ಬೇರೆಯವರು ಆಕಳಿಸಿದರೆ ನಮಗೂ ಯಾಕೆ ಆಕಳಿಕೆ ಬರುತ್ತೆ? ಇಲ್ಲಿದೆ ಇಂಟ್ರೆಸ್ಟಿಂಗ್ ಕಾರಣ

ಆಕಳಿಕೆ ಕೇವಲ ನಿದ್ದೆ ಅಥವಾ ಸುಸ್ತಿನ ಲಕ್ಷಣವಲ್ಲ, ಇದು ಮೆದುಳಿನ ಉಷ್ಣಾಂಶವನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುವ ಸಹಜ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಾಗಿದೆ. ಬೇರೆಯವರು ಆಕಳಿಸುವುದನ್ನು ನೋಡಿದಾಗ ನಮಗೂ ಆಕಳಿಕೆ ಬರುವುದಕ್ಕೆ 'ಮಿರರ್ ನ್ಯೂರಾನ್‌ಗಳು' ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಬಾಂಧವ್ಯ ಕಾರಣವಾಗಿರಬಹುದು ಎಂದು ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ವಿಶ್ಲೇಷಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ಆಕಳಿಕೆ ಅನ್ನೋದು ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಬರುವ ಸಹಜ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ. ನಿದ್ದೆ ಬಂದಾಗ, ಸುಸ್ತಾದಾಗ ಆಕಳಿಕೆ ಬರುವುದು ಮಾಮೂಲಿ. ಆದರೆ, ನಮ್ಮ ಎದುರಿಗಿರುವವರು ಆಕಳಿಸಿದರೆ ತಕ್ಷಣ ನಮಗೂ ಆಕಳಿಕೆ ಬರುವುದನ್ನು ನೀವು ಎಂದಾದರೂ ಗಮನಿಸಿದ್ದೀರಾ?

ಆಕಳಿಕೆ ಅಂದರೆ ನಿದ್ದೆ ಬರುತ್ತಿದೆ ಅಂತ ಮಾತ್ರವಲ್ಲ

ಬಹಳಷ್ಟು ಜನ ಆಕಳಿಕೆ ಬಂದರೆ ನಿದ್ದೆ ಅಥವಾ ಸುಸ್ತು ಎಂದು ಅಂದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ, ಆಕಳಿಕೆ ಬರಲು ಇವು ಮಾತ್ರ ಕಾರಣವಲ್ಲ. ನಾವು ರಿಲ್ಯಾಕ್ಸ್ ಆಗಿರುವಾಗ, ಏಕಾಗ್ರತೆ ಕಡಿಮೆಯಾದಾಗ ಅಥವಾ ಒಂದು ಕೆಲಸದಿಂದ ಮತ್ತೊಂದು ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಬದಲಾಗುವಾಗಲೂ ಆಕಳಿಕೆ ಬರಬಹುದು. ಇದು ಮೆದುಳು ಮತ್ತು ದೇಹದ ಸ್ನಾಯುಗಳ ಹೊಂದಾಣಿಕೆಯಿಂದ ನಡೆಯುವ ಸಹಜ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ. ಆಕಳಿಕೆ ಬಂದಾಗ ಬಾಯಿ ದೊಡ್ಡದಾಗಿ ತೆರೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ, ಆಳವಾಗಿ ಉಸಿರು ಎಳೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತೇವೆ ಮತ್ತು ನಿಧಾನವಾಗಿ ಉಸಿರು ಬಿಡುತ್ತೇವೆ.

ಈ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಮುಖ, ದವಡೆ ಮತ್ತು ಉಸಿರಾಟದ ಸ್ನಾಯುಗಳು ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತವೆ. ಆದರೆ, ಆಕಳಿಕೆ ಯಾಕೆ ಬರುತ್ತದೆ ಅನ್ನೋದಕ್ಕೆ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ಈವರೆಗೂ ಒಂದೇ ಕಾರಣವನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸಿಲ್ಲ. ಮೆದುಳಿನ ಉಷ್ಣಾಂಶವನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುವುದು, ಎಚ್ಚರಿಕೆಯ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿನ ಬದಲಾವಣೆ ಮತ್ತು ದೇಹದ ಸಹಜ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಗಳು ಇದಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗಿರಬಹುದು ಎಂದು ಸಂಶೋಧನೆಗಳು ಹೇಳುತ್ತವೆ. ಹಾಗಾಗಿ, ಪ್ರತಿ ಬಾರಿ ಆಕಳಿಕೆ ಬಂದಾಗ ನಿದ್ದೆ ಬರುತ್ತಿದೆ ಎಂದುಕೊಳ್ಳುವುದು ಸರಿಯಲ್ಲ. ಇದು ಸಹಜ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಾದರೂ, ವಿಪರೀತವಾಗಿ ಆಕಳಿಕೆ ಬರುತ್ತಿದ್ದರೆ ವೈದ್ಯರನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸುವುದು ಒಳ್ಳೆಯದು.

ಆಕಳಿಕೆ ಬಗ್ಗೆ ನಡೆದ ಸಂಶೋಧನೆಗಳಲ್ಲಿ ಮೆದುಳಿನ ಉಷ್ಣಾಂಶದ ವಿಚಾರ ಸಾಕಷ್ಟು ಚರ್ಚೆಯಾಗಿದೆ. ಅಮೆರಿಕದ ಪ್ರಿನ್ಸ್‌ಟನ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಸಂಶೋಧಕರು ಆಕಳಿಕೆ ಮತ್ತು ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಉಷ್ಣಾಂಶದ ನಡುವಿನ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಮೆದುಳಿನ ಉಷ್ಣಾಂಶವನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುವಲ್ಲಿ ಆಕಳಿಕೆ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದು ಈ ಸಂಶೋಧನೆ ಹೇಳಿದೆ.

ಈ ಸಿದ್ಧಾಂತದ ಪ್ರಕಾರ, ಆಕಳಿಸುವಾಗ ಮುಖ ಮತ್ತು ತಲೆಯ ಸುತ್ತ ಆಗುವ ಚಲನೆ ಹಾಗೂ ಉಸಿರಾಟದಿಂದ ಮೆದುಳು ತಂಪಾಗಲು ಸಹಾಯವಾಗುತ್ತದೆ. ಆದರೆ, ಕೇವಲ ಮೆದುಳನ್ನು ತಂಪಾಗಿಸಲು ಮಾತ್ರ ಆಕಳಿಕೆ ಬರುತ್ತದೆ ಎಂದು ಖಚಿತವಾಗಿ ಹೇಳಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಇದು ಆಕಳಿಕೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಒಂದು ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ವಿವರಣೆ ಮಾತ್ರ.

ಬೇಸಿಗೆ ಮತ್ತು ಚಳಿಗಾಲದಲ್ಲಿ ಆಕಳಿಕೆ ಬರುವ ರೀತಿಯನ್ನು ಸಂಶೋಧಕರು ಗಮನಿಸಿದ್ದಾರೆ. ವಾತಾವರಣದ ಉಷ್ಣಾಂಶದಲ್ಲಿನ ಬದಲಾವಣೆಗಳು ಆಕಳಿಕೆಯ ಮೇಲೆ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಬಹುದು ಎಂದು ಕೆಲವು ಫಲಿತಾಂಶಗಳು ಸೂಚಿಸಿವೆ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಹೊರಗಿನ ಉಷ್ಣಾಂಶ ತುಂಬಾ ಹೆಚ್ಚಿದ್ದಾಗ ಅಥವಾ ತುಂಬಾ ಕಡಿಮೆಯಿದ್ದಾಗ ಆಕಳಿಕೆ ಬರುವ ಸಾಧ್ಯತೆಗಳು ಬದಲಾಗಬಹುದು. ಆದರೆ, ಚಳಿಗಾಲದಲ್ಲಿ ದೇಹಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚು ಆಕ್ಸಿಜನ್ ಬೇಕಾಗುವುದರಿಂದಲೇ ಹೆಚ್ಚು ಆಕಳಿಕೆ ಬರುತ್ತದೆ ಎಂದು ಹೇಳಲು ಯಾವುದೇ ಸೂಕ್ತ ಆಧಾರಗಳಿಲ್ಲ.

ಎದುರಿನವರು ಆಕಳಿಸಿದರೆ ನಮಗೂ ಯಾಕೆ ಬರುತ್ತೆ?

ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿ ಆಕಳಿಸುವುದನ್ನು ನೋಡಿದಾಗ, ನಮಗೂ ಆಕಳಿಸಬೇಕು ಅನ್ನಿಸುವುದನ್ನು 'ಕಾಂಟೇಜಿಯಸ್ ಯಾನಿಂಗ್' (Contagious Yawning) ಅಥವಾ 'ಅಂಟಿಕೊಳ್ಳುವ ಆಕಳಿಕೆ' ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಇದು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕಂಡುಬರುವ ಕುತೂಹಲಕಾರಿ ನಡವಳಿಕೆ. ನಾವು ಇತರರ ಮುಖದ ಚಲನೆಗಳನ್ನು ಗಮನಿಸಿದಾಗ, ಅವರ ಕ್ರಿಯೆಗಳಿಗೆ ನಮ್ಮ ಮೆದುಳು ಹೇಗೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸುತ್ತದೆ ಎಂಬುದರ ಜೊತೆ ಇದು ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿರಬಹುದು ಎಂದು ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ಭಾವಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ಬೇರೆಯವರು ಆಕಳಿಸುವ ವಿಡಿಯೋಗಳನ್ನು ನೋಡಿದಾಗಲೂ ಕೆಲವರಿಗೆ ಆಕಳಿಕೆ ಬರುವುದನ್ನು ಸಂಶೋಧನೆಗಳಲ್ಲಿ ಗಮನಿಸಲಾಗಿದೆ. 2004ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾದ ಒಂದು ಅಧ್ಯಯನದಲ್ಲಿ, ಇತರರ ಆಕಳಿಕೆಯನ್ನು ನೋಡಿ ಮನುಷ್ಯರು ಹೇಗೆ ಆಕಳಿಸುತ್ತಾರೆ ಎಂಬುದರ ಮೇಲೆ ಸಂಶೋಧಕರು ಗಮನಹರಿಸಿದ್ದರು. ಆಕಳಿಕೆ ಕೇವಲ ದೈಹಿಕ ಕ್ರಿಯೆ ಮಾತ್ರವಲ್ಲ, ಇತರರ ನಡವಳಿಕೆಯನ್ನು ಗಮನಿಸುವುದರಿಂದಲೂ ಇದು ಪ್ರಚೋದನೆಗೊಳ್ಳಬಹುದು ಎಂದು ಇಂತಹ ಅಧ್ಯಯನಗಳು ಸೂಚಿಸುತ್ತವೆ.

ಇಲ್ಲಿ ಮತ್ತೊಂದು ಕುತೂಹಲಕಾರಿ ವಿಚಾರ ಎಂದರೆ, ಆಕಳಿಕೆಯನ್ನು ನಾವು ನೇರವಾಗಿ ನೋಡಲೇಬೇಕು ಎಂದೇನಿಲ್ಲ. ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಆಕಳಿಕೆ ಬಗ್ಗೆ ಓದಿದರೂ ಅಥವಾ ಅದರ ಬಗ್ಗೆ ಮಾತನಾಡಿದರೂ ನಮಗೆ ಆಕಳಿಸಬೇಕು ಅನ್ನಿಸುತ್ತದೆ. ಅಂದರೆ ನಮ್ಮ ಮೆದುಳಿನ ಆಲೋಚನೆಗಳು ಮತ್ತು ನಾವು ಗಮನಿಸುವ ವಿಚಾರಗಳು ಕೂಡ ಈ ಸಹಜ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯ ಮೇಲೆ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಬಹುದು. ಅಷ್ಟೇಕೆ, ನೀವು ಈ ಲೇಖನವನ್ನು ಓದುತ್ತಿರುವಾಗಲೂ ನಿಮಗೆ ಆಕಳಿಕೆ ಬರುವ ಸಾಧ್ಯತೆಗಳಿವೆ.

ಮಿರರ್ ನ್ಯೂರಾನ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಬಾಂಧವ್ಯದ ಸಂಬಂಧವೇನು?

ಇತರರನ್ನು ನೋಡಿ ನಾವು ಕೂಡ ಕೆಲವು ಕೆಲಸಗಳನ್ನು ಮಾಡಲು ಮೆದುಳಿನ ನರಮಂಡಲ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸುತ್ತದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ 'ಮಿರರ್ ನ್ಯೂರಾನ್‌ಗಳು' ಎಂಬ ನರಕೋಶಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಸಂಶೋಧಕರು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ನಾವು ಒಂದು ಕೆಲಸವನ್ನು ಮಾಡಿದಾಗ ಅಥವಾ ಬೇರೆಯವರು ಆ ಕೆಲಸವನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಿರುವಾಗ ಮೆದುಳಿನ ಕೆಲವು ಭಾಗಗಳು ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸುತ್ತವೆ ಎಂಬ ವಿಚಾರಕ್ಕೆ ಈ ಸಂಶೋಧನೆಗಳು ಸಂಬಂಧಿಸಿವೆ.

ಆದರೆ, ಇತರರನ್ನು ನೋಡಿ ಬರುವ ಆಕಳಿಕೆಗೆ ಮಿರರ್ ನ್ಯೂರಾನ್‌ಗಳೇ ಏಕೈಕ ಕಾರಣ ಎಂದು ಇನ್ನೂ ಖಚಿತವಾಗಿಲ್ಲ. ಆಕಳಿಕೆ ಅಂಟಿಕೊಳ್ಳುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ಮೆದುಳಿನ ಅನೇಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು, ಏಕಾಗ್ರತೆ ಮತ್ತು ವೈಯಕ್ತಿಕ ಮಾನಸಿಕ ಸ್ಥಿತಿ ಒಟ್ಟಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿರಬಹುದು ಎಂದು ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ಭಾವಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಇನ್ನು ಸಾಮಾಜಿಕ ಬಾಂಧವ್ಯದ ವಿಚಾರಕ್ಕೆ ಬಂದರೆ, ನಮಗೆ ಹತ್ತಿರವಾದವರು ಆಕಳಿಸಿದಾಗ ನಮಗೂ ಆಕಳಿಕೆ ಬರುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಹೆಚ್ಚು ಎಂದು ಕೆಲವು ಅಧ್ಯಯನಗಳು ಹೇಳಿವೆ.

ಸ್ನೇಹಿತರು ಮತ್ತು ಕುಟುಂಬದವರ ಜೊತೆಗಿನ ನಮ್ಮ ಒಡನಾಟ ಈ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯ ಮೇಲೆ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಬಹುದು ಎಂದು ಸಂಶೋಧಕರು ಗಮನಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಇತರರ ಭಾವನೆಗಳನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಮತ್ತು ಅವರ ನಡವಳಿಕೆಗೆ ಸ್ಪಂದಿಸುವಂತಹ ಸಾಮಾಜಿಕ ಗುಣಗಳ ಜೊತೆ ಇದು ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿರಬಹುದು. ಆದರೆ, ಆಕಳಿಕೆ ಬರುತ್ತಿದೆ ಎಂದರೆ ಎದುರಿನವರ ಮೇಲೆ ನಮಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರೀತಿ ಇದೆ ಅಥವಾ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಬಲವಾದ ಬಾಂಧವ್ಯ ಇದೆ ಎಂದು ಖಚಿತವಾಗಿ ಹೇಳಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಸಾಮಾಜಿಕ ಬಾಂಧವ್ಯವು ಈ ನಡವಳಿಕೆಯ ಮೇಲೆ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರುವ ಅನೇಕ ಅಂಶಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ಮಾತ್ರ.