ಭಾರತೀಯ ರಿಸರ್ವ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ (RBI) ಅಕ್ಟೋಬರ್ 1 ರಿಂದ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಠೇವಣಿಗಳ ಬಡ್ಡಿದರಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಹೊಸ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಜಾರಿಗೊಳಿಸಿದೆ. ಈ ನಿಯಮಗಳು, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ₹3 ಕೋಟಿ ಮತ್ತು ಅದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಬೃಹತ್ ಠೇವಣಿಗಳ ಮೇಲೆ ಪಾರದರ್ಶಕತೆ ಮತ್ತು ಏಕರೂಪತೆಯನ್ನು ತರುವುದನ್ನು ಗುರಿಯಾಗಿಸಿಕೊಂಡಿವೆ.
ದೆಹಲಿ: ಬ್ಯಾಂಕುಗಳು ಠೇವಣಿಗಳ ಮೇಲಿನ ಬಡ್ಡಿದರಗಳ ಕುರಿತಾದ ನಿಯಮಗಳಲ್ಲಿ ಭಾರತೀಯ ರಿಸರ್ವ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ (RBI) ಗಮನಾರ್ಹ ಬದಲಾವಣೆಗಳನ್ನು ಮಾಡಿದೆ. ಈ ಹೊಸ ನಿಯಮಗಳು ಅಕ್ಟೋಬರ್ 1 ರಿಂದ ಜಾರಿಗೆ ಬರಲಿವೆ. ಬೃಹತ್ ಠೇವಣಿಗಳ ಮೇಲಿನ ಪಾರದರ್ಶಕತೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಎಲ್ಲಾ ಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ ಏಕರೂಪದ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸುವುದು ಇದರ ಉದ್ದೇಶವಾಗಿರುವ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ, ಈ ಬದಲಾವಣೆಯು ಚಿಲ್ಲರೆ ಸ್ಥಿರ ಠೇವಣಿಗಳ (FDs) ಮೇಲಿನ ಆದಾಯವನ್ನು ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿ ಬದಲಾಯಿಸುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇರುವುದಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಇದು ಬೃಹತ್ ಠೇವಣಿಗಳಿಗೆ ಅಂದರೆ ದೊಡ್ಡ ಮೌಲ್ಯದ ಠೇವಣಿಗಳ ದರಗಳನ್ನು ನಿಗದಿಪಡಿಸುವಲ್ಲಿ ಭಾರಿ ಬದಲಾವಣೆ ಕಾಣಲಿದೆ.
ಯಾವ ಬ್ಯಾಂಕುಗಳು ನಿಯಮಗಳಿಗೆ ಒಳಪಟ್ಟಿರುತ್ತವೆ?
ಬ್ಯಾಂಕ್ ಠೇವಣಿಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಹೊಸ ನಿಯಮಗಳು ವಾಣಿಜ್ಯ ಬ್ಯಾಂಕುಗಳು, ಸಣ್ಣ ಹಣಕಾಸು ಬ್ಯಾಂಕುಗಳು, ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಗ್ರಾಮೀಣ ಬ್ಯಾಂಕುಗಳು (RRBs), ಸ್ಥಳೀಯ ಪ್ರದೇಶದ ಬ್ಯಾಂಕುಗಳು, ಪಾವತಿ ಬ್ಯಾಂಕುಗಳು ಮತ್ತು ನಗರ ಸಹಕಾರಿ ಬ್ಯಾಂಕುಗಳಿಗೆ ಅನ್ವಯಿಸುತ್ತವೆ. ಚಿಲ್ಲರೆ ಠೇವಣಿದಾರರಿಗೆ ದೊಡ್ಡ ಬದಲಾವಣೆಯೆಂದರೆ ನೀಡಲಾಗುವ ಠೇವಣಿ ದರಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪಾರದರ್ಶಕತೆ ಮತ್ತು ಏಕರೂಪತೆ ಅನ್ವಯ ಆಗುತ್ತದೆ. ಹೊಸ ನಿಯಮಗಳ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ, ಬ್ಯಾಂಕುಗಳು ಒಂದೇ ದಿನದಲ್ಲಿ ತೆಗೆದುಕೊಂಡ ಒಂದೇ ಮೊತ್ತದ ಠೇವಣಿಗಳಿಗೆ ಎಲ್ಲಾ ಶಾಖೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದೇ ಬಡ್ಡಿದರವನ್ನು ನೀಡಬೇಕಾಗುವುದು ಇದರ ದೊಡ್ಡ ಬದಲಾವಣೆ ಆಗಿದೆ. ಸಹಜ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಹೇಳುವುದಾದರೆ, ಒಂದೇ ಬ್ಯಾಂಕಿನ ವಿವಿಧ ಶಾಖೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದೇ ರೀತಿಯ ಠೇವಣಿಗಳನ್ನು ತೆರೆಯುವ ಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ ವಿಭಿನ್ನ ದರಗಳನ್ನು ನೀಡಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಬದಲಾಗಿ, ಅವರಿಗೆ ಒಂದೇ ಬಡ್ಡಿದರವನ್ನು ನೀಡಲಾಗುವುದು.
ಆರ್ಬಿಐ ಹೊರಡಿಸಿದ ಹೇಳಿಕೆಯ ಪ್ರಕಾರ, ಬೃಹತ್ ಠೇವಣಿಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ ಎಲ್ಲಾ ರೀತಿಯ ಠೇವಣಿಗಳ ಮೇಲಿನ ಬಡ್ಡಿದರಗಳು ಎಲ್ಲಾ ಶಾಖೆಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಎಲ್ಲಾ ಗ್ರಾಹಕರಲ್ಲಿ ಒಂದೇ ಆಗಿರಬೇಕು ಮತ್ತು ಒಂದೇ ದಿನಾಂಕದಂದು ಮಾಡಿದ ಒಂದೇ ರೀತಿಯ ಠೇವಣಿಗಳ ನಡುವೆ ಯಾವುದೇ ತಾರತಮ್ಯ (ಬಡ್ಡಿದರಗಳ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ) ಇರಬಾರದು. ಇದರರ್ಥ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಾದ್ಯಂತ ದೊಡ್ಡ ಠೇವಣಿಗಳ ಮೇಲೆ ಬಡ್ಡಿಯನ್ನು ಪಾವತಿಸುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯು ಈಗ ಹೆಚ್ಚು ಸುವ್ಯವಸ್ಥಿತವಾಗಿರುತ್ತದೆ.
ಬೃಹತ್ ಠೇವಣಿ ಎಂದರೆ ಎಷ್ಟು?
ಆರ್ಬಿಐ ನೀಡಿರುವ ವರದಿಯ ಪ್ರಕಾರ, ಬೃಹತ್ ಠೇವಣಿ ಎಂದರೆ 3 ಕೋಟಿ ರೂಪಾಯಿ ಅಥವಾ ಅದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಒಂದೇ ಠೇವಣಿಯನ್ನು ಮಾಡುವ ಸ್ಥಿರ ಠೇವಣಿ. ಅಂತಹ ಹೂಡಿಕೆಗಳನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕಂಪೆನಿಗಳು, ದೊಡ್ಡ ವ್ಯವಹಾರಗಳು, ಟ್ರಸ್ಟ್ಗಳು ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚಿನ ನಿವ್ವಳ ಮೌಲ್ಯದ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಹಿಂದೆ, ಬಡ್ಡಿದರಗಳನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸಲು ಬ್ಯಾಂಕುಗಳು ಈ ಗ್ರಾಹಕರೊಂದಿಗೆ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಮಾತುಕತೆ ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದವು. ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ, ಒಂದೇ ಮೊತ್ತವನ್ನು ಠೇವಣಿ ಮಾಡುವ ಇಬ್ಬರು ಗ್ರಾಹಕರು ವಿಭಿನ್ನ ಬಡ್ಡಿದರಗಳನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ ಇನ್ಮುಂದೆ ಹೀಗೆ ನಡೆಯುವುದಿಲ್ಲ. ಆದ್ದರಿಂದ ಇದು ಜನಸಾಮಾನ್ಯರ ಕಡಿಮೆ ಠೇವಣಿ ಮೇಲೆ ಯಾವುದೇ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುವುದಿಲ್ಲ.
3 ಕೋಟಿ ರೂಪಾಯಿಗಿಂತ ಕಡಿಮೆ FD ಮಾಡುವ ಸಾಮಾನ್ಯ ಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ ಈ ನಿಯಮವು ನೇರವಾಗಿ ಅನ್ವಯಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಬ್ಯಾಂಕುಗಳು ತಮ್ಮ ವೆಬ್ಸೈಟ್ಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಲಾದ ಅದೇ ಬಡ್ಡಿದರವನ್ನು ಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ ನೀಡಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು RBI ಹೇಳುತ್ತದೆ. ಇದು ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಪಾರದರ್ಶಕತೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ.
ಹೊಸ ನಿಯಮದ ಪ್ರಕಾರ, ಪ್ರತಿ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಪ್ರತಿ ಕೆಲಸದ ದಿನದಂದು ಬೆಳಿಗ್ಗೆ 10 ಗಂಟೆಯೊಳಗೆ ತನ್ನ ವೆಬ್ಸೈಟ್ನಲ್ಲಿ ಬೃಹತ್ ಠೇವಣಿಗಳ ಬಡ್ಡಿದರಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಬೇಕು. ವಿಳಂಬವಾದರೆ, ಈ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಬೆಳಿಗ್ಗೆ 10:10 ರೊಳಗೆ ಒದಗಿಸಬೇಕು. ಇದರ ನಂತರ, ಬ್ಯಾಂಕುಗಳು ಒಂದೇ ದಿನದಲ್ಲಿ ಒಂದೇ ಮೊತ್ತದ ಬೃಹತ್ ಠೇವಣಿಗಳ ಮೇಲೆ ಎಲ್ಲಾ ಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ ಒಂದೇ ಬಡ್ಡಿದರವನ್ನು ನೀಡುತ್ತವೆ. ಗ್ರಾಹಕರ ಪ್ರಸ್ತುತ ಅಥವಾ ಹೊಸ ದಿನಾಂಕವನ್ನು ಲೆಕ್ಕಿಸದೆ, ಮತ್ತು ಅವರು ಭೇಟಿ ನೀಡುವ ಶಾಖೆಯನ್ನು ಲೆಕ್ಕಿಸದೆ, ಬಡ್ಡಿದರ ಒಂದೇ ಆಗಿರುತ್ತದೆ. ವೆಬ್ಸೈಟ್ನಲ್ಲಿ ತೋರಿಸಿರುವ ದರಕ್ಕಿಂತ ವಿಭಿನ್ನ ದರವನ್ನು ಬ್ಯಾಂಕುಗಳು ನೀಡಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಇದು ವೈಯಕ್ತಿಕ ಚೌಕಾಸಿ ಮತ್ತು ಗುಪ್ತ ವ್ಯವಹಾರಗಳನ್ನು ತಡೆಯುತ್ತದೆ.

