ಗ್ರೇಟರ್ ಬೆಂಗಳೂರು ಪ್ರಾಧಿಕಾರವು ಸಂಚಾರ ದಟ್ಟಣೆ ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಲು ಹೆಬ್ಬಾಳ ಕೆರೆ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿ 12 ಮೀಟರ್ ಅಗಲದ ಹೊಸ ರಸ್ತೆ ನಿರ್ಮಿಸಲು ಕರಡು ಯೋಜನೆ ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿದೆ. ಆದರೆ, ಈ ಯೋಜನೆಯಿಂದ ಕೆರೆಯ ಜೀವವೈವಿಧ್ಯ ಮತ್ತು ರಾಜಕಾಲುವೆಗಳ ಮೇಲೆ ನಕಾರಾತ್ಮಕ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುವ ಆತಂಕ ಎದುರಾಗಿದೆ.

ಬೆಂಗಳೂರು (ಅ.26): ಸಿಲಿಕಾನ್ ಸಿಟಿ ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ಸುಗಮ ಸಂಚಾರ ಹಾಗೂ ರಸ್ತೆ ಸಂಪರ್ಕ ಜಾಲವನ್ನು ಸುಧಾರಿಸುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ 'ಗ್ರೇಟರ್ ಬೆಂಗಳೂರು ಪ್ರಾಧಿಕಾರ' (GBA) ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿರುವ ಕರಡು ಸಂಚಾರ ಜಾಲ ಯೋಜನೆಯಲ್ಲಿ (Draft Circulation Network Plan) ಪ್ರಸಿದ್ಧ 'ಹೆಬ್ಬಾಳ ಕೆರೆ'ಯ (Hebbal Lake) ಪಕ್ಕದಲ್ಲೇ 12 ಮೀಟರ್ ಅಗಲದ ಹೊಸ ರಸ್ತೆಯನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲು ಪ್ರಸ್ತಾವನೆ ಸಲ್ಲಿಸಲಾಗಿದೆ. ಆದರೆ, ಈ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ ವಿಸ್ತರಣಾ ಯೋಜನೆಯು ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಜೀವಂತ ಕೆರೆಗಳು, ರಾಜಕಾಲುವೆಗಳು (Stormwater Drains) ಹಾಗೂ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಪರಿಸರ ವಲಯಗಳ ಮೇಲೆ ತೀವ್ರ ನಕಾರಾತ್ಮಕ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರಬಹುದು ಎನ್ನುವ ಆತಂಕ ಸಾರ್ವಜನಿಕರಲ್ಲಿ ಮತ್ತೆ ಎದುರಾಗಿದೆ.

ಈ ಪ್ರಸ್ತಾವಿತ ರಸ್ತೆಯು ಥಣಿಸಂದ್ರವನ್ನು ಹೆಬ್ಬಾಳದೊಂದಿಗೆ ನೇರವಾಗಿ ಸಂಪರ್ಕಿಸಲಿದ್ದು, ಉತ್ತರ ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಪ್ರಮುಖ ವಸತಿ ಪ್ರದೇಶಗಳಾದ ಕೊಡಿಗೇಹಳ್ಳಿ ಹಾಗೂ ವಿದ್ಯಾರಣ್ಯಪುರದ ನಿವಾಸಿಗಳ ಸಂಚಾರಕ್ಕೆ ಭಾರಿ ಅನುಕೂಲವಾಗುವ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಿದೆ. ಆದರೆ, ಕೆರೆ ಹಾಗೂ ಅದರ ನೀರು ಹರಿಯುವ ಚರಂಡಿ ಜಾಲದ ಪಕ್ಕದಲ್ಲೇ ರಸ್ತೆ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ನಿಗದಿಪಡಿಸಿರುವುದು ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಪರಿಸರದ ಮೇಲೆ ಯಾವ ರೀತಿಯ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರಬಹುದು ಎನ್ನುವ ಗಂಭೀರ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ಹುಟ್ಟುಹಾಕಿದೆ.

ವ್ಯಾಪಕ ರಸ್ತೆ ಸಂಪರ್ಕ ಯೋಜನೆಯ ಭಾಗವಾದ ಪ್ರಸ್ತಾವನೆ

ಜಿಬಿಎ ಮತ್ತು ನಗರದ ಇತರ ಯೋಜನಾ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಜಂಟಿಯಾಗಿ ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿರುವ ಈ ಕರಡು ಸಂಚಾರ ಯೋಜನೆಯು ಬೆಂಗಳೂರಿನಾದ್ಯಂತ ಹಲವು ಹೊಸ ರಸ್ತೆ ಸಂಪರ್ಕಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಿದೆ. ವಿಚಿತ್ರವೆಂದರೆ, ಇದರಲ್ಲಿ ಹಲವು ಪ್ರಸ್ತಾವಿತ ರಸ್ತೆಗಳ ಮಾರ್ಗಗಳು (Alignments) ಕೆರೆಗಳ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿ, ಕೆರೆಗಳ ಬಫರ್ ಝೋನ್ (Buffer Zone) ಹಾಗೂ ರಾಜಕಾಲುವೆಗಳ ಪಕ್ಕದಲ್ಲೇ ಹಾದುಹೋಗುವಂತೆ ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ.

ತ್ವರಿತವಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿರುವ ನಗರದ ವಿವಿಧ ಭಾಗಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ವಸತಿ ಬಡಾವಣೆಗಳನ್ನು ಮುಖ್ಯ ರಸ್ತೆಗಳಿಗೆ ಜೋಡಿಸಿ, ಸಂಚಾರ ದಟ್ಟಣೆಯನ್ನು (Traffic Congestion) ಸುಗಮಗೊಳಿಸುವುದು ಪ್ರಾಧಿಕಾರದ ಮೂಲ ಉದ್ದೇಶವಾಗಿದೆ. ಹೆಬ್ಬಾಳ ಕೆರೆ ಬಳಿಯ 12 ಮೀಟರ್ ಅಗಲದ ರಸ್ತೆಯು ಈ ಯೋಜನೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಭಾಗವಾಗಿದೆ. ಪ್ರಸ್ತುತ ಈ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಸಾರ್ವಜನಿಕರ ಆಕ್ಷೇಪಣೆಗಳು ಹಾಗೂ ಸಲಹೆ-ಸೂಚನೆಗಳಿಗಾಗಿ ಮುಕ್ತಗೊಳಿಸಲಾಗಿದ್ದು, ಸಾರ್ವಜನಿಕರು ಮತ್ತು ಪರಿಸರ ಪ್ರೇಮಿಗಳು ತಮ್ಮ ಆತಂಕಗಳನ್ನು ದಾಖಲಿಸಲು ಅವಕಾಶ ನೀಡಲಾಗಿದೆ. ನಗರದ ಹೊಸ ಯೋಜನಾ ಚೌಕಟ್ಟನ್ನು ಅಂತಿಮಗೊಳಿಸುವಾಗ ಈ ಸಂಚಾರ ಜಾಲದ ಪ್ರಸ್ತಾವನೆಗಳನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸಾರ್ವಜನಿಕರಿಂದ ಬರುವ ಆಕ್ಷೇಪಣೆಗಳನ್ನು ಮರುಪರಿಶೀಲಿಸಿದ ನಂತರವೇ ಈ ರಸ್ತೆಯ ಅಂತಿಮ ಮಾರ್ಗ ಮತ್ತು ಅನುಷ್ಠಾನ ನಿರ್ಧಾರವಾಗಲಿದೆ.

ಹೆಬ್ಬಾಳ ಕೆರೆಯ ಪರಿಸರ ಮತ್ತು ಜೀವವೈವಿಧ್ಯದ ಕಳವಳ

ಉತ್ತರ ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಮುಖ ಜಲಮೂಲಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿರುವ ಹೆಬ್ಬಾಳ ಕೆರೆಯು ಸ್ಥಳೀಯ ಜೀವವೈವಿಧ್ಯತೆಗೆ ಬೆನ್ನೆಲುಬಾಗಿದೆ ಹಾಗೂ ಮಳೆನೀರು ನಿರ್ವಹಣೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸುತ್ತಿದೆ. ಕೆರೆಯ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಭೂಮಿ ಮತ್ತು ನೀರು ಹರಿಯುವ ಕಾಲುವೆಗಳು ಇಡೀ ನಗರದ ಪ್ರಕೃತಿ ನೀರು ಹರಿಯುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಭಾಗವಾಗಿವೆ.

ಇದೀಗ ರಸ್ತೆಯು ಕೆರೆಗೆ ತೀರಾ ಹತ್ತಿರದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಾಣವಾಗುವುದರಿಂದ ಕೆರೆಯ ಏರಿ (Lake Bund), ಕೆರೆಯ ಸುತ್ತಲಿನ ಹಸಿರು ಹೊದಿಕೆ ಹಾಗೂ ಸಮೀಪದ ರಾಜಕಾಲುವೆ ಜಾಲದ ಮೇಲೆ ಕೆಟ್ಟ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರಬಹುದು ಎಂದು ಆತಂಕ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ. ಈ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ನಿರ್ಮಾಣ ಕಾರ್ಯ ಕೈಗೊಳ್ಳುವ ಮುನ್ನ ನೈಸರ್ಗಿಕ ನೀರು ಹರಿಯುವಿಕೆಗೆ ಅಡ್ಡಿಯಾಗದಂತೆ ಸೂಕ್ತ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ ಮಾಡುವುದು ಅತ್ಯಗತ್ಯ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಮುಂಗಾರು ಮಳೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ (Monsoon) ಕೆರೆಗಳು, ರಾಜಕಾಲುವೆಗಳು ಮತ್ತು ತಗ್ಗು ಪ್ರದೇಶಗಳು ಮಳೆನೀರನ್ನು ಹಿಡಿದಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳುವಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸುತ್ತವೆ. ರಸ್ತೆ ನಿರ್ಮಾಣದ ವೇಳೆ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಭೂದೃಶ್ಯದಲ್ಲಿ ಬದಲಾವಣೆಯಾದರೆ, ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ನೀರು ಹರಿಯುವ ಹಾದಿ ತಪ್ಪಿ ಪ್ರವಾಹ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ನಿರ್ಮಾಣವಾಗಬಹುದು ಎನ್ನುವುದು ತಜ್ಞರ ಎಚ್ಚರಿಕೆಯಾಗಿದೆ.

ಇದು ಕೇವಲ ಒಂದು ರಸ್ತೆಯ ವಿಚಾರವಲ್ಲದೆ, ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಒಟ್ಟಾರೆ ನಗರಾಭಿವೃದ್ಧಿ ಮತ್ತು ಪರಿಸರ ಸಂರಕ್ಷಣೆಯ ನಡುವಿನ ಸುದೀರ್ಘ ಚರ್ಚೆಯನ್ನು ಮತ್ತೆ ಮುನ್ನೆಲೆಗೆ ತಂದಿದೆ. ರಸ್ತೆಗಳು ನಗರದ ಸಂಪರ್ಕವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿದರೂ, ಜಲಮೂಲಗಳ ಬಳಿ ನಿರ್ಮಿಸುವ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯಗಳು ಪರಿಸರದ ಸಮತೋಲನ ಹಾಗೂ ಪ್ರವಾಹ ತಡೆ ಕಾಯ್ದೆಗಳಿಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿರಬೇಕಾದುದು ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿದೆ.

ಸಾರ್ವಜನಿಕರ ಆಕ್ಷೇಪಣೆಗಳ ಪಾತ್ರ ಅತ್ಯಂತ ನಿರ್ಣಾಯಕ

ಜಿಬಿಎ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿರುವ ಕರಡು ಸಂಚಾರ ಯೋಜನೆಯು ಸಾರ್ವಜನಿಕರಿಗೆ ಪ್ರಸ್ತಾವಿತ ರಸ್ತೆಗಳ ಮಾರ್ಗಗಳನ್ನು ಕೂಲಂಕಷವಾಗಿ ಪರಿಶೀಲಿಸಿ ತಮ್ಮ ದೂರು ಅಥವಾ ಸಲಹೆಗಳನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸಲು ಉತ್ತಮ ಅವಕಾಶ ನೀಡಿದೆ. ಹೆಬ್ಬಾಳ ಕೆರೆಯ ಪ್ರಸ್ತಾವನೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಕಾಳಜಿ ಹೊಂದಿರುವ ನಿವಾಸಿಗಳು ಮತ್ತು ಪರಿಸರ ಸಂಘಟನೆಗಳು ಯೋಜನಾ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಿ, ರಸ್ತೆಯ ಸ್ಥಳ, ಕೆರೆಗೆ ಇರುವ ಸಾಮೀಪ್ಯ ಹಾಗೂ ರಾಜಕಾಲುವೆಗಳ ಮೇಲಾಗುವ ಪರಿಣಾಮಗಳ ಕುರಿತು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಆಕ್ಷೇಪಣೆಗಳನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸಬಹುದಾಗಿದೆ.

ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಅಂತಿಮಗೊಳಿಸುವ ಮುನ್ನ ಯೋಜನಾ ಪ್ರಾಧಿಕಾರಗಳು ಈ ಎಲ್ಲಾ ಆಕ್ಷೇಪಣೆಗಳನ್ನು ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಸಾರ್ವಜನಿಕರ ತೀವ್ರ ವಿರೋಧ ವ್ಯಕ್ತವಾದರೆ ರಸ್ತೆಯ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಬದಲಾವಣೆ ಮಾಡುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯೂ ಇದೆ.

ಅಲ್ಲದೆ, ರಸ್ತೆಗಳ ಅಗಲ, ಗಡಿ ಗುರುತುಗಳು, ರಾಜಕಾಲುವೆಗಳ ನಕ್ಷೆ ಹಾಗೂ ಪರಿಸರ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ನಿಯಮಗಳ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ಯೋಜನಾ ನಕ್ಷೆಗಳನ್ನು (Planning Maps) ಸಾರ್ವಜನಿಕರಿಗೆ ಸುಲಭವಾಗಿ ಲಭ್ಯವಾಗುವಂತೆ ಮಾಡುವುದು ಸರ್ಕಾರದ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯಾಗಿದೆ. ಇದರಿಂದ ನಿವಾಸಿಗಳು ಯೋಜನೆಯ ಸಂಪೂರ್ಣ ಪರಿಣಾಮವನ್ನು ಅರ್ಥೈಸಿಕೊಂಡು ಸೂಕ್ತ ಆಕ್ಷೇಪಣೆಗಳನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ.

ಸಂಪರ್ಕ ಕ್ರಾಂತಿ ಮತ್ತು ಕೆರೆ ಸಂರಕ್ಷಣೆಯ ನಡುವಿನ ಸಮತೋಲನ:

ಬೆಳೆಯುತ್ತಿರುವ ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಸಾರಿಗೆ ಅಗತ್ಯಗಳಿಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಹೊಸ ರಸ್ತೆಗಳು ಮತ್ತು ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ ಯೋಜನೆಗಳು ಅಗತ್ಯ ನಿಜ. ಆದರೆ ಕೆರೆಗಳು ಹಾಗೂ ರಾಜಕಾಲುವೆಗಳ ಸುತ್ತಮುತ್ತ ರಸ್ತೆಗಳನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸುವಾಗ ಸಂಯೋಜಿತ ಯೋಜನೆಯ ಅಗತ್ಯವಿದೆ. ಸಂಪರ್ಕ ವೃದ್ಧಿಯ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ನಗರದ ನೀರು ನಿರ್ವಹಣೆ ಅಥವಾ ಪರಿಸರ ಮೌಲ್ಯಕ್ಕೆ ಯಾವುದೇ ಧಕ್ಕೆಯಾಗಬಾರದು. ಹೆಬ್ಬಾಳ ಕೆರೆಯ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ, ಅಂತಿಮ ರಸ್ತೆ ಮಾರ್ಗ ಹಾಗೂ ನಿರ್ಮಾಣದ ವೇಳೆ ಕೈಗೊಳ್ಳುವ ಪರಿಸರ ಮುನ್ನೆಚ್ಚರಿಕಾ ಕ್ರಮಗಳು ಅತ್ಯಂತ ನಿರ್ಣಾಯಕವಾಗಲಿವೆ. ಪ್ರಸ್ತುತ ಈ ಪ್ರಸ್ತಾವನೆಯು ಕರಡು ಯೋಜನಾ ಹಂತದಲ್ಲಿದ್ದು, ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸಮಾಲೋಚನೆಯ ನಂತರ ಪ್ರಾಧಿಕಾರಗಳು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಅಂತಿಮ ನಿರ್ಧಾರವನ್ನು ಇಡೀ ನಗರವೇ ಕುತೂಹಲದಿಂದ ಕಾಯುತ್ತಿದೆ.