2030ರ ವೇಳೆಗೆ 1.6 ಬಿಲಿಯನ್ ಟನ್‌ಗೆ ತಲುಪಲಿದೆ ಭಾರತದ ಕಲ್ಲಿದ್ದಲು ಬೇಡಿಕೆ, ವಿನಿಮಯ ಕೇಂದ್ರ ಸ್ಥಾಪನೆಗೆ ಚಿಂತನೆ

ಭಾರತದ ಕಲ್ಲಿದ್ದಲು ಬೇಡಿಕೆಯು 2030ರ ವೇಳೆಗೆ 1.6 ಶತಕೋಟಿ ಟನ್‌ಗಳಿಗೆ ಏರುವ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಿದ್ದು, ದೇಶೀಯ ಉತ್ಪಾದನೆಯು ದಾಖಲೆಯ 1 ಶತಕೋಟಿ ಟನ್ ದಾಟಿದೆ. ಈ ಬದಲಾವಣೆಗೆ ಸ್ಪಂದಿಸಲು, ಸರ್ಕಾರವು 'ಒನ್ ಟು ಮೆನಿ' ಮಾರಾಟ ಮಾದರಿಯನ್ನು ಬದಲಿಸಿ, ಪಾರದರ್ಶಕತೆ ಮತ್ತು ಸ್ಪರ್ಧಾತ್ಮಕ ಬೆಲೆಗಾಗಿ 'ಕಲ್ಲಿದ್ದಲು ವಿನಿಮಯ ಕೇಂದ್ರ' ಸ್ಥಾಪಿಸಲು ಮುಂದಾಗಿದೆ.

ಮುಂಬೈ: ಭಾರತದ ಕಲ್ಲಿದ್ದಲು ಬೇಡಿಕೆಯು 2030ರ ವೇಳೆಗೆ ಬೃಹತ್ 1.6 ಶತಕೋಟಿ ಟನ್‌ಗಳಿಗೆ ಏರಿಕೆಯಾಗುವ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಿದೆ. ಈ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ದೇಶವು ಕಲ್ಲಿದ್ದಲು ಅಭಾವದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯಿಂದ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಪೂರೈಕೆಯತ್ತ ಸಾಗುತ್ತಿದ್ದು, ಕಲ್ಲಿದ್ದಲು ವ್ಯಾಪಾರಕ್ಕಾಗಿ ಹೆಚ್ಚು ಪಾರದರ್ಶಕ ಹಾಗೂ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಚಾಲಿತ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಜಾರಿಗೆ ತರಲಾಗುವುದು ಎಂದು ಕೇಂದ್ರ ಕಲ್ಲಿದ್ದಲು ಸಚಿವಾಲಯದ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ ವಿಕ್ರಮ್ ದೇವ್ ದತ್ ತಿಳಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಮುಂಬೈನಲ್ಲಿ ಆಯೋಜಿಸಲಾಗಿದ್ದ ‘ಗ್ಲೋಬಲ್ ಕಮಾಡಿಟಿ ಕಾನ್ಕ್ಲೇವ್ 2026’ ಶೃಂಗಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿ ಮಾತನಾಡಿದ ಅವರು, ಕಲ್ಲಿದ್ದಲು ವಲಯದಲ್ಲಿ ತರಲಾಗುತ್ತಿರುವ ಸುಧಾರಣೆಗಳು ಹಾಗೂ ಮುಂಬರುವ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಬಿಚ್ಚಿಟ್ಟರು.

ದೇಶೀಯ ಉತ್ಪಾದನೆಯಲ್ಲಿ ಹೊಸ ದಾಖಲೆ

ಕಲ್ಲಿದ್ದಲು ಸಚಿವಾಲಯದ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ ವಿಕ್ರಮ್ ದೇವ್ ದತ್ ಅವರು ದೇಶದ ಕಲ್ಲಿದ್ದಲು ಉತ್ಪಾದನೆಯ ಪ್ರಗತಿಯನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸುತ್ತಾ,

ದಾಖಲೆಯ ಉತ್ಪಾದನೆ: ದೇಶೀಯ ಕಲ್ಲಿದ್ದಲು ಉತ್ಪಾದನೆಯು 2024-25ರ ಆರ್ಥಿಕ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ 1 ಬಿಲಿಯನ್ (100 ಕೋಟಿ) ಟನ್ ಗಡಿಯನ್ನು ದಾಟುವ ಮೂಲಕ ಹೊಸ ಮೈಲಿಗಲ್ಲು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದೆ.

ಸತತ ಎರಡನೇ ವರ್ಷ: 2025-26ರ ಆರ್ಥಿಕ ವರ್ಷದಲ್ಲೂ ಉತ್ಪಾದನೆಯು ಸತತ ಎರಡನೇ ಬಾರಿಗೆ 1 ಬಿಲಿಯನ್ ಟನ್‌ಗಿಂತಲೂ ಅಧಿಕ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಕಾಯ್ದುಕೊಳ್ಳುವಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿದೆ.

ಇಂಧನ ಸ್ವಾವಲಂಬನೆ: ಈ ಭಾರಿ ಸಾಧನೆಯು ಇಂಧನ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಭಾರತವು ಬೆಳೆಯುತ್ತಿರುವ ಸ್ವಾವಲಂಬನೆ ಹಾಗೂ ದೇಶದ ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳಿಗೆ ನಿರಂತರ ಇಂಧನ ಪೂರೈಕೆ ಮಾಡುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುತ್ತದೆ.

ಪ್ರಸ್ತುತ ಚಾಲ್ತಿಯಲ್ಲಿರುವ ಸರಬರಾಜು ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಲು ಸರಕಾರ ಮುಂದಾಗಿದೆ ಎಂದು ತಿಳಿಸಿದ ದತ್, ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿರುವ ಒನ್ ಟು ಮೆನಿ ಮಾರಾಟ ಮಾದರಿಯನ್ನು ಮೀರಿ, ‘ಕಲ್ಲಿದ್ದಲು ವಿನಿಮಯ ಕೇಂದ್ರ’ದ ಮೂಲಕ ‘ಅನೇಕ-ಹಲವು’ ವ್ಯಾಪಾರ ವೇದಿಕೆಯನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ ಎಂದರು.

ಸ್ಪರ್ಧಾತ್ಮಕ ಬೆಲೆ ನಿಗದಿ: ಈ ಹೊಸ ವಿನಿಮಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ಖರೀದಿದಾರರು ಮತ್ತು ಮಾರಾಟಗಾರರಿಗೆ ಏಕಕಾಲದಲ್ಲಿ ಬಿಡ್ ಮಾಡಲು ಅವಕಾಶ ಕಲ್ಪಿಸುತ್ತದೆ. ಇದರಿಂದಾಗಿ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ನ್ಯಾಯಯುತ ಹಾಗೂ ಸ್ಪರ್ಧಾತ್ಮಕ ಬೆಲೆ ಆವಿಷ್ಕಾರ ಸಾಧ್ಯವಾಗಲಿದೆ.

ಏಕೈಕ ಪೂರೈಕೆದಾರರ ಮೇಲಿನ ಅವಲಂಬನೆಗೆ ಮುಕ್ತಿ: ಪ್ರಮಾಣೀಕೃತ ವ್ಯಾಪಾರ ಚೌಕಟ್ಟಿನಿಂದಾಗಿ ಖಾಸಗಿ ಹಾಗೂ ವಾಣಿಜ್ಯ ಗಣಿಗಾರಿಕೆ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಗೆ ವಿಶಾಲ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಸಿಗಲಿದೆ. ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ, ಗ್ರಾಹಕರು ಒಂದೇ ಪೂರೈಕೆದಾರರ (ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಕೋಲ್ ಇಂಡಿಯಾ) ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬಿತರಾಗುವುದು ತಪ್ಪಲಿದ್ದು, ವಿವಿಧ ಉತ್ಪಾದಕರಿಂದ ಕಲ್ಲಿದ್ದಲು ಪಡೆಯಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ.

ಅಪಾಯ ನಿರ್ವಹಣೆ ಮತ್ತು ಅಲ್ಪಾವಧಿ ಬೇಡಿಕೆ ಪೂರೈಕೆ

ವಿನಿಮಯ ಕೇಂದ್ರದ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯ ಮಹತ್ವವನ್ನು ವಿವರಿಸಿದ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಗಳು, ಈ ಕೇಂದ್ರವು ವಹಿವಾಟುಗಳ ಕ್ಲಿಯರಿಂಗ್ ಹಾಗೂ ಇತ್ಯರ್ಥಕ್ಕಾಗಿ ಕೇಂದ್ರೀಯ ಪ್ರತಿರೂಪವಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಲಿದೆ. ಇದರಿಂದಾಗಿ ಖರೀದಿದಾರರು ಮತ್ತು ಮಾರಾಟಗಾರರ ನಡುವಿನ ಆರ್ಥಿಕ ಹಾಗೂ ಪೂರೈಕೆ ಅಪಾಯಗಳ ನಿರ್ವಹಣೆ ಸುಲಭವಾಗಲಿದೆ. ಜತೆಗೆ, ಉದ್ಯಮಗಳಿಗೆ ದಿಢೀರನೆ ಎದುರಾಗುವ ಅಲ್ಪಾವಧಿಯ ಅಥವಾ ಯೋಜಿತವಲ್ಲದ ಕಲ್ಲಿದ್ದಲು ಅವಶ್ಯಕತೆಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಇದು ಸಹಕಾರಿಯಾಗಲಿದೆ.

ಕಲ್ಲಿದ್ದಲು ಉತ್ಪನ್ನಗಳ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗೆ ಅಡಿಪಾಯ

ಮುಂದಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಈ ವಿನಿಮಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಕಲ್ಲಿದ್ದಲು ಉತ್ಪನ್ನಗಳ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ಬಲವಾದ ಅಡಿಪಾಯ ಹಾಕಲಿದೆ.

ಕಲ್ಲಿದ್ದಲು ಉತ್ಪನ್ನಗಳ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಜಾರಿಗೆ ಬರುವುದರಿಂದ ಉತ್ಪಾದಕರು ಹಾಗೂ ಕೈಗಾರಿಕಾ ಗ್ರಾಹಕರು ಭವಿಷ್ಯದ ಬೆಲೆ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳ ಅಪಾಯವನ್ನು ಸಮರ್ಥವಾಗಿ ನಿರ್ವಹಿಸಬಹುದು. ಕಲ್ಲಿದ್ದಲು ಶೀಘ್ರದಲ್ಲೇ ಭೌತಿಕ ಮತ್ತು ಹಣಕಾಸು ಸರಕು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳ ನಡುವಿನ ಒಮ್ಮುಖದ ಸಕ್ರಿಯ ಭಾಗವಾಗಲಿದೆ, ಎಂದು ವಿಕ್ರಮ್ ದೇವ್ ದತ್ ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟರು.

ಮುಂಬರುವ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಈ ‘ಕಲ್ಲಿದ್ದಲು ವಿನಿಮಯ ಚೌಕಟ್ಟು’ ಕಾರ್ಯರೂಪಕ್ಕೆ ಬರಲಿದ್ದು, ಇದಕ್ಕಾಗಿ ಸರಕಾರವು ಷೇರು ವಿನಿಮಯ ಕೇಂದ್ರಗಳು, ವಲಯ ನಿಯಂತ್ರಕರು, ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು, ಹಣಕಾಸು ಮಧ್ಯವರ್ತಿಗಳು ಹಾಗೂ ಕೈಗಾರಿಕಾ ಪಾಲುದಾರರೊಂದಿಗೆ ನಿಕಟವಾಗಿ ಮಾತುಕತೆ ನಡೆಸಲಿದೆ. ಹೆಚ್ಛಿನ ಪಾರದರ್ಶಕತೆ, ಯೋಜನೆಗಳ ವೇಗದ ಕಾರ್ಯಗತಗೊಳಿಸುವಿಕೆ ಹಾಗೂ ಖಾಸಗಿ ಸಹಭಾಗಿತ್ವದ ಮೂಲಕ ಸಂಪೂರ್ಣ ಸ್ವಾವಲಂಬಿ ಕಲ್ಲಿದ್ದಲು ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುವುದು ಸರಕಾರದ ಅಂತಿಮ ಗುರಿಯಾಗಿದೆ.