ಭಾರತದಲ್ಲಿ ನದಿಗಳಿಗೆ ಪೂಜನೀಯ ಸ್ಥಾನವಿದೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಒಂದು ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಎರಡು ಅಥವಾ ಮೂರು ನದಿಗಳು ಹರಿಯುವುದನ್ನು ನಾವು ನೋಡಿದ್ದೇವೆ. ಆದರೆ, ನಮ್ಮ ದೇಶದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲೇ ಬರೋಬ್ಬರಿ 97 ನದಿಗಳು ಹರಿಯುತ್ತವೆ ಎಂದರೆ ನೀವು ನಂಬುತ್ತೀರಾ? ಹೌದು, ಇದು ಸುಳ್ಳಲ್ಲ, ಪ್ರಕೃತಿಯ ಈ ಅದ್ಭುತ ಲೋಕದ ಬಗ್ಗೆ ತಿಳಿಯಲು ಮುಂದೆ ಓದಿ.
ಕೇರಳ: ಭಾರತವು ಭೌಗೋಳಿಕವಾಗಿ ವೈವಿಧ್ಯತೆಯ ನಾಡು. ಇಲ್ಲಿನ ಬೆಟ್ಟಗಳು, ಕಾಡುಗಳು ಮತ್ತು ನದಿಗಳು ಪ್ರವಾಸಿಗರನ್ನು ಸದಾ ಸೆಳೆಯುತ್ತವೆ. ನಾಗರಿಕತೆಗಳು ನದಿ ತೀರದಲ್ಲೇ ಬೆಳೆದಿವೆ ಎಂಬುದು ನಮಗೆ ಗೊತ್ತು. ಒಂದೇ ಜಿಲ್ಲೆಯ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಬರೋಬ್ಬರಿ 97 ಸಣ್ಣ ಮತ್ತು ದೊಡ್ಡ ನದಿಗಳು ಹರಿಯುವುದು ಒಂದು ಅಚ್ಚರಿಯ ಸಂಗತಿ. ಈ ನದಿಗಳ ಗಲಗಲ ಸದ್ದು, ದಟ್ಟಾರಣ್ಯದ ಹಸಿರು ಆ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಅಕ್ಷರಶಃ ಜೀವಂತ ಜಲನಿಧಿಯನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿದೆ. ಆ ಅದ್ಭುತ ಪ್ರದೇಶ ಮತ್ಯಾವುದೂ ಅಲ್ಲ, ನಮ್ಮ ನೆರೆಯ ಕೇರಳ ರಾಜ್ಯದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ 'ವಯನಾಡ್' (Wayanad) ಜಿಲ್ಲೆ.
ವಯನಾಡ್ ಎಂಬ ನದಿಗಳ ತವರು
ಹಚ್ಚಹಸಿರಿನ ಗುಡ್ಡಗಾಡುಗಳು ಮತ್ತು ಟೀ ತೋಟಗಳಿಗೆ ಹೆಸರಾದ ವಯನಾಡ್, ಪ್ರಕೃತಿ ನೀಡಿದ ಅಪೂರ್ವ ಕೊಡುಗೆ. ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳ ನಡುವೆ ಇರುವ ಈ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಮಳೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಇಲ್ಲಿನ ಎತ್ತರದ ಪರ್ವತ ಶ್ರೇಣಿಗಳಿಂದ ಉಗಮಿಸುವ ಸಣ್ಣ ಸಣ್ಣ ತೊರೆಗಳು, ಜಲಪಾತಗಳು ಮುಂದೆ ನದಿಗಳಾಗಿ ರೂಪಾಂತರಗೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಸಣ್ಣ ಮತ್ತು ದೊಡ್ಡದನ್ನು ಸೇರಿ ಒಟ್ಟು 97 ನದಿಗಳು ಈ ಒಂದು ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲೇ ಹರಿಯುವುದು ವಿಶ್ವಮಟ್ಟದ ದಾಖಲೆಯಾಗಿದೆ.
ಕಬಿನಿ ನದಿಯೇ ಇಲ್ಲಿನ ಜೀವಾಳ
ವಯನಾಡ್ನಲ್ಲಿ ಹರಿಯುವ ನೂರಾರು ನದಿಗಳಲ್ಲಿ ಕಬಿನಿ ನದಿ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಮುಖವಾದುದು. ವಯನಾಡ್ ಬೆಟ್ಟಗಳಲ್ಲಿ ಜನ್ಮತಾಳುವ ಈ ಕಬಿನಿ ನದಿ, ಮುಂದೆ ಹರಿದು ಕರ್ನಾಟಕವನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಕಾವೇರಿ ನದಿಯನ್ನು ಸೇರುತ್ತದೆ. ಪೂರ್ವಕ್ಕೆ ಹರಿಯುವ ಈ ನದಿಯ ಜೊತೆಗೆ ಪನಾಮರಂ ಮತ್ತು ಮಾನಂತವಾಡಿ ಎಂಬ ಉಪನದಿಗಳು ಸೇರಿ ವಯನಾಡ್ ಜಿಲ್ಲೆಯನ್ನು ಜಲಸಮೃದ್ಧವಾಗಿಸಿವೆ. ಮಳೆಗಾಲದಲ್ಲಂತೂ ಈ ನದಿಗಳು ಉಗ್ರರೂಪ ತಾಳಿ, ಅದ್ಭುತ ಜಲಪಾತಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿ ಪ್ರವಾಸಿಗರಿಗೆ ಕಣ್ಣ ಹಬ್ಬವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತವೆ.
ಪರಿಸರ ಸಮತೋಲನದ ಮೂಲಸ್ತಂಭ
ಒಂದೇ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಇಷ್ಟೊಂದು ನದಿಗಳು ಹರಿಯುವುದರಿಂದ ವಯನಾಡ್ನಲ್ಲಿ ಅಂತರ್ಜಲ ಮಟ್ಟ ಯಾವಾಗಲೂ ಸಮೃದ್ಧವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ವಿವಿಧ ಜಾತಿಯ ಪಕ್ಷಿಗಳು, ವನ್ಯಜೀವಿಗಳು ಮತ್ತು ಅಪರೂಪದ ಸಸ್ಯಸಂಪತ್ತು ಇಲ್ಲಿ ಜೀವಂತವಾಗಿರಲು ಈ ನದಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯೇ ಕಾರಣ. ಕೃಷಿ ಮತ್ತು ಕುಡಿಯುವ ನೀರು ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ, ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮಕ್ಕೂ ಈ ನದಿಗಳು ದೊಡ್ಡ ಶಕ್ತಿಯಾಗಿವೆ.
ಪರಿಸರ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಅತ್ಯಂತ ಮಹತ್ವದ ಈ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಕಾಪಾಡಿಕೊಳ್ಳುವುದು ನಮ್ಮೆಲ್ಲರ ಜವಾಬ್ದಾರಿ. ಪ್ರಕೃತಿ ಪ್ರೇಮಿಗಳು ಮತ್ತು ಸಾಹಸಿಗಳು ತಮ್ಮ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಒಮ್ಮೆಯಾದರೂ ಭೇಟಿ ನೀಡಲೇಬೇಕಾದ ಸ್ಥಳವಿದು. ಒಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ 97 ನದಿಗಳ ಈ ನಾಡು ಭಾರತದ ಹೆಮ್ಮೆ ಮಾತ್ರವಲ್ಲ, ಪ್ರಕೃತಿಯ ಅಚ್ಚರಿಯೂ ಹೌದು.


