ನಾಸಾ ಬೆಂಬಲಿತ ಎರಡು ಹೊಸ ಯೋಜನೆಗಳು ಶನಿಯ ಹಿಮಾವೃತ ಉಂಗುರಗಳನ್ನು ನೇರವಾಗಿ ಸ್ಪರ್ಶಿಸಲು ಸಜ್ಜಾಗುತ್ತಿವೆ. 'ಪ್ರಾಕ್ಸಿಸ್' ಎಂಬ ಯೋಜನೆಯು "ಸ್ಪರ್ಶಿಸಿ ಮರಳುವ" ತಂತ್ರದ ಮೂಲಕ ಮಾದರಿ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿದರೆ, ಮತ್ತೊಂದು ಯೋಜನೆಯು ಸಾವಿರಾರು ಮೈಕ್ರೋ ರೋಬೋಟ್‌ಗಳನ್ನು ಬಳಸಿ ಉಂಗುರಗಳ ತ್ರಿಆಯಾಮದ ನಕ್ಷೆಯನ್ನು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಲಿದೆ. ಈ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳು ಶನಿಯ ಉಂಗುರಗಳ ಉಗಮದ ರಹಸ್ಯವನ್ನು ಭೇದಿಸುವ ಗುರಿ ಹೊಂದಿವೆ.

ಶತಮಾನಗಳಿಂದಲೂ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶವು ಮನುಷ್ಯನನ್ನು ತನಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಆಕರ್ಷಿಸಿದೆ. ಸೂರ್ಯನ ಪ್ರಖರ ಜ್ವಾಲೆಗಳು, ಚಂದ್ರನ ನಿಗೂಢ ಮೇಲ್ಮೈ ಮತ್ತು ಶನಿ ಗ್ರಹದ ಸುತ್ತ ಮಿನುಗುವ ಉಂಗುರಗಳು ನಮ್ಮಲ್ಲಿ ಸದಾ ಕುತೂಹಲವನ್ನು ಕೆರಳಿಸುತ್ತಲೇ ಇವೆ. ಈ ರಹಸ್ಯಗಳನ್ನು ಕೇವಲ ದೂರದಿಂದ ನೋಡುವುದಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೆ, ಹತ್ತಿರಕ್ಕೆ ಹೋಗಿ ಸ್ಪರ್ಶಿಸಬೇಕು ಎಂಬುದು ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳ ದಶಕಗಳ ಕನಸು. ಈಗ ಆ ಕನಸು ನನಸಾಗುವ ಸಮಯ ಹತ್ತಿರಬಂದಿದೆ. ಅಮೆರಿಕಾದ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಸಂಸ್ಥೆ 'ನಾಸಾ' (NASA) ಬೆಂಬಲಿತ ಎರಡು ಬೃಹತ್ ಯೋಜನೆಗಳು ಸೌರವ್ಯೂಹದ ಅತ್ಯಂತ ಅಪಾಯಕಾರಿ ವಲಯ ಎಂದೇ ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಶನಿಯ (Saturn) ಹಿಮಾವೃತ ಉಂಗುರಗಳನ್ನು ನೇರವಾಗಿ ಸ್ಪರ್ಶಿಸಲು ಸಜ್ಜಾಗುತ್ತಿವೆ!

ನಾಸಾದ ‘ಇನ್ನೋವೇಟಿವ್ ಅಡ್ವಾನ್ಸ್ಡ್ ಕಾನ್ಸೆಪ್ಟ್ಸ್’ (NIAC) ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದಡಿ ಆಯ್ಕೆಯಾಗಿರುವ ಈ ಹೊಸ ಪ್ರಸ್ತಾಪಗಳು, ಶನಿಯ ಉಂಗುರಗಳ ಮಾದರಿಯನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸುವ ಗುರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ. 2017ರಲ್ಲಿ ನಾಸಾದ 'ಕ್ಯಾಸಿನಿ' (Cassini) ಮಿಷನ್ ಮುಕ್ತಾಯಗೊಂಡ ನಂತರ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳನ್ನು ಕಾಡುತ್ತಿರುವ ಹಲವು ರಹಸ್ಯಗಳನ್ನು ಭೇದಿಸಲು ಈ ರೋಬೋಟಿಕ್ ಪರಿಶೋಧಕರು ನೆರವಾಗಲಿದ್ದಾರೆ.

ಮೊದಲ ಯೋಜನೆ: 'ಪ್ರಾಕ್ಸಿಸ್' (PRAXIS) - ಟಚ್ ಅಂಡ್ ಗೋ ಮಿಷನ್

ಮೊದಲ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು PRAXIS (Planetary Rings Autonomous Exploration with In-situ Sampling) ಎಂದು ಹೆಸರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇದು ಶನಿಯ ಉಂಗುರಗಳಿಗೆ ಭಾರತೀಯ ಕಾಲಮಾನದ ಪ್ರಕಾರ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ "ಸ್ಪರ್ಶಿಸಿ ಮರಳುವ" (Touch and Go) ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯಾಗಿದೆ. ನಾಸಾದ ಜೆಟ್ ಪ್ರೊಪಲ್ಷನ್ ಲ್ಯಾಬೊರೇಟರಿಯ (JPL) ರೊಬೊಟಿಕ್ಸ್ ಮಾಡೆಲಿಂಗ್ ಮತ್ತು ಸಿಮ್ಯುಲೇಶನ್ ಗ್ರೂಪ್‌ನ ಪ್ರಮುಖರಾದ ಡಾ. ಬಿ. ಮಾರ್ಕೊ ಕ್ವಾಡ್ರೆಲ್ಲಿ ಈ ಯೋಜನೆಯ ನೇತೃತ್ವ ವಹಿಸಲಿದ್ದಾರೆ.

ಏನಿದರ ವಿಶೇಷತೆ?

ಹಿಂದಿನ 'ಕ್ಯಾಸಿನಿ' ನೌಕೆಯು ಶನಿ ಗ್ರಹದ ಬಗ್ಗೆ ನಮಗೆ ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿ ಮಾಹಿತಿ ನೀಡಿದ್ದರೂ, ಈ ಉಂಗುರಗಳು ಹೇಗೆ ರೂಪುಗೊಂಡವು? ಅವುಗಳ ವಯಸ್ಸೆಷ್ಟು? ಮತ್ತು ಅಲ್ಲಿರುವ ಲೆಕ್ಕವಿಲ್ಲದಷ್ಟು ಮಂಜುಗಡ್ಡೆಯ ಕಣಗಳು ಹೇಗೆ ನಿರಂತರವಾಗಿ ಡಿಕ್ಕಿ ಹೊಡೆಯುತ್ತಾ, ಒಂದಾಗುತ್ತಾ ಅಥವಾ ಒಡೆಯುತ್ತಾ ಸಾಗುತ್ತವೆ ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳಿಗೆ ಇಂದಿಗೂ ನಿಖರ ಉತ್ತರವಿಲ್ಲ. ಈ ಉಂಗುರಗಳಲ್ಲಿ ಧೂಳಿನ ಕಣಗಳಿಂದ ಹಿಡಿದು ದೊಡ್ಡ ಮನೆಗಳ ಗಾತ್ರದ ಮಂಜುಗಡ್ಡೆ ಮತ್ತು ಕಲ್ಲಿನ ಮಿಶ್ರಿತ ಕಣಗಳಿವೆ. ಕ್ಯಾಸಿನಿ ಇವುಗಳನ್ನು ದೂರದಿಂದ ಚಿತ್ರೀಕರಿಸಿದ್ದರೂ, ಎಂದಿಗೂ ಒಂದು ಕಣವನ್ನೂ ನೇರವಾಗಿ ಮುಟ್ಟಿ ಪರಿಶೀಲಿಸಿರಲಿಲ್ಲ.

PRAXIS ಈ ಕೊರತೆಯನ್ನು ನೀಗಿಸಲಿದೆ. ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ನೌಕೆಯು ಅತ್ಯಂತ ದಟ್ಟವಾದ ಉಂಗುರಗಳ ಒಳಗೆ ನೇರವಾಗಿ ಹಾರುವ ಬದಲು, ಅವುಗಳ ಮೇಲ್ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿ ಸುಳಿದಾಡುತ್ತದೆ (Hover). ನಂತರ, ಗಾಳಹಾಕಿ ಮೀನು ಹಿಡಿಯುವ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದಿಂದ ಪ್ರೇರಿತವಾದ ಸುದೀರ್ಘ ಮತ್ತು ಸ್ಥಿತಿಸ್ಥಾಪಕತ್ವ ಹೊಂದಿರುವ ದಂಡವನ್ನು (Boom) ಕೆಳಕ್ಕೆ ಚಾಚುತ್ತದೆ. ಕೃತಕ ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆ (AI) ಆಧಾರಿತವಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವ ಈ ದಂಡವು ಚಲಿಸುತ್ತಿರುವ ಉಂಗುರದ ಮೇಲ್ಮೈಯನ್ನು ಕ್ಷಣಕಾಲ ಸ್ಪರ್ಶಿಸಿ, ಅಲ್ಲಿನ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿ ತಕ್ಷಣವೇ ಮೇಲಕ್ಕೆ ಮುದುಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ನೌಕೆಯು ಉಂಗುರಗಳ ವಿವಿಧ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಪುನರಾವರ್ತಿಸಿ ಮಾದರಿಗಳನ್ನು ಹೋಲಿಕೆ ಮಾಡಲಿದೆ. ಆನ್‌ಬೋರ್ಡ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಅತ್ಯಾಧುನಿಕ ಉಪಕರಣಗಳು ಈ ವಸ್ತುಗಳ ಗಾತ್ರ, ಸಾಂದ್ರತೆ ಮತ್ತು ಆಂತರಿಕ ರಚನೆಯನ್ನು ತಕ್ಷಣವೇ ವಿಶ್ಲೇಷಿಸಲಿವೆ. ಇದು ಶನಿಯ ಉಂಗುರಗಳು ಪುಡಿಯಾದ ಚಂದ್ರನ ಅವಶೇಷಗಳೇ ಅಥವಾ ಗ್ರಹ ರಚನೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಉಳಿದುಕೊಂಡ ಮೂಲವಸ್ತುಗಳೇ ಎಂಬುದನ್ನು ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಲು ನೆರವಾಗಲಿದೆ.

ಎರಡನೇ ಯೋಜನೆ: 10,000 ಮೈಕ್ರೋ ರೋಬೋಟ್‌ಗಳ ದಾಳಿ!

ನಾರ್ತ್‌ವೆಸ್ಟರ್ನ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಮೈಕೆಲ್ ರುಬೆನ್‌ಸ್ಟೈನ್ ನೇತೃತ್ವದ ಎರಡನೇ ಪ್ರಸ್ತಾಪವು ಮತ್ತಷ್ಟು ರೋಮಾಂಚನಕಾರಿಯಾಗಿದೆ. ಈ ಯೋಜನೆಯಡಿ ಸುಮಾರು 10,000 ಸಕ್ರಿಯ ಫೆಮ್ಟೋಸ್ಯಾಟಲೈಟ್‌ಗಳನ್ನು (Femtosatellites) ನಿಯೋಜಿಸಲು ಉದ್ದೇಶಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇವು ಕೇವಲ ಕೆಲವು ಸೆಂಟಿಮೀಟರ್ ವ್ಯಾಸವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಪುಟ್ಟ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ನೌಕೆಗಳಾಗಿವೆ. ಇವುಗಳನ್ನು ಶನಿಯ ಉಂಗುರಗಳು, ಅದರ ವಾತಾವರಣ ಮತ್ತು ಕಾಂತೀಯ ಕ್ಷೇತ್ರದೊಳಗೆ ನೇರವಾಗಿ ಬಿಡಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಅಪಾಯವನ್ನೇ ಬಂಡವಾಳವಾಗಿಸಿಕೊಂಡ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ:

ಹಿಂದಿನ ಕ್ಯಾಸಿನಿಯಂತಹ ಶತಕೋಟಿ ಡಾಲರ್ ವೆಚ್ಚದ ದೊಡ್ಡ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ನೌಕೆಗಳು ಉಂಗುರಗಳ ಕಣಗಳಿಗೆ ಡಿಕ್ಕಿ ಹೊಡೆದು ನಾಶವಾಗುವ ಭಯದಿಂದ ದಟ್ಟವಾದ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಂದ ದೂರವಿರುತ್ತಿದ್ದವು. ಆದರೆ, ಈ ಫೆಮ್ಟೋಸ್ಯಾಟ್ ಸಮೂಹವು (Swarm) ಆ ಅಪಾಯವನ್ನೇ ತನ್ನ ಶಕ್ತಿಯಾಗಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಸಾವಿರಾರು ಪುಟ್ಟ ನೌಕೆಗಳು ತೀವ್ರ ವೇಗದ ಘರ್ಷಣೆಯಿಂದ ನಾಶವಾದರೂ, ಉಳಿದ ನೌಕೆಗಳು ದತ್ತಾಂಶವನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸುವುದನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸುತ್ತವೆ. ಇವೆಲ್ಲವೂ ಒಟ್ಟಾಗಿ ಶನಿಯ ಉಂಗುರದ ರಚನೆ, ವಾತಾವರಣದ ಸಾಂದ್ರತೆ ಮತ್ತು ಕಾಂತೀಯ ವಲಯದ ಅಭೂತಪೂರ್ವ ತ್ರಿಆಯಾಮದ (3D) ನಕ್ಷೆಯನ್ನು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಲಿವೆ.

ಈ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ದೊಡ್ಡ ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಪ್ರಯೋಜನವೆಂದರೆ ವೆಚ್ಚದ ಅಪಾಯ ನಿರ್ವಹಣೆ. ಒಂದೇ ಒಂದು ದೊಡ್ಡ ನೌಕೆಯನ್ನು ಅಪಾಯಕ್ಕೆ ಒಡ್ಡುವ ಬದಲು, ಸಾವಿರಾರು ಅಗ್ಗದ ಮೈಕ್ರೋ ಶೋಧಕಗಳ ಮೇಲೆ ಅಪಾಯವನ್ನು ಹಂಚಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಈವರೆಗೆ ಅಸಾಧ್ಯವೆಂದು ಭಾವಿಸಲಾಗಿದ್ದ ಪರಿಸರದಿಂದಲೂ ಅತ್ಯಂತ ನಿಖರವಾದ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ದತ್ತಾಂಶವನ್ನು ಪಡೆಯುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯನ್ನು ನೂರರಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ.

ಭವಿಷ್ಯದ ಮೈಲಿಗಲ್ಲು

ಪ್ರಸ್ತುತ ಈ ಎರಡೂ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳು ಆರಂಭಿಕ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯ (Concept) ಹಂತದಲ್ಲಿದ್ದರೂ, ನಾಸಾ ಇದಕ್ಕೆ ನೀಡುತ್ತಿರುವ ಬೆಂಬಲವು ಇವುಗಳ ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹತೆಯನ್ನು ದೃಢಪಡಿಸುತ್ತದೆ. ಕ್ಯಾಸಿನಿ ಮಿಷನ್ ನಂತರ ಶನಿ ಗ್ರಹದ ಕಡೆಗೆ ಜಾಗತಿಕ ವಿಜ್ಞಾನ ಲೋಕದ ಆಸಕ್ತಿ ಎಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಇದು ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿದೆ. ಈ ಯೋಜನೆಗಳು ಭವಿಷ್ಯದಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ಕಾರ್ಯರೂಪಕ್ಕೆ ಬಂದರೆ, ಮಾನವಕುಲವು ಶನಿಯ ಉಂಗುರಗಳನ್ನು ಮುಟ್ಟಿ ಇತಿಹಾಸ ಬರೆಯುವುದು ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ, ಇಡೀ ಸೌರವ್ಯೂಹದ ಉಗಮದ ರಹಸ್ಯವನ್ನು ಅನಾವರಣಗೊಳಿಸಲಿದೆ.