ಬಂದೂಕು ಹಿಡಿದಿದ್ದ ಕೈಗಳಿವು, ಮುಖ್ಯವಾಹಿನಿಗೆ ಮರಳಿ ರ‍್ಯಾಂಪ್ ವಾಕ್ ಮಾಡಿ ಇತಿಹಾಸ ಬರೆದ 9 ಮಾಜಿ ನಕ್ಸಲ್ ಮಹಿಳೆಯರು!

ಒಂದು ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಬಸ್ತಾರ್ ಕಾಡುಗಳಲ್ಲಿ ಬಂದೂಕು ಹಿಡಿದು ಹೋರಾಡುತ್ತಿದ್ದ ಒಂಬತ್ತು ಮಾಜಿ ನಕ್ಸಲೈಟ್ ಮಹಿಳೆಯರು, ಶರಣಾಗತಿಯ ನಂತರ ಹೊಸ ಜೀವನ ಆರಂಭಿಸಿದ್ದಾರೆ. ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕೈಮಗ್ಗ ದಿನದಂದು ರಾಯ್‌ಪುರದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಫ್ಯಾಷನ್ ಶೋನಲ್ಲಿ ಛತ್ತೀಸ್‌ಗಢದ ಕೈಮಗ್ಗ ಉಡುಪುಗಳನ್ನು ಧರಿಸಿ ರ‍್ಯಾಂಪ್ ವಾಕ್ ಮಾಡುವ ಮೂಲಕ ತಮ್ಮ ಪರಿವರ್ತನೆಯ ಯಶೋಗಾಥೆಯನ್ನು ಸಾರಿದರು.

ಆಗಸ್ಟ್ 7, 2026ರಂದು ರಾಯ್‌ಪುರದ ಪಂಡಿತ್ ದೀನ್‌ದಯಾಳ್ ಉಪಾಧ್ಯಾಯ ಸಭಾಂಗಣದಲ್ಲಿ ಸಭಿಕರ ಗಲಿಬಿಲಿ ತಗ್ಗಿ, ವೇದಿಕೆಯ ದೀಪಗಳು ಆಫ್ ಆದವು. ಇದರ ಜೊತೆಗೆ ಹಿಂದೆಯಿಂದ ಮಧುರವಾದ ಸಂಗೀತ ಮೊಳಗತೊಡಗಿತು. ಮುಂದಿನ ಕೆಲವೇ ಕ್ಷಣಗಳಲ್ಲಿ 9 ಮಹಿಳೆಯರು ಅತ್ಯಂತ ಆತ್ಮವಿಶ್ವಾಸದಿಂದ ಫ್ಯಾಷನ್ ರನ್‌ವೇಗೆ ಹೆಜ್ಜೆ ಇಟ್ಟರು. ಛತ್ತೀಸ್‌ಗಢದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಕೋಸಾ ರೇಷ್ಮೆ ಮತ್ತು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಕೈಮಗ್ಗದ ಉಡುಪುಗಳನ್ನು ಧರಿಸಿದ್ದ ಅವರ ಮುಖದಲ್ಲಿ ಅರಳಿದ ಖುಷಿಯಾದ ನಗು, ಹೆಜ್ಜೆಯಲ್ಲಿ ಗಾಂಭೀರ್ಯ ಮತ್ತು ನೆಟ್ಟ ನೋಟದಲ್ಲಿದ್ದ ಆತ್ಮವಿಶ್ವಾಸ ಇಡೀ ಸಭಾಂಗಣವನ್ನು ಮಂತ್ರಮುಗ್ಧಗೊಳಿಸಿತು. ಪ್ರೇಕ್ಷಕರು ಎದ್ದು ನಿಂತು ಚಪ್ಪಾಳೆ ತಟ್ಟಿದರು. ಆ ಕ್ಷಣವನ್ನು ಅಷ್ಟೊಂದು ಅಸಾಧಾರಣವಾಗಿಸಿದ್ದು ಅವರು ತೊಟ್ಟಿದ್ದ ಉಡುಪುಗಳಲ್ಲ, ಬದಲಿಗೆ ಆ ಉಡುಪುಗಳನ್ನು ಧರಿಸಿ ಹೆಜ್ಜೆ ಹಾಕಿದ ಮಹಿಳೆಯರ ಹಿನ್ನೆಲೆ!

ಒಂದು ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಹಸಿರು ಸಮವಸ್ತ್ರ ಧರಿಸಿ, ಹೆಗಲ ಮೇಲೆ ಬಂದೂಕು ಇಟ್ಟು ಬಸ್ತಾರ್‌ನ ದಟ್ಟ ಕಾಡುಗಳಲ್ಲಿ ಹಿಂಸಾಚಾರದ ಹಾದಿಯಲ್ಲಿದ್ದ ಮಾವೋವಾದಿಗಳು ಇವರು. ಸಶಸ್ತ್ರ ಹೋರಾಟವನ್ನು ತೊರೆದು, ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ಕೆಳಗಿಟ್ಟು ಸಮಾಜದ ಮುಖ್ಯವಾಹಿನಿಗೆ ಮರಳಿದ ಈ ಒಂಬತ್ತು ಮಹಿಳೆಯರು, 'ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕೈಮಗ್ಗ ದಿನ'ದ ಅಂಗವಾಗಿ ಆಯೋಜಿಸಲಾಗಿದ್ದ ಫ್ಯಾಷನ್ ಶೋನಲ್ಲಿ ಛತ್ತೀಸ್‌ಗಢದ ಹಸ್ತಕಲೆಯ ಹಿರಿಮೆಯನ್ನು ಜಗತ್ತಿಗೆ ಸಾರಿದರು.

ಕಾಡಿನ ಕತ್ತಲೆಯಿಂದ ಪ್ರಕಾಶಮಾನ ಬೆಳಕಿನತ್ತ: ಯಾರೀ 9 ಮಹಿಳೆಯರು?

ರ‍್ಯಾಂಪ್ ಮೇಲೆ ವೃತ್ತಿಪರ ರೂಪದರ್ಶಿಗಳಂತೆ ಮಿಂಚಿದ ಆ ಒಂಬತ್ತು ಮಾಜಿ ನಕ್ಸಲೈಟ್ ಮಹಿಳೆಯರೆಂದರೆ, ಪುನೆಮ್ ದೇವೆ, ಮೀಡಿಯಂ ಗಂಗಿ, ಮದ್ವಿ ದೇವೆ, ಮದ್ವಿ ನಾದನ್ನಿ, ಮದ್ವಿ ಮಾಲೆ, ಪೊಡಿಯಮ್ ರಾಜೆ, ದೊಡ್ಡಿ ರಾಮೆ, ಮಡ್ಕಮ್ ಭೀಮೆ ಮತ್ತು ಪುನೆಮ್ ಜ್ಯೋತಿ.

ಈ ಒಂಬತ್ತು ಮಹಿಳೆಯರಲ್ಲಿ ಏಳು ಮಂದಿ ತೆಲಂಗಾಣದ ಹೈದರಾಬಾದ್‌ನಲ್ಲಿ ಶರಣಾಗಿದ್ದರೆ, ಉಳಿದ ಇಬ್ಬರು ಕಳೆದ ಒಂದೂವರೆ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಛತ್ತೀಸ್‌ಗಢದ ಸುಕ್ಮಾ ಹಾಗೂ ತೆಲಂಗಾಣದ ಮುಲುಗುವಿನಲ್ಲಿ ಪೊಲೀಸರಿಗೆ ಶರಣಾಗಿದ್ದರು. ಪ್ರಸ್ತುತ ಅವರೆಲ್ಲರೂ ಸುಕ್ಮಾದಲ್ಲಿರುವ ಸರ್ಕಾರಿ 'ಪುನರ್ವಸತಿ ಕೇಂದ್ರ'ದಲ್ಲಿ ಸಮಾಜದ ಹೊಸ ಜೀವನಕ್ಕೆ ತರಬೇತಿ ಪಡೆಯುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.

ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಮಾವೋವಾದಿ ಸಂಘಟನೆಗಳಲ್ಲಿ ಶೇಕಡಾ 35 ರಿಂದ 40 ರಷ್ಟು ಮಹಿಳಾ ಹೋರಾಟಗಾರರಿರುತ್ತಾರೆ. ದುರಂತವೆಂದರೆ, ಇವರಲ್ಲಿ ಬಹುತೇಕರು ಬಾಲ್ಯದಲ್ಲೇ ಬಲವಂತವಾಗಿ ಸಂಘಟನೆಗೆ ಸೇರ್ಪಡೆಗೊಂಡವರು. ಕಾಡಿನ ಹಿಂಸಾತ್ಮಕ ವಾತಾವರಣವೇ ಅವರಿಗೆ ತಿಳಿದಿದ್ದ ಏಕೈಕ ಪ್ರಪಂಚವಾಗಿತ್ತು. ಅಂತಹ ವಾತಾವರಣದಿಂದ ಹೊರಬಂದು, ಸಮಾಜಕ್ಕೆ ಮರಳಿ, ಫ್ಯಾಷನ್ ರನ್‌ವೇ ಮೇಲೆ ನಿಲ್ಲುವುದು ಅವರು ಕನಸಿನಲ್ಲೂ ಊಹಿಸಿರದ ಅದ್ಭುತ ಪರಿವರ್ತನೆಯಾಗಿದೆ.

ಬದುಕಿನ ದಿಕ್ಕು ಬದಲಿಸಿದ ಆ 7 ದಿನಗಳ ತರಬೇತಿ

ಬಸ್ತಾರ್‌ನ ಪುನರ್ವಸತಿ ಕೇಂದ್ರದಿಂದ ಬಂದಿದ್ದ ಈ ಮಹಿಳೆಯರಲ್ಲಿ ಹಲವರಿಗೆ ರಾಯ್‌ಪುರ ನಗರಕ್ಕೆ ಭೇಟಿ ನೀಡುವುದೇ ಮೊದಲ ಅನುಭವವಾಗಿತ್ತು. ರನ್‌ವೇ ಏರುವ ಮೊದಲು ಅವರಿಗೆ ಮುಂಬೈನ ವೃತ್ತಿಪರ ತರಬೇತುದಾರರಿಂದ ಒಂದು ವಾರದ ವಿಸ್ತೃತ ತರಬೇತಿ ನೀಡಲಾಯಿತು. ದೇಹಭಾಷೆ, ವಾಕಿಂಗ್ ಶೈಲಿ, ವೇದಿಕೆಯ ಮೇಲೆ ತಮ್ಮನ್ನು ಪ್ರಸ್ತುತಪಡಿಸುವ ವಿಧಾನ ಮತ್ತು ಆತ್ಮವಿಶ್ವಾಸವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವ ಕೌಶಲ್ಯಗಳನ್ನು ಅವರಿಗೆ ಕೇವಲ 7 ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಕಲಿಸಿಕೊಡಲಾಯಿತು.

ಸುಕ್ಮಾದ ಚಿಂತಗುಫಾ ಪ್ರದೇಶದ ಎಲ್ಮಗುಂಡಾ ಗ್ರಾಮದ 22 ವರ್ಷದ ಪುನೆಮ್ ಜ್ಯೋತಿಗೆ ಈ ಕ್ಷಣ ನಂಬಲಾಗದ ವಿಷಯವಾಗಿತ್ತು. ಬಂದೂಕು ಹಿಡಿಯುತ್ತಿದ್ದ ಕೈಗಳಲ್ಲಿ ರೇಷ್ಮೆಯ ನಯವಾದ ಸ್ಪರ್ಶ, ಕತ್ತಲೆಯ ಕಾಡಿನ ಬದಲು ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾದ ವಿದ್ಯುತ್ ದೀಪಗಳು ಮತ್ತು ಜನರ ಚಪ್ಪಾಳೆ! ಜ್ಯೋತಿಗೆ ತನ್ನ ಜೀವನವೇ ಹೊಸದಾಗಿ ಹುಟ್ಟಿದ ಅನುಭವವಾಗಿತ್ತು.

ಸ್ವ-ಗುರುತಿನ ಜಯಘೋಷವಾದ 'ರನ್‌ವೇ'

ಈ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವು ಕೇವಲ ಬಟ್ಟೆಗಳ ಪ್ರದರ್ಶನವಾಗಿರಲಿಲ್ಲ, ಬದಲಾಗಿ ಮೂಲೆಗೆ ತಳ್ಳಲ್ಪಟ್ಟ ಮಹಿಳೆಯರು ತಮ್ಮ ಕಳೆದುಹೋದ ಅಸ್ತಿತ್ವ ಮತ್ತು ಗೌರವವನ್ನು ಮರಳಿ ಪಡೆಯುವ ಪ್ರಬಲ ಹೆಜ್ಜೆಯಾಗಿತ್ತು.

ಆಗಸ್ಟ್ 7 ರಂದು ನಡೆದ 'ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕೈಮಗ್ಗ ದಿನ' ಆಚರಣೆಯ ಭಾಗವಾಗಿ, ಛತ್ತೀಸ್‌ಗಢದ ಸ್ಥಳೀಯ ಜವಳಿ ಪರಂಪರೆ ಮತ್ತು ಬಸ್ತಾರ್ ಬುಡಕಟ್ಟು ಹಸ್ತಕಲೆಯನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸಲು ಈ ಮಾಜಿ ನಕ್ಸಲೈಟ್ ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿದ್ದು ಆಕಸ್ಮಿಕವೇನಲ್ಲ. "ಒಂದು ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ಹಿಡಿದಿದ್ದ ಕೈಗಳು ಸುಂದರವಾದ ರೇಷ್ಮೆಯನ್ನೂ ಹೊದೆಯಬಲ್ಲವು" ಎಂಬ ಸ್ಪಷ್ಟ ಸಂದೇಶವನ್ನು ಸಮಾಜಕ್ಕೆ ನೀಡುವುದು ಇದರ ಮುಖ್ಯ ಉದ್ದೇಶವಾಗಿತ್ತು.

ಪುನರ್ವಸತಿಯ ನಿಜವಾದ ಅರ್ಥ

ಸರ್ಕಾರದ ಪುನರ್ವಸತಿ ಎಂದರೆ ಕೇವಲ ಜನರನ್ನು ಕಾಡಿನಿಂದ ಕರೆತಂದು ನಾಲ್ಕು ಜನಪ್ರಿಯ ಹೇಳಿಕೆಗಳನ್ನು ನೀಡುವುದಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ. ಅವರಿಗೆ ಗೌರವಾನ್ವಿತ ಜೀವನೋಪಾಯ, ಕೌಶಲ್ಯ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕ ಸ್ವಾವಲಂಬನೆ ಒದಗಿಸುವುದಾಗಿದೆ.

ಸುಕ್ಮಾದ ಪುನರ್ವಾಸ್ ಕೇಂದ್ರದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ ಈ ಪ್ರಯತ್ನಗಳು ಜನರಿಗೆ ಮರಳಿ ಬರಲು ಒಂದು ಸಾರ್ಥಕ ಕಾರಣವನ್ನು ನೀಡುತ್ತಿವೆ. ಸರ್ಕಾರಿ ವರದಿ ಅಥವಾ ಪತ್ರಿಕಾ ಪ್ರಕಟಣೆಗಳಲ್ಲಿ ನೀಡುವ ಅಂಕಿಅಂಶಗಳಿಗಿಂತ, ರ‍್ಯಾಂಪ್ ಮೇಲಿನ ಈ ಒಂಬತ್ತು ಮಹಿಳೆಯರ ನಗುವೇ ಪುನರ್ವಸತಿಯ ಯಶಸ್ಸಿಗೆ ನಿಜವಾದ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿತ್ತು.

ಮೌನವನ್ನು ಮುರಿದ ಸಭಾಂಗಣದ ಚಪ್ಪಾಳೆ

ಪಂಡಿತ್ ದೀನ್‌ದಯಾಳ್ ಉಪಾಧ್ಯಾಯ ಸಭಾಂಗಣದಲ್ಲಿ ಪ್ರೇಕ್ಷಕರು ಎದ್ದು ನಿಂತು ತಟ್ಟಿದ ಚಪ್ಪಾಳೆ ಕೇವಲ ಉಡುಪುಗಳ ವಿನ್ಯಾಸಕ್ಕಷ್ಟೇ ಸೀಮಿತವಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಅದು ಆ ಮಹಿಳೆಯರ ದೃಢಸಂಕಲ್ಪ ಮತ್ತು ಪರಿವರ್ತನೆಗೆ ಸಂದ ಗೌರವವಾಗಿತ್ತು. ಹಿಂಸೆಯ ಹಾದಿಯನ್ನು ತೊರೆದು, ಮುಖ್ಯವಾಹಿನಿಗೆ ಸೇರಿ, ಹೊಸ ಬದುಕನ್ನು ಕಟ್ಟಿಕೊಳ್ಳಲು ಧೈರ್ಯ ತೋರಿದ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಮಹಿಳೆಗೂ ಸಂದ ಜಯವಾಗಿತ್ತು.

ಪುನೆಮ್ ದೇವೆ, ಮಧ್ಯಮ ಗಂಗಿ, ಮದ್ವಿ ದೇವೆ, ಪುನೆಮ್ ಜ್ಯೋತಿ ಸೇರಿದಂತೆ ಆ ಒಂಬತ್ತೂ ಮಹಿಳೆಯರು ನಡೆದು ಬಂದ ಹಾದಿ ಕಷ್ಟಕರವಾಗಿದ್ದಿರಬಹುದು. ಆದರೆ, ಅಂದು ಅವರು ರ್ಯಾಂಪ್‌ ಮೇಲೆ ಇಟ್ಟ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಹೆಜ್ಜೆಯೂ ಅವರ ಉಜ್ವಲ, ಸ್ವತಂತ್ರ ಮತ್ತು ಗೌರವಯುತ ಭವಿಷ್ಯದ ಆರಂಭವಾಗಿತ್ತು!