ರೈಲ್ವೆ ಟಿಕೆಟ್‌ನ ಎರಡೂ ಅಂಚಿನಲ್ಲಿ ತೂತುಗಳು ಏಕಿರುತ್ತವೆ? ಶೇ.99ರಷ್ಟು ಮಂದಿಗೆ ಇದು ಗೊತ್ತಿಲ್ಲ..

ರೈಲ್ವೆ ಟಿಕೆಟ್‌ಗಳ ಬದಿಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ರಂಧ್ರಗಳು 'ಡಾಟ್ ಮ್ಯಾಟ್ರಿಕ್ಸ್ ಪ್ರಿಂಟಿಂಗ್ ಸಿಸ್ಟಮ್'ನಿಂದ ಉಂಟಾಗುತ್ತವೆ. ಈ 'ಸ್ಪ್ರೋಕೆಟ್ ಹೋಲ್ಸ್' ಗಳು, 'ಕಂಟಿನ್ಯೂಯಸ್ ಪೇಪರ್' ಅನ್ನು ಪ್ರಿಂಟರ್‌ನಲ್ಲಿ ಸಮಾನವಾಗಿ ಚಲಿಸಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತವೆ.

ರೈಲ್ವೆ ಟಿಕೆಟ್ ಪಡೆದ ನಂತರ ನೀವು ಗಮನಿಸಿರಬಹುದು, ಟಿಕೆಟ್‌ನ ಎರಡೂ ಬದಿಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ರಂಧ್ರಗಳಿರುತ್ತವೆ. ಆದರೆ, ಈ ತೂತುಗಳು ಇರೋದರ ಹಿಂದಿನ ನಿಜವಾದ ಕಾರಣ ಏನು ಅನ್ನೋದು ಅನೇಕರಿಗೆ ತಿಳಿದಿಲ್ಲ. ಹಾಗಿದ್ದರೆ ರೈಲ್ವೆ ಟಿಕೆಟ್‌ನಲ್ಲಿ ರಂಧ್ರಗಳಿರುವುದರ ಹಿಂದಿನ ಲಾಜಿಕ್ ಏನು ಎಂಬುದನ್ನು ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳೋಣ.

ಭಾರತದಾದ್ಯಂತ ರೈಲ್ವೆಯ ಬೃಹತ್ ಜಾಲವಿದೆ. ಪ್ರತಿದಿನ ಕೋಟ್ಯಂತರ ಜನರು ರೈಲಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರಯಾಣಿಸುತ್ತಾರೆ. ಇತ್ತೀಚಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಆನ್‌ಲೈನ್ ಮೂಲಕ ತಕ್ಷಣವೇ ರೈಲ್ವೆ ಟಿಕೆಟ್ ಬುಕ್ ಮಾಡಬಹುದು. ಆದರೆ ಇದಕ್ಕೂ ಮೊದಲು ಎಲ್ಲಾ ರೈಲ್ವೆ ಟಿಕೆಟ್‌ಗಳು ಆಫ್‌ಲೈನ್‌ನಲ್ಲಿಯೇ ಇದ್ದವು.

ರೈಲ್ವೆ ಇಲಾಖೆಯು ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಕೆಲಸವನ್ನು ಮಾಡಲು ಕೆಲವು ನಿಯಮಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸಿದೆ. ಈ ಎಲ್ಲಾ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಾಗಿ ಪಾಲಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅದಕ್ಕಾಗಿಯೇ ದೇಶದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿದಿನ ನೂರಾರು ರೈಲುಗಳು ಯಾವುದೇ ಅಡೆತಡೆಯಿಲ್ಲದೆ ಸಂಚರಿಸುತ್ತವೆ. ರೈಲ್ವೆ ಟಿಕೆಟ್‌ಗೂ ಸಹ ಕೆಲವು ನಿಯಮಗಳಿವೆ.

ನೀವು ಹಲವಾರು ಬಾರಿ ಆಫ್‌ಲೈನ್ ಟಿಕೆಟ್ ಪಡೆದಿದ್ದರೆ, ನಿಮ್ಮ ಟಿಕೆಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಎರಡೂ ಅಂಚಿನಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ರಂಧ್ರಗಳು ಕಾಣಿಸುತ್ತವೆ. ಟಿಕೆಟ್‌ನ ಎರಡೂ ಬದಿಗಳಲ್ಲಿ ಈ ರಂಧ್ರಗಳನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು. ಈ ರಂಧ್ರಗಳು ನಿಖರವಾಗಿ ಏಕೆ ಇರುತ್ತವೆ? ಅವು ಯಾವುದರಿಂದ ಉಂಟಾಗುತ್ತವೆ ಎಂಬ ಕಲ್ಪನೆ ಅನೇಕರಿಗಿರುವುದಿಲ್ಲ.

ರೈಲ್ವೆ ಟಿಕೆಟ್ ಅನ್ನು ಯಾವ ಯಂತ್ರದಿಂದ ಮುದ್ರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆಯೋ ಅದನ್ನು 'ಡಾಟ್ ಮ್ಯಾಟ್ರಿಕ್ಸ್ ಪ್ರಿಂಟಿಂಗ್ ಸಿಸ್ಟಮ್' (Dot Matrix Printing System) ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದೇ ಪ್ರಿಂಟಿಂಗ್ ಸಿಸ್ಟಮ್‌ನ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ ರೈಲ್ವೆ ಟಿಕೆಟ್‌ನ ಎರಡೂ ಬದಿಗಳಲ್ಲಿ ರಂಧ್ರಗಳಿರುತ್ತವೆ. ರೈಲ್ವೆ ಟಿಕೆಟ್ ಅನ್ನು ಯಾವ ಕಾಗದದ ಮೇಲೆ ಮುದ್ರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆಯೋ ಅದನ್ನು 'ಕಂಟಿನ್ಯೂಯಸ್ ಪೇಪರ್' (Continuous Paper) ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.

ರೈಲ್ವೆ ಟಿಕೆಟ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ರಂಧ್ರಗಳನ್ನು 'ಸ್ಪ್ರೋಕೆಟ್ ಹೋಲ್ಸ್' (Sprocket Holes) ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಸ್ಪ್ರೋಕೆಟ್‌ಗಳ ಸಹಾಯದಿಂದ ಪ್ರಿಂಟಿಂಗ್ ಯಂತ್ರದಲ್ಲಿ ಟಿಕೆಟ್ ಎರಡೂ ಬದಿಗಳಿಂದ ಸಮಾನವಾಗಿ ಮೇಲೆ ಚಲಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಿಂಟಿಂಗ್ ಸರಿಯಾದ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಇದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಟಿಕೆಟ್ ಒಂದೇ ರೀತಿ ಇರುತ್ತದೆ. ಮುದ್ರಿಸಲಾದ ಅಕ್ಷರಗಳು ಸೊಟ್ಟಗೆ ಅಥವಾ ಓರೆಯಾಗಿ ಬರುವುದಿಲ್ಲ.