ಭಾರತೀಯ ರೈಲ್ವೆ ದೇಶದ ಕೋಟ್ಯಂತರ ಜನರ ದೈನಂದಿನ ಪ್ರಯಾಣದ ಪ್ರಮುಖ ಆಧಾರವಾಗಿದೆ. ಪ್ರತಿದಿನ ಸುಮಾರು 2.4 ಕೋಟಿ ಪ್ರಯಾಣಿಕರನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುವ ಭಾರತೀಯ ರೈಲ್ವೆ, ವಿಶ್ವದ ಅತ್ಯಂತ ದೊಡ್ಡ ಹಾಗೂ ಜನನಿಬಿಡ ರೈಲು ಜಾಲಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ.
ಭಾರತೀಯ ರೈಲ್ವೆ ದೇಶದ ಕೋಟ್ಯಂತರ ಜನರ ದೈನಂದಿನ ಪ್ರಯಾಣದ ಪ್ರಮುಖ ಆಧಾರವಾಗಿದೆ. ಪ್ರತಿದಿನ ಸುಮಾರು 2.4 ಕೋಟಿ ಪ್ರಯಾಣಿಕರನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುವ ಭಾರತೀಯ ರೈಲ್ವೆ, ವಿಶ್ವದ ಅತ್ಯಂತ ದೊಡ್ಡ ಹಾಗೂ ಜನನಿಬಿಡ ರೈಲು ಜಾಲಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. ಇದೀಗ 2023-24ನೇ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಯಾಣಿಕರನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದ ದೇಶದ ಪ್ರಮುಖ 100 ರೈಲು ನಿಲ್ದಾಣಗಳ ಪಟ್ಟಿಯ ಮಾಹಿತಿ ಗಮನ ಸೆಳೆದಿದೆ.
ಈ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಥಾಣೆ ರೈಲು ನಿಲ್ದಾಣ ಮೊದಲ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದೆ. ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಬರೋಬ್ಬರಿ 9.30 ಕೋಟಿ ಪ್ರಯಾಣಿಕರು ಥಾಣೆ ನಿಲ್ದಾಣವನ್ನು ಬಳಸಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಮೂಲಕ ಇದು ಭಾರತದ ಅತ್ಯಂತ ಜನನಿಬಿಡ ರೈಲು ನಿಲ್ದಾಣವಾಗಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿದೆ.
9.30 ಕೋಟಿ ಪ್ರಯಾಣಿಕರು; ಥಾಣೆ ನಂ.1
2023-24ನೇ ಸಾಲಿನ ಅಂಕಿಅಂಶಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಥಾಣೆ ರೈಲು ನಿಲ್ದಾಣವು 9.30 ಕೋಟಿ ಪ್ರಯಾಣಿಕರೊಂದಿಗೆ ಮೊದಲ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆದಿದೆ. ನಂತರದ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಕಲ್ಯಾಣ್ ರೈಲು ನಿಲ್ದಾಣವಿದ್ದು, ಇಲ್ಲಿ 8.37 ಕೋಟಿ ಪ್ರಯಾಣಿಕರು ದಾಖಲಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳದ ಹೌರಾ ರೈಲು ನಿಲ್ದಾಣವು 6.13 ಕೋಟಿ ಪ್ರಯಾಣಿಕರೊಂದಿಗೆ ಮೂರನೇ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದೆ. ಮುಂಬೈಯ ಪ್ರಮುಖ ನಿಲ್ದಾಣಗಳಾದ CSMT ಮತ್ತು ಸೀಲ್ಡಾ ಕ್ರಮವಾಗಿ 5.16 ಕೋಟಿ ಮತ್ತು 5.13 ಕೋಟಿ ಪ್ರಯಾಣಿಕರನ್ನು ದಾಖಲಿಸಿವೆ.
ಮುಂಬೈ ನಿಲ್ದಾಣಗಳದ್ದೇ ಪ್ರಾಬಲ್ಯ
ಭಾರತದ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಯಾಣಿಕರನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ನಿಲ್ದಾಣಗಳ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಮುಂಬೈ ಮತ್ತು ಅದರ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಗಮನಾರ್ಹ ಪ್ರಾಬಲ್ಯ ಹೊಂದಿವೆ. ಥಾಣೆ, ಕಲ್ಯಾಣ್, ಮುಂಬೈ CSMT, ಪನ್ವೇಲ್ ಮತ್ತು ದಾದರ್ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ನಿಲ್ದಾಣಗಳು ಟಾಪ್ 10ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆದಿವೆ. ಇದರಿಂದ ಮುಂಬೈ ಮಹಾನಗರ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿದಿನ ನಡೆಯುವ ಬೃಹತ್ ಪ್ರಮಾಣದ ಉಪನಗರ ಹಾಗೂ ದೂರದ ರೈಲು ಪ್ರಯಾಣದ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ಅಂದಾಜಿಸಬಹುದು. ಮುಂಬೈ ಸೆಂಟ್ರಲ್ ಕೂಡ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆದಿದ್ದು, ಸುಮಾರು 2.20 ಕೋಟಿ ಪ್ರಯಾಣಿಕರೊಂದಿಗೆ 16ನೇ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದೆ.
ನವದೆಹಲಿ 7ನೇ ಸ್ಥಾನ
ರಾಷ್ಟ್ರ ರಾಜಧಾನಿಯ ಪ್ರಮುಖ ರೈಲು ನಿಲ್ದಾಣವಾದ ನವದೆಹಲಿ ರೈಲು ನಿಲ್ದಾಣ 2023-24ರಲ್ಲಿ 3.96 ಕೋಟಿ ಪ್ರಯಾಣಿಕರೊಂದಿಗೆ 7ನೇ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆದಿದೆ. ಇನ್ನು ಹಜರತ್ ನಿಜಾಮುದ್ದೀನ್ ರೈಲು ನಿಲ್ದಾಣವು ಸುಮಾರು 1.45 ಕೋಟಿ ಪ್ರಯಾಣಿಕರೊಂದಿಗೆ 24ನೇ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದೆ. ದೆಹಲಿ ಸರೈ ರೋಹಿಲ್ಲಾ ನಿಲ್ದಾಣವು ಸುಮಾರು 52.21 ಲಕ್ಷ ಪ್ರಯಾಣಿಕರೊಂದಿಗೆ 95ನೇ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆದಿದೆ.
ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ನಿಲ್ದಾಣಗಳಿಗೂ ಟಾಪ್ ಸ್ಥಾನ
ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ಹಲವು ಪ್ರಮುಖ ರೈಲು ನಿಲ್ದಾಣಗಳು ಕೂಡ ಟಾಪ್ 100 ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆದಿವೆ. ತಾಂಬರಂ 8ನೇ, ಎಂಜಿಆರ್ ಚೆನ್ನೈ ಸೆಂಟ್ರಲ್ 10ನೇ, ಕೆಎಸ್ಆರ್ ಬೆಂಗಳೂರು 12ನೇ, ಚೆನ್ನೈ ಎಗ್ಮೋರ್ 18ನೇ ಹಾಗೂ ತಿರುಪತಿ 26ನೇ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆದಿವೆ. ಇದರ ಜೊತೆಗೆ ಕೊಯಮತ್ತೂರು, ಮೈಸೂರು, ಎರ್ನಾಕುಲಂ ಜಂಕ್ಷನ್, ಮಧುರೈ ಮತ್ತು ಮಂಗಳೂರು ರೈಲು ನಿಲ್ದಾಣಗಳೂ ಟಾಪ್ 100 ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿವೆ.
ಉತ್ತರ ಭಾರತದ ಪ್ರಮುಖ ನಿಲ್ದಾಣಗಳು
ಉತ್ತರ ಭಾರತದ ಪ್ರಮುಖ ರೈಲು ನಿಲ್ದಾಣಗಳ ಪೈಕಿ ಕಾನ್ಪುರ ಸೆಂಟ್ರಲ್ ಸುಮಾರು 1.33 ಕೋಟಿ ಪ್ರಯಾಣಿಕರೊಂದಿಗೆ 27ನೇ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದೆ. ಲಕ್ನೋ 25ನೇ, ವಾರಣಾಸಿ 34ನೇ, ಗಾಜಿಯಾಬಾದ್ 42ನೇ ಮತ್ತು ಪ್ರಯಾಗ್‌ರಾಜ್ ಜಂಕ್ಷನ್ 51ನೇ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆದಿವೆ.
ಒಂದು ಕೋಟಿಗೂ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಯಾಣಿಕರನ್ನು ಕಂಡ ನಿಲ್ದಾಣಗಳು
2023-24ರಲ್ಲಿ ಹಲವು ರೈಲು ನಿಲ್ದಾಣಗಳು ಒಂದು ಕೋಟಿಗೂ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಯಾಣಿಕರನ್ನು ದಾಖಲಿಸಿವೆ.
- - ತಿರುಪತಿ – 1.37 ಕೋಟಿ
- - ಕಾನ್ಪುರ ಸೆಂಟ್ರಲ್ – 1.33 ಕೋಟಿ
- - ವಿಶಾಖಪಟ್ಟಣಂ – 1.33 ಕೋಟಿ
- - ಗೋರಖ್‌ಪುರ – 1.30 ಕೋಟಿ
- - ತಿರುವನಂತಪುರಂ ಸೆಂಟ್ರಲ್ – 1.27 ಕೋಟಿ
- - ಭುವನೇಶ್ವರ – 1.22 ಕೋಟಿ
- - ಆನಂದ್ ವಿಹಾರ್ ಟರ್ಮಿನಲ್ – 1.22 ಕೋಟಿ
- - ಭೋಪಾಲ್ – 1.20 ಕೋಟಿ
- - ವಾರಣಾಸಿ – 1.15 ಕೋಟಿ
- - ಕೋಝಿಕ್ಕೋಡ್ – 1.14 ಕೋಟಿ
- - ಮಥುರಾ ಜಂಕ್ಷನ್ – 1.03 ಕೋಟಿ
- - ಕೊಯಮತ್ತೂರು – 1.02 ಕೋಟಿ
- - ನಾಗ್ಪುರ – 1.02 ಕೋಟಿ
- - ಬಾಂದ್ರಾ ಜಂಕ್ಷನ್ – 1.01 ಕೋಟಿ
ಟಾಪ್ 100ರಲ್ಲಿ ಇನ್ನೂ ಹಲವು ಪ್ರಮುಖ ನಿಲ್ದಾಣಗಳು
ಜೈಪುರ, ಅಹಮದಾಬಾದ್, ವಿಜಯವಾಡ, ಪಾಟ್ನಾ ಜಂಕ್ಷನ್, ಪುಣೆ, ಸೂರತ್, ಇಂದೋರ್, ರಾಯ್‌ಪುರ, ಗ್ವಾಲಿಯರ್, ಜಬಲ್ಪುರ, ಆಗ್ರಾ ಕಂಟೋನ್ಮೆಂಟ್, ಅಮೃತಸರ, ಚಂಡೀಗಢ, ಹರಿದ್ವಾರ, ಸೋಲಾಪುರ ಮತ್ತು ಔರಂಗಾಬಾದ್ ಸೇರಿದಂತೆ ದೇಶದ ಹಲವು ಪ್ರಮುಖ ನಗರಗಳ ರೈಲು ನಿಲ್ದಾಣಗಳು ಕೂಡ ಟಾಪ್ 100 ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆದಿವೆ.
ಪಟ್ಟಿಯ ಕೊನೆಯ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಎರ್ನಾಕುಲಂ ಟೌನ್ ಇದ್ದು, 2023-24ರಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 50.13 ಲಕ್ಷ ಪ್ರಯಾಣಿಕರನ್ನು ದಾಖಲಿಸಿದೆ.
ಈ ಅಂಕಿಅಂಶಗಳು ಕೇವಲ ರೈಲು ನಿಲ್ದಾಣಗಳ ಪ್ರಯಾಣಿಕರ ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಮಾತ್ರ ತೋರಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಭಾರತದ ಪ್ರಮುಖ ಮಹಾನಗರಗಳಲ್ಲಿನ ದೈನಂದಿನ ಪ್ರಯಾಣ, ಉದ್ಯೋಗಕ್ಕಾಗಿ ನಡೆಯುವ ವಲಸೆ, ಧಾರ್ಮಿಕ ಪ್ರವಾಸ, ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ ಹಾಗೂ ಉಪನಗರ ರೈಲು ಜಾಲದ ಮೇಲೆ ಜನರು ಹೊಂದಿರುವ ಅವಲಂಬನೆಯನ್ನೂ ಇದು ಎತ್ತಿ ತೋರಿಸುತ್ತದೆ.
