ವಿದ್ಯುತ್ ಇಲ್ಲ, ಬ್ಯಾಟರಿ ಇಲ್ಲ; ಉಪ್ಪು-ನೀರಿನಿಂದಲೇ ಫ್ರಿಡ್ಜ್ ತಯಾರಿಸಿದ ಭಾರತದ ಮೂರು ಬಾಲ ಪ್ರತಿಭೆ

ವಿಜ್ಞಾನ ಪಠ್ಯಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿ ಕಲಿತ ಪಾಠವನ್ನು ನಿಜ ಜೀವನದ ಸಮಸ್ಯೆಗೆ ಪರಿಹಾರವಾಗಿ ಬಳಸಿದರೆ ಏನೆಲ್ಲ ಸಾಧಿಸಬಹುದು ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶದ ಇಂದೋರ್‌ನ ಮೂವರು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಮಾದರಿಯಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಕೇವಲ 9ನೇ ತರಗತಿಯ ವಿಜ್ಞಾನ ಪಾಠದಿಂದ ಪ್ರೇರಣೆ ಪಡೆದು, ವಿದ್ಯುತ್, ಬ್ಯಾಟರಿ ಅಥವಾ ಮಂಜುಗಡ್ಡೆಯ ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲದೆ ತಂಪು ನೀಡುವ ಫ್ರಿಡ್ಜ್‌ವೊಂದನ್ನು ಈ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ಧ್ರುವ್ ಚೌಧರಿ, ಮಿಥ್ರನ್ ಲಧಾನಿಯಾ ಮತ್ತು ಮೃದೂಲ್ ಜೈನ್ ಎಂಬ ಮೂವರು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಸೇರಿ 'ಥರ್ಮಾವಾಲ್ಟ್' (Thermavault) ಎಂಬ ವಿಶೇಷ ಫ್ರಿಡ್ಜ್ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ.

2025ರ 'ಅರ್ಥ್ ಪ್ರೈಜ್' (The Earth Prize) ಸ್ಪರ್ಧೆಯಲ್ಲಿ ಏಷ್ಯಾ ವಿಭಾಗದ ವಿಜೇತರಾಗಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿದ ಈ ತಂಡಕ್ಕೆ 12,500 ಅಮೆರಿಕನ್ ಡಾಲರ್ (ಸುಮಾರು ₹11.9 ಲಕ್ಷ) ಬಹುಮಾನ ದೊರೆತಿದೆ. ಈ ಹಣವನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು 200 ಫ್ರಿಡ್ಜ್‌ಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸಿ, ಪರೀಕ್ಷೆಗಾಗಿ 120 ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳಿಗೆ ತಲುಪಿಸುವ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ.

ಕೊರೊನಾ ಲಸಿಕೆ ಸಾಗಣೆಯ ಸಮಸ್ಯೆಯಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದ ಆಲೋಚನೆ

ಈ ಮೂವರು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಈ ಆವಿಷ್ಕಾರದ ಆಲೋಚನೆ ಬಂದಿದ್ದು, ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ವಿಜ್ಞಾನ ಪಾಠ ಕಲಿಯುವಾಗ. ವಿದ್ಯುತ್ ಸೌಲಭ್ಯ ಸರಿಯಾಗಿ ಇಲ್ಲದ ಗ್ರಾಮೀಣ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಕೋವಿಡ್ ಲಸಿಕೆಗಳನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಸಾಗಿಸುವುದು ಎಷ್ಟು ಕಷ್ಟ ಎಂಬುದನ್ನು ಅವರು ತಿಳಿದುಕೊಂಡಿದ್ದರು.

ಮೂವರ ಪೋಷಕರೂ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿರುವುದರಿಂದ, ತಾಪಮಾನ ನಿಯಂತ್ರಣ ಅಗತ್ಯವಿರುವ ಲಸಿಕೆ ಮತ್ತು ಔಷಧಗಳನ್ನು ದೂರದ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ ತಲುಪಿಸುವಾಗ ಆರೋಗ್ಯ ಕಾರ್ಯಕರ್ತರು ಎದುರಿಸುವ ಸಮಸ್ಯೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಅವರಿಗೆ ಅರಿವಿತ್ತು. ಇದಕ್ಕೆ ಪರಿಹಾರ ಕಂಡುಕೊಳ್ಳಬೇಕೆಂದು ನಿರ್ಧರಿಸಿದ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ವಿದ್ಯುತ್ ಅವಲಂಬನೆಯಿಲ್ಲದ ಫ್ರಿಡ್ಜ್ ತಯಾರಿಸಲು ಮುಂದಾದರು.

150 ಬಗೆಯ ಉಪ್ಪುಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಿ ಕಂಡುಕೊಂಡರು ಪರಿಹಾರ

ಈ ಫ್ರಿಡ್ಜ್ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವ ಹಿಂದಿನ ವಿಜ್ಞಾನವೇ ಅತ್ಯಂತ ಆಸಕ್ತಿದಾಯಕವಾಗಿದೆ. ಕೆಲವು ಬಗೆಯ ಉಪ್ಪುಗಳನ್ನು ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಕರಗಿಸಿದಾಗ ತಂಪು ಉತ್ಪತ್ತಿಯಾಗುತ್ತದೆ. ಉಪ್ಪು ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಕರಗುವಾಗ ಅದರ ಕಣಗಳು ವಿದ್ಯುತ್ ಆವೇಶ ಹೊಂದಿರುವ ಅಯಾನುಗಳಾಗಿ (Ions) ಬೇರ್ಪಡುತ್ತವೆ. ಈ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗೆ ಬೇಕಾದ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಪರಿಸರದಿಂದ ಪಡೆಯುವುದರಿಂದ ನೀರಿನ ತಾಪಮಾನ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತದೆ.

ಈ ತತ್ವವನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಫ್ರಿಡ್ಜ್ ತಯಾರಿಸಲು ಮುಂದಾದ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಮೊದಲು ಅಂತರ್ಜಾಲದಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 150 ಬಗೆಯ ಉಪ್ಪುಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಸಂಶೋಧನೆ ನಡೆಸಿದರು. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ 20 ಸಂಯುಕ್ತಗಳನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡು ಪ್ರಯೋಗಿಸಲು ನಿರ್ಧರಿಸಿದರು. ಇದಕ್ಕಾಗಿ ಭಾರತೀಯ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ (IIT) ಪ್ರಯೋಗಾಲಯಗಳ ನೆರವನ್ನೂ ಪಡೆದರು. ಆದರೆ ಆರಂಭಿಕ ಪ್ರಯೋಗಗಳು ನಿರೀಕ್ಷಿತ ಫಲಿತಾಂಶ ನೀಡಲಿಲ್ಲ. ಕೊನೆಗೆ ಅವರ ಶಿಕ್ಷಕರು 9ನೇ ತರಗತಿಯ ವಿಜ್ಞಾನ ಪಠ್ಯಪುಸ್ತಕದಲ್ಲೇ ಇರುವ ಎರಡು ರಾಸಾಯನಿಕ ಸಂಯುಕ್ತಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಸಲಹೆ ನೀಡಿದರು. ಅವುಗಳೆಂದರೆ ಅಮೋನಿಯಂ ಕ್ಲೋರೈಡ್ ಮತ್ತು ಬೇರಿಯಂ ಹೈಡ್ರಾಕ್ಸೈಡ್ ಆಕ್ಟಾಹೈಡ್ರೇಟ್.

ಈ ಎರಡು ಸಂಯುಕ್ತಗಳೊಂದಿಗೆ ನಡೆಸಿದ ಪ್ರಯೋಗದಲ್ಲಿ ಅಮೋನಿಯಂ ಕ್ಲೋರೈಡ್ ಬಳಸಿ 2ರಿಂದ 6 ಡಿಗ್ರಿ ಸೆಲ್ಸಿಯಸ್ ತಾಪಮಾನವನ್ನು ಕಾಯ್ದುಕೊಳ್ಳಲು ಸಾಧ್ಯವಾಯಿತು. ಅನೇಕ ಲಸಿಕೆಗಳ ಸಂಗ್ರಹಕ್ಕೆ ಈ ತಾಪಮಾನ ಸೂಕ್ತವಾಗಿದೆ. ಬೇರಿಯಂ ಹೈಡ್ರಾಕ್ಸೈಡ್ ಆಕ್ಟಾಹೈಡ್ರೇಟ್ ಸೇರಿಸುವುದರಿಂದ ತಾಪಮಾನವನ್ನು ಶೂನ್ಯಕ್ಕಿಂತ ಕೆಳಗೆ ಇಳಿಸಬಹುದು. ಇದರಿಂದ ಕೆಲವು ವಿಶೇಷ ಲಸಿಕೆಗಳು ಮತ್ತು ಕಸಿ ಮಾಡಲು ಬಳಸುವ ಅಂಗಾಂಶಗಳನ್ನು ಸಾಗಿಸುವಲ್ಲಿಯೂ ಈ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ನೆರವಾಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿದೆ.

ಸರಿಯಾದ ರಾಸಾಯನಿಕ ಸಂಯೋಜನೆಯನ್ನು ಕಂಡುಕೊಂಡ ಸುಮಾರು ಮೂರು ತಿಂಗಳಲ್ಲೇ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವ ಮಾದರಿಯನ್ನು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿದರು. ಬಳಿಕ ಸ್ಥಳೀಯ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳಲ್ಲಿ ಇದರ ಪರೀಕ್ಷೆಯನ್ನೂ ಆರಂಭಿಸಿದರು.

ವಿದ್ಯುತ್ ಇಲ್ಲದೆ ಫ್ರಿಡ್ಜ್ ತಂಪು ನೀಡುವುದು ಹೇಗೆ?

'ಥರ್ಮಾವಾಲ್ಟ್' ಅನ್ನು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಿದ ಇನ್ಸುಲೇಟೆಡ್ ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ಬಾಕ್ಸ್‌ನಂತೆ ತಯಾರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇದರ ಒಳಭಾಗಕ್ಕೆ ತಾಮ್ರದ ಪದರವನ್ನು ಅಳವಡಿಸಲಾಗಿದೆ. ಲಸಿಕೆ ಮತ್ತು ಔಷಧಗಳನ್ನು ಈ ತಾಮ್ರದ ಒಳಭಾಗದಲ್ಲಿ ಇರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಒಳಗಿನ ಮತ್ತು ಹೊರಗಿನ ಗೋಡೆಗಳ ನಡುವಿನ ಜಾಗದಲ್ಲಿ ಉಪ್ಪು ಮತ್ತು ನೀರಿನ ಮಿಶ್ರಣವನ್ನು ತುಂಬಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸಾಮಾನ್ಯ ಲಸಿಕೆ ಸಾಗಣೆ ಬಾಕ್ಸ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಮಂಜುಗಡ್ಡೆ ಅಥವಾ ಐಸ್‌ಪ್ಯಾಕ್‌ಗಳನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಈ ಸಾಧನದಲ್ಲಿ ಉಪ್ಪು ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಕರಗುವಾಗ ಉಂಟಾಗುವ ತಂಪಿನ ಪರಿಣಾಮವನ್ನೇ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ. ಹೀಗಾಗಿ ವಿದ್ಯುತ್ ಸಂಪರ್ಕ, ಬ್ಯಾಟರಿ ಅಥವಾ ಐಸ್‌ಪ್ಯಾಕ್‌ಗಳ ಅಗತ್ಯವಿರುವುದಿಲ್ಲ.

ಇದರ ಮತ್ತೊಂದು ವಿಶೇಷತೆ ಎಂದರೆ ಬಳಸಿದ ಉಪ್ಪನ್ನು ಮತ್ತೆ ಉಪಯೋಗಿಸಬಹುದು. ಅಮೋನಿಯಂ ಕ್ಲೋರೈಡ್ ದ್ರಾವಣವನ್ನು ಹೊರತೆಗೆದು ಬಿಸಿ ಮಾಡಿದಾಗ ನೀರು ಆವಿಯಾಗಿ ಉಪ್ಪು ಉಳಿಯುತ್ತದೆ. ನಂತರ ಆ ಉಪ್ಪನ್ನು ಹೊಸ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಕರಗಿಸಿ ಮತ್ತೆ ತಂಪು ಉತ್ಪಾದಿಸಲು ಬಳಸಬಹುದು. ಇಂದೋರ್‌ನ ವನ್ ಆಸ್ಪತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಈ ಸಾಧನವನ್ನು ಪರೀಕ್ಷಿಸಿದ ವೈದ್ಯರೊಬ್ಬರ ಪ್ರಕಾರ, ಥರ್ಮಾವಾಲ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಲಸಿಕೆಗಳನ್ನು ಸುಮಾರು 10ರಿಂದ 12 ಗಂಟೆಗಳವರೆಗೆ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿಡಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಬಿಸಿನೆಸ್ ಇನ್‌ಸೈಡರ್ ವರದಿ ತಿಳಿಸಿದೆ.

₹11.9 ಲಕ್ಷ ಬಹುಮಾನ ಗೆದ್ದ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ಮುಂದಿನ ಗುರಿ ಏನು?

ಮುಂದಿನ ಹಂತದಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವ ಆರೋಗ್ಯ ಸಂಸ್ಥೆಯ (WHO) ಕಾರ್ಯಕ್ಷಮತೆ, ಗುಣಮಟ್ಟ ಮತ್ತು ಸುರಕ್ಷತಾ ಪ್ರಮಾಣೀಕರಣ ಪಡೆಯುವುದು ಅವರ ಗುರಿಯಾಗಿದೆ. ಲಸಿಕೆಗಳ ಲಭ್ಯತೆಯನ್ನು ಸುಧಾರಿಸಲು ಕೆಲಸ ಮಾಡುವ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂಸ್ಥೆಯಾದ 'ಗವಿ' (Gavi) ಮುಂದೆಯೂ ತಮ್ಮ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವನ್ನು ಪ್ರಸ್ತುತಪಡಿಸಲು ಅವರು ಬಯಸಿದ್ದಾರೆ.