ಗಜ ಗಾತ್ರದ ಗಣೇಶನಿಗೆ ಸಣ್ಣ ಇಲಿಯೇ ವಾಹನ ಆಗಿದ್ದೇಕೆ ಗೊತ್ತಾ? ಇದರ ಹಿಂದಿದೆ ಗಜಮುಖಾಸುರನ ಕಥೆ!

ಗಣೇಶ ಅಂದ ತಕ್ಷಣ ನಮಗೆ ಆನೆ ಮುಖ, ಕೈಯಲ್ಲಿ ಮೋದಕ, ಇಲಿಯ ಮೇಲೆ ಕುಳಿತಿರುವ ಚಿತ್ರಣವೇ ಕಣ್ಣ ಮುಂದೆ ಬರುತ್ತೆ. ಆದರೆ, ಇಷ್ಟು ದೊಡ್ಡ ಆಕಾರದ ಗಣೇಶನಿಗೆ ಇಷ್ಟೊಂದು ಸಣ್ಣ ಪ್ರಾಣಿಯಾದ ಇಲಿ ಹೇಗೆ ವಾಹನವಾಯ್ತು? ಇದರ ಹಿಂದಿನ ಕಥೆ ಇಲ್ಲಿದೆ ನೋಡಿ.

ಯಾರು ಈ ಗಜಮುಖಾಸುರ?

ಪುರಾಣ ಕಥೆಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಗಜಮುಖಾಸುರನು ಬಹಳ ಶಕ್ತಿಶಾಲಿ ಅಸುರನಾಗಿದ್ದ. ಕಠಿಣ ತಪಸ್ಸು ಮಾಡಿ, ತನ್ನ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದ ಅವನು, ದೇವತೆಗಳು ಮತ್ತು ಋಷಿಮುನಿಗಳಿಗೆ ನಾನಾ ರೀತಿಯ ತೊಂದರೆ ಕೊಡುತ್ತಿದ್ದ. ತಪಸ್ಸಿನಿಂದ ಪಡೆದ ವರಗಳಿಂದಾಗಿ ತನ್ನನ್ನು ಯಾರೂ ಸುಲಭವಾಗಿ ಸೋಲಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ ಎಂಬ ಅಹಂಕಾರ ಅವನಲ್ಲಿತ್ತು. ಅಧಿಕಾರ ಹೆಚ್ಚಾದಂತೆ ಅವನ ಸೊಕ್ಕು ಕೂಡ ಹೆಚ್ಚಾಯಿತು. ದೇವತೆಗಳು ಮತ್ತು ಋಷಿಗಳನ್ನು ಹೆದರಿಸಿ, ಅವರ ಪೂಜೆಗಳಿಗೆ ಅಡ್ಡಿಪಡಿಸುತ್ತಿದ್ದ. ಇದರಿಂದ ಬೇಸತ್ತ ದೇವತೆಗಳು ಗಣೇಶನ ಮೊರೆ ಹೋದರು.

ಗಜಮುಖಾಸುರನನ್ನು ಎದುರಿಸಿದ ಗಣೇಶ

ಗಜಮುಖಾಸುರನ ಅಟ್ಟಹಾಸಕ್ಕೆ ಅಂತ್ಯ ಹಾಡಲು ಗಣೇಶನು ಅವನನ್ನು ಎದುರಿಸಿದನು. ಇಬ್ಬರ ನಡುವೆ ಘೋರ ಯುದ್ಧ ನಡೆಯಿತು. ಗಜಮುಖಾಸುರನು ತನ್ನ ಹಲವು ಶಕ್ತಿಗಳನ್ನು ಬಳಸಿ ಗಣೇಶನನ್ನು ಎದುರಿಸಿದರೂ, ಕೊನೆಗೆ ಗಣೇಶನ ದೈವಿಕ ಶಕ್ತಿಯ ಮುಂದೆ ನಿಲ್ಲಲು ಅವನಿಗೆ ಸಾಧ್ಯವಾಗಲಿಲ್ಲ. ಯುದ್ಧದ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ, ಗಣೇಶನು ತನ್ನ ಆಯುಧವಾದ ದಂತವನ್ನು ಬಳಸಿ ಗಜಮುಖಾಸುರನನ್ನು ಸೋಲಿಸಿದನು ಎಂದು ಕೆಲವು ಪುರಾಣಗಳು ಹೇಳುತ್ತವೆ. ಆದರೆ ಕಥೆ ಇಲ್ಲಿಗೇ ಮುಗಿಯುವುದಿಲ್ಲ, ಇಲ್ಲೊಂದು ಅನಿರೀಕ್ಷಿತ ತಿರುವು ಇದೆ.

ಗಜಮುಖಾಸುರ ಇಲಿಯಾಗಿ ಬದಲಾದ ಕಥೆ

ಗಣೇಶನಿಂದ ಸೋತ ಗಜಮುಖಾಸುರ, ತನ್ನ ಅಹಂಕಾರವನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಗಣೇಶನಿಗೆ ಶರಣಾದನು. ಆಗ ಗಣೇಶನು ಅವನನ್ನು ನಾಶಮಾಡುವ ಬದಲು, ತನ್ನ ವಾಹನವಾಗಿ ಸ್ವೀಕರಿಸಿದನು ಎಂದು ಒಂದು ಜನಪ್ರಿಯ ಪುರಾಣ ಕಥೆ ಹೇಳುತ್ತದೆ. ಹೀಗೆ ಗಜಮುಖಾಸುರನು ಇಲಿಯ ರೂಪ ಪಡೆದು, ಅಂದಿನಿಂದ ಗಣೇಶನ ವಾಹನವಾದನು ಎಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ. ಅಂದರೆ, ಗಣೇಶನ ಪಾದದ ಬಳಿ ಇರುವ ಇಲಿ ಕೇವಲ ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಪ್ರಾಣಿಯಲ್ಲ; ಅದು ಅಹಂಕಾರವನ್ನು ಅಡಗಿಸಿ, ದೈವಿಕ ನಿಯಂತ್ರಣಕ್ಕೆ ಬಂದ ಶಕ್ತಿಯ ಸಂಕೇತವಾಗಿದೆ.

ಇಲಿ ವಾಹನವೇಕೆ?

ಈ ಕಥೆಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ಆಳವಾದ ಸಾಂಕೇತಿಕ ಅರ್ಥವಿದೆ. ಇಲಿ ತುಂಬಾ ಚಿಕ್ಕ ಪ್ರಾಣಿ. ಆದರೆ ಅದು ಸುಲಭವಾಗಿ ಓಡಾಡಿ, ಕಿರಿದಾದ ಜಾಗಗಳಿಗೂ ನುಗ್ಗಿ, ಏನನ್ನಾದರೂ ಕಚ್ಚಿ ಹಾನಿ ಮಾಡಬಲ್ಲದು. ಇದನ್ನು ಮನುಷ್ಯನ ಆಸೆ, ದುರಾಸೆ ಮತ್ತು ಅನಿಯಂತ್ರಿತ ಮನಸ್ಸಿಗೆ ಹೋಲಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಮನುಷ್ಯನ ಆಸೆಗಳು ಎಷ್ಟೇ ಚಿಕ್ಕದಾಗಿ ಕಂಡರೂ, ಅವುಗಳು ನಿಯಂತ್ರಣವಿಲ್ಲದೆ ಬೆಳೆದರೆ ದೊಡ್ಡ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಬಹುದು. ಹಾಗಾಗಿ, ಗಣೇಶನು ಇಲಿಯ ಮೇಲೆ ಕುಳಿತಿರುವುದು, ಆಸೆ ಮತ್ತು ಅಹಂಕಾರವನ್ನು ಜ್ಞಾನದಿಂದ ನಿಯಂತ್ರಿಸಬೇಕು ಎಂಬುದರ ಸಂಕೇತವಾಗಿದೆ.

ಆನೆಯ ಗಾತ್ರದ ಗಣೇಶನಿಗೆ ಇಷ್ಟೊಂದು ಸಣ್ಣ ವಾಹನವೇ?

ಇದು ಗಣೇಶನ ರೂಪದ ಒಂದು ಕುತೂಹಲಕಾರಿ ಅಂಶ. ಒಂದೆಡೆ, ಗಣೇಶನಿಗೆ ಬೃಹತ್ ಆನೆಯ ತಲೆ. ಇನ್ನೊಂದೆಡೆ, ಅವನ ವಾಹನ ಅತಿ ಚಿಕ್ಕ ಇಲಿ. ಈ ವೈರುಧ್ಯವೇ ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಸಂದೇಶವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ. ಆಕಾರದಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡದಿರುವುದು ಮುಖ್ಯವಲ್ಲ; ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಹೇಗೆ ನಿಯಂತ್ರಿಸುತ್ತೇವೆ ಎಂಬುದು ಮುಖ್ಯ. ದೊಡ್ಡ ಶಕ್ತಿ ಹೊಂದಿರುವ ವ್ಯಕ್ತಿಯು, ಚಿಕ್ಕದಾಗಿ ಕಾಣುವ ವಸ್ತುವನ್ನೂ ತನ್ನ ನಿಯಂತ್ರಣದಲ್ಲಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಬೇಕು ಎಂಬುದನ್ನು ಇದು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ.

ಇನ್ನೊಂದು ಜನಪ್ರಿಯ ಪುರಾಣ ಕಥೆ

ಗಣೇಶನ ಇಲಿ ವಾಹನದ ಬಗ್ಗೆ ಗಜಮುಖಾಸುರನ ಕಥೆ ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ, ಕ್ರೌಂಚನೆಂಬ ಗಂಧರ್ವನು ಶಾಪದಿಂದ ಇಲಿಯಾಗಿ ಬದಲಾಗಿ, ನಂತರ ಗಣೇಶನ ವಾಹನವಾದನು ಎಂಬ ಕಥೆಯೂ ಇದೆ. ಹಾಗಾಗಿ, ಗಣೇಶನ ಇಲಿ ವಾಹನದ ಬಗ್ಗೆ ಹಲವು ಪುರಾಣ ಮತ್ತು ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಕಥೆಗಳಿವೆ. ಇವುಗಳನ್ನು ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸತ್ಯ ಎನ್ನುವುದಕ್ಕಿಂತ, ಪೌರಾಣಿಕ ನಂಬಿಕೆಗಳಾಗಿ ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಸೂಕ್ತ.