ಕೊನೆಗೂ ಕೈಬಿಟ್ಟ ವಿವಿ ಹೆಸರು ಬದಲಾವಣೆ ಪ್ರಸ್ತಾಪ; 'ಬರಕತುಲ್ಲಾ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ' ಹೆಸರೇ ಮುಂದುವರಿಕೆ

ಭೋಪಾಲ್‌ನ ಬರಕತುಲ್ಲಾ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಹೆಸರನ್ನು 'ವಾಗ್ದೇವಿ ಭೋಜಪಾಲ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ' ಎಂದು ಬದಲಾಯಿಸುವ ಪ್ರಸ್ತಾಪವನ್ನು ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಕೈಬಿಡಲಾಗಿದೆ. ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು, ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರ ತೀವ್ರ ವಿರೋಧ ಮತ್ತು ಉಪಕುಲಪತಿ ರಾಜೀನಾಮೆಯ ನಂತರ, ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯವು ತನ್ನ ಮೂಲ ಹೆಸರಿನಲ್ಲೇ ಮುಂದುವರಿಯಲಿದೆ.

ಭೋಪಾಲ್ (ಜೂ.25): ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶದ ಭೋಪಾಲ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಪ್ರಸಿದ್ಧ 'ಬರಕತುಲ್ಲಾ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ'ದ (Barkatullah University) ಹೆಸರನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸುವ ವಿವಾದಾತ್ಮಕ ಪ್ರಸ್ತಾಪವನ್ನು ಕೊನೆಗೂ ಕೈಬಿಡಲಾಗಿದೆ. ಈ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯವು ಮೊದಲಿನಂತೆಯೇ 'ಬರಕತುಲ್ಲಾ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ' ಎಂದೇ ಮುಂದುವರಿಯಲಿದೆ. ಕಳೆದ ಜೂನ್ 3 ರಂದು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಕಾರ್ಯಕಾರಿ ಮಂಡಳಿಯು (Executive Council), ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಹೆಸರನ್ನು 'ವಾಗ್ದೇವಿ ಭೋಜಪಾಲ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ' ಎಂದು ಬದಲಾಯಿಸಲು ನಿರ್ಧಾರ ಮಾಡಿತ್ತು. ಆದರೆ, ಇದು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಹಾಗೂ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರಿಂದ ಭಾರೀ ಪ್ರಮಾಣದ ವಿರೋಧಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗಿತ್ತು.'ವಾಗ್ದೇವಿ' ಎಂದರೆ ಜ್ಞಾನದ ದೇವತೆ ಸರಸ್ವತಿಯ ಮತ್ತೊಂದು ಹೆಸರಾಗಿದ್ದು, 'ಭೋಜಪಾಲ್' ಎಂಬುದು ಭೋಪಾಲ್‌ನ ಪ್ರಾಚೀನ ಹೆಸರಾಗಿದೆ. ಈ ಹೆಸರು ಪ್ರಾಚೀನ ಪರಮಾರ ರಾಜವಂಶದಿಂದ ಬಂದಿದೆ ಎಂದು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಉಪಕುಲಪತಿ ಸುರೇಶ್ ಕುಮಾರ್ ಜೈನ್ ಸಮರ್ಥಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದರು.

ಸರ್ಕಾರದ ಈ ನಿರ್ಧಾರಕ್ಕೆ ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷಗಳು, ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರು ಹಾಗೂ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ಸಂಘಟನೆಗಳು ತೀವ್ರ ಆಕ್ಷೇಪ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದ್ದವು. ವಾಗ್ದೇವಿ ಅಥವಾ ರಾಜಾ ಭೋಜ ಅವರ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಶಿಕ್ಷಣ ಸಂಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಬೇಕಿದ್ದರೆ ಸ್ಥಾಪಿಸಿ, ಆದರೆ ಈ ಹಳೆಯ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಹೆಸರನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಬೇಡಿ ಎಂದು ಒತ್ತಾಯ ಮಾಡಲಾಗಿತ್ತು. ಈ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಕ್ಕೆ ಭಾರತದ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟಗಾರ ಮತ್ತು ವಿದ್ವಾಂಸರ ಹೆಸರಿಟ್ಟಿರುವುದರಿಂದ ಇದನ್ನು ಹಾಗೆಯೇ ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು ಎಂದು ಹೋರಾಟ ನಡೆಸಲಾಗಿತ್ತು.

'ವಿಸಿ' ರಾಜೀನಾಮೆ ಬೆನ್ನಲ್ಲೇ ಪ್ರಸ್ತಾಪಕ್ಕೆ ಬ್ರೇಕ್!

ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರ ನಿರಂತರ ಒತ್ತಡಕ್ಕೆ ಮಣಿದು, ಈ ಹೆಸರು ಬದಲಾವಣೆಯ ಸೂತ್ರಧಾರಿಯಾಗಿದ್ದ ಉಪಕುಲಪತಿ (ವಿಸಿ) ಜೈನ್ ಅವರು ಕಳೆದ ವಾರ ತಮ್ಮ ಹುದ್ದೆಗೆ ರಾಜೀನಾಮೆ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ. ಅವರ ನಿರ್ಗಮನದ ಬೆನ್ನಲ್ಲೇ ಈ ಪ್ರಸ್ತಾಪವನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಕೈಬಿಡಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ರಿಜಿಸ್ಟ್ರಾರ್ ಸಮರ್ ಬಹದ್ದೂರ್ ಸಿಂಗ್ ತಿಳಿಸಿದ್ದಾರೆ. "ಉನ್ನತ ಶಿಕ್ಷಣ ಇಲಾಖೆಯ ಅಧಿಕಾರಿಗಳೂ ಸಹ ಈ ಹೆಸರು ಬದಲಾವಣೆಯ ಪರವಾಗಿ ಇರಲಿಲ್ಲ. ಸದ್ಯ ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಸುಸ್ಥಿತಿಗೆ ತರುವುದಷ್ಟೇ ನಮ್ಮ ಮುಂದಿರುವ ಗುರಿ" ಎಂದು ಅವರು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ಯಾರೀ ಬರಕತುಲ್ಲಾ ಭೋಪಾಲಿ? ಇವರ ಇತಿಹಾಸವೇನು?

1970 ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪನೆಯಾದ ಈ 400 ಎಕರೆ ವಿಸ್ತೀರ್ಣದ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಕ್ಕೆ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ 'ಭೋಪಾಲ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ' ಎಂದು ಹೆಸರಿಡಲಾಗಿತ್ತು. ಆದರೆ 1988 ರಲ್ಲಿ ಮಹಾನ್ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟಗಾರ ಮಹಮ್ಮದ್ ಬರಕತುಲ್ಲಾ ಭೋಪಾಲಿ ಅವರ ಗೌರವಾರ್ಥ ಈ ಹೆಸರನ್ನು ಮರುನಾಮಕರಣ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಭೋಪಾಲ್ ಮೂಲದ ಇವರು, 1915 ಡಿಸೆಂಬರ್ 1 ರಂದು ಅಫ್ಘಾನಿಸ್ತಾನದಲ್ಲಿ ರಾಜಾ ಮಹೇಂದ್ರ ಪ್ರತಾಪ್ ಸಿಂಗ್ ಅವರ ಅಧ್ಯಕ್ಷತೆಯಲ್ಲಿ ರಚನೆಯಾಗಿದ್ದ ಭಾರತದ ಮೊದಲ ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ಸರ್ಕಾರದ (Provisional Government in Exile) ಪ್ರಧಾನಮಂತ್ರಿಯಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದರು.

ಅದಲ್ಲದೆ, ಗದರ್ ಚಳವಳಿಯ (Gadar Movement) ಪ್ರಮುಖ ನಾಯಕರಾಗಿದ್ದರು. ಅರೇಬಿಕ್, ಪರ್ಷಿಯನ್, ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಮತ್ತು ಜಪಾನಿ ಭಾಷೆ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಪಾಂಡಿತ್ಯ ಹೊಂದಿದ್ದ ಅವರು ಲಂಡನ್, ಲಿವರ್‌ಪೂಲ್ ಮತ್ತು ಟೋಕಿಯೋದಲ್ಲಿ ಪ್ರೊಫೆಸರ್ ಆಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದ್ದರು. ಭಾರತಕ್ಕೆ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ತರಲು ಅಮೆರಿಕ, ಜರ್ಮನಿ, ಟರ್ಕಿ, ರಷ್ಯಾ, ಫ್ರಾನ್ಸ್ ಮತ್ತು ಇಟಲಿ ದೇಶಗಳಾದ್ಯಂತ ಸಂಚರಿಸಿ ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನು ನಡೆಸಿದ್ದರು. ಆದರೆ, ಹೆಸರು ಬದಲಾವಣೆ ಪ್ರಸ್ತಾಪದ ವೇಳೆ ಇವರ ಸಾಧನೆಯನ್ನು ಕಡೆಗಣಿಸಿ, "ಇವರು ಭೋಪಾಲ್ ನಿವಾಸಿಯಾಗಿದ್ದನ್ನು ಬಿಟ್ಟರೆ ಈ ಭಾಗಕ್ಕೆ ಬೇರೆ ಯಾವುದೇ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡಿಲ್ಲ" ಎಂದು ಬಿಂಬಿಸಲು ಯತ್ನಿಸಲಾಗಿದ್ದು ಸಾರ್ವಜನಿಕರ ಆಕ್ರೋಶಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗಿತ್ತು.