ಸೀಲಿಂಗ್ ಫ್ಯಾನ್ ರೆಕ್ಕೆಗಳು ಫ್ಲಾಟ್ ಆಗಿರದೆ ಓರೆಯಾಗಿರುವುದು ಯಾಕೆ? ಕರೆಂಟ್‌ ಬಿಲ್‌ಗೂ ಇದಕ್ಕೂ ಇದೆ ನೇರ ಸಂಬಂಧ

Why fan blades are tilted: ಮನೆಯಲ್ಲಿ ದಿನವಿಡೀ ತಿರುಗುವ ಸೀಲಿಂಗ್ ಫ್ಯಾನ್ ರೆಕ್ಕೆಗಳು ಸಂಪೂರ್ಣ ಫ್ಲಾಟ್ ಆಗಿರದೆ ಕೊಂಚ ಬಾಗಿರುವುದು ಏಕೆ ಎಂದು ಎಂದಾದರೂ ಯೋಚಿಸಿದ್ದೀರಾ? ಅಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, ಭಾರತದಲ್ಲಿ 3 ರೆಕ್ಕೆ, ವಿದೇಶಗಳಲ್ಲಿ 4-5 ರೆಕ್ಕೆಗಳಿರಲು ಕಾರಣವೇನು? ವೇಗವಾಗಿ ತಿರುಗುವ ಫ್ಯಾನ್ ಮೇಲೆ ಧೂಳು ಕೂರುವುದೇಕೆ? ಈ ಎಲ್ಲಾ ಕುತೂಹಲಕಾರಿ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳ ಹಿಂದಿನ ಅಸಲಿ ಸೈನ್ಸ್ ಇಲ್ಲಿದೆ ಓದಿ.

ಮನೆಯಲ್ಲಿ ತಿರುಗುವ ಸೀಲಿಂಗ್ ಫ್ಯಾನ್‌ನ ರೆಕ್ಕೆಗಳನ್ನು (Blades) ನೀವು ಎಂದಾದರೂ ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾಗಿ ಗಮನಿಸಿದ್ದೀರಾ? ಅವು ಎಂದಿಗೂ ಸಂಪೂರ್ಣ ಚಪ್ಪಟೆಯಾಗಿ (Flat) ಇರುವುದಿಲ್ಲ. ಬದಲಿಗೆ ಕೊಂಚ ಬಾಗಿದಂತೆ ಅಥವಾ ಒಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಕೋನದಲ್ಲಿ ಓರೆಯಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಫ್ಯಾನ್ ರೆಕ್ಕೆಗಳಿಗೆ ಈ ರೀತಿ ವಿಶಿಷ್ಟ ಆಕಾರ ನೀಡಿರುವುದು ಕೇವಲ ಅಂದಕ್ಕಾಗಿ ಮಾಡಿದ ಡಿಸೈನ್ ಅಂದುಕೊಂಡರೆ ನಿಮ್ಮ ಅನಿಸಿಕೆ ತಪ್ಪು! ಇದರ ಹಿಂದೆ ಗಾಳಿಯ ಹರಿವಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಅದ್ಭುತ ವಿಜ್ಞಾನ ಹಾಗೂ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಅಡಗಿದೆ.

ಗಾಳಿಯ ಸಂಚಾರವೇ ಇರಲ್ಲ

ತಾಂತ್ರಿಕ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಫ್ಯಾನ್ ರೆಕ್ಕೆಗಳ ಈ ಓರೆ ಅಥವಾ ಕೋನವನ್ನು 'ಬ್ಲೇಡ್ ಪಿಚ್' (Blade Pitch) ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಒಂದು ವೇಳೆ ಸೀಲಿಂಗ್ ಫ್ಯಾನ್ ರೆಕ್ಕೆಗಳು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಫ್ಲಾಟ್ ಆಗಿದ್ದರೆ, ಫ್ಯಾನ್ ಎಷ್ಟೇ ವೇಗವಾಗಿ ತಿರುಗಿದರೂ ಅದು ಗಾಳಿಯನ್ನು ಕೇವಲ ಚಾಕುವಿನಂತೆ ಸೀಳುತ್ತಾ ತಿರುಗುತ್ತದೆಯೇ ಹೊರತು, ಗಾಳಿಯನ್ನು ಕೆಳಮುಖವಾಗಿ ತಳ್ಳಲು (Push) ಸಾಧ್ಯವಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಇದರಿಂದ ಕೋಣೆಯಲ್ಲಿ ಗಾಳಿಯ ಸಂಚಾರವೇ ಇರುವುದಿಲ್ಲ. ಅಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೆ, ಚಪ್ಪಟೆ ರೆಕ್ಕೆಗಳು ಮೋಟಾರ್ ಮೇಲೆ ಅನಗತ್ಯ ಒತ್ತಡವನ್ನು ಹಾಕಿ ಅದರ ಆಯಸ್ಸನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುತ್ತವೆ.

ಅದಕ್ಕಾಗಿಯೇ ಫ್ಯಾನ್ ರೆಕ್ಕೆಗಳನ್ನು ಕೊಂಚ ಓರೆಯಾಗಿ ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ವಿಶಿಷ್ಟ ಕೋನವು ಫ್ಯಾನ್ ತಿರುಗುವಾಗ ಮೇಲಿನ ಗಾಳಿಯನ್ನು ಸೆಳೆದುಕೊಂಡು ನಿರಂತರವಾಗಿ ಕೆಳಮುಖವಾಗಿ ತಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಈ ವಿಶೇಷ ಏರೋಡೈನಾಮಿಕ್ (Aerodynamic) ಆಕಾರವು ಗಾಳಿಯ ಪ್ರತಿರೋಧವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಿ, ಶಬ್ದವಿಲ್ಲದೆ (Silent) ಕೋಣೆಯ ಮೂಲೆ ಮೂಲೆಗೂ ಸರಾಗವಾಗಿ ತಂಪಾದ ಗಾಳಿ ಹರಡುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ.

ರೆಕ್ಕೆಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಬಗ್ಗಿಸಿದರೆ ಹೆಚ್ಚು ಗಾಳಿ ಬರುತ್ತದೆಯೇ?

ರೆಕ್ಕೆಗಳ ಕೋನ (Pitch) ಹೆಚ್ಚಾದಷ್ಟೂ ಗಾಳಿಯ ಹರಿವು ಹೆಚ್ಚಾಗುವುದು ನಿಜ. ಆದರೆ, ರೆಕ್ಕೆಗಳನ್ನು ಅತಿಯಾಗಿ ಬಗ್ಗಿಸಿದರೆ ಗಾಳಿಯ ತಡೆತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಮೋಟಾರ್ ಮೇಲೆ ಭಾರಿ ಹೊರೆ ಬೀಳುತ್ತದೆ. ಇದರಿಂದ ಫ್ಯಾನ್ ನಿಧಾನವಾಗುವುದಲ್ಲದೆ, ವಿದ್ಯುತ್ ಬಿಲ್ ಕೂಡ ಜಾಸ್ತಿ ಬರುತ್ತದೆ!

ಅದಕ್ಕಾಗಿಯೇ ಫ್ಯಾನ್ ತಯಾರಿಕಾ ಕಂಪನಿಗಳು ಗಾಳಿಯ ಹರಿವು, ಮೋಟಾರ್‌ನ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಮತ್ತು ವಿದ್ಯುತ್ ಉಳಿತಾಯ ಈ ಮೂರರ ನಡುವೆ ಸರಿಯಾದ ಸಮತೋಲನ (Balance) ಕಾಪಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ರೆಕ್ಕೆಗಳನ್ನು ಒಂದು ನಿಖರವಾದ ಕೋನದಲ್ಲಿ (ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ 12 ರಿಂದ 15 ಡಿಗ್ರಿ) ಬಾಗಿಸಿ ತಯಾರಿಸುತ್ತವೆ.

ಭಾರತದಲ್ಲಿ 3 ರೆಕ್ಕೆಗಳು, ವಿದೇಶಗಳಲ್ಲಿ 4 ಅಥವಾ 5 ರೆಕ್ಕೆಗಳು ಏಕೆ? (3 Blades vs 4-5 Blades)

ಭಾರತದಲ್ಲಿ: ನಮಗೆ ನೇರವಾಗಿ ಮೈಮೇಲೆ ವೇಗವಾಗಿ ಗಾಳಿ ಬೀಸಬೇಕು (High Air Delivery). 3 ರೆಕ್ಕೆಗಳಿರುವ ಫ್ಯಾನ್ ಕಡಿಮೆ ಭಾರ ಹೊಂದಿದ್ದು, ಮೋಟಾರ್ ವೇಗವಾಗಿ ತಿರುಗಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಗಾಳಿ ಕೊಡುತ್ತದೆ.

ಅಮೆರಿಕ/ಯುರೋಪ್‌ನಲ್ಲಿ: ಅಲ್ಲಿ ಈಗಾಗಲೇ ಎಸಿ (AC) ಇರುತ್ತದೆ. ಫ್ಯಾನ್ ಕೇವಲ ರೂಮಿನಲ್ಲಿ ಗಾಳಿ ಹರಡಲು ಮತ್ತು ಯಾವುದೇ ಶಬ್ದವಿಲ್ಲದೆ (Silent) ಕೆಲಸ ಮಾಡಲು ಮಾತ್ರ ಬಳಕೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಹಾಗಾಗಿ ಅಲ್ಲಿ 4 ಅಥವಾ 5 ರೆಕ್ಕೆಗಳ ಫ್ಯಾನ್ ಬಳಸುತ್ತಾರೆ.

ಬೇಸಿಗೆ ಮತ್ತು ಚಳಿಗಾಲದ ಮೋಡ್ (ದಿಕ್ಕು ಬದಲಾವಣೆ)

ಬೇಸಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಫ್ಯಾನ್ ಆಂಟಿ-ಕ್ಲಾಕ್‌ವೈಸ್ (Anti-clockwise - ಎಡದಿಂದ ಬಲಕ್ಕೆ) ತಿರುಗಬೇಕು, ಆಗ ಮಾತ್ರ ಗಾಳಿ ಕೆಳಗೆ ಬರುತ್ತದೆ.

ಚಳಿಗಾಲದಲ್ಲಿ ಫ್ಯಾನ್ ಕ್ಲಾಕ್‌ವೈಸ್ (Clockwise) ತಿರುಗಿದರೆ, ನೆಲದ ಮೇಲಿನ ತಣ್ಣನೆ ಗಾಳಿಯನ್ನು ಮೇಲೆಳೆದುಕೊಂಡು, ಮೇಲಿರುವ ಬೆಚ್ಚನೆಯ ಗಾಳಿಯನ್ನು ಕೋಣೆಯ ಸುತ್ತಲೂ ಹರಡುತ್ತದೆ (ಇದಕ್ಕಾಗಿ ಕೆಲವು ಮಾಡರ್ನ್ ಫ್ಯಾನ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ವಿಚ್ ಇರುತ್ತದೆ).

ವೇಗವಾಗಿ ತಿರುಗುವ ಫ್ಯಾನ್ ಮೇಲೂ ಧೂಳು ಕೂರುವುದು ಏಕೆ?

ಫ್ಯಾನ್ ತಿರುಗುವಾಗ ರೆಕ್ಕೆಗಳ ತುದಿಗಳು ಗಾಳಿಯ ಘರ್ಷಣೆಯಿಂದಾಗಿ ‘ಸ್ಥಿರ ವಿದ್ಯುತ್’ (Static Electricity) ಉತ್ಪಾದಿಸುತ್ತವೆ. ಇದು ಗಾಳಿಯಲ್ಲಿರುವ ಸಣ್ಣ ಧೂಳಿನ ಕಣಗಳನ್ನು ಆಯಸ್ಕಾಂತದಂತೆ ತನ್ನತ್ತ ಸೆಳೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.