ಬೆಂಗಳೂರು ಗಿಗ್ ಮಹಿಳಾ ಕಾರ್ಮಿಕರ ಸಂಕಷ್ಟ, ಮನೆಕೆಲಸ, ಬ್ಯೂಟಿಷನ್ ಗಾಗಿ ತೆರಳುವ ಮನೆಗಳಲ್ಲಿ 1 ತೊಟ್ಟು ನೀರೂ ಇಲ್ಲ, ಶೌಚವೂ ಇಲ್ಲ!

ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ಆನ್‌ಲೈನ್ ಪ್ಲಾಟ್‌ಫಾರ್ಮ್‌ಗಳ ಮೂಲಕ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವ ಮಹಿಳಾ ಗಿಗ್ ಕಾರ್ಮಿಕರು ಶೌಚಾಲಯ, ವಿಶ್ರಾಂತಿ ಸ್ಥಳಗಳ ಕೊರತೆ ಮತ್ತು ಕಠಿಣ ದಂಡಗಳಿಂದ ತೊಂದರೆಗೊಳಗಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಉದ್ಯೋಗ ಭದ್ರತೆಯಿಲ್ಲದೆ, ಅನ್ಯಾಯದ ವಿರುದ್ಧ ಧ್ವನಿ ಎತ್ತಿದವರನ್ನು ಕೆಲಸದಿಂದ ವಜಾಗೊಳಿಸುವಂತಹ ಗಂಭೀರ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ಅವರು ಎದುರಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.

ಬೆಂಗಳೂರು ನಗರದಲ್ಲಿ ಆನ್‌ಲೈನ್ ಪ್ಲಾಟ್‌ಫಾರ್ಮ್‌ಗಳ ಮೂಲಕ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿರುವ ಮಹಿಳಾ ಗಿಗ್ ಕಾರ್ಮಿಕರು ತಮ್ಮ ಕೆಲಸದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳ ಕುರಿತು ಗಂಭೀರ ಆತಂಕ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಮನೆಕೆಲಸ ಹಾಗೂ ಸೌಂದರ್ಯ ಸೇವೆಗಳನ್ನು (ಬ್ಯೂಟಿಷನ್) ಮನೆಗಳಿಗೆ ತೆರಳಿ ನೀಡುವ ಮಹಿಳೆಯರು, ಶೌಚಾಲಯ ಸೌಲಭ್ಯಗಳ ಕೊರತೆ, ವಿಶ್ರಾಂತಿ ಸ್ಥಳಗಳ ಅಭಾವ ಮತ್ತು ಕಠಿಣ ಕೆಲಸದ ನಿಯಮಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ಹೊರಹಾಕಿದ್ದಾರೆ.

ಶೌಚಾಲಯದ ಸಮಸ್ಯೆ ಗಂಭೀರ

ಜನಪ್ರಿಯ ಆನ್‌ಲೈನ್ ವೇದಿಕೆಯೊಂದರಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿರುವ 35 ವರ್ಷದ ಮನೆಕೆಲಸಗಾರ್ತಿ ಜನನಿ ತಮ್ಮ ಅನುಭವ ಹಂಚಿಕೊಂಡು, “ಒಂದು ಬುಕಿಂಗ್‌ನಿಂದ ಇನ್ನೊಂದಕ್ಕೆ ನಡೆದು ಹೋಗುವಾಗ, ಬಿಸಿಲಿನಲ್ಲೇ ಹೆಚ್ಚು ಸಮಯ ಕಳೆಯಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಬಾಯಾರಿಕೆ ಆಗುತ್ತಿದ್ದರೂ, ಶೌಚಾಲಯ ಸೌಲಭ್ಯ ಲಭ್ಯವಿಲ್ಲದ ಭಯದಿಂದ ನಾನು ನೀರು ಕುಡಿಯುವುದನ್ನೇ ತಪ್ಪಿಸುತ್ತೇನೆ. ಹಲವಾರು ಬಾರಿ ಗ್ರಾಹಕರು ತಮ್ಮ ಮನೆಗಳಲ್ಲಿ ಶೌಚಾಲಯ ಬಳಸಲು ಅವಕಾಶ ನೀಡುವುದಿಲ್ಲ. ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಶೌಚಾಲಯಗಳೂ ಎಲ್ಲೆಡೆ ಲಭ್ಯವಿಲ್ಲ,” ಎಂದು ತಿಳಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಸಮಸ್ಯೆಯನ್ನು ಕಂಪನಿಯ ಗಮನಕ್ಕೆ ತಂದರೂ ಯಾವುದೇ ಸ್ಪಂದನೆ ದೊರಕಲಿಲ್ಲ ಎಂದು ಅವರು ಆರೋಪಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ವಿಶ್ರಾಂತಿ ಸ್ಥಳಗಳ ಕೊರತೆ

ಕಾರ್ಮಿಕರ ಪ್ರಕಾರ, ನಗರದ ವಿವಿಧ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವಾಗ ವಿಶ್ರಾಂತಿ ಪಡೆಯಲು ಸೂಕ್ತ ಸ್ಥಳಗಳಿಲ್ಲ. ಇದರಿಂದ ಅನೇಕರು ಪಾದಚಾರಿ ಮಾರ್ಗಗಳು ಅಥವಾ ಬಸ್ ನಿಲ್ದಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಕುಳಿತು ವಿಶ್ರಾಂತಿ ಪಡೆಯಬೇಕಾದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಉಂಟಾಗಿದೆ. 39 ವರ್ಷದ ಬ್ಯೂಟಿಷಿಯನ್ ಲಕ್ಷ್ಮಿ (ಹೆಸರು ಬದಲಾಯಿಸಲಾಗಿದೆ) ಮಾತನಾಡಿ, “ಕಳೆದ ವಾರ ನಾನು ನಿರ್ಜಲೀಕರಣದಿಂದ ಬಳಲಿದ್ದೆ. ಆರೋಗ್ಯದ ಸಮಸ್ಯೆಯಿಂದ ಆ ದಿನದ ಬುಕಿಂಗ್‌ಗಳನ್ನು ರದ್ದುಗೊಳಿಸಬೇಕಾಯಿತು. ಆದರೆ ಕಂಪನಿಯು ರದ್ದತಿ ದಂಡ ವಿಧಿಸಿತು. ಬಿಸಿಲಿನಲ್ಲಿ ನಿರಂತರವಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗದ ಕಾರಣ ನಾನು ಬೇರೆ ಉದ್ಯೋಗ ಹುಡುಕುತ್ತಿದ್ದೇನೆ,” ಎಂದು ತಿಳಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ದಂಡ ಮತ್ತು ಕಡಿತಗಳಿಂದ ಆದಾಯ ಕುಸಿತ

ಗಿಗ್ ಕಾರ್ಮಿಕರು ಬುಕಿಂಗ್ ರದ್ದತಿ ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ, ಸಣ್ಣ ವಿಳಂಬಕ್ಕೂ ದಂಡ ವಿಧಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. ಐದು ನಿಮಿಷಗಳ ವಿಳಂಬಕ್ಕೂ ₹10 ದಂಡ ವಿಧಿಸುವುದು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿದೆ. “ತಿಂಗಳಿಗೆ ಸುಮಾರು ₹30,000 ಗಳಿಸಿದರೂ, ವಿವಿಧ ಕಡಿತಗಳ ನಂತರ ₹25,000 ಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಹಣವೇ ಕೈಗೆ ಸಿಗುತ್ತದೆ. ತುರ್ತು ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲೂ ಬುಕಿಂಗ್ ರದ್ದುಗೊಳಿಸಿದರೆ ನಮ್ಮ ರೇಟಿಂಗ್ ಕುಸಿಯುತ್ತದೆ, ಇದರಿಂದ ಮುಂದಿನ ಆದಾಯಕ್ಕೂ ಹೊಡೆತ ಬೀಳುತ್ತದೆ,” ಎಂದು ಲಕ್ಷ್ಮಿ ತಿಳಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ಉದ್ಯೋಗ ಭದ್ರತೆ ಇಲ್ಲ—ಅನ್ಯಾಯದ ವಿರುದ್ಧ ಧ್ವನಿ ಎತ್ತಿದವರಿಗೆ ಶಿಕ್ಷೆ?

38 ವರ್ಷದ ಬ್ಯೂಟಿಷಿಯನ್ ಸೆಲ್ವಿ (ಹೆಸರು ಬದಲಾಯಿಸಲಾಗಿದೆ) ತಮ್ಮ ಅನುಭವ ಹಂಚಿಕೊಂಡು, ಮೂಲಭೂತ ಮಾನವ ಹಕ್ಕುಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಪ್ರಶ್ನೆ ಎತ್ತಿದ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ತಮಗೆ ಕೆಲಸದಿಂದ ವಜಾಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ಆರೋಪಿಸಿದ್ದಾರೆ. “ಐದು ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಕಂಪನಿಯಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದೇನೆ. ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಹಲವು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಕಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ ನಂತರ ಅವುಗಳನ್ನು ಹಂತ ಹಂತವಾಗಿ ತೆಗೆದುಹಾಕುತ್ತಾರೆ. ಕಳೆದ ವರ್ಷದಿಂದ ಗಿಗ್ ಕಾರ್ಮಿಕರ ಮೇಲೆ ಹಲವು ಕಠಿಣ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಜಾರಿಗೆ ತಂದಿದ್ದಾರೆ. ಆದರೆ ಯಾವುದೇ ಉದ್ಯೋಗ ಭದ್ರತೆ ನೀಡಿಲ್ಲ. ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ 13 ಗಂಟೆಗಳವರೆಗೆ ನಿರಂತರವಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಬುಕಿಂಗ್ ಅನ್ನು ನಿರಾಕರಿಸಲು ಅಥವಾ ರದ್ದುಗೊಳಿಸಲು ಅವಕಾಶವಿಲ್ಲ. ಈ ಅನ್ಯಾಯದ ವಿರುದ್ಧ ಮಾತನಾಡಿದಾಗ ಮತ್ತು ಇತರ ಮಹಿಳೆಯರಿಗೂ ಧ್ವನಿ ಎತ್ತಲು ಪ್ರೇರೇಪಿಸಿದಾಗ, ನನ್ನನ್ನು ಕೆಲಸದಿಂದ ತೆಗೆದುಹಾಕಿದರು,” ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.

ತುರ್ತು ಕ್ರಮಗಳ ಅಗತ್ಯ

ಮಹಿಳಾ ಗಿಗ್ ಕಾರ್ಮಿಕರ ಈ ಅನುಭವಗಳು, ನಗರದಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿರುವ ಗಿಗ್ ಆರ್ಥಿಕತೆಯ ಇನ್ನೊಂದು ಮುಖವನ್ನು ಬೆಳಕಿಗೆ ತರುತ್ತವೆ. ಮೂಲಭೂತ ಸೌಲಭ್ಯಗಳ ಕೊರತೆ, ಆರೋಗ್ಯ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು, ಕಡಿಮೆ ಆದಾಯ ಮತ್ತು ಉದ್ಯೋಗ ಭದ್ರತೆಯ ಅಭಾವ—ಈ ಎಲ್ಲವುಗಳು ಅವರ ಬದುಕನ್ನು ಸಂಕಷ್ಟಕ್ಕೆ ದೂಡುತ್ತಿವೆ. ಸಂಬಂಧಿತ ಕಂಪನಿಗಳು ಮತ್ತು ಸರ್ಕಾರ ಈ ಸಮಸ್ಯೆಗಳತ್ತ ತ್ವರಿತ ಗಮನ ಹರಿಸಿ, ಕಾರ್ಮಿಕರ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಕೈಗೊಳ್ಳುವುದು ಅಗತ್ಯವಾಗಿದೆ.