ನವೀಕರಿಸಬಹುದಾದ ಇಂಧನದಲ್ಲಿ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಸಣ್ಣ ಜಲವಿದ್ಯುತ್ ಯೋಜನೆಗಳ ಸ್ಥಾಪನೆಯಲ್ಲಿ ಕರ್ನಾಟಕ ದೇಶದಲ್ಲೇ ಮೊದಲ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದ್ದರೂ, ನೂರಾರು ಯೋಜನೆಗಳು ರದ್ದಾಗಿವೆ. ಖಾಸಗಿ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಗೆ ಹಂಚಿಕೆಯಾಗಿದ್ದ ಈ ಯೋಜನೆಗಳು, ಶಾಸನಬದ್ಧ ಅನುಮತಿ ಪಡೆಯಲು ವಿಫಲವಾದ ಕಾರಣ ಮತ್ತು ರಾಜಕೀಯ ನಂಟಿನ ಆರೋಪಗಳ ನಡುವೆ ಕಾಗದದ ಮೇಲಷ್ಟೇ ಉಳಿದು, ಸರ್ಕಾರದ ಕ್ರಮಕ್ಕೆ ಗುರಿಯಾಗಿವೆ.
ಬೆಂಗಳೂರು: ನವೀಕರಿಸಬಹುದಾದ ಇಂಧನ ವಲಯದಲ್ಲಿ, ಅದರಲ್ಲೂ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಸಣ್ಣ ಜಲವಿದ್ಯುತ್ ಯೋಜನೆಗಳ (Small Hydro Power - SHP) ಸ್ಥಾಪನೆಯಲ್ಲಿ ಕರ್ನಾಟಕವು ದೇಶದಲ್ಲೇ ಅಗ್ರಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದೆ. ಆದರೆ, ಈ ಹೆಮ್ಮೆಯ ಸಾಧನೆಯ ಹಿಂದೊಂದು ಕಹಿ ಸತ್ಯವೂ ಅಡಗಿದೆ. ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ನೂರಾರು ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ಖಾಸಗಿ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಗೆ ಹಂಚಿಕೆ ಮಾಡಲಾಗಿದ್ದರೂ, ಅವುಗಳನ್ನು ಕಾರ್ಯಾರಂಭ (Commission) ಮಾಡಲು ವಿಫಲವಾದ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಸರ್ಕಾರವು ಆ ಹಂಚಿಕೆಗಳನ್ನು ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ರದ್ದುಗೊಳಿಸಿದೆ.
ಕಹಿ ವಾಸ್ತವ, ಅಂಕಿ-ಅಂಶಗಳ ದರ್ಶನ
ಕರ್ನಾಟಕ ನವೀಕರಿಸಬಹುದಾದ ಇಂಧನ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಮಂಡಳಿ (KREDL) ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿರುವ ಇತ್ತೀಚಿನ ಮಾಹಿತಿಯ ಪ್ರಕಾರ, ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ 1 ರಿಂದ 25 ಮೆಗಾವ್ಯಾಟ್ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟು 2,045 ಮೆಗಾವ್ಯಾಟ್ ವಿದ್ಯುತ್ ಉತ್ಪಾದಿಸಲು 519 ಸಣ್ಣ ಜಲವಿದ್ಯುತ್ ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ಹಂಚಿಕೆ ಮಾಡಲಾಗಿತ್ತು. ಆದರೆ, ಇವುಗಳ ಪೈಕಿ 386 ಯೋಜನೆಗಳು ಎಂದಿಗೂ ಅನುಷ್ಠಾನಕ್ಕೆ ಬರಲೇ ಇಲ್ಲ. ಈ ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ 2009-10 ಮತ್ತು 2014-15 ರ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ, ಸರ್ಕಾರ ಸಣ್ಣ ಜಲವಿದ್ಯುತ್ ಸ್ಥಾವರಗಳಿಗೆ ವಿಶೇಷ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹ ನೀಡುತ್ತಿದ್ದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಹಂಚಿಕೆ ಮಾಡಲಾಗಿತ್ತು.
ಕೆಆರ್ಇಡಿಎಲ್ನ ಸಮಗ್ರ ದತ್ತಾಂಶಗಳ ಸತ್ಯ
ಒಟ್ಟು ಯೋಜಿತ ಗುರಿ: 519 ಯೋಜನೆಗಳ ಮೂಲಕ 3,198 ಮೆಗಾವ್ಯಾಟ್ ವಿದ್ಯುತ್ ಉತ್ಪಾದನೆ.
Related Articles
ಕಾರ್ಯಾರಂಭಗೊಂಡ ಯೋಜನೆಗಳು: ಕೇವಲ 108 ಯೋಜನೆಗಳು ಮಾತ್ರ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗಿದ್ದು, ಇವುಗಳಿಂದ 943 ಮೆಗಾವ್ಯಾಟ್ ವಿದ್ಯುತ್ ಸಿಗುತ್ತಿದೆ.
ಸ್ಥಾಪಿತ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ಸ್ಥಿತಿ: ಪ್ರಸ್ತುತ 133 ಯೋಜನೆಗಳಿಂದ ಲಭ್ಯವಿರುವ ನಿಜವಾದ ಸ್ಥಾಪಿತ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಕೇವಲ 1,284 ಮೆಗಾವ್ಯಾಟ್ ಮಾತ್ರ ಆಗಿದೆ.
ವಿಶೇಷವಾಗಿ, 2022-23ರ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ 1,123 ಮೆಗಾವ್ಯಾಟ್ ವಿದ್ಯುತ್ ಉತ್ಪಾದನೆಯ ಗುರಿಯೊಂದಿಗೆ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಅಂದರೆ 225 ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ಹಂಚಿಕೆ ಮಾಡಲಾಗಿತ್ತು. ಆದರೆ, ದುರದೃಷ್ಟವಶಾತ್ ಇವುಗಳಲ್ಲಿ 220 ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ರದ್ದುಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು. ಕೇವಲ 42 ಮೆಗಾವ್ಯಾಟ್ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ 5 ಯೋಜನೆಗಳು ಮಾತ್ರ ವಾಸ್ತವವಾಗಿ ಕಾರ್ಯರೂಪಕ್ಕೆ ಬಂದವು.
ಯೋಜನೆಗಳು ರದ್ದಾಗಲು ಕಾರಣವೇನು?
ಈ ಕುರಿತು ಮಾಹಿತಿ ನೀಡಿರುವ ಕೆಆರ್ಇಡಿಎಲ್ನ ಹಿರಿಯ ಅಧಿಕಾರಿಯೊಬ್ಬರು, "ಬಹುತೇಕ ಯೋಜನೆಗಳು ಅರಣ್ಯ ಇಲಾಖೆ ಮತ್ತು ಸ್ಥಳೀಯ ಪಂಚಾಯತ್ಗಳಿಂದ ಶಾಸನಬದ್ಧ ಅನುಮತಿಗಳನ್ನು (Clearances) ಪಡೆಯಲು ವಿಫಲವಾದ ಕಾರಣ ರದ್ದಾಗಿವೆ. 2014 ರಲ್ಲಿ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರವು ಪ್ರತಿ ಸಣ್ಣ ಜಲವಿದ್ಯುತ್ ಸ್ಥಾವರಕ್ಕೆ 5 ಕೋಟಿ ರೂ.ಗಳ ಕೇಂದ್ರ ಹಣಕಾಸು ನೆರವು (CFA) ಘೋಷಿಸಿದಾಗ ಹಲವಾರು ಖಾಸಗಿ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಉತ್ಸಾಹದಿಂದ ಮುಂದೆ ಬಂದವು. ಆದರೆ, ಬ್ಯಾಂಕ್ ಹಾಗೂ ಹಣಕಾಸು ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಂದ ಸಾಲ ಪಡೆಯಲು ಮೊದಲು ಯೋಜನೆಯನ್ನು ನಿಯೋಜಿಸಿ ಪ್ರಗತಿ ತೋರಿಸಬೇಕಿತ್ತು. ಈ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ವಿಫಲವಾದ್ದರಿಂದ ಅವರಿಗೆ ಸಹಾಯಧನವೂ ಸಿಗಲಿಲ್ಲ, ಯೋಜನೆಯೂ ಕೈಗೂಡಲಿಲ್ಲ ಎಂದು ವಿವರಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ 25 ಮೆಗಾವ್ಯಾಟ್ಗಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಇರುವ ಇಂತಹ ಸಣ್ಣ ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ಅರಣ್ಯ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಮತ್ತು ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳ ಹರಿಯುವ ತೊರೆಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆದರೆ, ಅರಣ್ಯ ತೆರವು, ಪರಿಸರ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಮಂಡಳಿ ಅನುಮತಿ, ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವನ್ಯಜೀವಿ ಮಂಡಳಿ (NBWL) ತೀರುವಳಿ ಹಾಗೂ ಪರಿಸರ ಸಾಗಿಸುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ಅಧ್ಯಯನಗಳ (Carrying Capacity Studies) ಕಠಿಣ ನಿಯಮಗಳು ಈ ಯೋಜನೆಗಳಿಗೆ ಅಡ್ಡಿಯಾಗಿ ಪರಿಣಮಿಸಿದವು. ಕಂಪನಿಗಳಿಗೆ ನೀಡಲಾಗಿದ್ದ 3 ವರ್ಷಗಳ ಗಡುವು ಹಾಗೂ ವಿಸ್ತರಿತ ಅವಧಿ ಮುಗಿದರೂ ಯಾವುದೇ ಪ್ರಗತಿ ಕಾಣದಿದ್ದಾಗ ಸರ್ಕಾರ ಹಂಚಿಕೆಗಳನ್ನು ರದ್ದುಗೊಳಿಸಿತು.
ವಿಘ್ನೇಶ್ ಶಿಶಿರ್ ಕಂಪನಿಗಳು ಮತ್ತು ರಾಜಕೀಯ ನಂಟು
ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ಪಡೆದು ಯಾವುದೇ ಪ್ರಗತಿ ತೋರದೆ ಡೀಫಾಲ್ಟ್ ಆದ ಪ್ರಮುಖ ಖಾಸಗಿ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಉದ್ಯಮಿ ಹಾಗೂ ಬಿಜೆಪಿ ಕಾರ್ಯಕರ್ತ ವಿಘ್ನೇಶ್ ಶಿಶಿರ್ ಅವರಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಸೇರಿವೆ. (ವಿಘ್ನೇಶ್ ಶಿಶಿರ್ ಅವರು ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ನಾಯಕ ರಾಹುಲ್ ಗಾಂಧಿ ಅವರ ದ್ವಿಪೌರತ್ವದ ತನಿಖೆಗೆ ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳ ಮೊರೆ ಹೋಗಿದ್ದ ವಿಚಾರದಲ್ಲಿ ಸುದ್ದಿಯಾಗಿದ್ದವರು ಮತ್ತು ಕೆಲವು ವಂಚನೆ ಪ್ರಕರಣಗಳಲ್ಲೂ ಆರೋಪಿಯಾಗಿದ್ದಾರೆ).
ಕೆಆರ್ಇಡಿಎಲ್ ದತ್ತಾಂಶದ ಪ್ರಕಾರ, ಇವರ ಕುಟುಂಬ ನಿರ್ದೇಶಕರಾಗಿರುವ ಪರ್ಪಿಕಲಾ ಪವರ್, ಪುಷ್ಪಗಿರಿ ಪವರ್, ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ ಪವರ್, ಜಿಸಿಐ ಪವರ್, ಕೊಡಗು ಪವರ್, ಏಷ್ಯಾ ಪೆಸಿಫಿಕ್ ಇಂಡಸ್ಟ್ರೀಸ್, ಕಲ್ಟ್ರಾನಿಕ್ಸ್ ಆಟೊಮೇಷನ್ ಮತ್ತು ದಾವಣಗೆರೆ ಪವರ್ ಸೇರಿದಂತೆ 9 ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಗೆ 84 ಮೆಗಾವ್ಯಾಟ್ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ 11 ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ಹಂಚಿಕೆ ಮಾಡಲಾಗಿತ್ತು. ಆದರೆ ಇವು ಕಾಗದದ ಮೇಲಷ್ಟೇ ಉಳಿದಿದ್ದರಿಂದ 2014-2018ರ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಇವುಗಳನ್ನು ರದ್ದುಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು. ಈ ಕಂಪನಿಗಳು ಕೇವಲ ಖಾಸಗಿ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಂದ ದುರುಪಯೋಗಪಡಿಸಿಕೊಂಡ ಹಣವನ್ನು ಅಕ್ರಮವಾಗಿ ವರ್ಗಾಯಿಸುವ (Money Laundering) ಜಾಲಗಳಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದವು ಎಂಬ ಗಂಭೀರ ಆರೋಪಗಳೂ ಕೇಳಿಬಂದಿದ್ದು, ಪ್ರಸ್ತುತ ಪೊಲೀಸ್ ತನಿಖೆಯ ಕೇಂದ್ರಬಿಂದುವಾಗಿವೆ.
ಇವರಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೆ, ಮತ್ತೊಂದು ಪ್ರಮುಖ ಸಂಸ್ಥೆಯಾದ 'ಭೋರುಕಾ ಪವರ್ ಕಾರ್ಪೊರೇಷನ್'ಗೆ ಹಂಚಿಕೆ ಮಾಡಲಾಗಿದ್ದ 75 ಮೆಗಾವ್ಯಾಟ್ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ 11 ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ಸಹ ಇದೇ ಕಾರಣಗಳಿಗಾಗಿ ರದ್ದುಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಹಂಚಿಕೆಗಳು ರದ್ದಾಗಿದ್ದು 2007-2008ರ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಜೆಡಿಎಸ್-ಬಿಜೆಪಿ ಸಮ್ಮಿಶ್ರ ಸರ್ಕಾರವಿದ್ದಾಗ ಎಂಬುದು ಗಮನಾರ್ಹ.
ರಾಜಕೀಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳ ಕ್ಲಸ್ಟರ್:
ಹಿಂದೆ ನಡೆದ ಮಾಧ್ಯಮ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಯೊಂದರ ಪ್ರಕಾರ, 2011-2016ರ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಹಂಚಿಕೆಯಾದ 1,718 ಮೆಗಾವ್ಯಾಟ್ನ 298 ಯೋಜನೆಗಳ ಪೈಕಿ, ಕನಿಷ್ಠ 880 ಮೆಗಾವ್ಯಾಟ್ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ಯೋಜನೆಗಳು ಕೇವಲ 14 ಪ್ರಭಾವಿ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಗುಂಪಿಗೆ ಹೋಗಿದ್ದವು. ಇವು 64 ವಿಭಿನ್ನ ಹೆಸರುಗಳೊಂದಿಗೆ, ರಾಜಕೀಯ ಸಂಪರ್ಕ ಹೊಂದಿರುವ ನಿರ್ದೇಶಕರ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದವು. ಆ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿ ಯೋಜನೆಗೆ 5 ಕೋಟಿ ರೂ. ಸಬ್ಸಿಡಿ, ಭೂಮಿಯ ಮೇಲೆ 30 ವರ್ಷಗಳ ಗುತ್ತಿಗೆ ಮತ್ತು ಯೂನಿಟ್ಗೆ 2.30 ರೂ. ದರದಲ್ಲಿ ವಿದ್ಯುತ್ ಖರೀದಿಯ ಗ್ಯಾರಂಟಿ ಇದ್ದಿದ್ದರಿಂದ ಇವುಗಳನ್ನು ಕೇವಲ ಲಾಭದಾಯಕ ವ್ಯವಹಾರವಾಗಿ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಗಿತ್ತು.
ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರದ ಹೊಸ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹ ಧನ ಮತ್ತು ಕಠಿಣ ಷರತ್ತುಗಳು
ಪಶ್ಚಿಮ ಏಷ್ಯಾದಿಂದ ಉಂಟಾಗಿರುವ ಜಾಗತಿಕ ಇಂಧನ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟಿನ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ, ಇತ್ತೀಚೆಗಷ್ಟೇ ಕೇಂದ್ರ ಸಚಿವ ಸಂಪುಟವು ಸಣ್ಣ ಜಲವಿದ್ಯುತ್ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಖಾಸಗಿ ಹೂಡಿಕೆಯನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸಲು 2,584.60 ಕೋಟಿ ರೂ.ಗಳ ಹೊಸ ಅನುದಾನವನ್ನು ಅನುಮೋದಿಸಿದೆ. ಇದರ ಮೂಲಕ ದೇಶಾದ್ಯಂತ 1,500 ಮೆಗಾವ್ಯಾಟ್ ಪರ್ಯಾಯ ವಿದ್ಯುತ್ ಉತ್ಪಾದಿಸುವ ಗುರಿ ಹೊಂದಲಾಗಿದೆ.
ಆದರೆ ಈ ಬಾರಿ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರ ಕಠಿಣ ನಿಯಮವನ್ನು ತಂದಿದೆ. ಹೊಸ ಯೋಜನೆಯಡಿ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹ ಧನ ಪಡೆಯಬೇಕಾದರೆ ಖಾಸಗಿ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿ ಮೊದಲೇ ಆಯಾ ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರಗಳೊಂದಿಗೆ ಇಂಧನ ಖರೀದಿ ಒಪ್ಪಂದವನ್ನು (PPA) ಮಾಡಿಕೊಂಡಿರಬೇಕು.
ಈಶಾನ್ಯ ರಾಜ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಗಡಿ ಜಿಲ್ಲೆಗಳು: ಪ್ರತಿ ಮೆಗಾವ್ಯಾಟ್ಗೆ 3.6 ಕೋಟಿ ರೂ. ಅಥವಾ ಒಟ್ಟು ಯೋಜನಾ ವೆಚ್ಚದ ಶೇ. 30ರಷ್ಟು (ಗರಿಷ್ಠ 30 ಕೋಟಿ ರೂ. ಮಿತಿ) ಸಹಾಯಧನ.
ಇತರ ರಾಜ್ಯಗಳು (ಕರ್ನಾಟಕ ಸೇರಿ): ಪ್ರತಿ ಮೆಗಾವ್ಯಾಟ್ಗೆ 2.4 ಕೋಟಿ ರೂ. ಅಥವಾ ಯೋಜನಾ ವೆಚ್ಚದ ಶೇ. 20ರಷ್ಟು (ಗರಿಷ್ಠ 20 ಕೋಟಿ ರೂ. ಮಿತಿ) ನೆರವು.
ಈ ಯೋಜನೆಯಡಿ ಒಟ್ಟು 15,000 ಕೋಟಿ ರೂ.ಗಳ ಖಾಸಗಿ ಹೂಡಿಕೆಯನ್ನು ನಿರೀಕ್ಷಿಸಲಾಗಿದ್ದು, ಗ್ರಾಮೀಣ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಉದ್ಯೋಗ ಸೃಷ್ಟಿ ಹಾಗೂ 'ಆತ್ಮನಿರ್ಭರ ಭಾರತ'ದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ 100% ಸ್ಥಳೀಯ ಯಂತ್ರೋಪಕರಣಗಳನ್ನು ಬಳಸುವ ಉದ್ದೇಶವನ್ನು ಹೊಂದಲಾಗಿದೆ.
ಹಿನ್ನಡೆಯ ನಡುವೆಯೂ ಭಾರತದಲ್ಲೇ ಕರ್ನಾಟಕಕ್ಕೆ ಅಗ್ರಸ್ಥಾನ!
ಇಷ್ಟೆಲ್ಲಾ ಯೋಜನೆಗಳು ರದ್ದಾಗಿದ್ದರೂ, ಭಾರತದ ಒಟ್ಟಾರೆ ಸಣ್ಣ ಜಲವಿದ್ಯುತ್ (SHP) ಉತ್ಪಾದನೆಯಲ್ಲಿ ಕರ್ನಾಟಕವೇ ಇಂದಿಗೂ ನಂಬರ್ ಒನ್ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದೆ. ಹೊಸ ಮತ್ತು ನವೀಕರಿಸಬಹುದಾದ ಇಂಧನ ಸಚಿವಾಲಯದ (MNRE) ಇತ್ತೀಚಿನ ಅಂಕಿ-ಅಂಶಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಭಾರತದ ಒಟ್ಟು 5,179.36 ಮೆಗಾವ್ಯಾಟ್ ಸಣ್ಣ ಜಲವಿದ್ಯುತ್ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದಲ್ಲಿ ಕರ್ನಾಟಕವು ಅತ್ಯಧಿಕ ಸ್ಥಾಪಿತ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದೊಂದಿಗೆ ಮೊದಲ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದೆ. ಇನ್ನುಳಿದಂತೆ 1,013.46 ಮೆಗಾವ್ಯಾಟ್ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದೊಂದಿಗೆ ಹಿಮಾಚಲ ಪ್ರದೇಶ ಎರಡನೇ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದೆ.
ಬಳಕೆಯಾಗದ ಅಪಾರ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳು: ತಜ್ಞರ ಕಳವಳ
ಭಾರತದ ಒಟ್ಟು ನವೀಕರಿಸಬಹುದಾದ ಇಂಧನ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವು (ಸೌರ, ಪವನ, ಜೈವಿಕ ಇಂಧನ ಸೇರಿದಂತೆ) 2,82,745.08 ಮೆಗಾವ್ಯಾಟ್ ತಲುಪಿದ್ದು, ಇದರಲ್ಲಿ 1,57,046.44 ಮೆಗಾವ್ಯಾಟ್ ಕೊಡುಗೆಯೊಂದಿಗೆ ಸೌರಶಕ್ತಿ ಸಿಂಹಪಾಲು ಹೊಂದಿದೆ. ಆದರೆ ಸಣ್ಣ ಜಲವಿದ್ಯುತ್ನ ಪಾಲು ಕೇವಲ ಶೇ. 2.6 ರಷ್ಟಿದೆ.
NCAER ಪ್ರಕಟಿಸಿರುವ ‘ಸಣ್ಣ ಜಲವಿದ್ಯುತ್ ಸ್ಥಾವರಗಳು: ರಾಜ್ಯ ಸಾಮರ್ಥ್ಯಕ್ಕೆ ಮಾತ್ರ ಅಗತ್ಯವಿದೆ, ನಿಧಿಗಳಲ್ಲ’ ಎಂಬ ಇತ್ತೀಚಿನ ಪ್ರಬಂಧದಲ್ಲಿ ಸಂಶೋಧಕರಾದ ಚೇತನಾ ಚೌಧರಿ ಮತ್ತು ಉಜಲಾ ಕುಮಾರಿ ಅವರು ಈ ಕೆಳಗಿನ ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದ್ದಾರೆ:
"ಭಾರತದ ಅಂದಾಜು ಸಣ್ಣ ಜಲವಿದ್ಯುತ್ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವು 7,133 ತಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟು 21,133 ಮೆಗಾವ್ಯಾಟ್ ಆಗಿದೆ. ಆದರೆ ಅದರ ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಭಾಗವನ್ನು ಮಾತ್ರ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಸಮಸ್ಯೆ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳ ಕೊರತೆಯಲ್ಲ, ಬದಲಿಗೆ ಲಭ್ಯವಿರುವ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳನ್ನು ಕಾರ್ಯಸಾಧ್ಯ ಯೋಜನೆಗಳಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸುವಲ್ಲಿನ ನಮ್ಮ ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ಅಸಮರ್ಥತೆಯಾಗಿದೆ."
ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳು ಮತ್ತು ಹಿಮಾಲಯದ ಕಡಿದಾದ ಇಳಿಜಾರುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಕರ್ನಾಟಕವು ತನ್ನ ಒಟ್ಟು ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ಕೇವಲ ಶೇ. 34 ರಷ್ಟನ್ನು ಮಾತ್ರ ಬಳಸಿಕೊಂಡಿದೆ. ಹಿಮಾಚಲ ಪ್ರದೇಶ ಶೇ. 29, ಉತ್ತರಾಖಂಡ ಶೇ. 14 ಮತ್ತು ಅರುಣಾಚಲ ಪ್ರದೇಶ ಕೇವಲ ಶೇ. 7 ರಷ್ಟು ಬಳಸಿಕೊಂಡಿವೆ. ಇದಕ್ಕೆ ವ್ಯತಿರಿಕ್ತವಾಗಿ, ಭೌಗೋಳಿಕ ಮಿತಿಗಳಿದ್ದರೂ ತೆಲಂಗಾಣ ಶೇ. 89, ಹರಿಯಾಣ ಶೇ. 68 ಮತ್ತು ಗುಜರಾತ್ ಶೇ. 56 ರಷ್ಟು ಜಲವಿದ್ಯುತ್ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುವಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿವೆ.
ಇದು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸುವುದೇನೆಂದರೆ, ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಅಥವಾ ಹಣದ ಕೊರತೆಯಿಂದ ಸಣ್ಣ ಜಲವಿದ್ಯುತ್ ಯೋಜನೆಗಳು ವಿಫಲವಾಗುತ್ತಿಲ್ಲ; ಬದಲಿಗೆ ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರಗಳ ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಾದ ಅನುಷ್ಠಾನದ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಮತ್ತು ಖಾಸಗಿ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಬದ್ಧತೆಯ ಕೊರತೆಯಿಂದಾಗಿ ಯೋಜನೆಗಳು ನೆನೆಗುದಿಗೆ ಬಿದ್ದಿವೆ. ಕರ್ನಾಟಕವು ಮುಂದಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಾದರೂ ಕಾಗದದ ಮೇಲಿನ ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ವಾಸ್ತವಕ್ಕೆ ತರಬೇಕಿದೆ.
