ಹಾವುಗಳ ಲೋಕದ ಈ ರಹಸ್ಯ ಗೊತ್ತಾದ್ರೆ ‘ಸೇಡು’ ಕಥೆಗಳೇ ಬದಲಾಗುತ್ತವೆ: ಇಲ್ಲಿದೆ ನಿಮಗೆ ಗೊತ್ತಿರದ ಸತ್ಯ

Snakes ತಮ್ಮ ಜೀವಕ್ಕೆ ಅಪಾಯ ಎದುರಾಗಿದೆ ಎಂದು ಭಾವಿಸಿದಾಗ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಆತ್ಮರಕ್ಷಣೆಗಾಗಿ ದಾಳಿ ಮಾಡುತ್ತವೆ. ಹಾವುಗಳು ಸೇಡು ತೀರಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ, ತಮ್ಮನ್ನು ಕೊಂದ ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು ಹುಡುಕಿಕೊಂಡು ಬರುತ್ತವೆ ಎಂಬ ನಂಬಿಕೆಗಳು ಜನರಲ್ಲಿ ಇದ್ದರೂ, ಇದಕ್ಕೆ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಆಧಾರವಿಲ್ಲ.

ಹಾವುಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಜನರಲ್ಲಿ ಹಲವು ರೀತಿಯ ನಂಬಿಕೆಗಳು ಇವೆ. ಅದರಲ್ಲೂ ಹಾವು ಮನುಷ್ಯರನ್ನು ಗುರುತಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆಯೇ?, ಹಾವು ಸೇಡು ತೀರಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆಯೇ? ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು ಇಂದಿಗೂ ಕುತೂಹಲ ಮೂಡಿಸುತ್ತವೆ. ಆದರೆ ಈ ಬಗ್ಗೆ ವಿಜ್ಞಾನ ಹೇಳುವ ವಿಚಾರಗಳು ಜನಪ್ರಿಯ ನಂಬಿಕೆಗಳಿಗಿಂತ ಸಾಕಷ್ಟು ಭಿನ್ನವಾಗಿವೆ. ವಿಶ್ವದಲ್ಲಿ 3,000ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಹಾವುಗಳ ಪ್ರಭೇದಗಳಿವೆ. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಹಲವು ವಿಷಕಾರಿ ಜಾತಿಗಳಾಗಿದ್ದರೂ, ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಹಾವುಗಳು ಯಾವುದೇ ಕಾರಣವಿಲ್ಲದೆ ಮನುಷ್ಯರ ಮೇಲೆ ದಾಳಿ ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ.

ಜೀವಕ್ಕೆ ಅಪಾಯವೆನಿಸಿದಾಗ ಮಾತ್ರ ದಾಳಿ!

ಹಾವುಗಳು ತಮ್ಮ ಜೀವಕ್ಕೆ ಅಪಾಯ ಎದುರಾಗಿದೆ ಎಂದು ಭಾವಿಸಿದಾಗ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಆತ್ಮರಕ್ಷಣೆಗಾಗಿ ದಾಳಿ ಮಾಡುತ್ತವೆ. ಹಾವುಗಳು ಸೇಡು ತೀರಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ, ತಮ್ಮನ್ನು ಕೊಂದ ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು ಹುಡುಕಿಕೊಂಡು ಬರುತ್ತವೆ ಎಂಬ ನಂಬಿಕೆಗಳು ಜನರಲ್ಲಿ ಇದ್ದರೂ, ಇದಕ್ಕೆ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಆಧಾರವಿಲ್ಲ. ಹಾವುಗಳ ದಾಳಿ ಬಹುತೇಕ ಭಯ ಮತ್ತು ಆತ್ಮರಕ್ಷಣೆಯ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯಾಗಿರುತ್ತದೆ.

ಹಾವುಗಳಿಗೆ ನೆನಪಿನ ಶಕ್ತಿಯೇ ಇಲ್ಲ ಎಂಬುದು ತಪ್ಪು!

ಹಾವುಗಳಿಗೆ ನೆನಪಿನ ಶಕ್ತಿ ಬಹಳ ಕಡಿಮೆ ಎಂಬ ಹಳೆಯ ಕಲ್ಪನೆಯೂ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಸರಿಯಲ್ಲ. ಸಂಶೋಧನೆಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಹಾವುಗಳಿಗೆ ತಮ್ಮ ಬದುಕಿಗೆ ಅಗತ್ಯವಾಗಿರುವ ಕೆಲವು ಮಾಹಿತಿಗಳನ್ನು ನೆನಪಿನಲ್ಲಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವಿದೆ. ಅವು ಆಹಾರ ಸಿಗುವ ಸ್ಥಳಗಳು, ಸುರಕ್ಷಿತ ಅಡಗುತಾಣಗಳು ಹಾಗೂ ಅಪಾಯ ಎದುರಾದ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ನೆನಪಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಬಹುದು. ಅಪಾಯ ಎದುರಾದ ಸ್ಥಳಗಳನ್ನು ಮುಂದಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ತಪ್ಪಿಸುವ ವರ್ತನೆಯನ್ನೂ ತೋರಿಸುತ್ತವೆ.

ಮನುಷ್ಯನ ಮುಖವನ್ನು ಗುರುತಿಸಬಹುದೇ?

ಇಲ್ಲಿಯೇ ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರಶ್ನೆ ಎದುರಾಗುತ್ತದೆ. ಸಸ್ತನಿಗಳಲ್ಲಿ ಮುಖಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಲು ನೆರವಾಗುವ ನಿಯೋಕೋರ್ಟೆಕ್ಸ್ (Neocortex) ಎಂಬ ಮೆದುಳಿನ ಭಾಗ ಹಾವುಗಳಲ್ಲಿ ಇರುವುದಿಲ್ಲ. ಹೀಗಾಗಿ ಮನುಷ್ಯರು ಪರಸ್ಪರ ಮುಖದ ಆಕಾರವನ್ನು ಆಧರಿಸಿ ಗುರುತಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಹಾವುಗಳಿಗೆ ಮಾನವ ಮುಖಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಅದರಿಂದ ಹಾವುಗಳಿಗೆ ಮನುಷ್ಯರ ಬಗ್ಗೆ ಯಾವುದೇ ಅರಿವಿಲ್ಲ ಎಂದರ್ಥವಲ್ಲ.

ನಾಲಿಗೆಯೇ ಹಾವಿನ ಪ್ರಮುಖ ‘ಸೆನ್ಸರ್’!

ಹಾವುಗಳು ತಮ್ಮ ವಾಸನೆ ಮತ್ತು ರಾಸಾಯನಿಕ ಸಂಕೇತಗಳ ಮೂಲಕ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಪರಿಸರವನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಅವು ಪದೇಪದೆ ತಮ್ಮ ಕವಲೊಡೆದ ನಾಲಿಗೆಯನ್ನು ಹೊರಗೆ ಚಾಚುತ್ತವೆ. ಹೀಗೆ ಮಾಡುವಾಗ ಗಾಳಿಯಲ್ಲಿರುವ ವಿವಿಧ ರಾಸಾಯನಿಕ ಕಣಗಳನ್ನು ನಾಲಿಗೆಯ ಮೂಲಕ ಸಂಗ್ರಹಿಸುತ್ತವೆ. ಬಳಿಕ ಅವುಗಳನ್ನು ತಲೆಯಲ್ಲಿರುವ ಜೇಕಬ್ಸನ್ ಅಂಗ (Jacobson's Organ) ವಿಶ್ಲೇಷಿಸುತ್ತದೆ. ಇದರ ಮೂಲಕ ಸುತ್ತಮುತ್ತ ಮನುಷ್ಯ ಅಥವಾ ಇತರ ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಚಲನವಲನದ ಬಗ್ಗೆ ಹಾವುಗಳಿಗೆ ಮಾಹಿತಿ ಸಿಗುತ್ತದೆ.

ಪರಿಚಿತ ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು ಹಾವು ಗುರುತಿಸುತ್ತದೆಯೇ?

ಹಾವುಗಳಿಗೆ ಮನುಷ್ಯನ ಮುಖವನ್ನು ನೋಡಿ ಇವರೇ ಆ ವ್ಯಕ್ತಿ ಎಂದು ಗುರುತಿಸುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವಿದೆ ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಸ್ಪಷ್ಟ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಸಾಕ್ಷ್ಯವಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ವಾಸನೆ ಅಥವಾ ರಾಸಾಯನಿಕ ಸಂಕೇತಗಳಿಗೆ ಅವು ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದೆ. ಹಾವುಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುವ ಕೇಂದ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿದಿನ ಅವುಗಳನ್ನು ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುವ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ಉಪಸ್ಥಿತಿ ಮತ್ತು ವಾಸನೆಗೆ ಹಾವುಗಳು ಒಗ್ಗಿಕೊಳ್ಳುವುದನ್ನು ಗಮನಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಹಾವು ಸೇಡು ತೀರಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ ಎಂಬುದು ಸುಳ್ಳು!

ಹಾವು ಮನುಷ್ಯನನ್ನು ನೆನಪಿಟ್ಟುಕೊಂಡು, ನಂತರ ಸೇಡು ತೀರಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಹುಡುಕಿಕೊಂಡು ಬರುತ್ತದೆ ಎಂಬ ಕಥೆಗಳಿಗೆ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಆಧಾರವಿಲ್ಲ. ಹಾವುಗಳ ವರ್ತನೆ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಬದುಕುಳಿಯುವುದು, ಆಹಾರ ಹುಡುಕುವುದು, ಸುರಕ್ಷಿತ ಸ್ಥಳ ಕಂಡುಕೊಳ್ಳುವುದು ಮತ್ತು ಅಪಾಯದಿಂದ ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಇವುಗಳ ಸುತ್ತಲೇ ಇರುತ್ತದೆ.

ಹೀಗಾಗಿ ಹಾವು ಮನುಷ್ಯನ ಮುಖವನ್ನು ಗುರುತಿಸಿ ಸೇಡು ತೀರಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ ಎಂಬುದು ಜನಪ್ರಿಯ ನಂಬಿಕೆಯಷ್ಟೇ; ಹಾವುಗಳು ತಮ್ಮ ಸುತ್ತಲಿನ ಜಗತ್ತನ್ನು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ವಾಸನೆ, ರಾಸಾಯನಿಕ ಸಂಕೇತಗಳು ಮತ್ತು ಕಂಪನಗಳಂತಹ ಇತರ ಇಂದ್ರಿಯಗಳ ಮೂಲಕ ಗ್ರಹಿಸುತ್ತವೆ.