ಕಳೆದ ಮೂರು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಕರ್ನಾಟಕದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹೆದ್ದಾರಿ ಟೋಲ್ ಪ್ಲಾಜಾಗಳಲ್ಲಿ ಸಿಬ್ಬಂದಿಯ ದುರ್ವರ್ತನೆ, ದೈಹಿಕ ಹಲ್ಲೆ ಮತ್ತು ವಿಳಂಬ ನೀತಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ 4,884 ದೂರುಗಳು ದಾಖಲಾಗಿವೆ. ದೂರುಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದಲ್ಲೇ ಕರ್ನಾಟಕ ಮೊದಲ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದ್ದು, ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರ ನಿಯಮ ಉಲ್ಲಂಘಿಸಿದ ಟೋಲ್ ಏಜೆನ್ಸಿಗಳಿಗೆ ₹5.53 ಕೋಟಿ ದಂಡ ವಿಧಿಸಿದೆ.

ಬೆಂಗಳೂರು: ದೇಶದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹೆದ್ದಾರಿಗಳಲ್ಲಿರುವ ಟೋಲ್ ಪ್ಲಾಜಾಗಳಲ್ಲಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕರೊಂದಿಗೆ ಸಿಬ್ಬಂದಿ ನಡೆಸುವ ದುರ್ವರ್ತನೆ, ದೈಹಿಕ ಹಲ್ಲೆ ಹಾಗೂ ವಾಹನ ಸವಾರರನ್ನು ಗಂಟೆಗಟ್ಟಲೆ ಕಾಯಿಸುವ ಅತಿಯಾದ ವಿಳಂಬ ನೀತಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಕಳೆದ ಮೂರು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಕರ್ನಾಟಕವೊಂದರಲ್ಲೇ ಒಟ್ಟು 4,884 ದೂರುಗಳು ದಾಖಲಾಗಿವೆ. ಕೇಂದ್ರ ರಸ್ತೆ ಸಾರಿಗೆ ಮತ್ತು ಹೆದ್ದಾರಿ ಸಚಿವಾಲಯ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿರುವ ಅಧಿಕೃತ ದತ್ತಾಂಶಗಳಿಂದ ಈ ಆಘಾತಕಾರಿ ವಿಷಯ ಬಹಿರಂಗಗೊಂಡಿದೆ.

ಲೋಕಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಜುಲೈ 23 ರಂದು ಮಂಡನೆಯಾದ ಚುಕ್ಕೆ ಗುರುತಿಲ್ಲದ ಪ್ರಶ್ನೆಯೊಂದಕ್ಕೆ ಲಿಖಿತ ಉತ್ತರ ನೀಡಿದ ಕೇಂದ್ರ ರಸ್ತೆ ಸಾರಿಗೆ ಮತ್ತು ಹೆದ್ದಾರಿ ಸಚಿವ ನಿತಿನ್ ಗಡ್ಕರಿ ಅವರು, ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹೆದ್ದಾರಿಗಳ ಟೋಲ್ ಕೇಂದ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕರು ಎದುರಿಸುತ್ತಿರುವ ಸಮಸ್ಯೆಗಳ ಇತ್ತೀಚಿನ ಅಂಕಿ-ಅಂಶಗಳನ್ನು ಸದನದ ಮುಂದೆ ಹಂಚಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ.

ದೂರು ವಿಲೇವಾರಿಯಲ್ಲಿ ದಾಖಲೆ: ಕೇವಲ 5 ಪ್ರಕರಣ ಬಾಕಿ

ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ದಾಖಲಾದ ಒಟ್ಟು ದೂರುಗಳ ಪೈಕಿ 4,879 ಪ್ರಕರಣಗಳನ್ನು ಈಗಾಗಲೇ ಅತ್ಯಂತ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ಬಗೆಹರಿಸಲಾಗಿದ್ದು, ಸದ್ಯ ಕೇವಲ 5 ದೂರುಗಳು ಮಾತ್ರ ತನಿಖೆಯ ಹಂತದಲ್ಲಿವೆ. ಈ ಮೂಲಕ ಕರ್ನಾಟಕವು ದೂರುಗಳ ವಿಲೇವಾರಿಯಲ್ಲಿ ಶೇಕಡಾ 99.8 ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಗಮನಾರ್ಹ ಸಾಧನೆ ಮಾಡಿದೆ ಎಂದು ಸಚಿವಾಲಯ ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದೆ. ಸಾರ್ವಜನಿಕರು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹೆದ್ದಾರಿ ಸಹಾಯವಾಣಿ ಸಂಖ್ಯೆ '1033', 'ರಾಜಮಾರ್ಗ ಯಾತ್ರಾ' ಮೊಬೈಲ್ ಆಪ್, ಕೇಂದ್ರೀಕೃತ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಕುಂದುಕೊರತೆ ಪೋರ್ಟಲ್ (CPGRAMS), ಅಧಿಕೃತ ಇಮೇಲ್ ಹಾಗೂ ಲಿಖಿತ ಪತ್ರಗಳ ಮೂಲಕ ತಮಗಾದ ಕಹಿ ಅನುಭವಗಳ ವಿರುದ್ಧ ಧ್ವನಿ ಎತ್ತಿದ್ದಾರೆ.

ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದಲ್ಲೇ ಕರ್ನಾಟಕ ಪ್ರಥಮ: ದೇಶದ ಇತರೆ ರಾಜ್ಯಗಳ ಸ್ಥಿತಿ ಏನು?

ಟೋಲ್ ಪ್ಲಾಜಾಗಳ ವಿರುದ್ಧ ದೇಶದಲ್ಲೇ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ದೂರು ದಾಖಲಾದ ರಾಜ್ಯಗಳ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ರಾಜಧಾನಿ ದೆಹಲಿ (19,461 ದೂರುಗಳು) ಅಗ್ರಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದೆ. ಇದರ ಬೆನ್ನಲ್ಲೇ ಗುಜರಾತ್ (11,026), ರಾಜಸ್ಥಾನ (8,837) ಮತ್ತು ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶ (8,697) ನಂತರದ ಸ್ಥಾನಗಳನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಂಡಿವೆ. ಆದರೆ, ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ಇತರ ರಾಜ್ಯಗಳಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲೇ ಟೋಲ್ ದೌರ್ಜನ್ಯಗಳ ಪ್ರಮಾಣ ಗಣನೀಯವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಿರುವುದು ಕಳವಳಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ. ನೆರೆಯ ಕೇರಳ (3,630), ತಮಿಳುನಾಡು (2,811) ಮತ್ತು ತೆಲಂಗಾಣ (1,764) ರಾಜ್ಯಗಳಿಗಿಂತಲೂ ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲೇ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ದೂರುಗಳು ದಾಖಲಾಗಿವೆ.

ನಿಯಮ ಉಲ್ಲಂಘಿಸಿದ ಟೋಲ್ ಏಜೆನ್ಸಿಗಳಿಗೆ ₹5.53 ಕೋಟಿ ಭಾರಿ ದಂಡ

ಕಳೆದ ಮೂರು ವರ್ಷಗಳ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಒಪ್ಪಂದದ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಗಾಳಿಗೆ ತೂರಿ, ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯ ಮಾರ್ಗಸೂಚಿಗಳನ್ನು ಉಲ್ಲಂಘಿಸಿದ ಟೋಲ್ ನಿರ್ವಹಣಾ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ವಿರುದ್ಧ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರ ಕಠಿಣ ಜಾರಿ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಕೈಗೊಂಡಿದೆ. ದೇಶಾದ್ಯಂತ ಕರಾರು ಉಲ್ಲಂಘಿಸಿದ ಟೋಲ್ ಗುತ್ತಿಗೆದಾರರಿಗೆ ಒಟ್ಟು 146 ಕಾರಣ ಕೇಳಿ (Showcause) ನೋಟಿಸ್‌ಗಳನ್ನು ಜಾರಿಗೊಳಿಸಲಾಗಿದ್ದು, ಒಟ್ಟು 5.53 ಕೋಟಿ ರೂಪಾಯಿಗಳ ಭಾರಿ ಆರ್ಥಿಕ ದಂಡವನ್ನು ವಿಧಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇದರೊಂದಿಗೆ ಗಂಭೀರ ಸ್ವರೂಪದ ಕರ್ತವ್ಯ ಲೋಪ ಎಸಗಿದ ಮೂರು ಖಾಸಗಿ ಟೋಲ್ ಏಜೆನ್ಸಿಗಳ ಗುತ್ತಿಗೆ ಒಪ್ಪಂದವನ್ನೇ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ರದ್ದುಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ. ಆದರೆ, ಈ ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಿನ ಕ್ರಮಗಳ ರಾಜ್ಯವಾರು ವಿವರಗಳನ್ನು ಸಚಿವಾಲಯ ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸಿಲ್ಲ.

ಸವಾರರ ದೂರಿಗೆ ಸಿಗಲಿದೆ ತಕ್ಷಣದ ನ್ಯಾಯ: NHAI ಕಠಿಣ ನಿಲುವು

ಟೋಲ್ ಪ್ಲಾಜಾಗಳಲ್ಲಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕರು ನೀಡುವ ದೂರುಗಳನ್ನು ಹೇಗೆ ಪರಿಶೀಲಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಎಂಬುದರ ಕುರಿತು ಭಾರತೀಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹೆದ್ದಾರಿ ಪ್ರಾಧಿಕಾರದ (NHAI) ಹಿರಿಯ ಅಧಿಕಾರಿಯೊಬ್ಬರು ತಾಂತ್ರಿಕ ವಿವರಗಳನ್ನು ನೀಡಿದ್ದಾರೆ:

"ಟೋಲ್ ಪ್ಲಾಜಾಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಯಾಣಿಕರ ಮೇಲಾಗುವ ದೌರ್ಜನ್ಯ, ಸಿಬ್ಬಂದಿಯ ಅಸಭ್ಯ ವರ್ತನೆ ಹಾಗೂ ಸವಾರರಿಗೆ ನೀಡುವ ಅನಗತ್ಯ ಕಿರುಕುಳದ ವಿರುದ್ಧ ಪ್ರಾಧಿಕಾರವು 'ಶೂನ್ಯ ಸಹಿಷ್ಣುತೆ' (Zero-Tolerance) ನೀತಿಯನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ. ವಾಹನ ಸವಾರರು ನೀಡುವ ಜಿಯೋ-ಟ್ಯಾಗ್ ಮಾಡಿದ ಫೋಟೋಗಳು, ವೀಡಿಯೊಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ ಲಭ್ಯವಿರುವ ಡಿಜಿಟಲ್ ಸಾಕ್ಷ್ಯಗಳನ್ನು ಆಧರಿಸಿ ಪ್ರಾಧಿಕಾರವು ತಕ್ಷಣವೇ ತನಿಖೆ ಆರಂಭಿಸುತ್ತದೆ. ಆರೋಪಗಳು ಸಾಬೀತಾದಲ್ಲಿ ಗುತ್ತಿಗೆದಾರರ ವಿರುದ್ಧ ದಂಡನಾತ್ಮಕ ಕ್ರಮ ಜರುಗಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ನೌಕರರ ಕ್ರೌರ್ಯ ಅಥವಾ ಗಂಭೀರ ದುರ್ನಡತೆಯ ಪ್ರಕರಣಗಳು ಕಂಡುಬಂದಲ್ಲಿ, ಟೋಲ್ ಸಂಗ್ರಹಿಸುವ ಏಜೆನ್ಸಿಯ ಒಪ್ಪಂದವನ್ನೇ ತಕ್ಷಣದಿಂದ ಜಾರಿಗೆ ಬರುವಂತೆ ರದ್ದುಗೊಳಿಸುವ ಸರ್ವಾಧಿಕಾರ ಪ್ರಾಧಿಕಾರಕ್ಕಿದೆ."

ಅಲ್ಲದೆ, ದೈಹಿಕ ದೌರ್ಜನ್ಯ ಅಥವಾ ಮಾರಣಾಂತಿಕ ಹಲ್ಲೆಯಂತಹ ಗಂಭೀರ ಸ್ವರೂಪದ ಅಪರಾಧಗಳು ಸಂಭವಿಸಿದ ತಕ್ಷಣವೇ ಸ್ಥಳೀಯ ಟೋಲ್ ಮ್ಯಾನೇಜರ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಹೆದ್ದಾರಿ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟ ಪೊಲೀಸ್ ಠಾಣೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಥಮ ಮಾಹಿತಿ ವರದಿ (FIR) ದಾಖಲಿಸುವುದನ್ನು NHAI ಕಡ್ಡಾಯಗೊಳಿಸಿದೆ ಎಂದು ಅವರು ತಿಳಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ದಾಖಲೆಯ ದೂರುಗಳು: ಕಳೆದ 3 ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಕರ್ನಾಟಕದ ಟೋಲ್ ಪ್ಲಾಜಾಗಳ ವಿರುದ್ಧ 4,884 ದೂರುಗಳು ಸಲ್ಲಿಕೆ.

ತ್ವರಿತ ನ್ಯಾಯ: ದಾಖಲಾದ ಒಟ್ಟು ಪ್ರಕರಣಗಳ ಪೈಕಿ 4,879 ದೂರುಗಳು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ಇತ್ಯರ್ಥ; ಕೇವಲ 5 ಮಾತ್ರ ಬಾಕಿ.

ದಕ್ಷಿಣದ ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಟಾಪ್: ತಮಿಳುನಾಡು, ಕೇರಳ ಹಾಗೂ ತೆಲಂಗಾಣಕ್ಕಿಂತ ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲೇ ಟೋಲ್ ಕಿರುಕುಳದ ದೂರುಗಳು ಅಧಿಕ.

ಕೇಂದ್ರದ ದಂಡನಾಸ್ತ್ರ: ಕರಾರು ಉಲ್ಲಂಘಿಸಿದ ದೇಶದ ವಿವಿಧ ಟೋಲ್ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಗೆ 5.53 ಕೋಟಿ ರೂ. ದಂಡ, 3 ಗುತ್ತಿಗೆಗಳು ಸಂಪೂರ್ಣ ರದ್ದು.

ದೂರು ಸಲ್ಲಿಕೆ ಎಲ್ಲಿ?: ಸವಾರರು 1033 ಹೆದ್ದಾರಿ ಸಹಾಯವಾಣಿ ಸಂಖ್ಯೆ ಹಾಗೂ ರಾಜಮಾರ್ಗ ಯಾತ್ರಾ ಆಪ್ ಮೂಲಕ ದೂರು ನೀಡಲು ಮುಕ್ತ ಅವಕಾಶವಿದೆ.