ಇರಾನ್ ಮೇಲಿನ ಅಮೆರಿಕ-ಇಸ್ರೇಲ್ ದಾಳಿಗೆ ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆ ಮೌನವಹಿಸಿದೆ. ಭದ್ರತಾ ಮಂಡಳಿಯ ಖಾಯಂ ಸದಸ್ಯರ ನಡುವಿನ ಭಿನ್ನಾಭಿಪ್ರಾಯ ಮತ್ತು ವೀಟೋ ಅಧಿಕಾರದ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ ಯಾವುದೇ ಕಠಿಣ ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳಲು ವಿಫಲವಾಗಿದೆ. ಈ ಲೇಖನವು ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ಈ ಅಸಹಾಯಕತೆಯ ಹಿಂದಿನ ಕಾರಣಗಳನ್ನು ವಿಶ್ಲೇಷಿಸುತ್ತದೆ.
ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ಪಾತ್ರ: ಇರಾನಿನ ನಗರಗಳ ಮೇಲೆ ಅಮೆರಿಕ ಮತ್ತು ಇಸ್ರೇಲ್ ಜಂಟಿಯಾಗಿ ನಡೆಸಿದ ವೈಮಾನಿಕ ದಾಳಿಯ ನಂತರ ಉದ್ವಿಗ್ನತೆ ತೀವ್ರಗೊಂಡಿದೆ. ಇಸ್ರೇಲ್ನ ಭೀಕರ ದಾಳಿಯಿಂದಾಗಿ ಹದಗೆಡುತ್ತಿರುವ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯ ನಡುವೆಯೂ, ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯು ಇರಾನ್ ಮೇಲಿನ ದಾಳಿಯನ್ನು ಏಕೆ ವಿರೋಧಿಸುತ್ತಿಲ್ಲ ಎಂದು ಜನರು ಆಶ್ಚರ್ಯ ಪಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ರಚನೆಯ ಹಿಂದಿನ ನಿಜವಾದ ಉದ್ದೇಶ ಎಂಬುದು ಇಲ್ಲಿ ವಿಶ್ಲೇಷಿಸೋಣ.
ಇರಾನ್ ಮೇಲೆ ದಾಳಿ ಆದ್ರೂ ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆ ಏಕೆ ಮೌನವಾಗಿದೆ?
ಇತ್ತೀಚೆಗೆ, ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ಪ್ರಧಾನ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ ಆಂಟೋನಿಯೊ ಗುಟೆರೆಸ್ ಈ ದಾಳಿಗಳನ್ನು ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾನೂನು ಮತ್ತು ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ಚಾರ್ಟರ್ನ ಉಲ್ಲಂಘನೆ ಎಂದು ಕರೆದರು. ಆದರೆ ಅವರು ಹೇಳಿಕೆಗಳನ್ನ ನೀಡಿದ್ರೆ ಹೊರತು ಆ ಬಗ್ಗೆ ಯಾವುದೇ ಕಠಿಣಕ್ರಮಕ್ಕೆ ಮುಂದಾಗಿಲ್ಲ. ಏಕೆಂದರೆ ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆ ತನ್ನದೆ ಆದ ಸ್ವತಂತ್ರ ಮಿಲಿಟರಿ ಪಡೆಯನ್ನೇ ಹೊಂದಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ಯಾವುದೇ ಅಗತ್ಯ ಕ್ರಮವು ಅದರ ಅತ್ಯಂತ ಶಕ್ತಿಶಾಲಿ ಸಂಸ್ಥೆಯಾದ ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ಭದ್ರತಾ ಮಂಡಳಿಯ ಮೂಲಕ ನಡೆಯಬೇಕು. ಅಲ್ಲೇ ಇರೋದು ಸಮಸ್ಯೆ.
ಭದ್ರತಾ ಮಂಡಳಿಯೊಳಗಿನ ಭಿನ್ನಾಭಿಪ್ರಾಯ
ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯು ನಿರ್ಣಾಯಕ ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳಲು ಅಸಮರ್ಥವಾಗಿರುವುದಕ್ಕೆ ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣ ಭದ್ರತಾ ಮಂಡಳಿಯೊಳಗಿನ ಆಳವಾದ ಭಿನ್ನಾಭಿಪ್ರಾಯಗಳು. ಮಂಡಳಿಯ ಐದು ಖಾಯಂ ಸದಸ್ಯರು - ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್, ರಷ್ಯಾ, ಚೀನಾ, ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್ಡಮ್ ಮತ್ತು ಫ್ರಾನ್ಸ್ - ಇವುಗಳು ವೀಟೋ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ.
ಪ್ರಸ್ತುತ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ, ಇರಾನ್ ಮೇಲಿನ ದಾಳಿಯನ್ನ ರಷ್ಯಾ ಮತ್ತು ಚೀನಾ ಖಂಡಿಸಿವೆ. ಆದರೆ ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ಅವುಗಳನ್ನು ಆತ್ಮರಕ್ಷಣೆಯ ಕ್ರಮ ಎಂದು ಸಮರ್ಥಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ. ಈ ರೀತಿ ಖಾಯಂ ಸದಸ್ಯರಲ್ಲಿ ತೀವ್ರ ಭಿನ್ನಾಭಿಪ್ರಾಯಗಳಿದ್ದಾಗ, ಒಮ್ಮತವನ್ನು ತಲುಪುವುದು ಅಸಾಧ್ಯ. ಈ ಶಕ್ತಿಗಳ ನಡುವೆ ಒಗ್ಗಟ್ಟು ಇಲ್ಲದೆ, ಭದ್ರತಾ ಮಂಡಳಿಯು ಬಲವಾದ ನಿರ್ಣಯವನ್ನು ಅಂಗೀಕರಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ.
ವೀಟೋ ಅಧಿಕಾರದ ಪರಿಣಾಮ
ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ರಚನೆಯ ಅತ್ಯಂತ ವಿವಾದಾತ್ಮಕ ಅಂಶಗಳಲ್ಲಿ ವೀಟೋ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯೂ ಒಂದು. ಐದು ಖಾಯಂ ಸದಸ್ಯರಲ್ಲಿ ಯಾರಾದರೂ ಯಾವುದೇ ನಿರ್ಣಯವನ್ನು ನಿರ್ಬಂಧಿಸಬಹುದು, ಬಹುಪಾಲು ದೇಶಗಳು ಅದನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸಿದರೂ ಸಹ. ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ಅಥವಾ ಇಸ್ರೇಲ್ ಅನ್ನು ಟೀಕಿಸುವ ಅಥವಾ ನಿರ್ಬಂಧಿಸುವ ಯಾವುದೇ ನಿರ್ಣಯವನ್ನು ಮಂಡಿಸಿದರೆ, ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ಅದನ್ನು ತಡೆಯಲು ತನ್ನ ವೀಟೋವನ್ನು ಬಳಸಬಹುದು. ಇದು ಸಂಘರ್ಷಗಳನ್ನು ತಡೆಯುವ, ಶಾಂತಿಪಾಲನಾ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳನ್ನು ಅನುಮೋದಿಸುವ ಅಥವಾ ಜಾರಿ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವ ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ದುರ್ಬಲಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ.
ಪರಮಾಣು ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ ತರ್ಕ
ಮತ್ತೊಂದು ತೊಂದರೆ ಎಂದರೆ ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆ ಮತ್ತು ಇಸ್ರೇಲ್ ಮಂಡಿಸಿದ ತಾರ್ಕಿಕತೆ. ಇರಾನ್ ಪರಮಾಣು ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರಗಳ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯನ್ನು ತಡೆಯುವ ಗುರಿಯನ್ನು ತಮ್ಮ ದಾಳಿಗಳು ಹೊಂದಿವೆ ಎಂದು ಅವರು ವಾದಿಸುತ್ತಾರೆ. ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯೊಳಗಿನ ಕೆಲವು ದೇಶಗಳು ಇದರ ಬಗ್ಗೆ ಕಡಿಮೆ ಬೆಂಬಲ ಅಥವಾ ತಿಳುವಳಿಕೆಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತವೆ. ಒಂದು ಕ್ರಿಯೆಯು ದಾಳಿಯೋ ಅಥವಾ ಸ್ವರಕ್ಷಣೆಯೋ ಎಂಬುದರ ಕುರಿತು ಸದಸ್ಯ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು ಭಿನ್ನಾಭಿಪ್ರಾಯ ಹೊಂದಿದಾಗ, ಒಮ್ಮತವನ್ನು ರೂಪಿಸುವುದು ಕಷ್ಟಕರವಾಗುತ್ತದೆ.
ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯನ್ನು ಏಕೆ ರಚಿಸಲಾಯಿತು?
ಅಷ್ಟಕ್ಕೂ ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯನ್ನು ರಚಿಸಿದ್ದಾದರೂ ಏಕೆ? ಎರಡನೇ ಮಹಾಯುದ್ಧದ ವಿನಾಶದ ನಂತರ 1945 ರಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು. ಮತ್ತೊಂದು ಜಾಗತಿಕ ಯುದ್ಧವನ್ನು ತಡೆಗಟ್ಟುವುದು ಮತ್ತು ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಶಾಂತಿ ಮತ್ತು ಭದ್ರತೆಯನ್ನು ಕಾಪಾಡಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಇದರ ಧ್ಯೇಯವಾಗಿತ್ತು. ದೇಶಗಳ ನಡುವಿನ ಸಂಘರ್ಷಗಳನ್ನು ಶಾಂತಿಯುತವಾಗಿ ಪರಿಹರಿಸುವುದು, ಮಾನವ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವುದು, ದೇಶಗಳ ನಡುವೆ ಸ್ನೇಹ ಸಂಬಂಧಗಳನ್ನು ಬೆಳೆಸುವುದು ಮತ್ತು ಬಿಕ್ಕಟ್ಟಿನ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಮಾನವೀಯ ನೆರವು ನೀಡುವುದು ಇದರ ಮುಖ್ಯ ಉದ್ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಸೇರಿವೆ. ಸಂಘರ್ಷಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಸಂವಾದದ ಮೂಲಕ ದೇಶಗಳು ಸಂಘರ್ಷಗಳನ್ನು ಪರಿಹರಿಸಬಹುದಾದ ಜಾಗತಿಕ ವೇದಿಕೆಯಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವುದು ಸಂಸ್ಥೆಯ ಉದ್ದೇಶವಾಗಿತ್ತು. ಆದರೆ ಸದ್ಯದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಯಾವ ಉದ್ದೇಶಕ್ಕೆ ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆ ರಚಿಸಲಾಗಿತ್ತೋ ಅದೇ ಮರೀಚಿಕೆಯಾಗಿದೆ.

