
ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಹಾವುಗಳು ಮೊಟ್ಟೆ ಇಡುತ್ತವೆ, ಅದರಿಂದ ಮರಿಗಳು ಹೊರಬರುತ್ತವೆ ಅಂತ ನಾವು ಅಂದುಕೊಂಡಿದ್ದೇವೆ. ಬಹುತೇಕ ಹಾವುಗಳಲ್ಲಿ ಇದೇ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಆದ್ರೆ ಎಲ್ಲಾ ಹಾವುಗಳೂ ಮೊಟ್ಟೆ ಇಡಲ್ಲ. ಕೆಲವು ಜಾತಿಯ ಹಾವುಗಳು ಮೊಟ್ಟೆ ಇಡುವ ಬದಲು ನೇರವಾಗಿ ಮರಿಗಳಿಗೆ ಜನ್ಮ ನೀಡುತ್ತವೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ವಿಷಕಾರಿ ಹಾವುಗಳ ಜೊತೆಗೆ ದೈತ್ಯ ಅನಕೊಂಡಗಳು ಕೂಡ ಸೇರಿವೆ. ಸಮುದ್ರದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವ ಕೆಲವು ಹಾವುಗಳು ಕೂಡ ನೇರವಾಗಿ ಮರಿ ಹಾಕುತ್ತವೆ. ಅಸಲಿಗೆ ಈ ಹಾವುಗಳು ಹೇಗೆ ಸಂತಾನೋತ್ಪತ್ತಿ ಮಾಡುತ್ತವೆ? ಯಾವೆಲ್ಲಾ ಹಾವುಗಳು ನೇರವಾಗಿ ಮರಿ ಹಾಕುತ್ತವೆ? ಇದರ ಹಿಂದಿನ ಇಂಟರೆಸ್ಟಿಂಗ್ ವಿಚಾರಗಳನ್ನು ತಿಳಿಯೋಣ.
ಪ್ರಪಂಚದಲ್ಲಿ ಸಾವಿರಾರು ಜಾತಿಯ ಹಾವುಗಳಿವೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನವು ಮೊಟ್ಟೆ ಇಟ್ಟು ಸಂತಾನೋತ್ಪತ್ತಿ ಮಾಡುತ್ತವೆ. ಆದ್ರೆ ಕೆಲವು ಹಾವುಗಳ ಸಂತಾನೋತ್ಪತ್ತಿ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಭಿನ್ನವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ತಾಯಿಯ ಹೊಟ್ಟೆಯಲ್ಲೇ ಭ್ರೂಣ ಬೆಳೆದು, ಮರಿಗಳು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಅಥವಾ ಬಹುಪಾಲು ಬೆಳೆದ ನಂತರ ಹೊರಬರುತ್ತವೆ.
ಹಾವುಗಳ ಸಂತಾನೋತ್ಪತ್ತಿಯನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಮೂರು ವಿಚಾರಗಳನ್ನು ತಿಳಿಯಬೇಕು. ಮೊಟ್ಟೆ ಇಡುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಓವಿಪ್ಯಾರಿಟಿ (Oviparity) ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ. ತಾಯಿಯ ದೇಹದಲ್ಲೇ ಭ್ರೂಣ ಬೆಳೆದು ನೇರವಾಗಿ ಮರಿ ಹುಟ್ಟುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ವಿವಿಪ್ಯಾರಿಟಿ (Viviparity) ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ. ಇನ್ನು ಕೆಲವು ಜಾತಿಗಳಲ್ಲಿ ಮೊಟ್ಟೆಗಳು ತಾಯಿಯ ಹೊಟ್ಟೆಯಲ್ಲೇ ಇರುತ್ತವೆ. ಮೊಟ್ಟೆಯೊಳಗಿನ ಹಳದಿ ಲೋಳೆಯಿಂದ ಪೋಷಕಾಂಶ ಪಡೆದು ಭ್ರೂಣ ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ. ಮರಿಗಳು ಹೊರಬರುವ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಮೊಟ್ಟೆಯೊಡೆದು ಹೊರಬರುತ್ತವೆ. ಇದನ್ನು ಓವೋವಿವಿಪ್ಯಾರಿಟಿ (Ovoviviparity) ಅಂತ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.
1. ರಸೆಲ್ಸ್ ವೈಪರ್ (Russell's Viper)
ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ಅತ್ಯಂತ ಅಪಾಯಕಾರಿ ವಿಷಪೂರಿತ ಹಾವುಗಳಲ್ಲಿ ರಸೆಲ್ಸ್ ವೈಪರ್ ಕೂಡ ಒಂದು. ನಮ್ಮ ಕಡೆ ಇದನ್ನು ಕೊಳಕು ಮಂಡಲ ಅಂತ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ದೇಹದ ಮೇಲಿರುವ ದುಂಡಗಿನ ಅಥವಾ ಅಂಡಾಕಾರದ ಕಲೆಗಳಿಂದ ಈ ಹಾವನ್ನು ಸುಲಭವಾಗಿ ಗುರುತಿಸಬಹುದು.
ಇದು ಮೊಟ್ಟೆ ಇಡುವ ಹಾವಲ್ಲ. ಹೆಣ್ಣು ರಸೆಲ್ಸ್ ವೈಪರ್ ಹೊಟ್ಟೆಯಲ್ಲೇ ಮರಿಗಳು ಬೆಳೆದು ನೇರವಾಗಿ ಹೊರಬರುತ್ತವೆ. ಒಮ್ಮೆ ಸಂತಾನೋತ್ಪತ್ತಿ ಮಾಡಿದಾಗ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಹತ್ತಾರು ಮರಿಗಳು ಹುಟ್ಟುತ್ತವೆ. ಕೆಲವು ಬಾರಿ ಮರಿಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ 20 ರಿಂದ 40 ದಾಟುವುದು ಉಂಟು.
ಈ ಹಾವಿನ ವಿಷ ಮನುಷ್ಯರಿಗೆ ತುಂಬಾನೇ ಅಪಾಯಕಾರಿ. ಹಾಗಾಗಿ ಹಳ್ಳಿಗಳಲ್ಲಿ ಕೃಷಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವವರು, ಹೊಲಗಳಲ್ಲಿ ಓಡಾಡುವವರು ಈ ಹಾವುಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಎಚ್ಚರದಿಂದಿರಬೇಕು. ಸಣ್ಣ ಮರಿಯಾದರೂ ವಿಷಕಾರಿಯೇ, ಹಾಗಾಗಿ ಅದನ್ನು ಕೈಯಿಂದ ಹಿಡಿಯುವ ಸಾಹಸ ಮಾಡಬಾರದು.
2. ಬೋವಾ ಕನ್ಸ್ಟ್ರಿಕ್ಟರ್ (Boa Constrictor)
ಬೋವಾ ಕನ್ಸ್ಟ್ರಿಕ್ಟರ್ ಅಮೆರಿಕಾ ಖಂಡದ ಕೆಲವು ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ದೊಡ್ಡ ಹಾವು. ಇದು ವಿಷಕಾರಿಯಲ್ಲ. ಬದಲಾಗಿ ತನ್ನ ದೇಹದಿಂದ ಬೇಟೆಯನ್ನು ಸುತ್ತಿಕೊಂಡು ಬಿಗಿದು ಸಾಯಿಸುತ್ತದೆ. ಇಲಿಗಳು, ಪಕ್ಷಿಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ಸಣ್ಣ ಪ್ರಾಣಿಗಳು ಇದರ ಪ್ರಮುಖ ಆಹಾರ.
ಬೋವಾ ಕನ್ಸ್ಟ್ರಿಕ್ಟರ್ ಮೊಟ್ಟೆ ಇಡದೆ ನೇರವಾಗಿ ಮರಿಗಳಿಗೆ ಜನ್ಮ ನೀಡುತ್ತದೆ. ತಾಯಿಯ ದೇಹದಲ್ಲಿ ಭ್ರೂಣಗಳು ಬೆಳೆದು, ಮರಿಗಳು ಹೊರಬರುತ್ತವೆ. ಹುಟ್ಟಿದ ಮರಿಗಳು ಸ್ವಲ್ಪ ಮಟ್ಟಿಗೆ ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿ ಬದುಕಬಲ್ಲವು. ಹಾವುಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ತನ ಗ್ರಂಥಿಗಳು ಇರುವುದಿಲ್ಲ, ಹಾಗಾಗಿ ಮರಿಗಳು ಹುಟ್ಟಿದ ತಕ್ಷಣ ತಮ್ಮ ಆಹಾರವನ್ನು ತಾವೇ ಹುಡುಕಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು.
3. ಗ್ರೀನ್ ಅನಕೊಂಡ
ಪ್ರಪಂಚದ ಅತ್ಯಂತ ಭಾರವಾದ ಹಾವುಗಳಲ್ಲಿ ಗ್ರೀನ್ ಅನಕೊಂಡ (Green Anaconda) ಕೂಡ ಒಂದು. ದಕ್ಷಿಣ ಅಮೆರಿಕಾದ ಜೌಗು ಪ್ರದೇಶಗಳು, ನದಿಗಳು ಮತ್ತು ಜಲಮೂಲಗಳ ಸುತ್ತಮುತ್ತ ಇವು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. ಬೃಹತ್ ದೇಹವಿದ್ದರೂ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಚುರುಕಾಗಿ ಚಲಿಸುವುದು ಇವುಗಳ ವಿಶೇಷತೆ.
ಗ್ರೀನ್ ಅನಕೊಂಡ ಕೂಡ ಮೊಟ್ಟೆ ಇಡದೆ ನೇರವಾಗಿ ಮರಿಗಳಿಗೆ ಜನ್ಮ ನೀಡುತ್ತದೆ. ತಾಯಿಯ ದೇಹದಲ್ಲೇ ಭ್ರೂಣಗಳು ಬೆಳೆದು, ಒಂದೇ ಬಾರಿಗೆ ಅನೇಕ ಮರಿಗಳು ಹುಟ್ಟುತ್ತವೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಒಮ್ಮೆಗೆ 20 ರಿಂದ 40 ಮರಿಗಳು ಹುಟ್ಟಬಹುದು. ಆದರೆ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಈ ಸಂಖ್ಯೆ ಬದಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಅನಕೊಂಡಗಳು ವಿಷಕಾರಿ ಹಾವುಗಳಲ್ಲ. ಇವು ತಮ್ಮ ಬಲವಾದ ದೇಹದಿಂದ ಬೇಟೆಯನ್ನು ಸುತ್ತಿಕೊಂಡು ಸಾಯಿಸುತ್ತವೆ. ದೊಡ್ಡ ಮೀನುಗಳು, ಪಕ್ಷಿಗಳು, ಸಸ್ತನಿಗಳಂತಹ ಪ್ರಾಣಿಗಳು ಇವುಗಳಿಗೆ ಆಹಾರವಾಗುತ್ತವೆ. ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಬದುಕಲು ಅನುಕೂಲಕರವಾದ ದೇಹರಚನೆ ಇವುಗಳಿಗೆ ವಿಶೇಷ ಗುರುತು ತಂದುಕೊಟ್ಟಿದೆ.
4. ರ್ಯಾಟಲ್ ಸ್ನೇಕ್ (Rattlesnake)
ರ್ಯಾಟಲ್ ಸ್ನೇಕ್ ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಅಮೆರಿಕಾ ಖಂಡದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ವಿಷಕಾರಿ ಹಾವು. ಬಾಲದ ತುದಿಯಲ್ಲಿರುವ ವಿಶೇಷವಾದ ಗಿಲಗಿಲ ಶಬ್ದ ಮಾಡುವ ರಚನೆಯಿಂದಾಗಿ ಇದಕ್ಕೆ ಆ ಹೆಸರು ಬಂದಿದೆ. ಅಪಾಯ ಎದುರಾದಾಗ ಈ ಹಾವು ಬಾಲವನ್ನು ಅಲ್ಲಾಡಿಸಿ ಶಬ್ದ ಮಾಡುತ್ತದೆ.
ಹೆಚ್ಚಿನ ರ್ಯಾಟಲ್ ಸ್ನೇಕ್ ಜಾತಿಗಳಲ್ಲಿ ಮೊಟ್ಟೆಗಳು ತಾಯಿಯ ದೇಹದಲ್ಲೇ ಇದ್ದು ಬೆಳೆಯುತ್ತವೆ. ಮರಿಗಳು ಹೊರಬರುವ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಮೊಟ್ಟೆಯೊಡೆದು ಹೊರಬರುತ್ತವೆ. ಹಾಗಾಗಿ ಇವುಗಳನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ನೇರವಾಗಿ ಮರಿ ಹಾಕುವ ಹಾವುಗಳು ಎಂದೇ ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇವು ತಾಯಿಯ ದೇಹದಿಂದ ಮೊಟ್ಟೆಯ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಬಾರದೆ ಮರಿಗಳ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಹೊರಬಂದರೂ, ಭ್ರೂಣಕ್ಕೆ ಪೋಷಣೆ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಮೊಟ್ಟೆಯೊಳಗಿನ ಹಳದಿ ಲೋಳೆಯಿಂದಲೇ ಸಿಗುತ್ತದೆ.
ರ್ಯಾಟಲ್ ಸ್ನೇಕ್ ವಿಷ ಅಪಾಯಕಾರಿಯಾಗಿದೆ. ಇವು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಮನುಷ್ಯರನ್ನು ಬೆನ್ನಟ್ಟಿ ದಾಳಿ ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಆಕಸ್ಮಿಕವಾಗಿ ಹತ್ತಿರ ಹೋದಾಗ, ಅವುಗಳನ್ನು ಹಿಡಿಯಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದಾಗ ಕಚ್ಚುವ ಅಪಾಯವಿರುತ್ತದೆ.
ಸಮುದ್ರದ ಹಾವುಗಳು (Sea Snakes) ಸಮುದ್ರದ ಜೀವನಕ್ಕೆ ತಕ್ಕಂತೆ ವಿಕಸನಗೊಂಡಿವೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಜಾತಿಗಳು ತಮ್ಮ ಜೀವನದ ಬಹುಪಾಲು ಸಮಯವನ್ನು ನೀರಿನಲ್ಲೇ ಕಳೆಯುತ್ತವೆ. ಮೀನುಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ಸಮುದ್ರ ಜೀವಿಗಳು ಇವುಗಳ ಆಹಾರವಾಗಿರುತ್ತವೆ.
ಸಮುದ್ರದ ಹಾವುಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಜಾತಿಗಳು ಮೊಟ್ಟೆ ಇಡದೆ ನೇರವಾಗಿ ಮರಿಗಳಿಗೆ ಜನ್ಮ ನೀಡುತ್ತವೆ. ನೀರಿನಲ್ಲೇ ಮರಿ ಹಾಕುವುದು ಇವುಗಳ ಪ್ರಮುಖ ವಿಶೇಷತೆ. ಏಕೆಂದರೆ ಇವು ಮೊಟ್ಟೆ ಇಡಲು ಭೂಮಿಯ ಮೇಲೆ ಬರುವ ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲದೆ ಸಮುದ್ರದಲ್ಲೇ ಸಂತಾನೋತ್ಪತ್ತಿ ಮಾಡಬಲ್ಲವು. ಆದರೆ ಎಲ್ಲಾ ಸಮುದ್ರದ ಹಾವುಗಳೂ ಒಂದೇ ರೀತಿ ಸಂತಾನೋತ್ಪತ್ತಿ ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ. ಇದರಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ವಿನಾಯಿತಿಗಳೂ ಇವೆ.
ಹಾವುಗಳು ಮೊಟ್ಟೆ ಇಡುವ ಬದಲು ನೇರವಾಗಿ ಮರಿಗಳಿಗೆ ಜನ್ಮ ನೀಡುವ ಹಿಂದೆ ಅವುಗಳ ಜೀವನಶೈಲಿ, ವಾಸಿಸುವ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಮತ್ತು ವಿಕಸನ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಂತಹ ಅಂಶಗಳು ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸುತ್ತವೆ. ಕೆಲವು ಹಾವುಗಳು ತಂಪಾದ ವಾತಾವರಣದಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಮೊಟ್ಟೆಗಳ ಬೆಳವಣಿಗೆಗೆ ಅನುಕೂಲಕರವಲ್ಲದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತವೆ. ಅಂತಹ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಭ್ರೂಣಗಳನ್ನು ದೇಹದಲ್ಲೇ ಇಟ್ಟುಕೊಳ್ಳುವುದರಿಂದ ಅವುಗಳ ಬೆಳವಣಿಗೆಗೆ ಸೂಕ್ತ ವಾತಾವರಣ ಸಿಗುತ್ತದೆ.
ಸಮುದ್ರದ ಹಾವುಗಳಿಗೆ ಈ ವಿಧಾನ ಇನ್ನಷ್ಟು ಉಪಯುಕ್ತವಾಗಿದೆ. ಮೊಟ್ಟೆ ಇಡಲು ಭೂಮಿಯ ಮೇಲೆ ಬರುವ ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲದ ಕಾರಣ ಅವು ಸಮುದ್ರದಲ್ಲೇ ತಮ್ಮ ಜೀವನವನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಬಹುದು. ಆದರೆ ನೇರವಾಗಿ ಮರಿ ಹಾಕುವುದರಿಂದ ಎಲ್ಲಾ ಹಾವುಗಳಿಗೂ ಒಂದೇ ರೀತಿಯ ಲಾಭಗಳಿರುತ್ತವೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಜಾತಿಯ ಜೀವನ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳಿಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಸಂತಾನೋತ್ಪತ್ತಿ ವಿಧಾನ ವಿಕಸನಗೊಂಡಿದೆ.
ಮರಿಗಳು ಹುಟ್ಟಿದ ಮೇಲೆ ತಾಯಿ ಹಾವು ಅವುಗಳನ್ನು ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾ?
ಸಸ್ತನಿಗಳಂತೆ ಹಾವುಗಳು ಮರಿಗಳಿಗೆ ಹಾಲುಣಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಹೆಚ್ಚಿನ ಜಾತಿಯ ಹಾವುಗಳಲ್ಲಿ ಮರಿಗಳು ಹುಟ್ಟಿದ ನಂತರ ತಾಯಿಯ ಆರೈಕೆ ಇರುವುದಿಲ್ಲ. ಹುಟ್ಟಿದ ಮರಿಗಳು ತಮ್ಮಷ್ಟಕ್ಕೆ ತಾವೇ ಆಹಾರ ಹುಡುಕಿಕೊಂಡು ಬದುಕಬೇಕು. ಆದರೆ ಕೆಲವು ಜಾತಿಯ ಹಾವುಗಳಲ್ಲಿ ಮೊಟ್ಟೆಗಳು ಅಥವಾ ಮರಿಗಳ ಬಳಿ ತಾಯಿ ಸ್ವಲ್ಪ ಕಾಲ ಇರುವಂತಹ ನಡವಳಿಕೆಗಳು ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ.
ಮರಿಗಳು ಹುಟ್ಟಿದ ತಕ್ಷಣ ಬೇಟೆಯಾಡುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಹೊಂದಿರುವುದು ಅವುಗಳ ಉಳಿವಿಗೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಆದರೂ ಸಣ್ಣ ಹಾವುಗಳು ಇತರ ಪ್ರಾಣಿಗಳಿಗೆ ಆಹಾರವಾಗುವ ಅಪಾಯವಿರುತ್ತದೆ. ಹಾಗಾಗಿ ಹುಟ್ಟಿದ ಎಲ್ಲಾ ಮರಿಗಳೂ ದೊಡ್ಡ ಹಾವುಗಳಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತವೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ.
ಆರೋಗ್ಯ, ಸೌಂದರ್ಯ, ಫಿಟ್ನೆಸ್, ಕಿಚನ್ ಟಿಪ್ಸ್, ಸಂಬಂಧ, ಫ್ಯಾಷನ್, ರೆಸಿಪಿ ಅಪ್ಡೇಟ್ಗಳಿಗಾಗಿ ಏಷ್ಯಾನೆಟ್ ಸುವರ್ಣ ನ್ಯೂಸ್ ಫಾಲೋ ಮಾಡಿ. ಸಂಪೂರ್ಣ ಮಾಹಿತಿ ಒಂದೇ ಕ್ಲಿಕ್ನಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯ. ಏಷ್ಯಾನೆಟ್ ಸುವರ್ಣ ನ್ಯೂಸ್ ಅಧಿಕೃತ ಆ್ಯಪ್ ಡೌನ್ಲೋಡ್ ಮಾಡಿ ಹಾಗು ಎಲ್ಲಾ ಅಪ್ಡೇಟ್ ಗಳನ್ನು ಪಡೆಯಿರಿ.