Science of Anger: ಕೋಪ ಯಾಕೆ ಬರುತ್ತೆ? ಮನಸ್ಸು, ದೇಹ, ಭಾವನೆಗಳ ನಡುವೆ ಏನಾಗುತ್ತೆ ಗೊತ್ತಾ?

Science of Anger: ಕೋಪ ಅನ್ನೋದು ನಮ್ಮ ದೇಹ ಮತ್ತು ಮನಸ್ಸಿನ ಒಂದು ಸಾಮಾನ್ಯ ಭಾವನಾತ್ಮಕ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ (Emotional Response). ನಮ್ಮ ಜೊತೆ ಏನೋ ತಪ್ಪು ನಡೀತು, ಏನೋ ಅಪಾಯ ಇದೆ.

ಕೋಪ ಅನ್ನೋದು ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಮನುಷ್ಯನೂ ಒಂದಲ್ಲ ಒಂದು ಬಾರಿ ಅನುಭವಿಸುವ ಭಾವನೆ. ಯಾರದ್ದೋ ಮಾತು ಕೇಳಿ ಬೇಜಾರಾದಾಗ, ಅಂದುಕೊಂಡ ಕೆಲಸ ಆಗದಿದ್ದಾಗ ಅಥವಾ ಯಾರಾದರೂ ಕಿರಿಕಿರಿ ಮಾಡಿದಾಗ ಕೋಪ ಬರೋದು ಸಹಜ. ಆದ್ರೆ, ಈ ಕೋಪ ಯಾಕೆ ಬರುತ್ತೆ ಅಂತಾ ಎಂದಾದರೂ ಯೋಚಿಸಿದ್ದೀರಾ? ಇದು ಕೇವಲ ನಮ್ಮ ಸ್ವಭಾವನಾ ಅಥವಾ ಇದರ ಹಿಂದೆ ಏನಾದರೂ ವಿಜ್ಞಾನ ಇದೆಯಾ?

ಕೋಪ ಅನ್ನೋದು ನಮ್ಮ ದೇಹ ಮತ್ತು ಮನಸ್ಸಿನ ಒಂದು ಸಾಮಾನ್ಯ ಭಾವನಾತ್ಮಕ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ (Emotional Response). ನಮ್ಮ ಜೊತೆ ಏನೋ ತಪ್ಪು ನಡೀತು, ಏನೋ ಅಪಾಯ ಇದೆ, ಅಥವಾ ನಾವು ಅಂದುಕೊಂಡ ಹಾಗೆ ಕೆಲಸ ಆಗಲಿಲ್ಲ ಅಂತಾ ಅನಿಸಿದಾಗ, ನಮ್ಮ ಮೆದುಳು ಕೋಪದಿಂದ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸಬಹುದು. ಅಂದರೆ, ಕೋಪವೇನೂ ಒಂದು ಕಾಯಿಲೆ ಅಲ್ಲ. ಇದೊಂದು ಸಾಮಾನ್ಯ ಭಾವನೆ. ನಾವು ಅದನ್ನು ಹೇಗೆ ನಿಭಾಯಿಸುತ್ತೇವೆ ಅನ್ನೋದಷ್ಟೇ ಮುಖ್ಯ.

ನಮಗೆ ನೋವು ಅಥವಾ ಅಪಾಯವನ್ನುಂಟು ಮಾಡುವ ಘಟನೆ ನಡೆದಾಗ, ನಮ್ಮ ಮೆದುಳಿನ 'ಅಮಿಗ್ಡಾಲಾ' (Amygdala) ಎಂಬ ಭಾಗ ವೇಗವಾಗಿ ಸಕ್ರಿಯಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಅಮಿಗ್ಡಾಲಾ ಎಂಬುದು ಮೆದುಳಿನ ಎರಡೂ ಬದಿಗಳಲ್ಲಿರುವ ಬಾದಾಮಿ ಗಾತ್ರದ ಜೀವಕೋಶಗಳ ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಗುಂಪು. ಇದು ಭಾವನೆ, ಭಯ, ಕೋಪ ಮತ್ತು ಅಪಾಯವನ್ನು ಗುರುತಿಸುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ನಮ್ಮ ನೆನಪಿನ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುವ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತದೆ.

ಇದರ ನಂತರ, ದೇಹದಲ್ಲಿ ಅಡ್ರಿನಾಲಿನ್ (Adrenaline) ಮತ್ತು ಕಾರ್ಟಿಸೋಲ್ (Cortisol) ನಂತಹ ಹಾರ್ಮೋನುಗಳು ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತವೆ. ಇದರಿಂದ ಹೃದಯ ಬಡಿತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ, ಉಸಿರಾಟ ವೇಗವಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ದೇಹವು ಯಾವುದೇ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಎದುರಿಸಲು ಸಿದ್ಧವಾಗುತ್ತದೆ. ಇದೇ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಕೋಪ ಬಂದಾಗ ಹಲವರ ಮುಖ ಕೆಂಪಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಧ್ವನಿ ಜೋರಾಗುತ್ತದೆ. ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಅನುಭವ, ಸ್ವಭಾವ ಮತ್ತು ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳು ಬೇರೆ ಬೇರೆಯಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಹಾಗಾಗಿ ಕೋಪಕ್ಕೆ ಕಾರಣಗಳೂ ಬೇರೆಯೇ ಇರಬಹುದು.

ಉದಾಹರಣೆಗೆ:

-ಕೆಲವರಿಗೆ ಟ್ರಾಫಿಕ್ ಜಾಮ್‌ನಿಂದ ಕೋಪ ಬರುತ್ತೆ.

-ಕೆಲವರಿಗೆ ಪದೇ ಪದೇ ತಪ್ಪು ಹುಡುಕಿದರೆ ಕೋಪ ಬರುತ್ತೆ.

-ಇನ್ನು ಕೆಲವರಿಗೆ ಅವಮಾನವಾದರೆ ಕೋಪ ಬರುತ್ತೆ.

-ಮತ್ತೆ ಕೆಲವರಿಗೆ ಕೆಲಸದ ಒತ್ತಡ ಹೆಚ್ಚಾದಾಗ ಕೋಪ ಬರುತ್ತೆ. ಅಂದರೆ, ಕೋಪಕ್ಕೆ ಕೇವಲ ಘಟನೆ ಕಾರಣವಲ್ಲ, ಬದಲಾಗಿ ಆ ಘಟನೆಯನ್ನು ನಾವು ಹೇಗೆ ನೋಡುತ್ತೇವೆ ಮತ್ತು ಅನುಭವಿಸುತ್ತೇವೆ ಅನ್ನೋದು ಕೂಡ ಮುಖ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಇಬ್ಬರು ಸ್ನೇಹಿತರು ಆಫೀಸ್‌ಗೆ ಹೋಗುವಾಗ ಟ್ರಾಫಿಕ್ ಜಾಮ್‌ನಲ್ಲಿ ಸಿಕ್ಕಿಹಾಕಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ ಅಂದುಕೊಳ್ಳಿ. ಮೊದಲ ವ್ಯಕ್ತಿ, 'ಇವತ್ತೂ ಲೇಟ್ ಆಯ್ತು' ಎಂದುಕೊಂಡು ಸಿಕ್ಕಾಪಟ್ಟೆ ಕೋಪ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. ಆದರೆ ಎರಡನೇ ವ್ಯಕ್ತಿ, ಜಾಮ್ ತನ್ನ ಹಿಡಿತದಲ್ಲಿಲ್ಲ ಎಂದು ಸುಮ್ಮನಾಗುತ್ತಾನೆ. ಇಲ್ಲಿ ಘಟನೆ ಒಂದೇ, ಆದರೆ ಇಬ್ಬರ ಆಲೋಚನೆ ಬೇರೆ. ಇದೇ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಒಂದೇ ವಿಷಯಕ್ಕೆ ಒಂದೇ ರೀತಿ ಕೋಪ ಬರುವುದಿಲ್ಲ.

ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಕೋಪ ಬಂದರೆ ಅದು ಸಾಮಾನ್ಯ. ಆದರೆ, ಸಣ್ಣಪುಟ್ಟ ವಿಷಯಗಳಿಗೂ ಅತಿಯಾಗಿ ಕೋಪ ಬರುತ್ತಿದ್ದರೆ, ಕೋಪದಲ್ಲಿ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಒಡೆಯಬೇಕು ಅಥವಾ ಜನರಿಗೆ ಹಾನಿ ಮಾಡಬೇಕು ಎನಿಸಿದರೆ, ಅಥವಾ ಕೋಪದಿಂದಾಗಿ ನಿಮ್ಮ ಸಂಬಂಧಗಳು, ಕೆಲಸ ಅಥವಾ ಓದಿನ ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುತ್ತಿದ್ದರೆ, ಆಗ ಖಂಡಿತವಾಗಿಯೂ ಮನಶ್ಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರನ್ನು (Psychologist) ಅಥವಾ ಮಾನಸಿಕ ಆರೋಗ್ಯ ತಜ್ಞರನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸಬೇಕು.

ಕೋಪವನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಲು ತಜ್ಞರು ಕೆಲವು ಸರಳ ಸಲಹೆಗಳನ್ನು ನೀಡಿದ್ದಾರೆ

-ಕೋಪ ಬಂದಾಗ ದೀರ್ಘವಾಗಿ ಉಸಿರಾಡಿ.

-ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸುವ ಮೊದಲು ಕೆಲವು ಸೆಕೆಂಡುಗಳ ಕಾಲ ನಿಂತು ಯೋಚಿಸಿ.

-ಪೂರ್ತಿಯಾಗಿ ನಿದ್ದೆ ಮಾಡಿ ಮತ್ತು ನಿಯಮಿತವಾಗಿ ಯೋಗ ಮಾಡಿ.

-ನಿಮ್ಮ ಮಾತನ್ನು ಶಾಂತವಾಗಿ ಹೇಳಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿ.

-ಒತ್ತಡ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದ್ದರೆ, ನಿಮ್ಮ ಆಪ್ತರೊಂದಿಗೆ ಮಾತನಾಡಿ.

ಮಾಹಿತಿ ಮೂಲ

ಅಮೆರಿಕನ್ ಸೈಕಲಾಜಿಕಲ್ ಅಸೋಸಿಯೇಷನ್, ನ್ಯಾಷನಲ್ ಇನ್‌ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ಮೆಂಟಲ್ ಹೆಲ್ತ್, ಮೇಯೊ ಕ್ಲಿನಿಕ್, ವಿಶ್ವ ಆರೋಗ್ಯ ಸಂಸ್ಥೆ.