ಕಾಲೇಜು ಮುಚ್ಚಿದ್ದಕ್ಕೆ ಕಣ್ಣೀರಿಟ್ಟ ಶಿಕ್ಷಕಿ, ಅಣಬೆ ಕೃಷಿಗೆ ಕೈ ಹಾಕಿ ಇಂದು ತಿಂಗಳಿಗೆ ₹1.5 ಲಕ್ಷ ಆದಾಯ!

ಒಂದು ದಿನದಲ್ಲಿ ಬದಲಾದ ಬದುಕು, ಕೈಬಿಟ್ಟಿಲ್ಲದ ಕನಸು, ಮೈಕ್ರೋಬಯಾಲಜಿ ಜ್ಞಾನಕ್ಕೆ ಉದ್ಯಮದ ರೂಪ—ಇದು ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶದ ಪ್ರೊಫೆಸರ್ ನಿಧಿ ಕಟಾರೆ ಅವರ ಸ್ಪೂರ್ತಿದಾಯಕ ಯಶೋಗಾಥೆ. ನೋವನ್ನೇ ಹೊಸ ದಾರಿಗೆ ತಿರುಗಿಸಿಕೊಂಡು ಇಂದು ಅಣಬೆ ಕೃಷಿಯತ್ತ ಮುಖ

ಒಂದು ದಿನದಲ್ಲಿ ಬದಲಾದ ಬದುಕು, ಕೈಬಿಟ್ಟಿಲ್ಲದ ಕನಸು, ಮೈಕ್ರೋಬಯಾಲಜಿ ಜ್ಞಾನಕ್ಕೆ ಉದ್ಯಮದ ರೂಪ—ಇದು ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶದ ಪ್ರೊಫೆಸರ್ ನಿಧಿ ಕಟಾರೆ ಅವರ ಸ್ಪೂರ್ತಿದಾಯಕ ಯಶೋಗಾಥೆ. ಸುಮಾರು 10 ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ಬೋಧಿಸಿದ ಬಳಿಕ, ತಾವು ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದ ಕಾಲೇಜು ಕಟ್ಟಡವೇ ನೆಲಸಮವಾಗುವುದನ್ನು ಕಣ್ಣಾರೆ ಕಂಡ ಅವರು ತೀವ್ರವಾಗಿ ನೊಂದಿದ್ದರು. ಆದರೆ ಆ ನೋವನ್ನೇ ಹೊಸ ದಾರಿಗೆ ತಿರುಗಿಸಿಕೊಂಡು ಇಂದು ಅಣಬೆ ಕೃಷಿ ಹಾಗೂ ಅಣಬೆ ಆಧಾರಿತ ಉತ್ಪನ್ನಗಳ ಮೂಲಕ ತಿಂಗಳಿಗೆ ₹1.5 ಲಕ್ಷದವರೆಗೆ ಆದಾಯ ಗಳಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.

10 ವರ್ಷ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದ ಕಾಲೇಜೇ ನೆಲಸಮ!

ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶದ ಫರೂಖಾಬಾದ್‌ನಲ್ಲಿ ಬೆಳೆದ ನಿಧಿ ಕಟಾರೆ ಅವರು ಗ್ವಾಲಿಯರ್‌ನ ಜೀವಾಜಿ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಮೈಕ್ರೋಬಯಾಲಜಿಯಲ್ಲಿ ಎಂಎಸ್ಸಿ ಪದವಿ ಪಡೆದರು. 2007ರಲ್ಲಿ ಗ್ವಾಲಿಯರ್‌ನ ಖಾಸಗಿ ಕಾಲೇಜೊಂದರಲ್ಲಿ ಬೋಧಕಿಯಾಗಿ ವೃತ್ತಿ ಆರಂಭಿಸಿದರು. ಸುಮಾರು ಒಂದು ದಶಕಗಳ ಕಾಲ ಅದೇ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಪಾಠ ಮಾಡಿದರು. ಕಾಲೇಜಿನ ವಿಜ್ಞಾನ ಪ್ರಯೋಗಾಲಯಗಳನ್ನು ಆರಂಭದಿಂದಲೇ ನಿರ್ಮಿಸುವ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯನ್ನೂ ಅವರು ವಹಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದರು. ಆದರೆ 2016ರಲ್ಲಿ ಒಂದು ದಿನ ಕಾಲೇಜಿಗೆ ತೆರಳಿದಾಗ ಕಟ್ಟಡವನ್ನು ಶೀಘ್ರದಲ್ಲೇ ನೆಲಸಮ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ ಎಂಬ ವಿಷಯ ತಿಳಿದುಬಂತು. ತಾವು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ದುಡಿದ ಜಾಗವೇ ಅವಶೇಷವಾಗುವುದನ್ನು ಕಂಡು ನಿಧಿ ಅವರಿಗೆ ಭಾರೀ ಆಘಾತವಾಯಿತು. ಇಷ್ಟು ವರ್ಷಗಳ ಪರಿಶ್ರಮ ವ್ಯರ್ಥವಾದಂತಾಯಿತು ಎಂಬ ಭಾವನೆ ಮೂಡಿತು. ಇದೇ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ “ನನ್ನದೇ ಆದ ಯಾವುದಾದರೂ ಕೆಲಸ ಮಾಡಬೇಕು” ಎಂಬ ನಿರ್ಧಾರಕ್ಕೆ ಬಂದರು.

ಪಾಠ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದ ಅಣಬೆ ಕೃಷಿಯೇ ಉದ್ಯಮವಾಯಿತು!

ನಿಧಿ ಅವರು ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಮಶ್ರೂಮ್ ಕಲ್ಟಿವೇಶನ್, ಅಂದರೆ ಅಣಬೆ ಕೃಷಿಯ ಬಗ್ಗೆಯೂ ಬೋಧಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಮೈಕ್ರೋಬಯಾಲಜಿ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಇದ್ದ ಕಾರಣ ಅಣಬೆ ಬೆಳೆಯುವ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ವಿಧಾನಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಅವರಿಗೆ ಈಗಾಗಲೇ ಸಾಕಷ್ಟು ಜ್ಞಾನವಿತ್ತು. ಹೀಗಾಗಿ ಇತರ ಕಾಲೇಜುಗಳಿಂದ ಉದ್ಯೋಗದ ಆಫರ್‌ಗಳು ಬಂದರೂ, ಅವುಗಳನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ತಮಗೆ ತಿಳಿದಿದ್ದ ವಿಷಯವನ್ನೇ ಉದ್ಯಮವನ್ನಾಗಿ ಮಾಡುವ ನಿರ್ಧಾರ ಕೈಗೊಂಡರು. 2017ರಲ್ಲಿ ‘Natural Bio Impact and Research Pvt Ltd’ ಎಂಬ ಸಂಸ್ಥೆಯನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿದರು. ಕೇವಲ ₹3,000 ಹೂಡಿಕೆ ಮಾಡಿ 10 ಕೆ.ಜಿ. ಆಯ್ಸ್ಟರ್ ಮಶ್ರೂಮ್ ಸ್ಪಾನ್ ಖರೀದಿಸಿ, ತಮ್ಮ ಮನೆಯ 10×10 ಅಡಿ ಕೋಣೆಯಲ್ಲೇ ಅಣಬೆ ಕೃಷಿ ಆರಂಭಿಸಿದರು.

ಮೊದಲ ಪ್ರಯತ್ನದಲ್ಲೇ ನಿರೀಕ್ಷಿತ ಫಲ ಸಿಗಲಿಲ್ಲ

ಉದ್ಯಮ ಆರಂಭಿಸಿದ ಕೂಡಲೇ ಯಶಸ್ಸು ಸಿಗಲಿಲ್ಲ. 10 ಕೆ.ಜಿ. ಸ್ಪಾನ್‌ನಿಂದ ಸುಮಾರು 100 ಕೆ.ಜಿ. ಅಣಬೆ ಸಿಗಬಹುದು ಎಂಬ ನಿರೀಕ್ಷೆ ಇತ್ತು. ಆದರೆ ವಾಸ್ತವದಲ್ಲಿ ನಿರೀಕ್ಷೆಗಿಂತ ಸುಮಾರು 30 ಪ್ರತಿಶತ ಕಡಿಮೆ ಇಳುವರಿ ದೊರೆಯಿತು. ಕಡಿಮೆ ಉತ್ಪಾದನೆಯಿಂದ ಲಾಭವೂ ನಿರೀಕ್ಷಿತ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಬರಲಿಲ್ಲ. ಆದರೂ ನಿಧಿ ಮತ್ತು ಅವರ ಪತಿ ಸತತ ಪ್ರಯತ್ನ ಮುಂದುವರಿಸಿದರು.

ಮನೆಯ 1,500 ಚದರ ಅಡಿ ಜಾಗದಲ್ಲೇ ಲ್ಯಾಬ್

ನಿಧಿ ತಮ್ಮ ಪೂರ್ವಜರ ಸುಮಾರು 1,500 ಚದರ ಅಡಿ ಮನೆಯನ್ನೇ ಪ್ರಯೋಗಾಲಯವಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸಿದರು. ಅಲ್ಲಿ ಇನ್‌ಕ್ಯುಬೇಷನ್, ಇನಾಕ್ಯುಲೇಷನ್ ಹಾಗೂ ಪಾಸ್ಚರೈಸೇಷನ್‌ಗಾಗಿ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಕೊಠಡಿಗಳನ್ನು ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮಾಡಿದರು. ಇಂದು ಅವರು ತಿಂಗಳಿಗೆ ಸುಮಾರು 1,000 ಕೆ.ಜಿ. ಮಶ್ರೂಮ್ ಸ್ಪಾನ್ ಉತ್ಪಾದಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಸ್ಪಾನ್‌ಗಳನ್ನು ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶ, ಛತ್ತೀಸ್‌ಗಢ, ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶ ಮತ್ತು ರಾಜಸ್ಥಾನದ ಕನಿಷ್ಠ 150 ರೈತರಿಗೆ ಮಾರಾಟ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.

ತಾಜಾ ಅಣಬೆಯಿಂದ ಒಣ ಅಣಬೆವರೆಗೆ ಹಲವು ಉತ್ಪನ್ನ

ನಿಧಿ ಅವರು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ Pleurotus Florida ತಳಿಯ ಆಯ್ಸ್ಟರ್ ಮಶ್ರೂಮ್‌ಗಳನ್ನು ಬೆಳೆಯುತ್ತಾರೆ. ತಾಜಾ ಅಣಬೆಗಳನ್ನು ಕೆ.ಜಿಗೆ ಸುಮಾರು ₹100ರಂತೆ ಮಾರಾಟ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸೂರ್ಯನ ಬೆಳಕಿನಲ್ಲಿ ಒಣಗಿಸಿದ ಅಣಬೆಗಳನ್ನು ಔಷಧೀಯ ಕಂಪನಿಗಳ ಬಳಕೆಗೆ ಕೆ.ಜಿಗೆ ಸುಮಾರು ₹800ರಂತೆ ಮಾರಾಟ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ ಎಂದು ವರದಿ ತಿಳಿಸಿದೆ. ಇಷ್ಟಕ್ಕೇ ಉದ್ಯಮ ಸೀಮಿತವಾಗಿಲ್ಲ. ಅಣಬೆ ಸ್ಪಾನ್ ಹಾಗೂ ತಾಜಾ ಮತ್ತು ಒಣ ಅಣಬೆಗಳ ಜೊತೆಗೆ ಮಶ್ರೂಮ್ ಪಾಪಡ್, ಉಪ್ಪಿನಕಾಯಿ, ಬಿಸ್ಕತ್ ಮತ್ತು ಪ್ರೋಟೀನ್ ಪೌಡರ್ ಸೇರಿದಂತೆ ವಿವಿಧ ಉತ್ಪನ್ನಗಳನ್ನೂ ತಯಾರಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಇವೆಲ್ಲದರ ಮೂಲಕ ಇಂದು ನಿಧಿ ಅವರು ತಿಂಗಳಿಗೆ ₹1.5 ಲಕ್ಷದವರೆಗೆ ಆದಾಯ ಗಳಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.

ಗಂಡನೂ ಕೆಲಸ ಬಿಟ್ಟು ಪತ್ನಿಯ ಉದ್ಯಮಕ್ಕೆ ಸಾಥ್

ಈ ಯಶಸ್ಸಿನ ಹಿಂದೆ ನಿಧಿ ಅವರ ಪತಿ ಸಂಜಯ್ ಕಟಾರೆ ಅವರ ಪಾತ್ರವೂ ಇದೆ. ನಿಧಿ ಅವರು ಉದ್ಯಮ ಆರಂಭಿಸಿದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಸಂಜಯ್ ಅವರು ರಿಲಯನ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಬ್ರಾಂಚ್ ಮ್ಯಾನೇಜರ್ ಆಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು. ನಂತರ ಪತ್ನಿಯ ಉದ್ಯಮವನ್ನು ಬೆಳೆಸಲು ತಮ್ಮ ಉದ್ಯೋಗವನ್ನೇ ತೊರೆದು ಮಾರ್ಕೆಟಿಂಗ್ ಮತ್ತು ವ್ಯವಹಾರ ವಿಸ್ತರಣೆಯಲ್ಲಿ ನೆರವಾದರು. ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಅಣಬೆಗಳಿಗೆ ಸೂಕ್ತ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಹುಡುಕುವುದು ದೊಡ್ಡ ಸವಾಲಾಗಿತ್ತು. ಒಂದು ಹಂತದಲ್ಲಿ ಸಂಜಯ್ ಅವರು ದೆಹಲಿ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸಲು ಮನೆಮನೆಗೆ ತೆರಳಿ ಅಣಬೆ ಮಾರಾಟ ಮಾಡಿದ್ದರಂತೆ.

ಕೊರೊನಾ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಸಿಕ್ಕ ಹೊಸ ಅವಕಾಶ

ಉದ್ಯಮ ಆರಂಭದ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಕಡಿಮೆ ಇಳುವರಿಯಿಂದ ಲಾಭ ಗಳಿಸುವುದು ಕಷ್ಟವಾಗಿತ್ತು. ಒಂದು ಹಂತದಲ್ಲಿ ಉದ್ಯಮವನ್ನೇ ನಿಲ್ಲಿಸಿ ಮತ್ತೆ ಖಾಸಗಿ ಉದ್ಯೋಗಕ್ಕೆ ಮರಳುವ ಯೋಚನೆಯೂ ದಂಪತಿಗೆ ಬಂದಿತ್ತು.

ಆದರೆ ಕೋವಿಡ್-19 ಸಾಂಕ್ರಾಮಿಕದ ಮೊದಲ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಔಷಧೀಯ ಕಂಪನಿಗಳಿಂದ ಆಯ್ಸ್ಟರ್ ಮಶ್ರೂಮ್‌ಗಳಿಗೆ ಬೇಡಿಕೆ ಹೆಚ್ಚಾದದ್ದು ಇವರ ಉದ್ಯಮಕ್ಕೆ ಹೊಸ ಉತ್ತೇಜನ ನೀಡಿತು. ಇದರಿಂದ ವ್ಯಾಪಾರವನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ವಿಸ್ತರಿಸಲು ಅವರಿಗೆ ಆತ್ಮವಿಶ್ವಾಸ ಸಿಕ್ಕಿತು.

ಶಿಕ್ಷಕಿಯಾಗಿರುವುದನ್ನೂ ಬಿಟ್ಟಿಲ್ಲ!

ಉದ್ಯಮ ಆರಂಭಿಸಿದರೂ ನಿಧಿ ತಮ್ಮ ನೆಚ್ಚಿನ ಬೋಧನಾ ವೃತ್ತಿಯನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಕೈಬಿಟ್ಟಿಲ್ಲ. ಅವರು ಪ್ರಸ್ತುತ 11 ಮತ್ತು 12ನೇ ತರಗತಿಯ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಜೀವಶಾಸ್ತ್ರ ಬೋಧಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಬೋಧನೆ ಅವರಿಗೆ ಇಷ್ಟವಾದ ಕಾರಣ ಅದನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ; ಉದ್ಯಮದಿಂದ ಜೀವನೋಪಾಯ ಗಳಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಅವರ ಪಾಲಿಗೆ ಈ ಉದ್ಯಮ ಕೇವಲ ಹಣ ಗಳಿಸುವ ಮಾರ್ಗವಲ್ಲ. ತಮ್ಮದೇ ಆದ ಏನನ್ನೋ ನಿರ್ಮಿಸಿ, ಅದನ್ನು ಮುಂದಿನ ಪೀಳಿಗೆಗೆ ಹಸ್ತಾಂತರಿಸಬೇಕು ಎಂಬುದು ಅವರ ಆಶಯ.