ಶ್ರೀಲಂಕಾ, ಪಾಕಿಸ್ತಾನದಂತೆ ದಿವಾಳಿಯಾಗಲಿದೆ ಅಫ್ಘಾನಿಸ್ತಾನ, ಚೀನಾವೇ ಈ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟಿಗೆ ಕಾರಣ!

ಅಫ್ಘಾನಿಸ್ತಾನವು ಚೀನಾದ ಸಾಲದ ಬಲೆಯಲ್ಲಿ ಸಿಲುಕುವ ಅಪಾಯದಲ್ಲಿದೆ ಎಂದು ಗುಪ್ತಚರ ಮೂಲಗಳು ಎಚ್ಚರಿಸಿವೆ. ಚೀನಾ ಅಫ್ಘಾನಿಸ್ತಾನದ ಖನಿಜ ಸಂಪತ್ತಿನ ಮೇಲೆ ಕಣ್ಣಿಟ್ಟಿದ್ದು, BRI ಯೋಜನೆಯ ಮೂಲಕ ಹೂಡಿಕೆ ಮಾಡುತ್ತಿದೆ. ಇದು ಅಫ್ಘಾನಿಸ್ತಾನದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯಕ್ಕೆ ಸವಾಲೊಡ್ಡುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿದೆ.

ಅಫ್ಘಾನಿಸ್ತಾನದಲ್ಲಿ ತಾಲಿಬಾನ್‌ ಸರ್ಕಾರದ ಆರ್ಥಿಕ ಸ್ಥಿತಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ  ಉನ್ನತ ಗುಪ್ತಚರ ಮೂಲಗಳು  ಗಂಭೀರ ಎಚ್ಚರಿಕೆಯನ್ನು ಕೊಟ್ಟಿದೆ. ಶ್ರೀಲಂಕಾದ ಹಂಬಂಟೋಟ ಬಂದರು ಹಾಗೂ ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ಸಾಲಬಾಧೆ ಸಂಕಷ್ಟದಂತೆಯೇ, ಅಫ್ಘಾನಿಸ್ತಾನವೂ ಚೀನಾದ ಸಾಲದ ಸುಳಿಯಲ್ಲಿ ಸಿಲುಕುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿದೆ ಎಂದು ಈ ಮೂಲಗಳು ಎಚ್ಚರಿಸುತ್ತಿವೆ. ಇದರ ಹಿಂದಿರುವ ಮುಖ್ಯ ಕಾರಣವೆಂದರೆ ಅಫ್ಘಾನಿಸ್ತಾನದ ಭೂಗರ್ಭದಲ್ಲಿ ಇನ್ನೂ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಬಳಕೆಯಾಗದಿರುವ ಅಮೂಲ್ಯ ಖನಿಜ ಸಂಪತ್ತಿನ ಮೇಲೆ ಚೀನಾ ಅತೀ ಹೆಚ್ಚು ಆಸಕ್ತಿ ವಹಿಸಿದೆ.

ಚೀನಾ ಕಣ್ಣಿದ್ದೆಲ್ಲ ಖನಿಜ ಸಂಪತ್ತಿನ ಮೇಲೆಯೇ!
ಅಫ್ಘಾನಿಸ್ತಾನದ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಲಿಥಿಯಂ, ತಾಮ್ರ, ಅಪರೂಪದ ಲೋಹಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ ಅನೇಕ ಅಮೂಲ್ಯ ಖನಿಜ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳು ಇವೆ. ಇವೆಲ್ಲವೂ ಚೀನಾದ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಹಸಿರು ಇಂಧನ ತಯಾರಿಕೆಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಅಗತ್ಯವಾದ ಸಂಪತ್ತುಗಳಾಗಿವೆ. ಈ ಸಂಪತ್ತುಗಳನ್ನು ಖರೀದಿಸುವ ಅಥವಾ ತಯಾರಿಸುವ ಬದಲಿಗೆ, ಚೀನಾ "ಬೆಲ್ಟ್ ಅಂಡ್ ರೋಡ್ ಇನಿಶಿಯೇಟಿವ್‌" (BRI) ಎಂಬ ಮಹತ್ವಾಕಾಂಕ್ಷೆಯ ಯೋಜನೆಯ ಭಾಗವಾಗಿ ಅಫ್ಘಾನಿಸ್ತಾನದಲ್ಲಿ ಬೃಹತ್ ಹೂಡಿಕೆ ಮಾಡುತ್ತಿದೆ.

ವ್ಯಾಪಾರದ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ರಾಜಕೀಯ ಪ್ರಭಾವ
ಚೀನಾದ ಉದ್ದೇಶ ಅಫ್ಘಾನಿಸ್ತಾನವನ್ನು ತನ್ನ ವ್ಯಾಪಾರ ಮಾರ್ಗಗಳಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಮಾತ್ರವಲ್ಲ, ಅಲ್ಲಿನ ರಾಜಕೀಯ ಮತ್ತು ಭದ್ರತಾ ಪ್ರಭಾವವನ್ನೂ ಸಾಧಿಸುವುದು. ಚೀನಾ ಈಗಾಗಲೇ ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ಮೂಲಕ ಗ್ವಾದರ್ ಬಂದರು, ಪೇಶಾವರ್-ಕಾಬೂಲ್ ಹೆದ್ದಾರಿ, ಐದು ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ರೈಲ್ವೆ ಮಾರ್ಗ ಹಾಗೂ ವಖಾನ್ ಕಾರಿಡಾರ್ ಮೂಲಕ ಅಫ್ಘಾನಿಸ್ತಾನವನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸಲು ಯೋಜನೆ ರೂಪಿಸಿದೆ. ಇದರ ಭಾಗವಾಗಿ, "ಚೀನಾ-ಅಫ್ಘಾನ್ ವಿಶೇಷ ರೈಲು ಯೋಜನೆ" (SARTP) ಕೂಡ ಬರಲಿದೆ.

ಚೀನಾದ ಗುರಿ – ಭಾರತವನ್ನು ದೂರವಿಡುವುದು
ಚೀನಾದ "ಬೆಲ್ಟ್ ಅಂಡ್ ರೋಡ್ ಇನಿಶಿಯೇಟಿವ್" (BRI) ಒಂದು ಜಾಗತಿಕ ಆರ್ಥಿಕ ಯೋಜನೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಬೃಹತ್ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಹಾದಿಗಳ ನಿರ್ಮಾಣ, ಬಂದರುಗಳು, ರೈಲು ಮಾರ್ಗಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸಿ, ಚೀನಾದ ವ್ಯಾಪಾರವನ್ನು ವಿಶ್ವದಾದ್ಯಂತ ವಿಸ್ತರಿಸುವ ಉದ್ದೇಶವಿದೆ. ಈ ಯೋಜನೆಯ ಭಾಗವಾಗಿ ಈಗ ಅಫ್ಘಾನಿಸ್ತಾನವೂ ಪ್ರಮುಖ ಕೊಂಡಿಯಾಗುತ್ತಿದೆ. ಚೀನಾ ತನ್ನ ವ್ಯಾಪಾರ ಮಾರ್ಗಗಳನ್ನು ಭಾರತದಿಂದ ದೂರವಿರುವಂತೆ ರೂಪಿಸಬೇಕೆಂದು ಯೋಚಿಸುತ್ತಿದೆ. ಈ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ, ಚೀನಾ ಪಾಕಿಸ್ತಾನ ಆರ್ಥಿಕ ಕಾರಿಡಾರ್ (CPEC) ಅಫ್ಘಾನಿಸ್ತಾನವನ್ನು ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ಗ್ವಾದರ್ ಬಂದರಿಗೆ ನೇರವಾಗಿ ಸಂಪರ್ಕಿಸುತ್ತದೆ. ಇದರಿಂದ ಭಾರತ ನಿರ್ಮಿಸುತ್ತಿರುವ ಚಾಬಹಾರ್ ಬಂದರು ಅವ್ಯವಹಾರದಲ್ಲಿ ಬೀಳುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದೆ. ಅದರೊಂದಿಗೆ, ಅಫ್ಘಾನಿಸ್ತಾನ ಮತ್ತು ಮಧ್ಯ ಏಷ್ಯಾ ದೇಶಗಳ ವ್ಯಾಪಾರ ಚೀನಾದ ನಿಯಂತ್ರಣದಲ್ಲಿರುವ ಮಾರ್ಗಗಳ ಮೂಲಕ ಸಾಗುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತಿದೆ. ಇದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಗ್ವಾದರ್ ಬಂದರಿನ ಮಹತ್ವವು ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಚೀನಾಗೆ ವ್ಯಾಪಾರದ ಆದಾಯ ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತದೆ.

ಸಾಲದ ಸುಳಿಯಲ್ಲಿ ಸಿಲುಕುವ ಅಫ್ಘಾನಿಸ್ತಾನ
ಈ ಎಲ್ಲಾ ಹೂಡಿಕೆಗಳು ಪ್ರಾರಂಭದಲ್ಲಿ ಅಪ್ಘಾನ್‌ಗೆ ಆರ್ಥಿಕ ಸಹಾಯವಾಗಿ ಕಾಣಬಹುದು. ಆದರೆ ಇವು ಸಾಲದ ರೂಪದಲ್ಲಿರುತ್ತವೆ. ಈ ಸಾಲವನ್ನು ತೀರಿಸಲು ಅಫ್ಘಾನಿಸ್ತಾನ ಅಸಾಧ್ಯ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗೆ  ಬಂದು ತಲುಪಲಿದೆ. ಹೀಗಾಗಿ ಕ್ರಮೇಣ ಇದು ಶ್ರೀಲಂಕಾ ಅನುಭವಿಸಿದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು  ಎದುರಿಸಲಿದೆ. ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಹಂಬಂಟೋಟ ಬಂದರು ಚೀನಾಕ್ಕೆ 99 ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಲೀಸಿಗೆ ಹೋಗಿ ಬಿಟ್ಟಿತ್ತು.

ಆಂತರಿಕ ಸಮಸ್ಯೆಗಳೂ ತೀವ್ರವಾಗುತ್ತಿವೆ
ಅಫ್ಘಾನಿಸ್ತಾನದಲ್ಲಿ ತಾಲಿಬಾನ್‌ ಆಂತರಿಕವಾಗಿ ಎರಡು ಬಣಗಳಲ್ಲಿ ವಿಭಜನೆಯಾಗಿದೆ. ಹಕ್ಕಾನಿ ಬಣ ಮತ್ತು ಕಂಧಾರಿ ಬಣ. ಇವರ ನಡುವೆ ಸಂಘರ್ಷಗಳು ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತಿವೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಜೊತೆಗೆ ISIS ಖೋರಾಸನ್‌ ಗುಂಪು, ಬಲೂಚಿಸ್ತಾನಿಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ಭದ್ರತಾ ಸವಾಲುಗಳೂ ಎದುರಾಗುತ್ತಿವೆ. ಈ ಭಯದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಚೀನಾದ ಯೋಜನೆಗಳು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗುವುದೆಂಬ ಊಹನೆ ಇದೆ.

ಭದ್ರತಾ ಸಹಕಾರದ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ರಾಜಕೀಯ ಒತ್ತಡ
ತಾಲಿಬಾನ್ ಸರ್ಕಾರ ಈಗ ಪಾಕಿಸ್ತಾನದಂತೆಯೇ ಚೀನಾದ ಹಣಕ್ಕೆ ಆಧಾರಿತವಾಗಿದೆ. ಹಿಂದಿನ ಅಮೆರಿಕದ ಸಹಾಯ ಅಥವಾ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪುನರ್ ನಿರ್ಮಾಣ ಅನುದಾನಗಳ ಜಾಗದಲ್ಲಿ, ಈಗ ಚೀನಾದ ಯೋಜನೆಗಳು ಅಫ್ಘಾನಿಸ್ತಾನದ ಆರ್ಥಿಕತೆಯ ಚಕ್ರಗಳನ್ನು ಸುತ್ತಿಸುತ್ತಿವೆ. ಆದರೆ, ಈ ಹಣವು ಕೇವಲ ಹೂಡಿಕೆಗಾಗಿ ಅಲ್ಲ – ಚೀನಾ ತನ್ನದೇ ಆದ ರಾಜಕೀಯ ಮತ್ತು ಭದ್ರತಾ ಲಾಭಗಳನ್ನು ಹುಡುಕುತ್ತಿದೆ.  ಚೀನಾ ತನ್ನ ಕ್ಸಿನ್‌ಜಿಯಾಂಗ್ ಪ್ರಾಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಉಯ್ಘರ್ ಮುಸ್ಲಿಂ ಸಮುದಾಯದ ಕೆಲವು ಗುಂಪುಗಳನ್ನು ಉಗ್ರವಾದಿಗಳೆಂದು ಗುರುತಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ. ಈ ಉಗ್ರ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನು ನಿಗ್ರಹಿಸಲು ಚೀನಾ ವಿಶ್ವದ ವಿವಿಧ ದೇಶಗಳ ಸಹಕಾರವನ್ನು ಕೇಳುತ್ತಿದೆ. ಈಗ ಅದರಲ್ಲಿ ಅಫ್ಘಾನಿಸ್ತಾನವೂ ಸೇರಿದೆ. ಬೀಜಿಂಗ್ ತಾಲಿಬಾನ್‌ಗೆ ಒಂದು ಸ್ಪಷ್ಟ ಸಂದೇಶ ನೀಡಿದೆ  "ನಾವು ನಿಮ್ಮ ದೇಶದಲ್ಲಿ ಹಣ ಹೂಡುತ್ತೇವೆ, ನೀವು ನಮ್ಮ ಶತ್ರುಗಳನ್ನು ನಿಗ್ರಹಿಸಿ." ಇದಕ್ಕಾಗಿ ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ತಾಲಿಬಾನ್ ಚೀನಾದ ETIM (East Turkestan Islamic Movement) ವಿರೋಧಿ ಕಾರ್ಯಚಟುವಟಿಕೆಗಳಿಗೆ ಸಹಕಾರ ನೀಡಲು ಒಪ್ಪಿದೆ.

ಅಫ್ಘಾನಿಸ್ತಾನದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯಕ್ಕೆ ಸವಾಲು
ಇವೆಲ್ಲದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ, ಅಫ್ಘಾನಿಸ್ತಾನ ತನ್ನ ಆರ್ಥಿಕ ಅವಲಂಬನೆಯು ಅಮೆರಿಕದಿಂದ ಚೀನಾದತ್ತ ಬದಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಆದರೆ ಇದರಿಂದಲೇ ಅಫ್ಘಾನಿಸ್ತಾನ ತನ್ನ ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕ ತಟಸ್ಥತೆಯನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಅಪಾಯವಿದೆ. ಚೀನಾದ ಹಿತಾಸಕ್ತಿಗೆ ಅನುಕೂಲವಾಗುವ ನಿರ್ಧಾರಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಬೇಕಾಗಿರುವುದು, ದೇಶದ ಭವಿಷ್ಯವನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಸಂಕೀರ್ಣಗೊಳಿಸಬಹುದು. ಅಫ್ಘಾನಿಸ್ತಾನದಲ್ಲಿ ತಾಲಿಬಾನ್ ಸರ್ಕಾರದ ಆರ್ಥಿಕ ನಿರ್ವಹಣೆ, ಆಂತರಿಕ ಸಂಘರ್ಷ, ಮತ್ತು ಚೀನಾದ ಹೂಡಿಕೆಗಳ ನಡುವೆ ದೇಶವು ತೀವ್ರ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟಿನಲ್ಲಿದೆ. ಇಂತಹ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಹಕಾರ ಮತ್ತು ಜವಾಬ್ದಾರಿಯುತ ರಾಜಕೀಯ ಮಾತ್ರ ಭವಿಷ್ಯವನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಬಹುದು.