ಸ್ಪೋರ್ಟಿಕೊ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಮೌಲ್ಯಮಾಪನದ ಪ್ರಕಾರ ಮುಂಬೈ ಇಂಡಿಯನ್ಸ್ 2.1 ಬಿಲಿಯನ್ ಡಾಲರ್ ಮೌಲ್ಯದೊಂದಿಗೆ ಐಪಿಎಲ್‌ನ ಅತ್ಯಂತ ಮೌಲ್ಯಯುತ ಫ್ರಾಂಚೈಸಿಯಾಗಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿದೆ. ಇದು ಆರ್‌ಸಿಬಿ ಮತ್ತು ಸಿಎಸ್‌ಕೆ ತಂಡಗಳನ್ನು ಹಿಂದಿಕ್ಕಿದ್ದು, ಅಮೆರಿಕದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಕ್ರೀಡಾ ಫ್ರಾಂಚೈಸಿಗಳಿಗಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮೌಲ್ಯ ಹೊಂದಿದೆ. 2008ರಿಂದ ಈವರೆಗೆ ಐಪಿಎಲ್ ತಂಡಗಳ ಮೌಲ್ಯದಲ್ಲಿ ಭಾರಿ ಏರಿಕೆಯಾಗಿದೆ.

ಮುಂಬೈ(ಅ.29): ಐದು ಬಾರಿ ಇಂಡಿಯನ್ ಪ್ರೀಮಿಯರ್ ಲೀಗ್‌ (ಐಪಿಎಲ್‌) ಟ್ರೋಫಿ ಗೆದ್ದಿರುವ ಮುಂಬೈ ಇಂಡಿಯನ್ಸ್, ಐಪಿಎಲ್ ಟೂರ್ನಿಯ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲೇ ಅತ್ಯಂತ ಮೌಲ್ಯಯುತ ಫ್ರಾಂಚೈಸಿ ಎಂಬ ಹೆಗ್ಗಳಿಕೆಗೆ ಪಾತ್ರವಾಗಿದೆ. ಸ್ಪೋರ್ಟಿಕೊ ಸಂಸ್ಥೆಯ 2026ರ ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ ಅಧ್ಯಯನದ ಪ್ರಕಾರ, ರಿಲಯನ್ಸ್ ಇಂಡಸ್ಟ್ರೀಸ್ ಒಡೆತನದ ಮುಂಬೈ ತಂಡದ ಮೌಲ್ಯ 2.1 ಬಿಲಿಯನ್ ಡಾಲರ್‌ (ಸುಮಾರು 210 ಕೋಟಿ ಡಾಲರ್‌) ಆಗಿದೆ. ಈ ಮೂಲಕ ಮುಂಬೈ ಇಂಡಿಯನ್ಸ್, 1.85 ಬಿಲಿಯನ್ ಡಾಲರ್‌ ಮೌಲ್ಯದ ಹಾಲಿ ಚಾಂಪಿಯನ್ ರಾಯಲ್ ಚಾಲೆಂಜರ್ಸ್ ಬೆಂಗಳೂರು (ಆರ್‌ಸಿಬಿ) ಮತ್ತು 1.75 ಬಿಲಿಯನ್ ಡಾಲರ್‌ ಮೌಲ್ಯದ ಮಾಜಿ ಚಾಂಪಿಯನ್ ಚೆನ್ನೈ ಸೂಪರ್ ಕಿಂಗ್ಸ್‌ (ಸಿಎಸ್‌ಕೆ) ತಂಡಗಳನ್ನು ಹಿಂದಿಕ್ಕಿದೆ.

ಮುಂಬೈ ಇಂಡಿಯನ್ಸ್‌ನ ಮೌಲ್ಯವು ಅಮೆರಿಕದ ಕೆಲವು ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಕ್ರೀಡಾ ಫ್ರಾಂಚೈಸಿಗಳಿಗಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ. ಮೇಜರ್ ಲೀಗ್ ಬೇಸ್‌ಬಾಲ್‌ನ ಡೆಟ್ರಾಯಿಟ್ ಟೈಗರ್ಸ್ ತಂಡದ ಮೌಲ್ಯ 2.08 ಬಿಲಿಯನ್ ಡಾಲರ್‌ ಆಗಿದ್ದರೆ, ಐಸ್ ಹಾಕಿಯ ವ್ಯಾಂಕೋವರ್ ಕ್ಯಾನಕ್ಸ್ ತಂಡದ ಮೌಲ್ಯ 2.05 ಬಿಲಿಯನ್ ಡಾಲರ್‌ ಎಂದು ಅಂದಾಜಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇಂತಹ ಪ್ರಸಿದ್ದ ಕ್ರೀಡಾ ಫ್ರಾಂಚೈಸಿಗಳನ್ನು ಹಿಂದಿಕ್ಕುವಲ್ಲಿ ಮುಂಬೈ ಇಂಡಿಯನ್ಸ್ ಫ್ರಾಂಚೈಸಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿದೆ.

2008ರಲ್ಲಿ ಐಪಿಎಲ್‌ನ ಮೂಲ ಎಂಟು ತಂಡಗಳ ಪೈಕಿ ಮುಂಬೈ ಇಂಡಿಯನ್ಸ್‌ ಫ್ರಾಂಚೈಸಿಯನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಮುಖೇಶ್ ಅಂಬಾನಿ ನೇತೃತ್ವದ ರಿಲಯನ್ಸ್ ಇಂಡಸ್ಟ್ರೀಸ್ 111.9 ಮಿಲಿಯನ್ ಡಾಲರ್‌ ಬಿಡ್ ಸಲ್ಲಿಸಿ ಗೆದ್ದಿತ್ತು. ಆಗ ಐಪಿಎಲ್‌ನ ಮೂಲ ಎಂಟು ತಂಡಗಳ ಪೈಕಿ ಮುಂಬೈ ಅತ್ಯಂತ ದುಬಾರಿ ಫ್ರಾಂಚೈಸಿಯಾಗಿತ್ತು. ಇದೀಗ ಅದರ ಮೌಲ್ಯ ಮೂಲ ಖರೀದಿ ಬೆಲೆಗಿಂತ ಸುಮಾರು 19 ಪಟ್ಟು ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ. ಇನ್ನು ಮುಂದಿನ ವರ್ಷ ತಂಡದ ಕಿಟ್ ಪಾಲುದಾರನಾಗಿ ಜಾಗತಿಕ ಕ್ರೀಡಾ ಬ್ರ್ಯಾಂಡ್ ನೈಕ್ ಸೇರ್ಪಡೆಯಾಗಲಿದೆ. ಈ ಮೂಲಕ 19 ವರ್ಷಗಳ ಬಳಿಕ ನೈಕ್ ಐಪಿಎಲ್‌ಗೆ ಮರಳಲಿದೆ.

ಐಪಿಎಲ್ ತಂಡಗಳ ಮೌಲ್ಯದಲ್ಲಿ ಅಂತರ ಕಡಿಮೆ

ಐಪಿಎಲ್‌ನ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಮತ್ತು ಅತಿ ಕಡಿಮೆ ಮೌಲ್ಯದ ತಂಡಗಳ ನಡುವಿನ ಅಂತರವೂ ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿದೆ. ಲಖನೌ ಸೂಪರ್ ಜೈಂಟ್ಸ್ 1.5 ಬಿಲಿಯನ್ ಡಾಲರ್‌ ಮೌಲ್ಯದೊಂದಿಗೆ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಕೊನೆಯ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದೆ. ಅಗ್ರಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿರುವ ಮುಂಬೈ ಇಂಡಿಯನ್ಸ್‌ಗಿಂತ ಲಖನೌ ತಂಡದ ಮೌಲ್ಯ 600 ಮಿಲಿಯನ್ ಡಾಲರ್‌ ಕಡಿಮೆ. ಪ್ರಸ್ತುತ ಐಪಿಎಲ್‌ನಲ್ಲಿರುವ 10 ತಂಡಗಳ ಒಟ್ಟು ಮೌಲ್ಯ ಸುಮಾರು 17 ಬಿಲಿಯನ್ ಡಾಲರ್‌ ಎಂದು ಅಂದಾಜಿಸಲಾಗಿದೆ. ಪ್ರತಿ ತಂಡದ ಸರಾಸರಿ ಮೌಲ್ಯ 1.7 ಬಿಲಿಯನ್ ಡಾಲರ್‌ ಆಗಿದೆ.

2008ರಲ್ಲಿ 724 ಮಿಲಿಯನ್ ಡಾಲರ್‌; ಈಗ 17 ಬಿಲಿಯನ್ ಡಾಲರ್‌!

2008ರಲ್ಲಿ ಐಪಿಎಲ್‌ನ ಮೊದಲ ಆವೃತ್ತಿ ಮುಗಿದ ಬಳಿಕ ಲೀಗ್‌ನ ಸಂಸ್ಥಾಪಕ ಲಲಿತ್ ಮೋದಿ, ತಂಡಗಳ ಮಾಲೀಕರು ಅತ್ಯಂತ ಕಡಿಮೆ ಬೆಲೆಗೆ ಫ್ರಾಂಚೈಸಿಗಳನ್ನು ಖರೀದಿಸಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದರು. ಆ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ತಂಡಗಳ ಬೆಲೆ ಅವುಗಳ ನೈಜ ಮೌಲ್ಯಕ್ಕಿಂತ ಬಹಳ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿತ್ತು ಎಂಬುದು ಅವರ ಅಭಿಪ್ರಾಯವಾಗಿತ್ತು. ಇಂದಿನ ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ ಅಂಕಿಅಂಶಗಳು ಅವರ ಮಾತಿಗೆ ಪುಷ್ಟಿ ನೀಡುವಂತಿವೆ. ಐಪಿಎಲ್‌ನ ಮೂಲ ಎಂಟು ಫ್ರಾಂಚೈಸಿಗಳನ್ನು ಒಟ್ಟು 723.59 ಮಿಲಿಯನ್ ಡಾಲರ್‌ಗೆ ಮಾರಾಟ ಮಾಡಲಾಗಿತ್ತು. ಅಂದರೆ, ಪ್ರತಿ ತಂಡದ ಸರಾಸರಿ ಖರೀದಿ ಬೆಲೆ ಸುಮಾರು 90 ಮಿಲಿಯನ್ ಡಾಲರ್‌ ಆಗಿತ್ತು.

ಆದರೆ, ಫ್ರಾಂಚೈಸಿಗಳ ಮಾಲೀಕರು ಸಂಪೂರ್ಣ ಮೊತ್ತವನ್ನು ಆರಂಭದಲ್ಲೇ ಪಾವತಿಸಿರಲಿಲ್ಲ. ಅವರು ತಮ್ಮ ಬಿಡ್ ಮೊತ್ತದ ಶೇ.10ರಷ್ಟನ್ನು ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಪಾವತಿಸುವ ಮೂಲಕ 10 ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಹಣ ಪಾವತಿಸುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಹೊಂದಿದ್ದರು. ಈ ಮೂಲ ಎಂಟು ತಂಡಗಳ ಪೈಕಿ ಈಗ ಏಳು ತಂಡಗಳು ಮಾತ್ರ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿವೆ. 2012ರಲ್ಲಿ ಡೆಕ್ಕನ್ ಚಾರ್ಜರ್ಸ್ ತಂಡದ ಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಸನ್‌ರೈಸರ್ಸ್ ಹೈದರಾಬಾದ್ ಹೊಸ ಫ್ರಾಂಚೈಸಿಯಾಗಿ ಪ್ರವೇಶಿಸಿತು. ಅದು ಡೆಕ್ಕನ್ ಚಾರ್ಜರ್ಸ್‌ನ ನೇರ ಮುಂದುವರಿಕೆಯಲ್ಲ.

ಮೂಲ ಎಂಟು ಫ್ರಾಂಚೈಸಿಗಳ ಪೈಕಿ ಈಗ ಉಳಿದಿರುವ ಏಳು ತಂಡಗಳ ಮೌಲ್ಯ ಒಟ್ಟಾಗಿ 12.31 ಬಿಲಿಯನ್ ಡಾಲರ್‌ ಎಂದು ಅಂದಾಜಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇದು ಮೂಲ ಎಂಟು ತಂಡಗಳ ಒಟ್ಟು ಖರೀದಿ ಬೆಲೆಗಿಂತ ಸುಮಾರು 20 ಪಟ್ಟು ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ. ಲೆಕ್ಕಾಚಾರದ ಪ್ರಕಾರ, ಮೌಲ್ಯದಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ಶೇ.1,900ರಷ್ಟು ಏರಿಕೆಯಾಗಿದೆ.

ಪ್ರಸ್ತುತ 10 ತಂಡಗಳನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಿದರೆ, ಐಪಿಎಲ್‌ನ ಒಟ್ಟು ಮೌಲ್ಯ ಸುಮಾರು 17 ಬಿಲಿಯನ್ ಡಾಲರ್‌ ಆಗಿದ್ದು, ಪ್ರತಿ ತಂಡದ ಸರಾಸರಿ ಮೌಲ್ಯ 1.7 ಬಿಲಿಯನ್ ಡಾಲರ್‌ ಇದೆ. 2008ರಲ್ಲಿ ಮೂಲ ತಂಡಗಳ ಸರಾಸರಿ ಖರೀದಿ ಬೆಲೆಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಇದು ಸುಮಾರು ಶೇ.1,800ರಷ್ಟು ಏರಿಕೆಯಾಗಿದೆ.

ಕಡಿಮೆ ಬೆಲೆಗೆ ಖರೀದಿಸಿದ ತಂಡಗಳ ಮೌಲ್ಯದಲ್ಲಿ ಭಾರಿ ಏರಿಕೆ

ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಕಡಿಮೆ ಬೆಲೆಗೆ ಖರೀದಿಸಲಾದ ಕೆಲವು ತಂಡಗಳು ಈಗ ಅತ್ಯಂತ ಮೌಲ್ಯಯುತ ಫ್ರಾಂಚೈಸಿಗಳಾಗಿ ಬೆಳೆದಿವೆ. ಮೊದಲ ಐಪಿಎಲ್ ಆವೃತ್ತಿಯ ಚಾಂಪಿಯನ್ ರಾಜಸ್ಥಾನ್ ರಾಯಲ್ಸ್, 2008ರಲ್ಲಿ ಕೇವಲ 67 ಮಿಲಿಯನ್ ಡಾಲರ್‌ಗೆ ಮಾರಾಟವಾಗಿತ್ತು. ಆದರೆ, ಈಗ ಅದರ ಮೌಲ್ಯ ಮೂಲ ಖರೀದಿ ಬೆಲೆಗಿಂತ ಸುಮಾರು 25 ಪಟ್ಟು ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ. ಇದು ಮೂಲ ಫ್ರಾಂಚೈಸಿಗಳ ಪೈಕಿ ಅತ್ಯಂತ ವೇಗವಾಗಿ ಮೌಲ್ಯ ವೃದ್ಧಿಸಿಕೊಂಡ ತಂಡವಾಗಿದೆ.

ಮೇ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಲಕ್ಷ್ಮಿ ಮಿತ್ತಲ್ ನೇತೃತ್ವದ ಒಕ್ಕೂಟವು ರಾಜಸ್ಥಾನ್ ರಾಯಲ್ಸ್ ಫ್ರಾಂಚೈಸಿಯನ್ನು 1.65 ಬಿಲಿಯನ್ ಡಾಲರ್‌ಗೆ ಖರೀದಿಸಿತು. ಸ್ಪೋರ್ಟಿಕೊ ವರದಿಯಲ್ಲಿಯೂ ಇದೇ ಮೊತ್ತವನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗಿದೆ. ಶಾರುಖ್ ಖಾನ್ ಸಹಮಾಲೀಕತ್ವದ ಕೋಲ್ಕತಾ ನೈಟ್ ರೈಡರ್ಸ್ ಕೂಡ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಕಡಿಮೆ ಬೆಲೆಗೆ ಖರೀದಿಸಲಾದ ತಂಡಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿತ್ತು. 2008ರಲ್ಲಿ ಈ ಫ್ರಾಂಚೈಸಿಯನ್ನು 75.09 ಮಿಲಿಯನ್ ಡಾಲರ್‌ಗೆ ಖರೀದಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಈಗ ಅದರ ಮೌಲ್ಯ ಮೂಲ ಬೆಲೆಗಿಂತ 23 ಪಟ್ಟು ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ. ಮೂಲ ತಂಡಗಳ ಪೈಕಿ ಮೌಲ್ಯ ವೃದ್ಧಿಯಲ್ಲಿ ಇದು ಎರಡನೇ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದೆ.

ಇನ್ನೊಂದೆಡೆ, 2026ರ ಮಾರ್ಚ್‌ನಲ್ಲಿ ಆದಿತ್ಯ ಬಿರ್ಲಾ ಗ್ರೂಪ್, ಬ್ಲ್ಯಾಕ್‌ಸ್ಟೋನ್, ಡೇವಿಡ್ ಬ್ಲಿಟ್ಜರ್ ಅವರ ಬೋಲ್ಟ್ ವೆಂಚರ್ಸ್ ಮತ್ತು ಟೈಮ್ಸ್ ಗ್ರೂಪ್‌ ಒಳಗೊಂಡ ಒಕ್ಕೂಟವು ಆರ್‌ಸಿಬಿಯನ್ನು 1.78 ಬಿಲಿಯನ್ ಡಾಲರ್‌ಗೆ ಖರೀದಿಸಿತು. 2008ರಲ್ಲಿ 111.6 ಮಿಲಿಯನ್ ಡಾಲರ್‌ ಬೆಲೆಯೊಂದಿಗೆ ಆರ್‌ಸಿಬಿ ಎರಡನೇ ಅತ್ಯಂತ ದುಬಾರಿ ಫ್ರಾಂಚೈಸಿಯಾಗಿತ್ತು. ಆದರೆ, ಎರಡು ಬಾರಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಗೆದ್ದಿದ್ದರೂ, ಮೂಲ ತಂಡಗಳ ಪೈಕಿ ಆರ್‌ಸಿಬಿಯ ಮೌಲ್ಯ ವೃದ್ಧಿ ಅತ್ಯಂತ ಕಡಿಮೆ ಇದೆ. ಅದರ ಮೌಲ್ಯ ಮೂಲ ಖರೀದಿ ಬೆಲೆಗಿಂತ ಸುಮಾರು 16.6 ಪಟ್ಟು ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ.

ಈ ಅಂಕಿಅಂಶಗಳು ಐಪಿಎಲ್ ಕೇವಲ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಟೂರ್ನಿಯಾಗಿ ಉಳಿಯದೆ, ಜಾಗತಿಕ ಕ್ರೀಡಾ ವ್ಯವಹಾರದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಮೌಲ್ಯಯುತ ಆಸ್ತಿ ವರ್ಗವಾಗಿ ಬೆಳೆದಿರುವುದನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತವೆ.