ರಾಜಧಾನಿಯೇ ಇಲ್ಲದ ವಿಶ್ವದ ಏಕೈಕ ದೇಶವಿದು.. ಒಂದು ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಅಮೆರಿಕಕ್ಕಿಂತಲೂ ಶ್ರೀಮಂತವಾಗಿತ್ತು!

Nauru capital city: ಜಗತ್ತಿನ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ದೇಶಕ್ಕೂ ಒಂದೊಂದು ರಾಜಧಾನಿ ನಗರವಿರುವಾಗ, ವಿಶ್ವದಲ್ಲೇ ಅಧಿಕೃತ ರಾಜಧಾನಿಯೇ ಇಲ್ಲದ ಒಂದು ದೇಶವಿದೆ ಎಂದರೆ ನಂಬುತ್ತೀರಾ? ಅಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, ಕೇವಲ 30 ನಿಮಿಷದಲ್ಲಿ ಇಡೀ ದೇಶವನ್ನೇ ಸುತ್ತಿ ಬರಬಹುದಾದ ಈ ರಾಷ್ಟ್ರ, ಒಂದು ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಅಮೆರಿಕಕ್ಕಿಂತಲೂ ಶ್ರೀಮಂತವಾಗಿತ್ತು!

ಯಾವುದೇ ಒಂದು ದೇಶದ ಹೆಸರು ಕೇಳಿದ ತಕ್ಷಣ ನಮಗೆ ಮೊದಲು ನೆನಪಾಗುವುದು ಆ ದೇಶದ ರಾಜಧಾನಿ ನಗರ. ಭಾರತ ಎಂದ ತಕ್ಷಣ ದೆಹಲಿ, ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ ಎಂದರೆ ಲಂಡನ್, ಫ್ರಾನ್ಸ್ ಎಂದರೆ ಪ್ಯಾರಿಸ್ ಹಾಗೂ ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶ ಎಂದ ತಕ್ಷಣ ಢಾಕಾ ನೆನಪಾಗುತ್ತದೆ. ರಾಜಧಾನಿ ಎಂದರೆ ಆಯಾ ದೇಶದ ರಾಜಕೀಯ, ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಕೇಂದ್ರಬಿಂದು.

ಆದರೆ, ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆ (UN) ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಗುರುತಿಸಿರುವ 193 ದೇಶಗಳ ಪೈಕಿ, ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲೇ ಯಾವುದೇ ಅಧಿಕೃತ ರಾಜಧಾನಿ ನಗರವೇ ಇಲ್ಲದ ಏಕೈಕ ದೇಶವೊಂದಿದೆ! ರಾಜಧಾನಿ ಇಲ್ಲ ಎಂದ ಮಾತ್ರಕ್ಕೆ ಇದು ಗುರುತೇ ಇಲ್ಲದ ದೇಶವಲ್ಲ, ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ಮಾನ್ಯತೆ ಪಡೆದ ಪೆಸಿಫಿಕ್ ಮಹಾಸಾಗರದ ಪುಟ್ಟ ದ್ವೀಪ ರಾಷ್ಟ್ರ ‘ನೌರು’ (Nauru) ದೇಶಕ್ಕೇ ರಾಜಧಾನಿಯಿಲ್ಲ!

ಪೆಸಿಫಿಕ್ ಸಾಗರದ ಪುಟ್ಟ ಮುತ್ತು ‘ನೌರು’

ಮಧ್ಯ ಪೆಸಿಫಿಕ್ ಮಹಾಸಾಗರದಲ್ಲಿರುವ ನೌರು, ಜಗತ್ತಿನ ಅತ್ಯಂತ ಪುಟ್ಟ ಸ್ವತಂತ್ರ ದ್ವೀಪ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. 1968ರಲ್ಲಿ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಪಡೆದ ಈ ದೇಶ, ಭೌಗೋಳಿಕ ವಿಸ್ತೀರ್ಣ ಮತ್ತು ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ವಿಶ್ವದಲ್ಲೇ ಅತೀ ಚಿಕ್ಕ ದೇಶಗಳ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಮುಂಚೂಣಿಯಲ್ಲಿದೆ. ಇಡೀ ದೇಶವು ಕೇವಲ 21 ಚದರ ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ವಿಸ್ತೀರ್ಣ ಹೊಂದಿದ್ದು, ಸುಮಾರು 12,000 ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಜನರು ಮಾತ್ರ ಇಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.

ರಾಜಧಾನಿ ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಸರ್ಕಾರ ಹೇಗೆ ನಡೆಯುತ್ತದೆ?

ರಾಜಧಾನಿಯೇ ಇಲ್ಲದ ಮೇಲೆ ಸರ್ಕಾರದ ಆಡಳಿತ ಎಲ್ಲಿಂದ ನಡೆಯುತ್ತದೆ ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆ ಬರುವುದು ಸಹಜ. ಇದಕ್ಕೆ ಉತ್ತರವೇ ‘ಯಾರೆನ್’ (Yaren) ಜಿಲ್ಲೆ.
ನೌರು ದ್ವೀಪದ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾಗದಲ್ಲಿರುವ ಈ ಯಾರೆನ್ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲೇ ದೇಶದ ಸಂಸತ್ ಭವನ, ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ ಹಾಗೂ ಸರ್ಕಾರದ ಪ್ರಮುಖ ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ಕಚೇರಿಗಳಿವೆ.
ಆದರೆ, ದೇಶದ ಸಂವಿಧಾನವಾಗಲಿ ಅಥವಾ ಸರ್ಕಾರವಾಗಲಿ ಯಾರೆನ್ ಅನ್ನು ಅಧಿಕೃತ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ರಾಜಧಾನಿ ಎಂದು ಘೋಷಿಸಿಲ್ಲ! ಆದಾಗ್ಯೂ, ಎಲ್ಲಾ ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ಕೆಲಸಗಳು ಇಲ್ಲಿಂದಲೇ ನಡೆಯುವುದರಿಂದ ಇದನ್ನು ಅನಧಿಕೃತ ರಾಜಧಾನಿ (De facto Capital) ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.

ನಗರಗಳೇ ಇಲ್ಲದ ದೇಶ

ನೌರು ದೇಶದಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಮೆಟ್ರೋಪಾಲಿಟನ್ ನಗರಗಳು, ಬೃಹತ್ ಮಾಲ್‌ಗಳು ಅಥವಾ ಆಕಾಶಚುಂಬಿ ಕಟ್ಟಡಗಳು ಇಲ್ಲವೇ ಇಲ್ಲ. ಇಡೀ ದೇಶವೇ ಒಂದು ಸಣ್ಣ ದ್ವೀಪವಾಗಿರುವುದರಿಂದ, ಇಲ್ಲಿ ನಗರಗಳಿಗೆ ಬದಲಾಗಿ ಕೇವಲ ಸಣ್ಣ ಸಣ್ಣ ಜಿಲ್ಲೆಗಳಿವೆ. ಇಡೀ ದೇಶದ ಜನಸಂಖ್ಯೆ, ವಸತಿ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಮತ್ತು ಆಡಳಿತ ಕಚೇರಿಗಳು ಒಂದೇ ಜಾಗದಲ್ಲಿ ಇರದೆ, ವಿವಿಧ ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಹರಡಿಕೊಂಡಿವೆ.

ಹೆಸರನ್ನೂ ಬದಲಾಯಿಸಿಕೊಂಡ ದೇಶ

ಇತ್ತೀಚೆಗಷ್ಟೇ ನೌರು ಸರ್ಕಾರ ತನ್ನ ದೇಶದ ಅಧಿಕೃತ ಹೆಸರನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ. ತನ್ನ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಮತ್ತು ಸ್ಥಳೀಯ ಗುರುತನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಸಲುವಾಗಿ ಈ ದೇಶ ತನ್ನ ಹೆಸರನ್ನು ‘ರಿಪಬ್ಲಿಕ್ ಆಫ್ ನಾವೋರೊ’ (Republic of Naoero) ಎಂದು ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಘೋಷಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ.

ಒಂದು ಕಾಲದಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವದ ಅತೀ ಶ್ರೀಮಂತ ದೇಶವಾಗಿತ್ತು

1970-80ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ನೌರು ತಲಾವಾರು ಆದಾಯದಲ್ಲಿ (Per Capita Income) ಅಮೆರಿಕ ಮತ್ತು ಸೌದಿ ಅರೇಬಿಯಾವನ್ನು ಹಿಂದಿಕ್ಕಿ ವಿಶ್ವದಲ್ಲೇ ನಂಬರ್ 1 ಶ್ರೀಮಂತ ದೇಶವಾಗಿತ್ತು!
ಇದಕ್ಕೆ ಕಾರಣ 'ಫಾಸ್ಫೇಟ್' (Phosphate) ಗಣಿಗಾರಿಕೆ. ಸಾವಿರಾರು ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಸಮುದ್ರದ ಹಕ್ಕಿಗಳು ಹಾಕಿದ ಹಿಕ್ಕೆ (Bird poop) ಅಲ್ಲಿ ಫಾಸ್ಫೇಟ್ ನಿಕ್ಷೇಪವಾಗಿ ಮಾರ್ಪಟ್ಟಿತ್ತು. ಅದನ್ನು ರಫ್ತು ಮಾಡಿ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ನಾಗರಿಕನೂ ಕೋಟ್ಯಧಿಪತಿಯಾಗಿದ್ದನು.
ಆದರೆ ವಿಪರೀತ ಗಣಿಗಾರಿಕೆಯಿಂದ ಫಾಸ್ಫೇಟ್ ಖಾಲಿಯಾಗಿ, ಇಂದು ನೌರು ದೇಶದ ಶೇ. 80 ಭಾಗ ಬರಡು ಸುಣ್ಣದ ಕಲ್ಲುಗಳ ರಾಶಿಯಾಗಿ ಬದಲಾಗಿದೆ.