ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಸಾಧನೆ ಮಾಡಲು ದೊಡ್ಡ ದೊಡ್ಡ ಪದವಿಗಳೇ ಬೇಕು ಎಂಬ ನಿಯಮವಿಲ್ಲ. ಕಲಿಯುವ ಆಸಕ್ತಿ, ಬದುಕಿನ ಅನುಭವ ಮತ್ತು ಪ್ರತಿಭೆ ಇದ್ದರೆ ಜಗತ್ತೇ ನಮ್ಮ ಸಾಧನೆಯನ್ನು ಗುರುತಿಸಬಹುದು. ಇದಕ್ಕೆ ಕವಿ ಹಲಧರ್ ನಾಗ್ ಅವರ ಜೀವನವೇ ಸಾಕ್ಷಿ
ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಸಾಧನೆ ಮಾಡಲು ದೊಡ್ಡ ದೊಡ್ಡ ಪದವಿಗಳೇ ಬೇಕು ಎಂಬ ನಿಯಮವಿಲ್ಲ. ಕಲಿಯುವ ಆಸಕ್ತಿ, ಬದುಕಿನ ಅನುಭವ ಮತ್ತು ಪ್ರತಿಭೆ ಇದ್ದರೆ ಜಗತ್ತೇ ನಮ್ಮ ಸಾಧನೆಯನ್ನು ಗುರುತಿಸಬಹುದು. ಇದಕ್ಕೆ ಒಡಿಶಾದ ಕವಿ ಹಲಧರ್ ನಾಗ್ ಅವರ ಜೀವನವೇ ಸಾಕ್ಷಿ. ಕೇವಲ 3ನೇ ತರಗತಿವರೆಗೆ ಓದಿದ ಇವರು ಮುಂದೆ ತಮ್ಮ ಕವಿತೆಗಳ ಮೂಲಕವೇ ದೇಶದ ಗಮನ ಸೆಳೆದರು. ಇವರ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಮೇಲೆ ಸಂಶೋಧಕರು ಪಿಎಚ್‌ಡಿ ಅಧ್ಯಯನ ನಡೆಸಿದರು. ಅಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, ಸಾಹಿತ್ಯ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ನೀಡಿದ ಕೊಡುಗೆಗಾಗಿ 2016ರಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ ನಾಗರಿಕ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾದ ಪದ್ಮಶ್ರೀಯನ್ನೂ ಪಡೆದರು.
ತಂದೆಯ ಸಾವಿನಿಂದ ಅರ್ಧಕ್ಕೆ ನಿಂತ ಶಿಕ್ಷಣ
ಹಲಧರ್ ನಾಗ್ ಅವರು 1950ರ ಮಾರ್ಚ್ 31ರಂದು ಒಡಿಶಾದ ಬರ್ಗಢ್ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ಬಾಲ್ಯದಲ್ಲಿಯೇ ತಂದೆಯನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡ ಕಾರಣ ಕುಟುಂಬದ ಜವಾಬ್ದಾರಿ ಅವರ ಮೇಲೆ ಬಿತ್ತು. ಇದರಿಂದಾಗಿ ಮೂರನೇ ತರಗತಿಯ ನಂತರ ಅವರ ಶಿಕ್ಷಣ ಮುಂದುವರಿಯಲಿಲ್ಲ. ಓದನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಿ ದೊಡ್ಡ ಪದವಿ ಪಡೆಯಬೇಕೆಂಬ ಕನಸು ಇದ್ದರೂ, ಬದುಕಿನ ಅನಿವಾರ್ಯತೆ ಅವರನ್ನು ದುಡಿಮೆಯ ಹಾದಿಗೆ ಕರೆದೊಯ್ದಿತು. ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಳೀಯ ಸಿಹಿ ತಿಂಡಿಗಳ ಅಂಗಡಿಯಲ್ಲಿ ಪಾತ್ರೆ ತೊಳೆಯುವ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದರು. ನಂತರ ಶಾಲೆಯೊಂದರಲ್ಲಿ ಅಡುಗೆ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಸೇರಿ ಸುಮಾರು 16 ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ದುಡಿದರು. ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಸ್ಟೇಷನರಿ ವಸ್ತುಗಳು ಮತ್ತು ತಿಂಡಿಗಳನ್ನು ಮಾರಾಟ ಮಾಡಲು ಬ್ಯಾಂಕರ್ ಒಬ್ಬರಿಂದ 1,000 ರೂಪಾಯಿ ಸಾಲ ಪಡೆದು ಸಣ್ಣ ಅಂಗಡಿಯನ್ನೂ ಆರಂಭಿಸಿದರು.
ಒಂದು ಕವಿತೆಯಿಂದ ಆರಂಭವಾದ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪಯಣ
ಹಲಧರ್ ನಾಗ್ ಅವರು ಕೊಸ್ಲಿ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಬರೆಯಲು ಆರಂಭಿಸಿದರು. ಪಶ್ಚಿಮ ಒಡಿಶಾದಲ್ಲಿ ಮಾತನಾಡುವ ಈ ಭಾಷೆಯನ್ನು ಸಂಬಲ್ಪುರಿ ಎಂದೂ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಅವರು ಜನಪದ ಕಥೆಗಳನ್ನು ಬರೆಯುತ್ತಿದ್ದರು. ನಂತರ ಕವಿತೆಗಳತ್ತ ಗಮನ ಹರಿಸಿದರು. 1990ರಲ್ಲಿ ಅವರು ಬರೆದ ‘ಢೋಡೋ ಬರ್ಗಾಚ್’ (ಹಳೆಯ ಆಲದ ಮರ) ಎಂಬ ಕವಿತೆ ಸ್ಥಳೀಯ ನಿಯತಕಾಲಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾಯಿತು. ಇದೇ ಅವರ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪಯಣಕ್ಕೆ ಹೊಸ ತಿರುವು ನೀಡಿತು. ಈ ಕವಿತೆಗೆ ದೊರೆತ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಅವರನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಬರೆಯಲು ಪ್ರೇರೇಪಿಸಿತು. ನಂತರ ಅವರ ಇನ್ನೂ ನಾಲ್ಕು ಕವಿತೆಗಳು ಪ್ರಕಟವಾದವು.
ಪ್ರಕೃತಿ, ಧರ್ಮ, ಪುರಾಣ, ಸಾಮಾಜಿಕ ಅನ್ಯಾಯ, ಜನಸಾಮಾನ್ಯರ ಬದುಕು ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ವಿಷಯಗಳ ಕುರಿತು ಅವರು ಕವಿತೆಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿದರು. ಸಾಮಾನ್ಯ ಜನರ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ಘಟನೆಗಳು ಮತ್ತು ಅವರ ನೋವು-ನಲಿವುಗಳಿಗೆ ತಮ್ಮ ಬರಹಗಳಲ್ಲಿ ಜಾಗ ನೀಡಿದರು. “ನನ್ನ ದೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಕವಿತೆಗೆ ನೈಜ ಜೀವನದ ಸಂಪರ್ಕ ಮತ್ತು ಜನರಿಗೆ ಸಂದೇಶ ನೀಡುವ ಗುಣ ಇರಬೇಕು” ಎಂಬುದು ಅವರ ಕಾವ್ಯದ ಕುರಿತಾದ ನಿಲುವಾಗಿತ್ತು. ಸಾಮಾನ್ಯ ಜನರ ಬದುಕಿನ ಅನುಭವಗಳನ್ನು ಅವರದೇ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಕಟ್ಟಿಕೊಟ್ಟ ಕಾರಣ ಹಲಧರ್ ನಾಗ್ ಅವರು ಜನರ ಕವಿಯಾಗಿ ಗುರುತಿಸಿಕೊಂಡರು. ಅವರಿಗೆ ‘ಲೋಕ ಕವಿ ರತ್ನ’ ಎಂಬ ಬಿರುದೂ ದೊರೆಯಿತು.
3ನೇ ತರಗತಿ ಓದಿದ ಕವಿಯ ಕವಿತೆಗಳ ಮೇಲೆ ಪಿಎಚ್‌ಡಿ!
ಹಲಧರ್ ನಾಗ್ ಅವರ ಜೀವನದಲ್ಲಿನ ಅತ್ಯಂತ ಗಮನಾರ್ಹ ಸಂಗತಿಯೆಂದರೆ ಅವರ ಕವಿತೆಗಳು ಉನ್ನತ ಶಿಕ್ಷಣದ ಭಾಗವಾದದ್ದು. 2016ರ ಮಾರ್ಚ್‌ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾದ ಟೈಮ್ಸ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ ವರದಿಯ ಪ್ರಕಾರ, ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಐವರು ಸಂಶೋಧಕರು ಅವರ ಕವಿತೆಗಳ ಕುರಿತು ಪಿಎಚ್‌ಡಿ ಅಧ್ಯಯನ ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಇದೇ ವೇಳೆ, ಸಂಬಲ್ಪುರ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯವು ಅವರ ಬರಹಗಳನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿ ‘ಹಲಧರ್ ಗ್ರಂಥಾವಳಿ-2’ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಸಂಕಲಿಸುವ ಕೆಲಸವನ್ನೂ ಕೈಗೊಂಡಿತ್ತು. ಈ ಕೃತಿಯನ್ನು ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕೆ ಬಳಸುವ ಉದ್ದೇಶವಿತ್ತು ಎಂದು ವರದಿ ತಿಳಿಸಿತ್ತು.
2016ರಲ್ಲಿ ಒಲಿದ ಪದ್ಮಶ್ರೀ ಗೌರವ
ಸಾಹಿತ್ಯ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ನೀಡಿದ ಕೊಡುಗೆಗಾಗಿ ಹಲಧರ್ ನಾಗ್ ಅವರಿಗೆ 2016ರಲ್ಲಿ ಪದ್ಮಶ್ರೀ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ನೀಡಿ ಗೌರವಿಸಲಾಯಿತು. ಈ ಮೂಲಕ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಭಾಷೆಯೊಂದರಲ್ಲಿ ಬರೆಯುತ್ತಿದ್ದ ಅವರ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪ್ರತಿಭೆಗೆ ರಾಷ್ಟ್ರಮಟ್ಟದ ಮನ್ನಣೆ ದೊರೆಯಿತು. ಇದಲ್ಲದೆ, ಭಾರತದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿಯಾದ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿಯೂ ಅವರ ಸಾಧನೆಯನ್ನು ಗುರುತಿಸಿದೆ. 2017ರಲ್ಲಿ ಕೊಸ್ಲಿ-ಸಂಬಲ್ಪುರಿ ಭಾಷೆಗೆ ನೀಡಿದ ಕೊಡುಗೆಗಾಗಿ ಅವರು ಭಾಷಾ ಸಮ್ಮಾನ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯ ಜಂಟಿ ಪುರಸ್ಕೃತರಾಗಿದ್ದರು.
ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿಯ ಜೀವನಚರಿತ್ರೆಯ ದಾಖಲೆಯಲ್ಲಿ ಅವರ ಕೃತಿಗಳು ಒಡಿಯಾ, ಹಿಂದಿ ಮತ್ತು ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಭಾಷೆಗಳಿಗೆ ಅನುವಾದಗೊಂಡಿರುವುದನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗಿದೆ. ‘ಮಹಾಸತಿ ಊರ್ಮಿಳಾ’, ‘ತಾರಾ ಮಂದೋದರಿ’, ‘ವೀರ ಸುಂದರ್ ಸಾಯಿ’ ಮತ್ತು ‘ರಸಿಯಾ ಕವಿ’ ಅವರ ಪ್ರಮುಖ ಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿ ಸೇರಿವೆ.
