ಬೆಂಗಳೂರು ನಗರದ ಚಾಮರಾಜಪೇಟೆಯಲ್ಲಿರುವ ಈ ರಸ್ತೆ ತನ್ನ ಹೆಸರಿನ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ವಿಶೇಷ ಗಮನ ಸೆಳೆಯುತ್ತಿದೆ. ಅಷ್ಟಕ್ಕೂ ಒಂದೇ ರಸ್ತೆಗೆ ಎರಡು ಹೆಸರುಗಳು ಏಕೆ? ಇದರ ಹಿಂದೆ ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಇತಿಹಾಸದ ಕುತೂಹಲಕಾರಿ ಕಥೆಯಿದೆ.

ಬೆಂಗಳೂರು ನಗರದ ಚಾಮರಾಜಪೇಟೆಯಲ್ಲಿರುವ ಅಲೂರು ವೆಂಕಟರಾವ್ ರಸ್ತೆ ತನ್ನ ಹೆಸರಿನ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ವಿಶೇಷ ಗಮನ ಸೆಳೆಯುತ್ತಿದೆ. ಸರ್ಕಾರಿ ನಾಮಫಲಕದಲ್ಲಿ ಅಲೂರು ವೆಂಕಟರಾವ್ ರಸ್ತೆ ಎಂದಿದ್ದರೆ, ಹಲವು ಅಂಗಡಿ ಮತ್ತು ವಾಣಿಜ್ಯ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ವಿಳಾಸದಲ್ಲಿ ಇಂದಿಗೂ ಆಲ್ಬರ್ಟ್ ವಿಕ್ಟರ್ ರಸ್ತೆ ಅಥವಾ ಎ.ವಿ. ರಸ್ತೆ ಎಂದೇ ನಮೂದಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅಷ್ಟಕ್ಕೂ ಒಂದೇ ರಸ್ತೆಗೆ ಎರಡು ಹೆಸರುಗಳು ಏಕೆ? ಇದರ ಹಿಂದೆ ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಇತಿಹಾಸದ ಕುತೂಹಲಕಾರಿ ಕಥೆಯಿದೆ.

ಒಂದೇ ರಸ್ತೆಯಲ್ಲಿ ಎರಡು ನಾಮಫಲಕಗಳು

ಚಾಮರಾಜಪೇಟೆಯ ಈ ರಸ್ತೆಯಲ್ಲಿ ಬಿಬಿಎಂಪಿ (ಈಗಿನ ಜಿಬಿಎ) ಅಳವಡಿಸಿರುವ ಸ್ಟೀಲ್ ಫಲಕದ ಜೊತೆಗೆ ಕನ್ನಡ ಪರ ಸಂಘಟನೆಯೊಂದು ಸ್ಥಾಪಿಸಿರುವ ಹಳದಿ ಬಣ್ಣದ ಕಾಂಕ್ರೀಟ್ ಫಲಕವೂ ಕಾಣಿಸುತ್ತದೆ. ಎರಡರಲ್ಲೂ ಅಲೂರು ವೆಂಕಟರಾವ್ ರಸ್ತೆ ಎಂದೇ ಬರೆಯಲಾಗಿದೆ. ಆದರೆ ಹಲವು ಅಂಗಡಿಗಳು, ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳು ಮತ್ತು ವಾಣಿಜ್ಯ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ತಮ್ಮ ವಿಳಾಸದಲ್ಲಿ ಎ.ವಿ. ರಸ್ತೆ ಎಂದೇ ಬಳಸುತ್ತಿವೆ.

ಆಲ್ಬರ್ಟ್ ವಿಕ್ಟರ್ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಆರಂಭವಾದ ರಸ್ತೆ

ಈ ರಸ್ತೆಯ ಇತಿಹಾಸ 1889ಕ್ಕೆ ಹೋಗುತ್ತದೆ. ಬ್ರಿಟನ್‌ನ ರಾಣಿ ವಿಕ್ಟೋರಿಯಾ ಅವರ ಮೊಮ್ಮಗ ಪ್ರಿನ್ಸ್ ಆಲ್ಬರ್ಟ್ ವಿಕ್ಟರ್ ಏಳು ತಿಂಗಳ ಭಾರತ ಪ್ರವಾಸದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಬೆಂಗಳೂರಿಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಿದ್ದರು. ನವೆಂಬರ್ 30ರಂದು ಲಾಲ್‌ಬಾಗ್‌ನ ಗಾಜಿನ ಮನೆಯ ಶಂಕುಸ್ಥಾಪನೆ ನೆರವೇರಿಸಿದ್ದರು. ರಾಜಮನೆತನದವರ ಭೇಟಿಯ ನೆನಪಿಗಾಗಿ ರಸ್ತೆಗೆ ಆಲ್ಬರ್ಟ್ ವಿಕ್ಟರ್ ರಸ್ತೆ ಎಂದು ಹೆಸರಿಡಲಾಯಿತು.

1892ರಲ್ಲಿ ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಮೊದಲ ವಿಸ್ತರಣೆಯಾಗಿ ಚಾಮರಾಜಪೇಟೆ ಸ್ಥಾಪನೆಯಾಗಿತ್ತು. ಈ ರಸ್ತೆ ಕಾಳಾಸಿಪಾಳ್ಯದಿಂದ ಮೈಸೂರು ರಸ್ತೆಯನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸುವ ಪ್ರಮುಖ ರಸ್ತೆಯಾಗಿದೆ.

ಅಲೂರು ವೆಂಕಟರಾವ್ ಹೆಸರು ಬಂದಿದ್ದು ಹೇಗೆ?

ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯಾನಂತರ ವಸಾಹತುಶಾಹಿ ಕಾಲದ ಹಲವು ರಸ್ತೆ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ಬದಲಿಸಿ ಸ್ಥಳೀಯ ನಾಯಕರ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ಇಡಲಾಯಿತು. ಅದರಂತೆ ಆಲ್ಬರ್ಟ್ ವಿಕ್ಟರ್ ರಸ್ತೆಗೆ ಅಲೂರು ವೆಂಕಟರಾವ್ ರಸ್ತೆ ಎಂದು ಮರುನಾಮಕರಣ ಮಾಡಲಾಯಿತು. 1978ರಲ್ಲಿ ಈ ಹೆಸರು ಗೆಜೆಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾಗಿತ್ತು ಎನ್ನಲಾಗಿದೆ.

ಕರ್ನಾಟಕ ಏಕೀಕರಣ ಚಳವಳಿಯ ಪ್ರಮುಖ ನಾಯಕರಾಗಿದ್ದ ಅಲೂರು ವೆಂಕಟರಾವ್ ಅವರನ್ನು ಕರ್ನಾಟಕ ಏಕೀಕರಣದ ಪಿತಾಮಹ ಎಂದು ಗೌರವಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅವರು 'ಕರ್ನಾಟಕ ಗತವೈಭವ', 'ಕರ್ನಾಟಕತ್ವದ ಸೂತ್ರಗಳು' ಕೃತಿಗಳನ್ನು ಬರೆದಿದ್ದು, 'ಜಯ ಕರ್ನಾಟಕ' ಪತ್ರಿಕೆಯನ್ನೂ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ್ದರು.

ಎ.ವಿ. ರಸ್ತೆ ಹೆಸರು ಮಾತ್ರ ಬದಲಾಗಲಿಲ್ಲ

ಹೆಸರು ಬದಲಾದರೂ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳು ತಮ್ಮ ಅಂಗಡಿಗಳ ನಾಮಫಲಕಗಳನ್ನು ಬದಲಿಸಲಿಲ್ಲ. ಇದಕ್ಕೆ ಕಾರಣವೂ ಆಸಕ್ತಿದಾಯಕವಾಗಿದೆ. ಆಲ್ಬರ್ಟ್ ವಿಕ್ಟರ್ ರಸ್ತೆಯ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತ ರೂಪ ಎ.ವಿ. ರಸ್ತೆ ಆಗಿತ್ತು. ಅಲೂರು ವೆಂಕಟರಾವ್ ಹೆಸರಿಗೂ ಇದೇ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತ ರೂಪ ಹೊಂದಿಕೆಯಾಗುತ್ತಿದ್ದರಿಂದ ಹೊಸ ಫಲಕಗಳನ್ನು ಮಾಡಿಸುವ ಖರ್ಚು ಉಳಿಸಲು ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳು ಅದನ್ನೇ ಮುಂದುವರಿಸಿದರು.

ಟಿಪ್ಪು ಸುಲ್ತಾನ್ ಹೆಸರಿಡುವ ಪ್ರಯತ್ನವೂ ನಡೆದಿತ್ತು

2015-17ರ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಬಿಜೆಪಿ ನೇತೃತ್ವದ ಬಿಬಿಎಂಪಿ ಕೌನ್ಸಿಲ್ ಈ ರಸ್ತೆಗೆ ಟಿಪ್ಪು ಸುಲ್ತಾನ್ ಹೆಸರಿಡುವ ನಿರ್ಣಯ ಕೈಗೊಂಡಿತ್ತು. ಆದರೆ ವಿರೋಧ ವ್ಯಕ್ತವಾದ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಸ್ತಾವನೆಯಿಂದ ಹಿಂದೆ ಸರಿಯಲಾಯಿತು. ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ರಸ್ತೆಗೆ ಅಲೂರು ವೆಂಕಟರಾವ್ ಹೆಸರು ಯಾವಾಗ ಇಡಲಾಯಿತು ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಬಿಬಿಎಂಪಿ ಮತ್ತು ಅಂಚೆ ಇಲಾಖೆಯಲ್ಲೂ ಸ್ಪಷ್ಟ ದಾಖಲೆಗಳಿಲ್ಲದಿರುವುದು ಬೆಳಕಿಗೆ ಬಂದಿತ್ತು.

ಹೀಗೆ ಆಲ್ಬರ್ಟ್ ವಿಕ್ಟರ್ ರಸ್ತೆಯಾಗಿ ಆರಂಭವಾಗಿ ಅಲೂರು ವೆಂಕಟರಾವ್ ರಸ್ತೆಯಾದ ಈ ಮಾರ್ಗ ಇಂದಿಗೂ ತನ್ನ ಎರಡು ಹೆಸರುಗಳ ಮೂಲಕ ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ನೆನಪಿಸುತ್ತಿದೆ.