ಯೂರಿಯಾ ಆಮದು ತಗ್ಗಿಸಲು ಕೃಷಿಯಲ್ಲಿ ನೇರ 'ಅಮೋನಿಯಾ' ಬಳಕೆಗೆ ಭಾರತ ಗ್ರೀನ್ ಸಿಗ್ನಲ್!

ಯೂರಿಯಾ ಆಮದು ಅವಲಂಬನೆ ತಗ್ಗಿಸಲು, ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರವು ಕೃಷಿಯಲ್ಲಿ ನೇರವಾಗಿ 'ಅನ್‌ಹೈಡ್ರಸ್ ಅಮೋನಿಯಾ' ಬಳಕೆಗೆ ಅನುಮತಿ ನೀಡಿದೆ. ಶೇ. 82ರಷ್ಟು ಸಾರಜನಕ ಹೊಂದಿರುವ ಈ ಪರ್ಯಾಯವು ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಕವಾಗಿದ್ದರೂ, ಇದರ ಸುರಕ್ಷಿತ ಬಳಕೆ ಮತ್ತು ವಿತರಣೆಗೆ ಬೇಕಾದ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ ನಿರ್ಮಾಣವು ದೊಡ್ಡ ಸವಾಲಾಗಿದೆ.

India Allows Direct Ammonia

Image Credit: X

ನವದೆಹಲಿ (ಜು.28): ಯೂರಿಯಾ ಮೇಲಿನ ವಿದೇಶಿ ಆಮದು ಅವಲಂಬನೆಯನ್ನು ತಗ್ಗಿಸುವ ಹಾಗೂ ದೇಶೀಯ ಅಗತ್ಯವನ್ನು ಪೂರೈಸುವ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರ ಕೃಷಿ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ನೇರವಾಗಿ 'ಅಮೋನಿಯಾ' ಬಳಸಲು ಅನುಮತಿ ನೀಡಿದೆ. ಶೇಕಡಾ 46 ರಷ್ಟು ಸಾರಜನಕ (Nitrogen) ಹೊಂದಿರುವ ಯೂರಿಯಾಕ್ಕೆ ತೀವ್ರ ಬೇಡಿಕೆ ಹಾಗೂ ಕೊರತೆ ಎದುರಾಗಿರುವ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ, ಬರೋಬ್ಬರಿ ಶೇಕಡಾ 82 ರಷ್ಟು ಸಾರಜನಕ ಹೊಂದಿರುವ 'ಅನ್‌ಹೈಡ್ರಸ್ ಅಮೋನಿಯಾ'ವನ್ನು (Anhydrous Ammonia) ಕೃಷಿ ಉದ್ದೇಶಕ್ಕೆ ಬಳಸಲು ಕೃಷಿ ಸಚಿವಾಲಯ ಅನುಮೋದನೆ ನೀಡಿದೆ.

ಈ ಪ್ರಯೋಗ ಯಶಸ್ವಿಯಾದರೆ, ಅಮೆರಿಕ, ಕೆನಡಾ ಮತ್ತು ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾಗಳ ನಂತರ ಕೃಷಿಯಲ್ಲಿ ನೇರವಾಗಿ ಅಮೋನಿಯಾವನ್ನು ಬಳಸುವ ವಿಶ್ವದ 4ನೇ ದೇಶವಾಗಿ ಭಾರತ ಹೊರಹೊಮ್ಮಲಿದೆ ಎಂದು ಗೊಬ್ಬರ ಉದ್ಯಮದ ಮೂಲಗಳು ತಿಳಿಸಿವೆ.

3 ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ತಯಾರಿಕೆಗೆ ಸರ್ಕಾರದ ಅಧಿಸೂಚನೆ

ಜುಲೈ 23 ರಂದು ಕೃಷಿ ಸಚಿವಾಲಯ ಹೊರಡಿಸಿರುವ ಗೆಜೆಟ್ ಅಧಿಸೂಚನೆಯ ಪ್ರಕಾರ, 'ಗೊಬ್ಬರ (ಅಜೈವಿಕ, ಜೈವಿಕ ಅಥವಾ ಮಿಶ್ರ) (ನಿಯಂತ್ರಣ) ಆದೇಶ, 1985'ರ ನಿಯಮ 20A ಅಡಿಯಲ್ಲಿ, ಕನಿಷ್ಠ ಶೇ. 82 ರಷ್ಟು ತೂಕದ ಸಾರಜನಕ ಹೊಂದಿರುವ 'ಅನ್‌ಹೈಡ್ರಸ್ ಅಮೋನಿಯಾ' ರಸಗೊಬ್ಬರವನ್ನು ಯಾವುದೇ ಘಟಕವು ಉತ್ಪಾದಿಸಲು 3 ವರ್ಷಗಳ ಅವಧಿಗೆ ಅನುಮತಿ ನೀಡಲಾಗಿದೆ.

ಆದರೆ, ಈ ಅನಿಲವನ್ನು ನೇರವಾಗಿ ಮಣ್ಣಿನ ಅಡಿಗೆ ಚುಚ್ಚುವ (Inject) ಅಗತ್ಯವಿರುವುದರಿಂದ, ರೈತರ ಜಮೀನುಗಳಿಗೆ ಇದನ್ನು ತಲುಪಿಸಲು ಹಾಗೂ ಬಳಸಲು ಬೇಕಾದ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ ಜಾಲವನ್ನು ದೇಶದಲ್ಲಿ ರೂಪಿಸುವುದು ಭಾರತಕ್ಕೆ ದೊಡ್ಡ ಸವಾಲಾಗಿದೆ.

ಸುರಕ್ಷತೆ ಮತ್ತು ಉದ್ಯಮ ವಲಯದ ಕಳವಳ

"ಸರ್ಕಾರ ಬಳಕೆಗೆ ಅನುಮತಿ ನೀಡಿರುವುದು ಒಳ್ಳೆಯ ಮೊದಲ ಹೆಜ್ಜೆ. ಆದರೆ, ಗ್ಯಾಸ್ ಸೋರಿಕೆಯ ಭಾರಿ ಅಪಾಯವಿರುವುದರಿಂದ ಇದನ್ನು ಪ್ರಾಯೋಗಿಕವಾಗಿ ಅನುಷ್ಠಾನಗೊಳಿಸುವುದೇ ದೊಡ್ಡ ಸವಾಲು," ಎಂದು ಪ್ರಮುಖ ಯೂರಿಯಾ ತಯಾರಿಕಾ ಸಂಸ್ಥೆಯೊಂದರ ಹಿರಿಯ ಅಧಿಕಾರಿಯೊಬ್ಬರು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಕ್ಷೇತ್ರವು ತಮ್ಮ ವ್ಯಾಪ್ತಿಗೆ ಬರುವುದಿಲ್ಲ ಹಾಗೂ ಉದ್ಯಮದ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಲಾಭದಾಯಕವಾಗಿ ಕಾಣದಿರುವುದರಿಂದ ತಮ್ಮ ಕಂಪನಿ ಇದರತ್ತ ಒಲವು ತೋರುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದೂ ಅವರು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ಸಲ್ಫರ್ ಲೇಪಿತ ಯೂರಿಯಾವನ್ನು ಉದಾಹರಿಸಿದ ಅವರು, ಉತ್ಪಾದನೆ ಮತ್ತು ಮಾರಾಟಕ್ಕೆ ಅನುಮತಿ ಸಿಕ್ಕಿದ್ದರೂ ಸಹ ಪ್ರಾಯೋಗಿಕವಾಗಿ ಅದರ ಬಳಕೆ ತೀರಾ ಕಡಿಮೆ ಇದೆ. "ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲೂ ಪ್ರಿಲ್ಡ್ ಯೂರಿಯಾಕ್ಕೆ ಸಲ್ಫರ್ ಕೋಟಿಂಗ್ ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ, ಅದು ಸೂಕ್ತವೂ ಅಲ್ಲ. ಕೇವಲ ಗ್ರ್ಯಾನ್ಯುಲರ್ (ಹಣಿಕೆಯಂತಹ) ಯೂರಿಯಾಕ್ಕೆ ಮಾತ್ರ ಸಲ್ಫರ್ ಲೇಪಿಸಬಹುದು. ಆದರೆ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಅಂತಹ ಉತ್ಪಾದನೆ ಇಲ್ಲವೇ ಇಲ್ಲ," ಎಂದು ಅವರು ವಿವರಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ದೇಶದ ಅನೇಕ ಯೂರಿಯಾ ಕಾರ್ಖಾನೆಗಳು ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ವರ್ಷಕ್ಕೆ 2,000 ದಿಂದ 6,000 ಟನ್‌ಗಳಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚುವರಿ (Surplus) ಅಮೋನಿಯಾವನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸುತ್ತವೆ. ಉತ್ಪಾದನಾ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ಮಿತಿಯಿಂದಾಗಿ ಇದನ್ನು ಯೂರಿಯಾ ಆಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗದೆ ಮಾರಾಟ ಮಾಡುತ್ತವೆ. ಈ ಅಮೋನಿಯಾ ಮಾರಾಟವನ್ನು ಸಂಕೀರ್ಣ ರಸಗೊಬ್ಬರ (N, P, K) ತಯಾರಿಕಾ ಘಟಕಗಳಿಗೆ ಆದ್ಯತೆಯ ಮೇಲೆ ನೀಡುವಂತೆ ಸರ್ಕಾರ ಈಗಾಗಲೇ ಕಡ್ಡಾಯಗೊಳಿಸಿದೆ.

ಐಸಿಎಆರ್ ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಪರೀಕ್ಷೆ ಹಾಗೂ 'ಹಸಿರು ಅಮೋನಿಯಾ'

ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಯೂರಿಯಾಕ್ಕೆ ಪರ್ಯಾಯವಾಗಿ ಪರಿಸರಸ್ನೇಹಿ 'ಅನ್‌ಹೈಡ್ರಸ್, ಆಕ್ವಿಯಸ್ ಅಮೋನಿಯಾ ಹಾಗೂ ಹಸಿರು ಅಮೋನಿಯಾ' ಬಳಕೆಯ ಪರೀಕ್ಷೆಗೆ 'ಆಕ್ಮೆ ಕ್ಲೀನ್‌ಟೆಕ್ ಸೊಲ್ಯೂಷನ್ಸ್' ನೀಡಿದ್ದ ಅರ್ಜಿಗೆ ಭಾರತೀಯ ಕೃಷಿ ಸಂಶೋಧನಾ ಮಂಡಳಿ (ICAR) ಅನುಮೋದನೆ ನೀಡಿದೆ.

ಖಾರಿಫ್ 2025ರ ಕೈತಪ್ಪಿದ್ದರಿಂದ, 2025-26ರ ರಬಿ ಋತುವಿನಲ್ಲಿ ಐಸಿಎಆರ್‌ನ 13 ಸಂಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಪರೀಕ್ಷೆಗೆ ಒಳಪಡಿಸಲಾಯಿತು. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಪರೀಕ್ಷೆಯು 3 ಋತುಗಳವರೆಗೆ ನಡೆಯಬೇಕಿತ್ತು. ಆದರೆ, ಮುಂದಿನ ಖಾರಿಫ್ ಹಂಗಾಮಿನಲ್ಲೇ ಕನಿಷ್ಠ ಕೆಲವು ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನಾದರೂ ಕವರ್ ಮಾಡಲು ಅನುಕೂಲವಾಗುವಂತೆ, ಐಸಿಎಆರ್ ಈ ಅನುಮೋದನೆ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ವೇಗಗೊಳಿಸಿದೆ. ದಿನಕ್ಕೆ 1,200 ಟನ್ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ 'ಹಸಿರು ಅಮೋನಿಯಾ' (Green Ammonia) ಘಟಕ ಸ್ಥಾಪಿಸಲು ₹13,000 ದಿಂದ ₹15,000 ಕೋಟಿ ಹೂಡಿಕೆಯ ಅಗತ್ಯವಿದೆ.

ಏರಿಕೆಯಾದ ಯೂರಿಯಾ ಬೇಡಿಕೆ

ಪ್ರಸಕ್ತ ಜುಲೈ ತಿಂಗಳ ಆರಂಭದ 10 ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಉತ್ತಮ ಮಳೆಯಾದ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಯೂರಿಯಾ ಬೇಡಿಕೆ ದಿಢೀರ್ ಏರಿಕೆಯಾಗಿದೆ. ಜುಲೈ 17 ರ ವೇಳೆಗೆ ಈ ತಿಂಗಳ ಒಟ್ಟು ಬೇಡಿಕೆಯ ಶೇ. 60 ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಭಾಗ ಮಾರಾಟವಾಗಿದೆ (ಡಿಎಪಿ ಶೇ. 50 ಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಹಾಗೂ ಎಂಒಪಿ ಶೇ. 30 ರಷ್ಟು ಮಾರಾಟವಾಗಿದೆ). ಭಾರತವು ವರ್ಷಕ್ಕೆ ಸುಮಾರು 100 ಲಕ್ಷ ಟನ್ ಯೂರಿಯಾವನ್ನು ಆಮದು ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ ಹಾಗೂ 300 ಲಕ್ಷ ಟನ್‌ಗಳಷ್ಟು ಯೂರಿಯಾವನ್ನು ದೇಶೀಯವಾಗಿ ಉತ್ಪಾದಿಸುತ್ತದೆ (ಇದಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಆಮದು ಮಾಡಿಕೊಂಡ ಎಲ್‌ಎನ್‌ಜಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ).

ರಬಿ 2026ರಲ್ಲಿ ನೇರ ಭತ್ತದ ಬಿತ್ತನೆಯಲ್ಲಿ ಹಸಿರು ಅಮೋನಿಯಾ ಬಳಸಿ ನಡೆಸಿದ ಪರೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ, ಸಾಮಾನ್ಯ ಯೂರಿಯಾಕ್ಕೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಉತ್ತಮ ಜೈವಿಕ ರಾಶಿ (Biomass) ಹಾಗೂ ಪೈರುಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಹಸಿರು ಕಂಡುಬಂದಿದೆ. ಆದರೆ, ಕೆಲವು ಜಮೀನುಗಳಲ್ಲಿ ಅಮೋನಿಯಾ ಸಮಾನವಾಗಿ ಪಸರಿಸದ ಕಾರಣ ಪೈರಿನ ಬೆಳವಣಿಗೆಯಲ್ಲೂ ಏರುಪೇರಾಗಿದೆ. ಹೀಗಾಗಿ ಅಮೋನಿಯಾ ಚುಚ್ಚುವ (Injection) ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವನ್ನು ಇನ್ನಷ್ಟು ಸುಧಾರಿಸುವ ಅಗತ್ಯವಿದೆ. ಭತ್ತ ಮತ್ತು ಮೆಕ್ಕೆಜೋಳ ಬೆಳೆಗಳಲ್ಲಿ ಇದರ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ ಬಳಕೆಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಶೋಧನೆ ಅಗತ್ಯವಿದೆ ಎಂದು ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ತಿಳಿಸಿದ್ದಾರೆ.

'ಗ್ರೀನ್ ಯೂರಿಯಾ' ಕ್ರಾಂತಿಯತ್ತ ಭಾರತ

ಮತ್ತೊಂದೆಡೆ, ಪ್ರಮುಖ ಕಂಪನಿಗಳು ಆಸಕ್ತಿ ತೋರುತ್ತಿರುವುದರಿಂದ ಶೀಘ್ರದಲ್ಲೇ ದೇಶೀಯವಾಗಿ 'ಗ್ರೀನ್ ಯೂರಿಯಾ' ಉತ್ಪಾದನೆ ಸಾಕಾರಗೊಳ್ಳಲಿದೆ ಎಂದು ರಸಗೊಬ್ಬರ ಸಚಿವಾಲಯ ತಿಳಿಸಿದೆ. ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶದ ಪುಡಿಮಡಕಾದಲ್ಲಿ ಎನ್‌ಟಿಪಿಸಿಯ ಆರ್‌ಆಂಡ್‌ಡಿ ವಿಭಾಗವಾದ 'ನೆಟ್ರಾ' (NETRA) ದಿನಕ್ಕೆ 150 ಟನ್ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ಗ್ರೀನ್ ಯೂರಿಯಾ ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಘಟಕವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುತ್ತಿದೆ. ಇದು 'ಕಾರ್ಬನ್ ಕ್ಯಾಪ್ಚರ್ ಆಂಡ್ ಯುಟಿಲೈಸೇಶನ್' (CCUS) ಮತ್ತು ಜಲ ವಿದ್ಯುದ್ವಿಚ್ಛೇದನ (Water electrolysis) ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವನ್ನು ಸಂಯೋಜಿಸುತ್ತದೆ.

ಹಸಿರು ಯೂರಿಯಾ ಉತ್ಪಾದನೆಗೆ ಕಾರ್ಬನ್ ಡೈಆಕ್ಸೈಡ್ (CO₂) ಮುಖ್ಯ ಕಚ್ಚಾವಸ್ತುವಾಗಿದ್ದು, ಥರ್ಮಲ್ ಪವರ್ ಪ್ಲಾಂಟ್, ಸಿಮೆಂಟ್ ಮತ್ತು ಸ್ಟೀಲ್ ಕಾರ್ಖಾನೆಗಳಿಂದ ಹೊರಸೂಸುವ CO₂ ಅನ್ನು ಹಿಡಿದಿಟ್ಟು ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ವರ್ಷಕ್ಕೆ 12.7 ಲಕ್ಷ ಟನ್ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ಬೃಹತ್ ಯೂರಿಯಾ ಘಟಕಕ್ಕೆ ವರ್ಷಕ್ಕೆ ಸುಮಾರು 10 ಲಕ್ಷ ಟನ್ CO₂ ಅಗತ್ಯವಿರುತ್ತದೆ.