ಬರೋಬ್ಬರಿ 2 ದಶಕಗಳ ಬಳಿಕ ಫೈನಲಿ ಸರ್ಕಾರಿ ಬಂಗಲೆ ಖಾಲಿ ಮಾಡಿದ ಬಿಹಾರದ ಪವರ್‌ ಲೇಡಿ ರಾಬ್ರಿ ದೇವಿ-ಲಾಲು ಕುಟುಂಬ!

ಸುಮಾರು 20 ವರ್ಷಗಳ ಸುದೀರ್ಘ ವಾಸ್ತವ್ಯದ ನಂತರ, ಬಿಹಾರದ ಮಾಜಿ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ರಾಬ್ರಿ ದೇವಿ ಮತ್ತು ಆರ್‌ಜೆಡಿ ಮುಖ್ಯಸ್ಥ ಲಾಲು ಪ್ರಸಾದ್ ಯಾದವ್ ಅವರ ಕುಟುಂಬವು ಪಾಟ್ನಾದ ಐಕಾನಿಕ್ '10, ಸರ್ಕ್ಯುಲರ್ ರಸ್ತೆ' ಸರ್ಕಾರಿ ಬಂಗಲೆಯನ್ನು ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಖಾಲಿ ಮಾಡಿದೆ.   

ಬಂಗಲೆಗೆ ಕೊನೆಗೂ ತೆರೆ

ಬಿಹಾರದ ರಾಜಕೀಯ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಭಾವಶಾಲಿ ಹಾಗೂ ಬಿರುಗಾಳಿ ಎಬ್ಬಿಸಿದ ಹಲವು ರಾಜಕೀಯ ನಿರ್ಧಾರಗಳಿಗೆ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿದ್ದ ಪಾಟ್ನಾದ ಐಕಾನಿಕ್ ‘10, ಸರ್ಕ್ಯುಲರ್ ರಸ್ತೆ’ ಸರ್ಕಾರಿ ಬಂಗಲೆಗೆ ಕೊನೆಗೂ ತೆರೆ ಬಿದ್ದಿದೆ. ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಜನತಾ ದಳ (RJD) ಪಕ್ಷದ ಅಘೋಷಿತ ರಾಜಕೀಯ ಕೇಂದ್ರ ಕಚೇರಿಯಂತಿದ್ದ ಈ ಬಂಗಲೆಯನ್ನು ಬಿಹಾರದ ಮಾಜಿ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ರಾಬ್ರಿ ದೇವಿ ಹಾಗೂ ಆರ್‌ಜೆಡಿ ಮುಖ್ಯಸ್ಥ ಲಾಲು ಪ್ರಸಾದ್ ಯಾದವ್ ಅವರ ಕುಟುಂಬ ಸುಮಾರು ಎರಡು ದಶಕಗಳ (20 ವರ್ಷಗಳು) ಸುದೀರ್ಘ ವಾಸ್ತವ್ಯದ ನಂತರ ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಖಾಲಿ ಮಾಡಿದೆ. ಈ ಹಿರಿಯ ರಾಜಕೀಯ ಜೋಡಿ ಈಗ ಪಶ್ಚಿಮ ಪಾಟ್ನಾದ ಕೌಟಿಲ್ಯ ನಗರದಲ್ಲಿರುವ ತಮ್ಮದೇ ಆದ ಸ್ವಂತ ಖಾಸಗಿ ಮನೆಗೆ ಸ್ಥಳಾಂತರಗೊಂಡಿದೆ.

ಆರ್‌ಜೆಡಿಯ ‘ಬಿಗ್ ಅಡ್ರೆಸ್’ ಖಾಲಿಯಾದ ಆ ಭಾವನಾತ್ಮಕ ಕ್ಷಣಗಳು

ಗುರುವಾರ ನಡೆದ ಬಂಗಲೆ ಖಾಲಿ ಮಾಡುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯು ಅತ್ಯಂತ ಭಾವನಾತ್ಮಕ ಹಾಗೂ ರಾಜಕೀಯ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಿಂದ ಕೂಡಿತ್ತು. ಎರಡು ದಶಕಗಳ ಕಾಲ ಅಧಿಕಾರದ ಕೇಂದ್ರ ಬಿಂದುವಾಗಿದ್ದ ಈ ಮನೆಯನ್ನು ತೊರೆಯುವಾಗ ಅಲ್ಲಿ ನೆರೆದಿದ್ದ ಆರ್‌ಜೆಡಿ ನಾಯಕರು ಹಾಗೂ ಕಾರ್ಯಕರ್ತರಲ್ಲಿ ಒಂದು ರೀತಿಯ ಮೌನ ಆವರಿಸಿತ್ತು. ಮೊದಲು ಬಂಗಲೆಯ ಮೇಲಿದ್ದ ಆರ್‌ಜೆಡಿ ಪಕ್ಷದ ಅಧಿಕೃತ ಲಾಂಛನವಾದ ಐಕಾನಿಕ್ ‘ಲ್ಯಾಂಟರ್ನ್’ (ಕಂದೀಲು) ಅನ್ನು ಕೆಳಗಿಳಿಸಲಾಯಿತು. ತದನಂತರ ಕುಟುಂಬದ ಸದಸ್ಯರು ತಮ್ಮ ದಿನಬಳಕೆಯ ವಸ್ತುಗಳೊಂದಿಗೆ ಹೊರಟರು. 

ವಿಂಟೇಜ್ ಜೀಪ್ ಕೂಡ ಬಂಗಲೆಯಿಂದ ಹೊರಕ್ಕೆ

ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಲಾಲು ಪ್ರಸಾದ್ ಅವರ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರೀತಿಯ ವಿಂಟೇಜ್ ಜೀಪ್ ಕೂಡ ಬಂಗಲೆಯಿಂದ ಹೊರನಡೆಯುವ ಮೂಲಕ ಎರಡು ದಶಕಗಳ ರಾಜಕೀಯ ಪರ್ವವೊಂದು ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಮುಕ್ತಾಯಗೊಂಡಿತು. ಸದ್ಯ ಬಿಹಾರ ಸರ್ಕಾರದ ಪಶುಸಂಗೋಪನೆ, ಮೀನುಗಾರಿಕೆ ಮತ್ತು ಡೈರಿ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳ ಸಚಿವರಾದ ನಂದ ಕಿಶೋರ್ ರಾಮ್ ಅವರಿಗೆ ಈ ಐಕಾನಿಕ್ ಬಂಗಲೆಯನ್ನು ಹಂಚಿಕೆ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. "ಈಗ ಅಲ್ಲಿ ಯಾರೂ ಉಳಿದಿಲ್ಲ. ಸಂಜೆಯ ವೇಳೆಗೆ ಲಾಲು ಅವರ ವಿಂಟೇಜ್ ಜೀಪ್ ಕೂಡ ಬಂಗಲೆಯನ್ನು ತೊರೆದಿದೆ. ಬುಧವಾರವೇ ರಾಬ್ರಿ ದೇವಿ ಮನೆ ಖಾಲಿ ಮಾಡಿದ್ದರೆ, ಗುರುವಾರ ಲಾಲು ಪ್ರಸಾದ್ ತಮ್ಮ ಮಗ ತೇಜಸ್ವಿ ಯಾದವ್ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಬಂಗಲೆಯಿಂದ ಹೊರಟರು," ಎಂದು ಆರ್‌ಜೆಡಿ ವಕ್ತಾರ ಎಜಾಜ್ ಅಲಿ ಅಹ್ಮದ್ ತಿಳಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ಹಾರ್ಡಿಂಜ್ ರಸ್ತೆ ಬಂಗಲೆ ನಿರಾಕರಿಸಲು 'ಅಪಶಕುನ'ದ ವದಂತಿ ಕಾರಣವೇ?

ಬಿಹಾರ ವಿಧಾನ ಪರಿಷತ್ತಿನ ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷದ ನಾಯಕಿಯಾಗಿರುವ ರಾಬ್ರಿ ದೇವಿ ಅವರಿಗೆ ಸರ್ಕಾರವು ನಿಯಮಾವಳಿಗಳ ಪ್ರಕಾರ '39, ಹಾರ್ಡಿಂಜ್ ರಸ್ತೆ'ಯಲ್ಲಿರುವ ಬಂಗಲೆಯನ್ನು ಮಂಜೂರು ಮಾಡಿತ್ತು. ಆದರೆ ರಾಬ್ರಿ ದೇವಿ ಅಲ್ಲಿಗೆ ಹೋಗಲು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ನಿರಾಕರಿಸಿದ್ದರು.

ಇದಕ್ಕೆ ಮೇಲ್ನೋಟಕ್ಕೆ ಹಾರ್ಡಿಂಜ್ ರಸ್ತೆಯ ಬಂಗಲೆಯು ಅತ್ಯಂತ ಚಿಕ್ಕದಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಹೊಸದಾಗಿ ವಾಸಿಸಲು ಸೂಕ್ತವಾದ ಸೌಕರ್ಯಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿಲ್ಲ ಎಂಬ ಕಾರಣ ನೀಡಲಾಗಿತ್ತು. ಆದರೆ, ಪಾಟ್ನಾದ ರಾಜಕೀಯ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಹರಡಿರುವ ವದಂತಿಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಹಾರ್ಡಿಂಜ್ ರಸ್ತೆಯ ಬಂಗಲೆಯು ಅಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವ ನಾಯಕರಿಗೆ "ದುರದೃಷ್ಟಕರ" ಅಥವಾ ಅಪಶಕುನ ತರುತ್ತದೆ ಎಂಬ ಬಲವಾದ ನಂಬಿಕೆಯೇ ರಾಬ್ರಿ ದೇವಿ ಅವರು ಅಲ್ಲಿಗೆ ಹೋಗದಿರಲು ಅಸಲಿ ಕಾರಣ ಎನ್ನಲಾಗಿದೆ. ಈ ಹಿಂದೆ ಅಲ್ಲಿ ವಾಸವಿದ್ದ ನಾಯಕರ ರಾಜಕೀಯ ಭವಿಷ್ಯವು ಕುಸಿದಿದ್ದರಿಂದ, ಆ ಬಂಗಲೆಯನ್ನು ದುರಾದೃಷ್ಟದ ಸಂಕೇತವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿತ್ತು.

ರಾಜಕೀಯ ಹಗ್ಗಜಗ್ಗಾಟ ಮತ್ತು ಲಾಲು ಕುಟುಂಬದ ತಂತ್ರಗಾರಿಕೆ

2005ರ ವಿಧಾನಸಭಾ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಆರ್‌ಜೆಡಿ ಅಧಿಕಾರ ಕಳೆದುಕೊಂಡ ಸ್ವಲ್ಪ ಸಮಯದ ನಂತರ, ಅಂದಿನ ನಿತೀಶ್ ಕುಮಾರ್ ಸರ್ಕಾರವು ರಾಬ್ರಿ ದೇವಿಗೆ ರಾಜ್ಯಪಾಲರ ಭವನಕ್ಕೆ ಹತ್ತಿರದಲ್ಲಿರುವ ಈ ಸರ್ಕ್ಯುಲರ್ ರಸ್ತೆಯ ಬಂಗಲೆಯನ್ನು ಮಂಜೂರು ಮಾಡಿತ್ತು. ಜೆಡಿ(ಯು) ಮತ್ತು ಎನ್‌ಡಿಎ ಮೈತ್ರಿಕೂಟದೊಂದಿಗೆ ಲಾಲು ಕುಟುಂಬ ಉತ್ತಮ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿದ್ದವರೆಗೂ ಈ ಬಂಗಲೆ ಅವರ ಬಳಿಯೇ ಇತ್ತು. ಆದರೆ, ಇತ್ತೀಚಿನ ರಾಜಕೀಯ ಬದಲಾವಣೆಗಳ ನಂತರ ಎನ್‌ಡಿಎ ಸರ್ಕಾರ ಮತ್ತೆ ಅಧಿಕಾರಕ್ಕೆ ಬಂದು, ಸಾಮ್ರಾಟ್ ಚೌಧರಿ ಅವರು ಉಪಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಯಾದ ಬಳಿಕ ಈ ಬಂಗಲೆಯನ್ನು ಖಾಲಿ ಮಾಡುವಂತೆ ಕಠಿಣ ಆದೇಶ ಹೊರಡಿಸಲಾಯಿತು.

ಭದ್ರತೆ ಕಡಿತ ಮತ್ತು ಸವಾಲು

ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ರಾಬ್ರಿ ದೇವಿ ಬಂಗಲೆ ಖಾಲಿ ಮಾಡಲು ನಿರಾಕರಿಸಿದ್ದರು. ತದನಂತರ ಸರ್ಕಾರ ಅವರ ಭದ್ರತಾ ಸಿಬ್ಬಂದಿಯನ್ನು ಕಡಿತಗೊಳಿಸಿದಾಗ, ಆರ್‌ಜೆಡಿ ಕಾರ್ಯಕರ್ತರು ಸರ್ಕಾರದ ವಿರುದ್ಧ ಆಕ್ರೋಶ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿ ಪ್ರತಿಭಟಿಸಿದ್ದರು. ಸರ್ಕಾರದ ಈ ಕ್ರಮವನ್ನು "ಸೇಡಿನ ರಾಜಕೀಯ" ಎಂದು ಕರೆದಿದ್ದ ರಾಬ್ರಿ ದೇವಿ, "ತಾಕತ್ತಿದ್ದರೆ ಬಲಪ್ರಯೋಗ ಮಾಡಿ ಹೊರಹಾಕಲಿ" ಎಂದು ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಸಾಮ್ರಾಟ್ ಚೌಧರಿ ಅವರಿಗೆ ಸವಾಲು ಹಾಕಿದ್ದರು.

ನೆಗೆಟಿವ್ ಪ್ರಚಾರದ ಭೀತಿ

ಆದರೆ, ಈ ಹಠಮಾರಿತನವು ಸಾರ್ವಜನಿಕವಾಗಿ ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷಕ್ಕೆ ನಕಾರಾತ್ಮಕ ಪ್ರಚಾರವನ್ನು ತಂದುಕೊಡಲು ಆರಂಭಿಸಿತು. ಎನ್‌ಡಿಎ ಸರ್ಕಾರವು ಲಾಲು ಕುಟುಂಬದ ಮೇಲೆ "ಅರಮನೆಯಂತಹ ಸರ್ಕಾರಿ ಮನೆಗಳ ವ್ಯಾಮೋಹ ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ" ಎಂಬ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ನಿರೂಪಣೆಯನ್ನು (Narrative) ಸೃಷ್ಟಿಸಲು ಯತ್ನಿಸುತ್ತಿದ್ದಂತೆ ಎಚ್ಚೆತ್ತ ಲಾಲು ಪ್ರಸಾದ್ ಯಾದವ್, ರಾಜಕೀಯವಾಗಿ ಹಿನ್ನಡೆಯಾಗದಂತೆ ತಡೆಯಲು ತಾವಾಗಿಯೇ ಬಂಗಲೆ ಖಾಲಿ ಮಾಡಲು ನಿರ್ಧರಿಸಿದರು.

ಮಕ್ಕಳಿಗೂ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಸರ್ಕಾರಿ ಬಂಗಲೆಗಳು

ರಾಬ್ರಿ ದೇವಿಯ ಕಿರಿಯ ಮಗ ಹಾಗೂ ಆರ್‌ಜೆಡಿಯ ಕಾರ್ಯಕಾರಿ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾದ ತೇಜಸ್ವಿ ಯಾದವ್ ಅವರು, ರಾಜ್ಯ ವಿಧಾನಸಭೆಯ ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷದ ನಾಯಕನ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದಲ್ಲಿ ತಮಗೆ ಹಂಚಿಕೆಯಾಗಿರುವ ಪೋಲೊ ರಸ್ತೆಯ ಮಂತ್ರಿ ಬಂಗಲೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ. ಇನ್ನು ಕುಟುಂಬದಿಂದ ಸದ್ಯ ಕೊಂಚ ದೂರ ಉಳಿದಿರುವ ಹಿರಿಯ ಮಗ ತೇಜ್ ಪ್ರತಾಪ್ ಯಾದವ್ ಕೂಡ ತಮ್ಮ ಹೊಸ 'ಜನಶಕ್ತಿ ಜನತಾದಳ' ಸಂಘಟನೆಯನ್ನು ನಡೆಸಲು ಸ್ಥಳಾವಕಾಶ ಕೋರಿ ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದರು. ಅದರಂತೆ ಅವರಿಗೂ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಸರ್ಕಾರಿ ಬಂಗಲೆಯನ್ನು ನೀಡಲಾಗಿದೆ.

'ತಹ್ಖಾನಾ' ವಿವಾದ ಮತ್ತು ಜೆಡಿಯು-ಆರ್‌ಜೆಡಿ ವಾಗ್ಯುದ್ಧ

ಬಂಗಲೆ ಖಾಲಿಯಾಗುತ್ತಿದ್ದಂತೆ ಆರ್‌ಜೆಡಿ ಮತ್ತು ಜೆಡಿ(ಯು) ನಡುವೆ ಹೊಸದೊಂದು ವಾಗ್ಯುದ್ಧ ಆರಂಭವಾಗಿದೆ. ಈ ಬಂಗಲೆಯೊಳಗೆ ರಹಸ್ಯ ಭೂಗತ ಕಮಾನು (ತಹ್ಖಾನಾ) ಇದೆ ಮತ್ತು ಅದರಲ್ಲಿ ಅಕ್ರಮ ಆಸ್ತಿ ಬಚ್ಚಿಡಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷಗಳು ಈ ಹಿಂದೆ ಆರೋಪಿಸುತ್ತಿದ್ದವು.

"ಈ ಬಂಗಲೆಯೊಳಗೆ 'ತಹ್ಖಾನಾ' ಇದೆ ಎಂದು ವಿರೋಧಿಗಳು ಆರೋಪಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಈಗ ಸರ್ಕಾರ ಮಣ್ಣು ತೆಗೆಯುವ ಯಂತ್ರಗಳನ್ನು (JCB) ಬಳಸಿ ಇಡೀ ಬಂಗಲೆಯನ್ನು ಅಗೆಯಲಿ. ಒಂದು ವೇಳೆ ಅಲ್ಲಿ ಅಂತಹದ್ದೇನೂ ಸಿಗದಿದ್ದರೆ ಅವರು ಸಾರ್ವಜನಿಕವಾಗಿ ಕ್ಷಮೆ ಕೇಳಬೇಕು," ಎಂದು ಆರ್‌ಜೆಡಿ ಮುಖ್ಯ ವಕ್ತಾರ ಶಕ್ತಿ ಸಿಂಗ್ ಯಾದವ್ ಸವಾಲು ಹಾಕಿದ್ದಾರೆ.

ಮುಖ್ಯ ದ್ವಾರಕ್ಕೆ ಬೀಗ

ಇದಕ್ಕೆ ತೀಕ್ಷ್ಣವಾಗಿ ಕೌಂಟರ್ ಕೊಟ್ಟಿರುವ ಜೆಡಿ(ಯು) ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಕ್ತಾರ ರಾಜೀವ್ ರಂಜನ್ ಪ್ರಸಾದ್, "ಲಾಲು ಕುಟುಂಬ ಯಾವಾಗಲೂ ಬಂಗಲೆ ಮತ್ತು ಆಸ್ತಿ ವಿವಾದಗಳಲ್ಲೇ ಮುಳುಗಿದೆಯೇ ಹೊರತು, ಎಂದಿಗೂ ಜನರ ಸಮಸ್ಯೆಗಳಿಗಾಗಿ ಹೋರಾಡಿಲ್ಲ. ಅವರು ಈ ಬಂಗಲೆಯನ್ನು ನಿಯಮಾವಳಿಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಮೊದಲೇ ಖಾಲಿ ಮಾಡಬೇಕಿತ್ತು" ಎಂದು ಲೇವಡಿ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಇನ್ನು ಬಿಜೆಪಿ ವಕ್ತಾರ ಪ್ರೇಮ್ ರಂಜನ್ ಪಟೇಲ್, ಅಧಿಕೃತ ಬಂಗಲೆ ಬಿಟ್ಟು ಸ್ವಂತ ಮನೆಗೆ ಹೋಗುವುದು ಅವರ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಆಯ್ಕೆ ಎಂದು ತಟಸ್ಥ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ.

ಕಟ್ಟಡ ನಿರ್ಮಾಣ ಇಲಾಖೆಯ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಇನ್ನು ಜಾಗವನ್ನು ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಸ್ವಾಧೀನಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಬಾರದ ಕಾರಣ, ಲಾಲು ಅವರ ಆಪ್ತ ಭೋಲಾ ಯಾದವ್ ಅವರೇ ಸದ್ಯಕ್ಕೆ ಮುಖ್ಯ ದ್ವಾರಕ್ಕೆ ಬೀಗ ಹಾಕಿದ್ದಾರೆ. ಒಟ್ಟಾರೆಯಾಗಿ, ಬಿಹಾರದ ಸಿಎಂ ನಿವಾಸ ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯಪಾಲರ ನಿವಾಸದ ಪಕ್ಕದಲ್ಲೇ ಇದ್ದು, ಬಿಹಾರದ ರಾಜಕೀಯ ಚದುರಂಗದಾಟದ ಎಲ್ಲಾ ಏಳುಬೀಳುಗಳಿಗೆ ಮೂಕಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿದ್ದ "10 ಸರ್ಕ್ಯುಲರ್ ರಸ್ತೆ" ಬಂಗಲೆ ಈಗ ಇತಿಹಾಸದ ಪುಟಗಳನ್ನು ಸೇರಿದೆ. ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷದ ಮೊದಲ ಕುಟುಂಬದ ಈ ನಿರ್ಗಮನವು ಬಿಹಾರದ ರಾಜಕಾರಣದಲ್ಲಿ ಅವರ ಪ್ರಭಾವ ಮೊದಲಿನಂತಿಲ್ಲ ಎಂಬ ಸೂಚನೆಯನ್ನೂ ನೀಡುವಂತಿದೆ.