡುವುದು ಹಾಗೂ ಹೆಚ್ಚು ಸಮಯ ಗಮನ ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸುವಂತಹ ಬದಲಾವಣೆಗಳನ್ನು ಗಮನಿಸಲಾಯಿತು.

ಮನೆಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಕೆಲವು ಪೋಷಕರು ತಮ್ಮ ಮಕ್ಕಳಲ್ಲಿ ಸಣ್ಣಪುಟ್ಟ ಬದಲಾವಣೆಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಿದರು. ಕೆಲವರು ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿ ಮಲಗಲು ಆರಂಭಿಸಿದರೆ, ಇನ್ನು ಕೆಲವರು ತಮ್ಮ ಅಗತ್ಯಗಳನ್ನು ಮಾತಿನ ಮೂಲಕ ತಿಳಿಸಲು, ಕರೆದಾಗ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸಲು ಮತ್ತು ತಮ್ಮ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ತಾವೇ ಜೋಡಿಸಿಡಲು ಮುಂದಾದರು. ಆದರೆ ಇವು ಶಾಲೆ ಮತ್ತು ಪೋಷಕರು ಹಂಚಿಕೊಂಡ ಅನುಭವಗಳಾಗಿದ್ದು, ಇಂತಹ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ಎಲ್ಲ ಮಕ್ಕಳಲ್ಲಿಯೂ ಇದೇ ರೀತಿಯ ಫಲಿತಾಂಶ ನೀಡುತ್ತದೆ ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಇವು ಮಾತ್ರ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗುವುದಿಲ್ಲ.

“ಈಗ ಯಾರನ್ನಾದರೂ ನೋಡಿದಾಗ ಕಿರಿಕಿರಿಯಾಗುವುದಿಲ್ಲ”

ಇಂಟ್ಯೂಷನ್ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯ ಬಳಿಕ ಉಧ್ಭವ್ ತನ್ನ ತಾಯಿಗೆ ಹೇಳಿದ ಮಾತು ರಾಜೇಶ್ವರಿ ಅವರನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಭಾವುಕರನ್ನಾಗಿಸಿತು. “ಈಗ ನಾನು ಯಾರನ್ನಾದರೂ ನೋಡಿದಾಗ ನನಗೆ ಕಿರಿಕಿರಿಯಾಗುವುದಿಲ್ಲ” ಎಂದು ಮಗ ಹೇಳಿದ್ದಾಗಿ ಅವರು ಸ್ಮರಿಸಿದ್ದಾರೆ. “ಸಾಮಾನ್ಯ ಪೋಷಕರಿಗೆ ಇದು ಸಣ್ಣ ವಿಷಯದಂತೆ ಕಾಣಬಹುದು. ಆದರೆ ವಿಶೇಷ ಅಗತ್ಯವುಳ್ಳ ಮಗುವಿನ ಪೋಷಕರಿಗೆ ಇಂತಹ ಬದಲಾವಣೆ ಒಂದು ಪವಾಡದಂತೆಯೇ ಭಾಸವಾಗುತ್ತದೆ” ಎಂದು ರಾಜೇಶ್ವರಿ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.

ಮಗನ ಬೆಳವಣಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬಂದ ಮತ್ತೊಂದು ಮಹತ್ವದ ಸಂಗತಿಯನ್ನೂ ಅವರು ಹಂಚಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ನಡೆಯಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗದ ತಮ್ಮ 80 ವರ್ಷದ ತಂದೆಗೆ ಉಧ್ಭವ್ ಊಟ ಬಡಿಸಿದ್ದ. ಊಟದ ಬಳಿಕ ಅವರಿಗೆ ಔಷಧಿ ನೀಡಬೇಕೆಂಬುದನ್ನೂ ನೆನಪಿಟ್ಟುಕೊಂಡಿದ್ದ. ಸದಾ ಮಗನ ಆರೈಕೆಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿರುತ್ತಿದ್ದ ತಾಯಿಗೆ, ಮಗ ಮತ್ತೊಬ್ಬರ ಕಾಳಜಿ ವಹಿಸುವುದನ್ನು ನೋಡುವುದು ವಿಶೇಷ ಅನುಭವವಾಗಿತ್ತು.

ಮಾತನಾಡಲು ಕಷ್ಟಪಡುತ್ತಿದ್ದ ಮಗುವಿನ ಬಾಯಲ್ಲಿ ಕೇಳಿಬಂದ ಮಾತು!

ಇದೇ ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಸುಮೇಧ್ ಎಂಬ ಎಂಟೂವರೆ ವರ್ಷದ ಮಗುವಿನ ಅನುಭವವೂ ಗಮನ ಸೆಳೆದಿದೆ. ಸೌಮ್ಯ ಸ್ವರೂಪದ ಆಟಿಸಂ ಹಾಗೂ ಮಾತಿನ ಬೆಳವಣಿಗೆಯಲ್ಲಿ ವಿಳಂಬ ಹೊಂದಿದ್ದ ಸುಮೇಧ್, ಈ ಹಿಂದೆ ಕೆಲವೇ ಪದಗಳನ್ನು ಮಾತನಾಡಬಲ್ಲವನಾಗಿದ್ದ. ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ಆರಂಭವಾದ ಸುಮಾರು ಮೂರು ವಾರಗಳ ಬಳಿಕ, ಆತನ ತಾಯಿ ದೀಪ್ತಿ ಮಗನ ಬಾಯಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿದರು. “ಅಮ್ಮಾ, ನನಗೆ ಇದು ಬೇಕು” ಎಂದು ಸುಮೇಧ್ ಹೇಳಿದ್ದ. ತನಗೆ ಏನು ಬೇಕು ಎಂಬುದನ್ನು ಮಗನೇ ಮಾತಿನ ಮೂಲಕ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದ್ದನ್ನು ಕಂಡ ತಾಯಿಗೆ ಅದು ದೊಡ್ಡ ಸಾಧನೆಯಾಗಿತ್ತು. ಇನ್ನೊಂದು ಮಗುವಿನಲ್ಲಿ ತನ್ನ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಸರಿಯಾದ ಜಾಗದಲ್ಲಿ ಇಡುವುದು, ಶಾಲೆಯ ಸಾಮಗ್ರಿಗಳನ್ನು ಜೋಡಿಸಿಡುವುದು ಹಾಗೂ ಮನೆಕೆಲಸವನ್ನು ನೆನಪಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳುವಂತಹ ಬದಲಾವಣೆಗಳು ಕಂಡುಬಂದವು. ಒಂದು ದಿನ ಆ ಮಗು ತಾಯಿಯ ಬಳಿಗೆ ಬಂದು, “ನಾನು ತರಕಾರಿಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚಟ್ಟೆ ಮಾಡುತ್ತೇನೆ” ಎಂದು ಸಹಾಯ ಮಾಡಲು ಮುಂದಾಗಿತ್ತು.

ಸಣ್ಣ ಬದಲಾವಣೆಗಳೇ ಪೋಷಕರಿಗೆ ದೊಡ್ಡ ಸಂತೋಷ

ಮಕ್ಕಳ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಕೇವಲ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳು ಅಥವಾ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಶಿಕ್ಷಣದ ಮಾನದಂಡಗಳಿಂದ ಅಳೆಯಬಾರದು ಎಂಬ ವಿಶಾಲ ದೃಷ್ಟಿಕೋನವನ್ನು ಗುರುದೇವ್ ಶ್ರೀ ಶ್ರೀ ರವಿಶಂಕರ್ ಅವರ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ಪ್ರತಿಪಾದಿಸುತ್ತದೆ. “ಸರಿಯಾದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಸರಿಯಾದ ಆಲೋಚನೆ ಮೂಡುವುದೇ ಅಂತಃಪ್ರಜ್ಞೆ” ಎಂಬುದು ಅವರ ಅಭಿಪ್ರಾಯ.

ವಿಶ್ವ ಮಾನಸಿಕ ಆರೋಗ್ಯ ದಿನದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಈ ಅನುಭವಗಳು ಪೋಷಕರ ತಾಳ್ಮೆ, ಮಕ್ಕಳ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಮತ್ತು ಅವರಿಗೆ ಸೂಕ್ತ ಬೆಂಬಲ ನೀಡುವ ಮಹತ್ವವನ್ನು ನೆನಪಿಸುತ್ತವೆ.

ಮಗು ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿ ಮಲಗುವುದು, ತನ್ನ ಅಗತ್ಯವನ್ನು ಮಾತಿನ ಮೂಲಕ ಹೇಳುವುದು, ಕರೆದಾಗ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸುವುದು ಅಥವಾ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಸಣ್ಣ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡುವುದು ಇತರರಿಗೆ ಸಾಮಾನ್ಯವೆನಿಸಬಹುದು. ಆದರೆ ದೀರ್ಘಕಾಲದಿಂದ ಮಗುವಿನ ಬೆಳವಣಿಗೆಗಾಗಿ ಶ್ರಮಿಸುತ್ತಿರುವ ಪೋಷಕರಿಗೆ ಇಂತಹ ಕ್ಷಣಗಳು ಮರೆಯಲಾಗದ ಸಂತೋಷವನ್ನು ನೀಡುತ್ತವೆ.