ಮಹಾಭಾರತದ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಯೋಧರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರು ಭೀಷ್ಮ ಪಿತಾಮಹ. ಆದರೆ ಭೀಷ್ಮ ಪಿತಾಮಹನಿಗೆ ತಮ್ಮ ಮರಣದ ಸಮಯವನ್ನು ತಾವೇ ನಿರ್ಧರಿಸುವ ವರ ಹೇಗೆ ಸಿಕ್ಕಿತು ಎಂಬುದು ನಿಮಗೆ ಗೊತ್ತೇ? ಇದರ ಹಿಂದೆ ತಂದೆಯ ಮೇಲಿನ ಪ್ರೀತಿ ಮತ್ತು ಒಂದು ಭಯಾನಕ ಪ್ರತಿಜ್ಞೆಯ ಕಥೆಯಿದೆ.
ಭೀಷ್ಮ ಪಿತಾಮಹ
ಮಹಾಭಾರತದ ಅತ್ಯಂತ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಯೋಧರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರಾದ ಭೀಷ್ಮ ಪಿತಾಮಹ ತಮ್ಮ ವೀರತೆ, ತ್ಯಾಗ ಮತ್ತು ಪ್ರತಿಜ್ಞೆಗಾಗಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಆದರೆ ಅವರಿಗೆ ಇಚ್ಛಾಮರಣದಂತಹ ಅದ್ಭುತ ವರ ಹೇಗೆ ದೊರೆಯಿತು ಎಂಬುದು ನಿಮಗೆ ತಿಳಿದಿದೆಯೇ? ಕೊನೆಗೆ ಅವರ ತಂದೆ ರಾಜ ಶಂತನು, ತಮ್ಮ ಮರಣದ ಸಮಯವನ್ನು ತಾವೇ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ಮಗನಿಗೆ ನೀಡಿದ್ದು ಏಕೆ? ಇದರ ಹಿಂದೆ ಒಂದು ಭಾವನಾತ್ಮಕ ಕಥೆಯಿದೆ. ತಂದೆಯ ಸಂತೋಷಕ್ಕಾಗಿ ಒಬ್ಬ ಮಗ ಕೇವಲ ರಾಜಪಟ್ಟವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿದ್ದು ಮಾತ್ರ ಅಲ್ಲದೆ, ಜೀವನಪೂರ್ತಿ ಮದುವೆಯಾಗದೆ ಇರುವ ಕಠಿಣ ಪ್ರತಿಜ್ಞೆಯನ್ನೂ ಕೈಗೊಂಡಿದ್ದನು. ಇದೇ ಕಠಿಣ ಸಂಕಲ್ಪದಿಂದ ದೇವವ್ರತನು ಭೀಷ್ಮ ಎಂಬ ಹೆಸರನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡನು. ಹಾಗಾದರೆ ಮಹಾಭಾರತದ ಈ ರೋಚಕ ಕಥೆ ಏನು? ಭೀಷ್ಮ ಪಿತಾಮಹನಿಗೆ ಇಚ್ಛಾಮರಣದ ವರ ಸಿಕ್ಕಿದ್ದು ಹೇಗೆ? ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳೋಣ.
ತಂದೆಯ ಮೇಲಿನ ಪ್ರೀತಿಗಾಗಿ ದೇವವ್ರತ ಕೈಗೊಂಡಿದ್ದ ದೊಡ್ಡ ನಿರ್ಧಾರ
ಪೌರಾಣಿಕ ಕಥೆಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಭೀಷ್ಮ ಪಿತಾಮಹನ ಬಾಲ್ಯದ ಹೆಸರು ದೇವವ್ರತ. ಅವರು ಹಸ್ತಿನಾಪುರದ ರಾಜ ಶಂತನು ಮತ್ತು ಗಂಗಾದೇವಿಯ ಪುತ್ರರಾಗಿದ್ದರು. ದೇವವ್ರತ ಬಾಲ್ಯದಿಂದಲೇ ಶಸ್ತ್ರವಿದ್ಯೆ, ವೇದಗಳು ಮತ್ತು ರಾಜಕೀಯದಲ್ಲಿ ಅಪಾರ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರು. ರಾಜ ಶಂತನು ತಮ್ಮ ಮಗನನ್ನೇ ಹಸ್ತಿನಾಪುರದ ಮುಂದಿನ ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರಿಯನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಲು ಬಯಸಿದ್ದರು.
ಒಂದು ದಿನ ರಾಜ ಶಂತನು ಅವರಿಗೆ ಸತ್ಯವತಿ ಎಂಬ ಸುಂದರ ಯುವತಿಯ ಪರಿಚಯವಾಯಿತು. ಆಕೆಯನ್ನು ವಿವಾಹವಾಗಲು ಅವರು ಬಯಸಿದರು. ಆದರೆ ಸತ್ಯವತಿಯ ತಂದೆ ಒಂದು ಷರತ್ತನ್ನು ಮುಂದಿಟ್ಟರು. ಅದೇನೆಂದರೆ, ಸತ್ಯವತಿಯ ಮಗನೇ ಮುಂದೆ ಹಸ್ತಿನಾಪುರದ ರಾಜನಾಗಬೇಕು ಎಂಬುದಾಗಿತ್ತು.
ರಾಜ ಸಿಂಹಾಸನದ ಮೇಲಿನ ಹಕ್ಕನ್ನೇ ಬಿಟ್ಟುಕೊಟ್ಟ ದೇವವ್ರತ!
ರಾಜ ಶಂತನು ಆಗಲೇ ದೇವವ್ರತನನ್ನು ಯುವರಾಜನನ್ನಾಗಿ ಘೋಷಿಸಿದ್ದರು. ಹೀಗಾಗಿ ಸತ್ಯವತಿಯ ತಂದೆ ವಿಧಿಸಿದ ಷರತ್ತನ್ನು ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳಲು ಅವರಿಗೆ ಸಾಧ್ಯವಾಗಲಿಲ್ಲ. ಇದರಿಂದ ಅವರು ದುಃಖಿತರಾದರು. ತಂದೆಯ ಈ ಸಂಕಟವನ್ನು ಅರಿತ ದೇವವ್ರತ, ಅವರ ಸಂತೋಷಕ್ಕಾಗಿ ದೊಡ್ಡ ತ್ಯಾಗ ಮಾಡಲು ನಿರ್ಧರಿಸಿದರು. ನೇರವಾಗಿ ಸತ್ಯವತಿಯ ತಂದೆಯ ಬಳಿಗೆ ತೆರಳಿ, ಹಸ್ತಿನಾಪುರದ ರಾಜಸಿಂಹಾಸನದ ಮೇಲಿನ ತಮ್ಮ ಹಕ್ಕನ್ನು ತ್ಯಜಿಸುವುದಾಗಿ ಘೋಷಿಸಿದರು. ಆದರೆ ಇದರಿಂದಲೂ ಸತ್ಯವತಿಯ ತಂದೆಗೆ ಸಂಪೂರ್ಣ ತೃಪ್ತಿಯಾಗಲಿಲ್ಲ. ಭವಿಷ್ಯದಲ್ಲಿ ದೇವವ್ರತನ ಮಕ್ಕಳು ರಾಜಸಿಂಹಾಸನದ ಮೇಲೆ ಹಕ್ಕು ಸಾಧಿಸಬಹುದು ಎಂಬ ಆತಂಕ ಅವರಲ್ಲಿತ್ತು.
ಒಂದು ಪ್ರತಿಜ್ಞೆಯಿಂದ ದೇವವ್ರತನಿಗೆ ಭೀಷ್ಮ ಎಂಬ ಹೆಸರು ಬಂದಿದ್ದು ಹೇಗೆ?
ತಂದೆಯ ಮೇಲಿನ ಪ್ರೀತಿಗಾಗಿ ದೇವವ್ರತ ಇಂತಹ ಕಠಿಣ ಪ್ರತಿಜ್ಞೆಯನ್ನು ಕೈಗೊಂಡರು. ಅದೇನೆಂದರೆ, ತಾವು ಜೀವನಪೂರ್ತಿ ಬ್ರಹ್ಮಚರ್ಯವನ್ನು ಪಾಲಿಸುವುದಾಗಿ ಮತ್ತು ಎಂದಿಗೂ ವಿವಾಹವಾಗುವುದಿಲ್ಲವೆಂದು ಸಂಕಲ್ಪ ಮಾಡಿದರು. ದೇವವ್ರತನ ಈ ಭಯಾನಕ ಪ್ರತಿಜ್ಞೆಯನ್ನು ಕೇಳಿ ಎಲ್ಲರೂ ಅಚ್ಚರಿಗೊಂಡರು. ಅವರ ಈ ಮಹಾನ್ ತ್ಯಾಗವನ್ನು ಕಂಡು ದೇವತೆಗಳೂ ಮೆಚ್ಚುಗೆ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದರು. ಅಂದಿನಿಂದ ದೇವವ್ರತರಿಗೆ 'ಭೀಷ್ಮ' ಎಂಬ ಹೆಸರು ಬಂದಿತು.
ತಮ್ಮ ಮಗ ಮಾಡಿದ ಈ ಮಹಾನ್ ತ್ಯಾಗದ ವಿಷಯ ತಿಳಿದ ರಾಜ ಶಂತನು ಭಾವುಕರಾದರು. ಮಗನ ತ್ಯಾಗ ಮತ್ತು ಪಿತೃಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಸಂತೋಷಗೊಂಡ ಅವರು ದೇವವ್ರತನಿಗೆ ಒಂದು ವಿಶೇಷ ವರವನ್ನು ನೀಡಿದರು. ಅದೇನೆಂದರೆ, ದೇವವ್ರತನ ಮರಣವು ಅವರ ಸ್ವಂತ ಇಚ್ಛೆಗೆ ಒಳಪಟ್ಟಿರುತ್ತದೆ. ಅಂದರೆ, ಅವರು ಬಯಸುವವರೆಗೂ ಜೀವಂತವಾಗಿರಬಹುದು ಮತ್ತು ತಮಗೆ ಇಷ್ಟವಾದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಪ್ರಾಣತ್ಯಾಗ ಮಾಡಬಹುದು. ಈ ವರವನ್ನೇ ಇಚ್ಛಾಮರಣ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಮಹಾಭಾರತದ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಇಚ್ಛಾಮರಣದ ವರವನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡ ಭೀಷ್ಮ!
ಮಹಾಭಾರತದ ಕುರುಕ್ಷೇತ್ರ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಭೀಷ್ಮ ಪಿತಾಮಹ ಕೌರವರ ಪರವಾಗಿ ಸೇನಾಪತಿಯಾಗಿ ಹೋರಾಡಿದ್ದರು. ಯುದ್ಧದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಅರ್ಜುನನ ಬಾಣಗಳಿಂದ ಗಾಯಗೊಂಡ ಅವರು ಬಾಣಗಳ ಶಯ್ಯೆಯ ಮೇಲೆ ಮಲಗಿದರು. ಆದರೆ ಇಚ್ಛಾಮರಣದ ವರ ಹೊಂದಿದ್ದ ಕಾರಣ ಅವರು ತಕ್ಷಣವೇ ಪ್ರಾಣತ್ಯಾಗ ಮಾಡಲಿಲ್ಲ. ಸೂರ್ಯನು ಉತ್ತರಾಯಣಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶಿಸುವವರೆಗೂ ಕಾಯಲು ನಿರ್ಧರಿಸಿದರು. ನಂತರ ಉತ್ತರಾಯಣ ಕಾಲ ಬಂದಾಗ ತಮ್ಮ ಪ್ರಾಣವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿದರು.















