71ರ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ರೆಸ್ಟೋರೆಂಟ್ ಕಟ್ಟಿದ ಭಾಗ್ಯಲಕ್ಷ್ಮಿ; ತಾಯಿಯ 100 ವರ್ಷದ ಹಳೆಯ ರೆಸಿಪಿಗಳೇ ‘ಸಂತೋಷಂ’ನ ಸ್ಪೆಷಲ್!

ವಯಸ್ಸು 71. ಆದರೆ ಹೊಸದೊಂದು ಕನಸನ್ನು ನನಸು ಮಾಡುವ ಉತ್ಸಾಹ ಮಾತ್ರ ಇನ್ನೂ ಯುವಕರಿಗಿಂತ ಕಡಿಮೆಯಿಲ್ಲ. ಇದು ಭಾಗ್ಯಲಕ್ಷ್ಮಿ ಗೋಹೋಕರ್ ಅವರ ಕಥೆ. 60ರ ದಶಕದ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿದ್ದಾಗ ಮಗನೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿ 'ಸಂತೋಷಂ' ಎಂಬ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತೀಯ ಆಹಾರ ಬ್ರ್ಯಾಂಡ್‌ ಆರಂಭಿಸಿದರು.

ವಯಸ್ಸು 71. ಆದರೆ ಹೊಸದೊಂದು ಕನಸನ್ನು ನನಸು ಮಾಡುವ ಉತ್ಸಾಹ ಮಾತ್ರ ಇನ್ನೂ ಯುವಕರಿಗಿಂತ ಕಡಿಮೆಯಿಲ್ಲ. ಇದು ಭಾಗ್ಯಲಕ್ಷ್ಮಿ ಗೋಹೋಕರ್ ಅವರ ಕಥೆ. 60ರ ದಶಕದ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿದ್ದಾಗ ಮಗನೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿ 'ಸಂತೋಷಂ' ಎಂಬ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತೀಯ ಆಹಾರ ಬ್ರ್ಯಾಂಡ್‌ ಆರಂಭಿಸಿದ ಅವರು, ಇಂದು ಥಾಣೆ ಮತ್ತು ಮುಂಬೈನಲ್ಲಿ ಜನಪ್ರಿಯವಾಗುತ್ತಿರುವ ರೆಸ್ಟೋರೆಂಟ್‌ ಒಂದನ್ನು ಮುನ್ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ವಿಶೇಷವೆಂದರೆ, ಇದು ಮೊದಲಿನಿಂದಲೂ ಅವರ ಕನಸಾಗಿದ್ದ ರೆಸ್ಟೋರೆಂಟ್ ಅಲ್ಲ. ಬದಲಿಗೆ, ಬಾಲ್ಯದಿಂದಲೇ ಅಡುಗೆ ಮತ್ತು ಆಹಾರದೊಂದಿಗೆ ಬೆಸೆದುಕೊಂಡಿದ್ದ ಜೀವನವೇ ಅವರನ್ನು ನಿಧಾನವಾಗಿ ಈ ಹಾದಿಗೆ ಕರೆತಂದಿದೆ.

1958ರಲ್ಲಿ ಆರಂಭವಾದ ಆಹಾರದ ನಂಟು

ಭಾಗ್ಯಲಕ್ಷ್ಮಿಯವರ ಆಹಾರದ ಕಥೆ ಸುಮಾರು ಏಳು ದಶಕಗಳ ಹಿಂದೆಯೇ ಆರಂಭವಾಗಿತ್ತು. 1958ರಲ್ಲಿ ಅವರ ತಂದೆ ನಾಗ್ಪುರಕ್ಕೆ ತೆರಳಿ 'ಶಾಂತಿ ಭವನ' ಎಂಬ ರೆಸ್ಟೋರೆಂಟ್ ಆರಂಭಿಸಿದ್ದರು. ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದಿಂದ ನಾಗ್ಪುರಕ್ಕೆ ಉದ್ಯೋಗಕ್ಕಾಗಿ ಬಂದಿದ್ದ ಅನೇಕ ಮಂದಿಗೆ ಅಲ್ಲಿ ಮನೆ ಊಟದ ರೀತಿಯ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತೀಯ ಆಹಾರ ಸಿಗುತ್ತಿತ್ತು. ಆರು ಮಕ್ಕಳಲ್ಲಿ ಕಿರಿಯವರಾಗಿದ್ದ ಭಾಗ್ಯಲಕ್ಷ್ಮಿ ತಂದೆಯ ಮುದ್ದಿನ ಮಗಳಾಗಿದ್ದರು. ಹೀಗಾಗಿ ಆಗಾಗ್ಗೆ ತಂದೆಯೊಂದಿಗೆ ರೆಸ್ಟೋರೆಂಟ್‌ಗೆ ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದರು. ಕಟ್ಟಿಗೆ ಮತ್ತು ಕಲ್ಲಿದ್ದಲಿನ ಬೆಂಕಿಯಲ್ಲಿ ದೋಸೆ ತಯಾರಾಗುವುದನ್ನು ನೋಡುವುದು, ಮಹಿಳೆಯರು ದಿನವಿಡೀ ಕೈಯಿಂದ ಪದಾರ್ಥಗಳನ್ನು ರುಬ್ಬುವುದನ್ನು ಗಮನಿಸುವುದು ಅವರ ಬಾಲ್ಯದ ನೆನಪುಗಳಲ್ಲಿ ಇಂದಿಗೂ ಅಚ್ಚಳಿಯದೆ ಉಳಿದಿದೆ. ಆ ರೆಸ್ಟೋರೆಂಟ್‌ನ ಸುವಾಸನೆ, ಜನಜಂಗುಳಿ ಮತ್ತು ಅಡುಗೆಮನೆಯ ವಾತಾವರಣವೇ ಅವರ ಆರಂಭಿಕ ಆಹಾರ ನೆನಪುಗಳಾಗಿವೆ.

ತಾಯಿಯಿಂದ ಬಂದ ಅಡುಗೆಯ ಪರಂಪರೆ

ಭಾಗ್ಯಲಕ್ಷ್ಮಿಯವರ ಅಡುಗೆಯ ಮೂಲ ಪ್ರೇರಣೆ ಅವರ ತಾಯಿ ಪಾರ್ವತಿ. 14ನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲೇ ಮದುವೆಯಾಗಿದ್ದ ಪಾರ್ವತಿ ನಾಲ್ಕನೇ ತರಗತಿಯವರೆಗೆ ಮಾತ್ರ ಶಿಕ್ಷಣ ಪಡೆದಿದ್ದರು. ಶ್ರವಣದೋಷವೂ ಇತ್ತು. ಮಲಯಾಳಂ ಮಾತ್ರ ಮಾತನಾಡುತ್ತಿದ್ದ ಅವರು, ಅಡುಗೆಯಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಅಪಾರ ಆಸಕ್ತಿ ಹೊಂದಿದ್ದರು. ತರಕಾರಿಗಳನ್ನು ಸಮವಾಗಿ ಕತ್ತರಿಸಬೇಕು, ಆಗ ಮಾತ್ರ ಅವು ಒಂದೇ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಬೇಯುತ್ತವೆ. ತೆಂಗಿನಕಾಯಿಯನ್ನು ತುರಿಯುವಾಗಲೂ ಅದು ಹೂವಿನಂತೆ ಕಾಣಬೇಕು, ಕಂದು ಬಣ್ಣದ ಕಲೆಗಳು ಇರಬಾರದು ಎಂಬಷ್ಟು ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾಗಿ ಅವರು ಅಡುಗೆಯನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು.

"ನಾನು ಇಂದು ಏನಾಗಿದ್ದೇನೋ ಅದು ನನ್ನ ತಾಯಿಯಿಂದಲೇ" ಎಂದು ಭಾಗ್ಯಲಕ್ಷ್ಮಿ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಅವರ ತಾಯಿ ಕಲಿಸಿಕೊಟ್ಟ ಅನೇಕ ಪಾಕವಿಧಾನಗಳು ಇಂದಿಗೂ ಸಂತೋಷಂನ ಅಡುಗೆಮನೆಯಲ್ಲಿ ಬಳಕೆಯಾಗುತ್ತಿವೆ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಸಾಂಬಾರ್ ಪುಡಿ ಮತ್ತು ಪಾಯಸದ ರೆಸಿಪಿಗಳು ಪಾರ್ವತಿಯವರ ಕೈಬರಹದ ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳಲ್ಲೇ ಉಳಿದಿವೆ. ಈ ಪಾಕವಿಧಾನಗಳು ತಮ್ಮ ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ ನೂರು ವರ್ಷಕ್ಕೂ ಹಳೆಯ ಪರಂಪರೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ ಎಂದು ಭಾಗ್ಯಲಕ್ಷ್ಮಿ ಹೆಮ್ಮೆಯಿಂದ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.

42ನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಪತಿಯ ನಿಧನ

ಆದರೆ ಜೀವನ ಎಲ್ಲವೂ ಅಂದುಕೊಂಡಂತೆ ಸಾಗಲಿಲ್ಲ. 1997ರಲ್ಲಿ, ಕೇವಲ 42ನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಭಾಗ್ಯಲಕ್ಷ್ಮಿ ಪತಿಯನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡರು. ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅವರ ಮಕ್ಕಳು ಇನ್ನೂ ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿದ್ದರು. ಪತಿಯ ನಿಧನದ ಬಳಿಕವೂ ಅವರು ಕಾರ್ಖಾನೆಯ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯನ್ನು ಸ್ವತಃ ನಿರ್ವಹಿಸಿದರು. ಆದರೆ ನಂತರ ನಿಕಲ್ ಬೆಲೆ ಏರಿಕೆ ಮತ್ತು ಕಬ್ಬಿನ ಬೆಳೆಗೆ ಬಂದ ರೋಗದಿಂದಾಗಿ ಉದ್ಯಮವನ್ನು ಮುಚ್ಚಬೇಕಾಯಿತು.

ಈ ಕಷ್ಟದ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲೂ ಅವರ ತಾಯಿ ಪಾರ್ವತಿ ಮಗಳೊಂದಿಗೆ ಇದ್ದು, ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಅಡುಗೆ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಅಡುಗೆ ಮಾಡಿದ ನಂತರ ಪಾಕವಿಧಾನವನ್ನು ತಮಿಳಿನಲ್ಲಿ ಬರೆಯುತ್ತಿದ್ದರು. ಇಂದು ಅದೇ ಕೈಬರಹದ ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳು ಸಂತೋಷಂನ ಅಡುಗೆ ಪರಂಪರೆಯ ಆಧಾರವಾಗಿವೆ.

ಮನೆಯ ಅಡುಗೆಮನೆಯಿಂದ 'ಸಂತೋಷಂ'ವರೆಗೆ

2014-15ರ ವೇಳೆಗೆ ಕುಟುಂಬ ಮುಂಬೈನಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿತು. ಮಕ್ಕಳು ಬೆಳೆದು ತಮ್ಮದೇ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ನಿರತರಾದಾಗ ಭಾಗ್ಯಲಕ್ಷ್ಮಿಯವರೊಳಗಿನ ಅಡುಗೆಯ ಮೇಲಿನ ಆಸಕ್ತಿ ಮತ್ತೆ ಚಿಗುರಿತು. ಸೊಸೆ ಶ್ವೇತಾ ಅವರ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹದಿಂದ ಅವರು ಮನೆಯಲ್ಲೇ 'ಭಾಗ್ಯಲಕ್ಷ್ಮಿಯವರ ಅಡುಗೆಮನೆ' ಆರಂಭಿಸಿದರು. ತಮ್ಮ ವಸತಿ ಸಂಕೀರ್ಣದ ವಾಟ್ಸಾಪ್ ಗುಂಪಿನ ಮೂಲಕ ಆಹಾರ ಮಾರಾಟ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಿನ ಸಸ್ಯಾಹಾರಿಯಾಗಿರುವ ಭಾಗ್ಯಲಕ್ಷ್ಮಿ ಮಾಂಸಾಹಾರಿ ಖಾದ್ಯಗಳನ್ನು ಕೂಡ ವಾಸನೆಯಿಂದಲೇ ಅಡುಗೆ ಮಾಡುವಷ್ಟು ಅನುಭವ ಹೊಂದಿದ್ದರು. ಆದರೆ ಅವರ ವಿಶೇಷ ಆಸಕ್ತಿ ಕೇರಳದ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಸದ್ಯದ ಮೇಲಿತ್ತು.

ಕೋವಿಡ್ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಕೈಹಿಡಿದ ಅಡುಗೆ

ಕೊರೊನಾ ಸಾಂಕ್ರಾಮಿಕ ಬಂದಾಗ ಮನೆಯಲ್ಲಿನ ಸಹಾಯವೂ ಕಡಿಮೆಯಾಯಿತು. ಆದರೆ ಭಾಗ್ಯಲಕ್ಷ್ಮಿ ಅಡುಗೆ ಮಾಡುವುದನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಲಿಲ್ಲ. ಅವರು ಅಡುಗೆ ಮಾಡಿದರೆ, ಮಗ ಚಿತ್ತರಂಜನ್ ಅದನ್ನು ಪ್ಯಾಕ್ ಮಾಡಿ ಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ ತಲುಪಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಮನೆಯ ಅಡುಗೆಮನೆಯೇ ತಿಂಗಳಿಗೆ ಕನಿಷ್ಠ ₹2 ಲಕ್ಷ ಆದಾಯ ತರುತ್ತಿತ್ತು. ಇದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಚಿತ್ತರಂಜನ್ ಅವರ ಹಿಂದಿನ ಪಾಸ್ತಾ ಮತ್ತು ವೇಫರ್ ಉದ್ಯಮವೂ ಸಾಂಕ್ರಾಮಿಕದ ಹೊಡೆತಕ್ಕೆ ಸಿಲುಕಿತ್ತು. ಹೀಗಾಗಿ ತಾಯಿಯ ಅಡುಗೆಯನ್ನೇ ಮುಂದಿನ ಉದ್ಯಮವನ್ನಾಗಿ ಮಾಡುವ ಆಲೋಚನೆ ಮೂಡಿತು.

2022ರಲ್ಲಿ 'ಸಂತೋಷಂ' ಆರಂಭ

ಅಂತಿಮವಾಗಿ 2022ರಲ್ಲಿ ಭಾಗ್ಯಲಕ್ಷ್ಮಿ ಮತ್ತು ಅವರ ಮಗ ಚಿತ್ತರಂಜನ್ ಗೋಹೋಕರ್ ಸೇರಿ ಸಂತೋಷಂ ಆರಂಭಿಸಿದರು. ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ನೇಮಕಗೊಂಡಿದ್ದ ಅಡುಗೆಯವರಿಗೆ ಚೀಸ್, ಶೆಜ್ವಾನ್ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ಬಗೆಯ ಆಧುನಿಕ ದೋಸೆಗಳನ್ನು ಮಾಡುವ ಅನುಭವವಿತ್ತು. ಆದರೆ ಭಾಗ್ಯಲಕ್ಷ್ಮಿ ಅವರಿಗೆ ತಮ್ಮ ತಾಯಿಯಿಂದ ಕಲಿತ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಶೈಲಿಯಲ್ಲಿ ಮತ್ತೆ ತರಬೇತಿ ನೀಡಿದರು. ಇಂದು ಸಂತೋಷಂ ಸುಮಾರು 8,000 ಚದರ ಅಡಿ ವಿಸ್ತೀರ್ಣದ ಕೇಂದ್ರ ಅಡುಗೆಮನೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಬ್ಯಾಟರ್‌ಗಳನ್ನು ಸೋಡಾ, ಕೃತಕ ಬಣ್ಣ ಅಥವಾ ಸಂರಕ್ಷಕಗಳಿಲ್ಲದೆ ನೈಸರ್ಗಿಕವಾಗಿ ಹುದುಗಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಪ್ರತಿಯೊಂದು ದೋಸೆಯನ್ನೂ ತುಪ್ಪದಲ್ಲಿ ತಯಾರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

₹499ಕ್ಕೆ 21 ಬಗೆಯ ಖಾದ್ಯಗಳ ಬಾಳೆ ಎಲೆ ಊಟ

ಸಂತೋಷಂನಲ್ಲಿ ದೋಸೆ, ಉತ್ತಪ್ಪಂ, ಇಡ್ಲಿ, ವಡೆ, ಥಾಲಿ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ಖಾದ್ಯಗಳಿವೆ. ಮೈಸೂರಿನಿಂದ ತರಿಸುವ ಮೈಸೂರು ಪಾಕವೂ ಮೆನುವಿನಲ್ಲಿದೆ.

ಆದರೆ ರೆಸ್ಟೋರೆಂಟ್‌ನ ಪ್ರಮುಖ ಆಕರ್ಷಣೆ ಬಾಳೆ ಎಲೆ ಊಟ.

₹499ಕ್ಕೆ 21 ಬಗೆಯ ಖಾದ್ಯಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ಬಾಳೆ ಎಲೆ ಊಟವನ್ನು ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ವಾರಾಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಇದರ ವೈವಿಧ್ಯ ಇನ್ನಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚುತ್ತದೆ. 30ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಖಾದ್ಯಗಳನ್ನು ಸವಿಯುವ ಅವಕಾಶವಿದ್ದು, ತೆಂಗಿನ ಹಾಲಿನಲ್ಲಿ ತಯಾರಿಸುವ ಕೇರಳದ ಓಲನ್ ಮತ್ತು ಮೊಸರಿನಲ್ಲಿ ಬೇಯಿಸಿದ ಗೆಣಸಿನ ಕಾಲನ್ ಕೂಡ ಮೆನುವಿನಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಕೇರಳದಲ್ಲಿ ಭಾಗ್ಯಲಕ್ಷ್ಮಿಯವರ ಬಾಲ್ಯದ ಬೇಸಿಗೆಯ ನೆನಪುಗಳೊಂದಿಗೆ ಬೆಸೆದುಕೊಂಡಿರುವ ಹುಣಸೆ ಅನ್ನ ಮತ್ತು ವೆನ್ ಪೊಂಗಲ್ ಕೂಡ ಸಂತೋಷಂನಲ್ಲಿ ಸಿಗುತ್ತದೆ.