ಭಾರತದಲ್ಲಿ ನೂರಾರು ನದಿಗಳಿವೆ, ಆದರೆ ಈ ಒಂದು ನದಿ ಮಾತ್ರ ‘ಗಂಡು ನದಿ’! ಯಾಕೆ ಗೊತ್ತಾ?

Published : Aug 13, 2026, 04:58 PM IST
Brahmaputra River

ಸಾರಾಂಶ

ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಬಹುತೇಕ ನದಿಗಳು ಹೆಣ್ಣಿನ ಹೆಸರನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರೆ, ಬ್ರಹ್ಮಪುತ್ರವನ್ನು 'ಬ್ರಹ್ಮ ದೇವನ ಮಗ' ಎಂಬ ಅರ್ಥದಿಂದ 'ಗಂಡು ನದಿ' ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಟಿಬೆಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿ, ಅಸ್ಸಾಂನ ಜೀವನಾಡಿಯಾಗಿ ಹರಿಯುವ ಈ ನದಿಯು ತನ್ನ ಬೃಹತ್ ಹರಿವು ಮತ್ತು ವಿಶ್ವದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ನದಿ ದ್ವೀಪವಾದ ಮಜುಲಿಯನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿರುವುದಕ್ಕೆ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ.

ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಹರಿಯೋ ನೂರಾರು ನದಿಗಳಿವೆ. ಗಂಗಾ, ಯಮುನಾ, ಕಾವೇರಿಯಿಂದ ಹಿಡಿದು ಬಹುತೇಕ ಎಲ್ಲಾ ನದಿಗಳ ಹೆಸರು ಹೆಣ್ಣಿನದ್ದೇ. ಹಾಗಾಗಿಯೇ ಅವನ್ನು ಹೆಣ್ಣು ನದಿಗಳೆಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ, ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಒಂದೇ ಒಂದು ಗಂಡು ನದಿ ಇದೆ. ಅದರ ಹೆಸರೂ ಪುರುಷನದ್ದೇ. ಆ ನದಿ ಯಾವುದು, ಅದರ ವಿಶೇಷತೆ ಏನು? ಇಲ್ಲಿದೆ ನೋಡಿ.

ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಗಂಗಾ, ಯಮುನಾ, ಗೋದಾವರಿ, ಕೃಷ್ಣೆ(ಕೃಷ್ಣಾ), ಕಾವೇರಿ, ನರ್ಮದಾ, ತಪತಿಯಂತಹ ಅನೇಕ ನದಿಗಳಿವೆ. ಈ ಎಲ್ಲಾ ನದಿಗಳ ಹೆಸರುಗಳು ಸ್ತ್ರೀಯರದ್ದೇ. ಆದರೆ ಬ್ರಹ್ಮಪುತ್ರ ನದಿ ಮಾತ್ರ ಇದಕ್ಕೆ ಸಂಪೂರ್ಣ ಭಿನ್ನ. 'ಬ್ರಹ್ಮಪುತ್ರ' ಅಂದರೆ 'ಬ್ರಹ್ಮ ದೇವನ ಮಗ' ಅಂತ ಅರ್ಥ. ಇದೇ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಬ್ರಹ್ಮಪುತ್ರವನ್ನು ಭಾರತದ ಏಕೈಕ 'ಗಂಡು ನದಿ' ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಟಿಬೆಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟುವ ಈ ನದಿ, ಅರುಣಾಚಲ ಪ್ರದೇಶದ ಮೂಲಕ ಭಾರತವನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸುತ್ತದೆ. ಅಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು 'ಸಿಯಾಂಗ್' ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ನಂತರ ಅಸ್ಸಾಂ ತಲುಪಿದಾಗ ಬ್ರಹ್ಮಪುತ್ರವಾಗಿ, ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶದಲ್ಲಿ ಗಂಗೆಯೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿ ಸಮುದ್ರ ಸೇರುತ್ತದೆ.

ಬ್ರಹ್ಮಪುತ್ರ ನದಿಯ ಬಗ್ಗೆ ಭಾರತೀಯ ಪುರಾಣಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಕಥೆಗಳಿವೆ. ಪುರಾಣಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಈ ನದಿಯನ್ನು ಬ್ರಹ್ಮ ದೇವರ ಮಗನೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸಂಸ್ಕೃತದಲ್ಲಿ 'ಪುತ್ರ' ಎಂದರೆ ಮಗ. ಇದೇ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಬ್ರಹ್ಮಪುತ್ರ ಹೆಸರು ಉಳಿದ ನದಿಗಳಿಗಿಂತ ಭಿನ್ನವಾಗಿದೆ. ಟಿಬೆಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು 'ಯಾರ್ಲುಂಗ್ ಸಾಂಗ್‌ಪೋ' ಎಂದು ಕರೆದರೆ, ಭಾರತಕ್ಕೆ ಬಂದ ಮೇಲೆ 'ಸಿಯಾಂಗ್', 'ದಿಹಾಂಗ್' ಎಂದೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಅಸ್ಸಾಂ ತಲುಪಿದ ನಂತರವೇ ಇದು ಬ್ರಹ್ಮಪುತ್ರ ಎಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧಿಯಾಗಿದೆ. ಬರೀ ಹೆಸರಲ್ಲ, ತನ್ನ ಅಗಾಧ ನೀರಿನ ಹರಿವು ಮತ್ತು ಮಳೆಗಾಲದ ಪ್ರವಾಹದಿಂದಲೂ ಇದು ವಿಶ್ವದ ಪ್ರಮುಖ ನದಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ.

ಅಸ್ಸಾಂ ರಾಜ್ಯದ ಜೀವನಾಡಿ

ಬ್ರಹ್ಮಪುತ್ರ ನದಿ ಈಶಾನ್ಯ ಭಾರತಕ್ಕೆ, ಅದರಲ್ಲೂ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಅಸ್ಸಾಂ ರಾಜ್ಯದ ಜನರಿಗೆ ಜೀವನಾಡಿ. ಕೃಷಿ, ಮೀನುಗಾರಿಕೆ, ಸಾರಿಗೆ ಮತ್ತು ಕುಡಿಯುವ ನೀರು ಹೀಗೆ ಅನೇಕ ಅಗತ್ಯಗಳಿಗೆ ಈ ನದಿಯೇ ಆಧಾರ. ಆದರೆ, ಮಳೆಗಾಲದಲ್ಲಿ ಬ್ರಹ್ಮಪುತ್ರ ಉಕ್ಕಿ ಹರಿದರೆ ಅಸ್ಸಾಂನಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ಮಟ್ಟದ ಪ್ರವಾಹ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ. ನದಿಯ ನೀರಿನ ಹರಿವು ತುಂಬಾ ರಭಸವಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಅದರ ಸ್ವಭಾವವೂ ವಿಶಿಷ್ಟವಾಗಿದೆ. ಹಾಗಾಗಿಯೇ ಬ್ರಹ್ಮಪುತ್ರವನ್ನು 'ಗಂಡು ನದಿ' ಎಂದು ಕರೆಯಲು ಅದರ ಹೆಸರು ಮಾತ್ರವಲ್ಲ, ಅದರ ಬಲವಾದ ಪ್ರವಾಹವೂ ಒಂದು ಕಾರಣ. ಆದರೆ, ಭಾರತದ ಎಲ್ಲಾ ನದಿಗಳು 'ಹೆಣ್ಣು ನದಿಗಳು' ಎನ್ನುವುದು ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ವರ್ಗೀಕರಣವಲ್ಲ. ಇದು ನಮ್ಮ ಭಾಷೆ, ಪುರಾಣ ಮತ್ತು ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳಲ್ಲಿ ಬಂದಿರುವ ಹೆಸರುಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲಿನ ನಂಬಿಕೆ.

ಬ್ರಹ್ಮಪುತ್ರ ನದಿಯ ವಿಶೇಷತೆ:

ವಿಶ್ವದ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ನದಿ ದ್ವೀಪ: ಅಸ್ಸಾಂನಲ್ಲಿ ಬ್ರಹ್ಮಪುತ್ರ ನದಿಯು ಜಗತ್ತಿನ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಮಾನವ ವಾಸವಿರುವ ನದಿ ದ್ವೀಪವಾದ ಮಜುಲಿಯನ್ನು (Majuli) ನಿರ್ಮಿಸಿದೆ.

ದೊಡ್ಡ ಗಾತ್ರ ಮತ್ತು ಹರಿವು: ಇದು ತುಂಬು ನೀರಿನಿಂದ ಹರಿಯುವ ಪ್ರಬಲ ನದಿಯಾಗಿದೆ. ಮಳೆಗಾಲದಲ್ಲಿ ಈ ನದಿಯ ಅಗಲವು ಕೆಲವು ಕಡೆಗಳಲ್ಲಿ 8 ಕಿಲೋಮೀಟರ್‌ಗಳಿಗೂ ಅಧಿಕವಿರುತ್ತದೆ.

ಅತಿ ಉದ್ದದ ನದಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು: ಭಾರತ ಮತ್ತು ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶದ ಮೂಲಕ ಹರಿದು ಬಂಗಾಳ ಕೊಲ್ಲಿಯನ್ನು ಸೇರುತ್ತದೆ. ಇದರ ಒಟ್ಟು ಉದ್ದ ಸುಮಾರು 2,900 ಕಿಲೋಮೀಟರ್.

PREV

ಆರೋಗ್ಯ, ಸೌಂದರ್ಯ, ಫಿಟ್‌ನೆಸ್, ಕಿಚನ್ ಟಿಪ್ಸ್‌, ಸಂಬಂಧ, ಫ್ಯಾಷನ್, ರೆಸಿಪಿ ಅಪ್ಡೇಟ್‌ಗಳಿಗಾಗಿ ಏಷ್ಯಾನೆಟ್ ಸುವರ್ಣ ನ್ಯೂಸ್‌ ಫಾಲೋ ಮಾಡಿ. ಸಂಪೂರ್ಣ ಮಾಹಿತಿ ಒಂದೇ ಕ್ಲಿಕ್‌ನಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯ. ಏಷ್ಯಾನೆಟ್ ಸುವರ್ಣ ನ್ಯೂಸ್ ಅಧಿಕೃತ ಆ್ಯಪ್ ಡೌನ್‌ಲೋಡ್ ಮಾಡಿ ಹಾಗು ಎಲ್ಲಾ ಅಪ್‌ಡೇಟ್ ಗಳನ್ನು ಪಡೆಯಿರಿ.

Read more Articles on
click me!

Recommended Stories

ನಲ್ಲಿ ಹಿಂದಿನ ಗೋಡೆ ಅಥವಾ ಟೈಲ್ಸ್ ಮೇಲೆ ಪದೇ ಪದೇ ಜಿಡ್ಡು, ಕೊಳೆ ಕೂರುತ್ತಿದ್ದರೆ ಈ ಟ್ರಿಕ್ಸ್‌ ಫಾಲೋ ಮಾಡಿ
Arranged Marriage: ​‘ಎಕ್ಸೆಲ್ ಶೀಟ್’ನಲ್ಲೇ ಮದುವೆ ಮ್ಯಾಚ್ ಹುಡುಕಿದ್ದ Gen Z ಯುವಕ! ವರ್ಷದ ಬಳಿಕ ಕನೆಕ್ಟ್ ಆಯ್ತು ಲೈಫ್ 'ಫಾರ್ಮುಲಾ'!