ಸಿಟಿ ಸ್ಕ್ಯಾನ್ ಮತ್ತು ಎಕ್ಸ್ ರೇ ನಡುವಿನ ವ್ಯತ್ಯಾಸವೇನು, ಯಾವ ರೋಗಕ್ಕೆ ಯಾವುದು ಅಗತ್ಯ?

Difference between CT Scan and X ray ಎಕ್ಸ್-ರೇ ಮತ್ತು ಸಿಟಿ ಸ್ಕ್ಯಾನ್, ಎರಡೂ ವೈದ್ಯಕೀಯ ರೋಗನಿರ್ಣಯಕ್ಕೆ ಬಳಸುವ ಪ್ರಮುಖ ತಂತ್ರಗಳಾಗಿವೆ. ಎಕ್ಸ್-ರೇ ಮೂಳೆ ಮುರಿತದಂತಹ ಸರಳ ಸಮಸ್ಯೆಗಳಿಗೆ ಸೂಕ್ತವಾದರೆ, ಸಿಟಿ ಸ್ಕ್ಯಾನ್ ಆಂತರಿಕ ಅಂಗಗಳ ಸಂಕೀರ್ಣ ಸಮಸ್ಯೆ ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಲು ಸೂಕ್ತ.

ಆಧುನಿಕ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ರೋಗನಿರ್ಣಯಕ್ಕಾಗಿ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ಬಳಕೆ ಅನಿವಾರ್ಯವಾಗಿದೆ. ವೈದ್ಯರು ದೇಹದ ಒಳಗಿನ ಅಂಗಾಂಗಗಳ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ತಿಳಿಯಲು ಎಕ್ಸ್-ರೇ ಮತ್ತು ಸಿಟಿ ಸ್ಕ್ಯಾನ್ ಎಂಬ ಎರಡು ಪ್ರಮುಖ ತಂತ್ರಗಳನ್ನ ಬಳಸುತ್ತಾರೆ. ಇವೆರಡೂ ವಿಕಿರಣಗಳನ್ನು ಬಳಸಿದರೂ, ಇವು ನೀಡುವ ಮಾಹಿತಿಯ ಆಳ ಮತ್ತು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿ ಸಾಕಷ್ಟು ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳಿವೆ. ರೋಗದ ತೀವ್ರತೆಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಯಾವುದನ್ನು ಆರಿಸಬೇಕು ಎಂಬುದು ನಿರ್ಧಾರವಾಗುತ್ತದೆ.

ಎಕ್ಸ್-ರೇ: ಸರಳ ಮತ್ತು ವೇಗದ ತಪಾಸಣೆ

ಎಕ್ಸ್-ರೇ ಎನ್ನುವುದು ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚು ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿರುವ ಪರೀಕ್ಷಾ ವಿಧಾನವಾಗಿದೆ. ಇದು ವಿದ್ಯುತ್ಕಾಂತೀಯ ಕಿರಣಗಳನ್ನು ಬಳಸಿ ದೇಹದ ಚಿತ್ರವನ್ನು ಸೆರೆಹಿಡಿಯುತ್ತದೆ. ಈ ಕಿರಣಗಳು ಮೃದು ಅಂಗಾಂಶಗಳ ಮೂಲಕ ಸುಲಭವಾಗಿ ಹಾದುಹೋಗುತ್ತವೆ, ಆದರೆ ಮೂಳೆಗಳಂತಹ ಗಟ್ಟಿಯಾದ ಭಾಗಗಳು ಇವುಗಳನ್ನು ತಡೆಹಿಡಿಯುತ್ತವೆ. ಈ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ ಮೂಳೆ ಮುರಿತ, ಹಲ್ಲಿನ ಸಮಸ್ಯೆ ಅಥವಾ ಶ್ವಾಸಕೋಶದ ಸೋಂಕುಗಳನ್ನು ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಲು ಎಕ್ಸ್-ರೇ ಅತ್ಯಂತ ಉಪಯುಕ್ತವಾಗಿದೆ. ಇದು ಅಗ್ಗದ ದರದಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯವಿದ್ದು, ಕೆಲವೇ ಸೆಕೆಂಡುಗಳಲ್ಲಿ ಫಲಿತಾಂಶ ನೀಡುತ್ತದೆ.

ಸಿಟಿ ಸ್ಕ್ಯಾನ್: ದೇಹದ ಒಳಗಿನ ಅಂಗಾಂಗ ಪರೀಕ್ಷೆ

CT ಸ್ಕ್ಯಾನ್ ಅನ್ನು ಎಕ್ಸ್-ರೇನ ಮುಂದುವರಿದ ರೂಪವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಇದು ದೇಹದ ಸುತ್ತಲೂ ವೃತ್ತಾಕಾರವಾಗಿ ತಿರುಗುತ್ತಾ ವಿವಿಧ ಕೋನಗಳಿಂದ ನೂರಾರು ಎಕ್ಸ್-ರೇ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಸೆರೆಹಿಡಿಯುತ್ತದೆ. ನಂತರ ಈ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಸಂಯೋಜಿಸಿ ಮೂರು ಆಯಾಮದ (3D) ಚಿತ್ರವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ. ಇದು ಕೇವಲ ಮೂಳೆಗಳಲ್ಲದೆ, ರಕ್ತನಾಳಗಳು, ಮೆದುಳು ಮತ್ತು ಆಂತರಿಕ ಅಂಗಗಳ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ವಿವರಗಳನ್ನು ನೀಡಬಲ್ಲದು. ಆಂತರಿಕ ಗಾಯಗಳು, ಗಡ್ಡೆಗಳು ಮತ್ತು ಕ್ಯಾನ್ಸರ್‌ನಂತಹ ಗಂಭೀರ ಸ್ಥಿತಿಗಳನ್ನು ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಲು ವೈದ್ಯರು ಇದರ ಮೊರೆ ಹೋಗುತ್ತಾರೆ.

ಆರೋಗ್ಯ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಯಾವುದು ಸೂಕ್ತವಲ್ಲ?

ಎಕ್ಸ್-ರೇಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಸಿಟಿ ಸ್ಕ್ಯಾನ್‌ನಲ್ಲಿ ವಿಕಿರಣದ (Radiation) ಪ್ರಮಾಣ ಹೆಚ್ಚಿರುತ್ತದೆ. ಹಾಗಾಗಿ ಪದೇ ಪದೇ ಸಿಟಿ ಸ್ಕ್ಯಾನ್ ಮಾಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಆರೋಗ್ಯದ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಅಷ್ಟು ಸೂಕ್ತವಲ್ಲ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಗರ್ಭಿಣಿಯರು ಮತ್ತು ಮಕ್ಕಳ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ವೈದ್ಯರು ಹೆಚ್ಚಿನ ಮುನ್ನೆಚ್ಚರಿಕೆ ವಹಿಸುತ್ತಾರೆ. ಕೆಲವು ಸಿಟಿ ಸ್ಕ್ಯಾನ್‌ಗಳ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅಂಗಾಂಗಗಳು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಕಾಣಲೆಂದು ರೋಗಿಯ ದೇಹಕ್ಕೆ 'ಕಾಂಟ್ರಾಸ್ಟ್ ಡೈ' ಎಂಬ ದ್ರವವನ್ನು ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ, ಇದು ಕೆಲವರಲ್ಲಿ ಅಲರ್ಜಿಯ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯೂ ಇರುತ್ತದೆ.

ಯಾವ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಯಾವ ಪರೀಕ್ಷೆ ಸೂಕ್ತ?

ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಸಣ್ಣಪುಟ್ಟ ಪೆಟ್ಟು, ಮೂಳೆ ಬಿರುಕು ಅಥವಾ ಎದೆಯ ಭಾಗದ ಸಾಮಾನ್ಯ ಸೋಂಕುಗಳಿದ್ದರೆ ಎಕ್ಸ್-ರೇ ಸಾಕಾಗುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ತಲೆಗೆ ಬಲವಾದ ಪೆಟ್ಟು ಬಿದ್ದಾಗ, ಹೊಟ್ಟೆಯ ಒಳಗಿನ ಸಮಸ್ಯೆಗಳಿದ್ದಾಗ ಅಥವಾ ರೋಗದ ನಿಖರ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ತಿಳಿಯಬೇಕಾದಾಗ ಸಿಟಿ ಸ್ಕ್ಯಾನ್ ಅನಿವಾರ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ. ರೋಗಿಯ ತುರ್ತು ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಮತ್ತು ರೋಗದ ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಗಮನಿಸಿ ವೈದ್ಯರೇ ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಸೂಕ್ತ ಪರೀಕ್ಷೆಯನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತಾರೆ.